Đặc điểm: là một loại cỏ sống lâu năm, 6 tháng sau khi trồng; gốc bắt đầu hoá gỗ, mỗi gốc có nhiều cành nếu để mọc tự nhiên cây có thể cao đến 100cm... Cỏ ngọt sinh sản hữu tính gieo hạt
Trang 1Cây cỏ ngọt xuất xứ ở đâu?
Trang 2Cây cỏ ngọt mọc hoang ở Paraguay Tên khoa học là: Stevia rebaudiana (Bert)
Hemsl Thuộc họ Cúc (Asteraceae)
Theo Dược sĩ Trần Xuân Thuyết: cây Cỏ ngọt được nhập giống về trồng ở Việt
Nam trước năm 1990 Từ năm 1990 Công ty Dược liệu TWI hướng dẫn kỹ thuật
trồng trên diện tích sản xuất để cung ứng cho nhu cầu trong nước và xuất khẩu
Đặc điểm: là một loại cỏ sống lâu năm, 6 tháng sau khi trồng; gốc bắt đầu hoá gỗ,
mỗi gốc có nhiều cành (nếu để mọc tự nhiên cây có thể cao đến 100cm) Cành non
Trang 3và lá đều phủ lông trắng mịn, lá mọc đối, hình mũi mác, dài 30-60mm, rộng
15-30mm, có 3 gân chính xuất phát từ cuống lá Mép lá có răng cưa ở nửa phần trên
Cụm hoa hình đầu, mỗi tổng bao có chứa 5 hoa nhỏ, tràng hình ống, màu trắng
ngà, có 5 cánh nhỏ Hoa dài 10-12mm Có hai vòi nhuỵ dài thò ra ngoài Hoa có
mùi thơm nhẹ (hình dáng giống hoa cỏ Lào, nhưng nhỏ hơn nhiều) Mùa hoa từ
tháng 10 năm trước đến tháng 2 năm sau (theo dương lịch)
Toàn thân có vị ngọt, nhiều nhất ở lá, lá già chết khô ở dưới nhưng cuống rất dai
nên không rụng (vẫn còn vị ngọt)
Cỏ ngọt sinh sản hữu tính (gieo hạt) và vô tính (giâm cành) là cây ưa ẩm, ưa sáng
nhưng sợ úng và chết khi ngập nước
Bộ phận dùng: cành mang lá phơi hoặc sấy khô (Khi đoạn cành dài khoảng
20-25cm là thời điểm cắt cành Trung bình mỗi tháng một lần thu hoạch)
Hoạt chất chính: Steviosid (là một glucosid) có vị ngọt gấp 250-300 lần đường
kính (saccharoza), nhưng stevioside không sinh năng lượng Trong Cỏ ngọt khô
(cả cành lá) chứa khoảng 1,5% chất ngọt steviosid (trong lá chứa khoảng 6-7%
Trang 4steviosid) Như vậy 100g Cỏ ngọt khô có lượng chất ngọt tương đương 400-450g
đường kính
Trên thị trường có đường Cỏ ngọt dập viên, mỗi viên có 60mg steviosid tương
đương 18g đường kính Đường cỏ ngọt dùng để pha nước uống như nước chanh, cà
phê
Tác dụng chữa bệnh: Cỏ ngọt và đường Cỏ ngọt không có tác dụng chữa bệnh
mà là chất tạo vị ngọt (không năng lượng) dùng cho:
- Người bệnh phải kiêng đường kính (saccharoza) là chất sinh năng lượng trong
các bệnh như tiểu đường, cắt dạ dày, béo phì cần giảm cân…
- Các trường hợp phải kiêng dùng Cam thảo Bắc: người mang thai, người có bệnh
tim mạch, cao huyết áp Người đang dùng thuốc có Digitalis, thuốc lợi tiểu nhóm
thiazid (ví dụ uống trà nhân trần phải bỏ Cam thảo Bắc, thay bằng Cỏ ngọt )
Trang 5Cách dùng: Nếu ngửi thấy có mùi ngái, cần khử mùi ngái; phơi sấy khô, cắt nhỏ
Cỏ ngọt để phối hợp với loại thuốc cần tạo vị ngọt
Ví dụ: Hoa hoè, Nhân trần, Actisô khi pha trà hoặc sắc thuốc
Liều lượng: Tuỳ khẩu vị từng người mà điều chỉnh lượng Cỏ ngọt cho vừa miệng
Cách khử mùi ngái: Cỏ ngọt mới làm khô sau thu hoạch thường có mùi ngái, gây
khó chịu cho một số người Cách làm như sau: Phun nước vào Cỏ ngọt khô để làm
ẩm đều Cho vào túi kín, ủ trong 2-3 ngày rồi đem phơi hoặc sấy khô sẽ hết mùi
ngái mà không giảm độ ngọt
Bảo quản: Phơi hoặc sấy khô rồi bảo quản trong đồ đựng sạch, khô, kín Chú ý
phòng ẩm, mốc