Tài liệu Kinh tế học chất lượng môi trường pot

1.1 Kinh tế học cơ bản về môi trườngChương 2: KINH TẾ HỌC CHẤT LƯỢNG MÔI TRƯỜNG 1.2 Ngoại ứng và ô nhiễm môi trường 1.3 Các giải pháp của thị trường đối với ô nhiễm 1.4 Các giải pháp củ

1.1 Kinh tế học cơ bản về môi trường

Chương 2: KINH TẾ HỌC CHẤT LƯỢNG

MÔI TRƯỜNG

1.2 Ngoại ứng và ô nhiễm môi trường

1.3 Các giải pháp của thị trường đối với ô nhiễm 1.4 Các giải pháp của Nhà nước đối với ô nhiễm

1 Lợi ích cận biên

2 Chi phí cận biên

3 Hiệu quả xã hội

KINH TẾ HỌC CƠ BẢN VỀ MÔI TRƯỜNG

link1 link2

q1 q2 q3 q1+ q2+ q3

'

MB TB

B MB

MB Q

1 0

1 0

ABQ

Q

S MBdQ

Chi phí là các kho n bỏ ra để s n xuất l ợng ản bỏ ra để sản xuất lượng ản bỏ ra để sản xuất lượng hàng hoá/dịch vụ

MC dQ

0

Q P

1 0

1 0

CBQ

Q

S MCdQ

Lượng

0

C

Hiệu quả xã hội

P

Q0

MC = SE

Q*

P*

MB = DA

Lợi ích ròng của người tiêu dùng tại Q*

* AEQ

*

Q

*

SMBdQ

TB

0 0

* Q

S

*MCdQ

Lợi ích ròng của thị trường tiêu dùng + sản xuất = SP*AE + S

0P*E = S0AE

Nhóm 8-10-12-14: Đo lợi ích bằng giá sẵn lòng trả dẫn đến kết luận việc làm sạch không khí sẽ đem lại lợi ích ít hơn cho người

có thu nhập thấp so với người có thu nhập cao Kết luận này đúng hay sai?

Nhóm 9-11-13-15: một người không học kinh tế cho rằng họ ra quyết định không cần dựa vào sự định giá biên, sử dụng các giá trị biên để thuyết phục người này

2 Ngoại ứng

2.1 Khái niệm ngoại ứng:

Khi quyết định sản xuất/tiêu dùng của cá nhân tác động trực tiếp đến những người khác  giá không phản

ánh đủ các lợi ích và chi phí đối với xã hội  thị trường sản xuất quá nhiều hoặc quá ít  lãng phí nguồn lực, tổn thất phúc lợi xã hội

2.2 Phân loại ngoại ứng: - Ngoại ứng tích cực

- Ngoại ứng tiêu cực

Ngoại ứng tớch cực là hiện tượng khi quyết định thực hiện một hoạt động kinh tế, hoạt động này đó mang lại lợi ớch một cỏch ngẫu nhiờn cho cỏc cỏ nhõn, tổ chức khỏc mà khụng nhận được khoản thự lao thoả đỏng

Ngoại ứng tớch cực

Ví dụ, hoạt động trồng rừng

T ng thu nhập của nông dânăng thu nhập của nông dân

T ng thu nhập của nh ng ngăng thu nhập của nông dân ững người làm trong ngành du ười làm trong ngành du i làm trong ngành du lịch

Giảm chi phí để nạo vét trầm tích lắng động của Nhà máy thuỷ điện

Q0

MPC ≡ MSC

Q*

P*

MPB MEB

Q

dQ MSC

MSB = S0AE*Q* - S0E*Q* = S0AE*

So sánh Q* và QS

SBE*Es

EsE*

Lợi ích ròng của xã hội tại QS

QsB

S

Q

dQ MSC

MSB

0

)( = S0ABQs - S0EsQs = S0ABQs

- Ngoại ứng

tích cực

Ví dụ, Nhà máy xả n ớc thải xuống dòng sông

- Giảm thu nhập của ng dân;

-Gi m thu nhập của nông dân; ản bỏ ra để sản xuất lượng -Phát sinh tiền viện phí và làm gi m thu nhập ản bỏ ra để sản xuất lượng của ng ời dân

Q

0 Lợi ích ròng của xã hội tại Q*

*

0

)(

Q

dQ MSC

MSB = S0AE*Q* - S0FE*Q* = S0AE*F

So sánh Q* và QS

MSB

0

)( = S0AEs Qs - S0FBQ s = S0AE*F-SE*BES

- Ngoại ứng

tiêu cực

MEC

MPCE*

MB = MSBA

- Cân bằng gi a chi phí xử lý ô nhiễm cận biên ững người làm trong ngành du (MAC) và chi phí thiệt hại ô nhiễm cận biên (MDC)  W*

có 2 cách tiếp cận ô nhiễm tối u:

- Ô nhiễm tối u (W*) khi s n xuất tại mức s n l ợng ản bỏ ra để sản xuất lượng ản bỏ ra để sản xuất lượng tối u Q*

Q*

Chi phí thiệt hại môi trường

• Chi phí thiệt hại môi trường (DC) là chi phí

của tất cả những tác động bất lợi mà người sử dụng môi trường phải gánh chịu do môi trường

bị ô nhiễm

• Chi phí thiệt hại môi trường biên (MDC) là

mức thay đổi chi phí thiệt hại khi lượng chất

thải hoặc nồng độ chất gây ô nhiễm trong môi trường thay đổi một đơn vị.

Đường thiệt hại môi trường biên - MDC

Lượng thải Lượng thải

A

W0 W1

Chi phí giảm thải

• Chi phí giảm thải (TAC) là những chi phí

để làm giảm lượng chất gây ô nhiễm được thải vào môi trường hoặc giảm nồng độ

các chất gây ô nhiễm

• Chi phí giảm thải biên (MAC) thể hiện sự

gia tăng trong tổng chi phí giảm thải để

làm giảm được một đơn vị ô nhiễm

Đường chi phí giảm thải biên - MAC

W d

dAC dW

dTC

MAC = MDC

vì MAC là hàm nghịch

biến theo W

Ô nhiễm tối ưu

• Quan điểm môi trường thuần tuý

Ô nhiễm tối ưu W* = 0

• Quan điểm kinh tế

Xem xét sự đánh đổi (trade-off) giữa lợi

ích và chi phí của ô nhiễm

 W* là mức ô nhiễm mà ở đó phúc lợi ròng xã hội (NSB) là tối đa

 W* là mức ô nhiễm mà ở đó chí phí xã hội về môi trường là nhỏ nhất

 Ô nhiễm tối ưu kinh tế W* ≠ 0

BÀI TẬP THẢO LUẬN

Bài 1: Cho biết MAC (000$) và MNPB (000$): MAC = 10-2Q, MNPB = 16-4Q

Giả sử cứ sản xuất một sản phẩm thì tạo ra một đơn vị ô nhiễm Mức ô nhiễm phải giảm là 3 đơn vị

Hãy xác định:

1 Tổng chi phí giảm thải nếu áp dụng phương pháp giảm sản lượng

2 Tổng chi phí giảm thải nếu áp dụng công nghệ xử lý

3 Chi phí giảm thải tối thiểu để đạt được mục tiêu môi trường

Bài 2:

Cho biết MAC (000$) và MNPB (000$): MAC = 16-4Q, MNPB = 10-2Q giả sử cứ sản xuất một sản phẩm thì tạo ra một đơn vị ô nhiễm Mức ô nhiễm phải giảm là 3 đơn vị

Hãy xác định:

1 Tổng chi phí giảm thải nếu áp dụng phương pháp giảm sản lượng

2 Tổng chi phí giảm thải nếu áp dụng công nghệ xử lý

3 Chi phí giảm thải tối thiểu để đạt được mục tiêu môi trường

3 - Gi i pháp của thị tr ờng đối với ải pháp của thị trường đối với

ô nhiễm

* Chất l ợng môi tr ờng là hàng hoá

* Quyền tài sản về mụi trường

Là quyền được quy định bởi phỏp luật, cho phộp cỏ nhõn, doanh nghiệp, cộng đồng cú quyền sử dụng, cú những lợi ớch và nghĩa vụ liờn quan đến việc sử dụng nguồn lực đú

* Định lý Coase

“Khi cỏc bờn cú thể mặc cả mà khụng phải chi phớ gỡ thờm

để làm cho cả hai bờn cựng cú lợi, cơ chế thị trường sẽ làm cho hoạt động chống ụ nhiễm trở nờn cú hiệu quả bất

kể quyền tài sản được ấn định như thế nào”

Trường hợp 1: Quyền tài sản thuộc về người gây ô nhiễm

Tại Wm: cộng đồng dân cư

gánh chịu thiệt hại

m W E

m

W

SW

MACd 



Thiệt hại do ô nhiễm Tổng chi phí = S0F’FWm

Mức thiệt hại giảm được = SFWmEF’

W*

Giới hạn về thoả thuận: W* ≤ W < Wm

3.1 - Mô hình thoả thuận về ô nhiễm

' 0W W

0

1

1

W S F MDCd 



Trường hợp 2: Quyền tài sản thuộc về người bị ô nhiễm

m

W

SW

W*

Giới hạn về thoả thuận: 0 < W ≤ W*

' 0W W

Kết quả mặc cả không phụ thuộc vào việc phân định quyền tài sản

* Hạn chế của định lý Coase

-Không có mặc cả khi quyền tài sản không được phân định rõ ràng

-Chi phí giao dịch thường rất lớn

-Khó khăn trong việc xác định người gây ô nhiễm

và người bị ảnh hưởng ô nhiễm

-Khó khăn trong việc xác định được đường MAC

và MDC

Câu hỏi: Trong trường hợp nào phương pháp quyền tài sản có thể dẫn đến ô nhiễm hiệu quả

3.2 - Giải pháp kiện đòi bồi thường theo luật

- Người thắng kiện được bồi thường

- Người thua kiện sẽ phải chịu án phí và các chi phí khác liên quan

 Nếu chi phí giao dịch khác không, thông thường ai sẽ là

người phải chịu chi phí này?

 Chi phí giao dịch ảnh hưởng như thế nào đến kết quả mặc

cả?

 Yếu tố nào có thể ảnh hưởng đến phân phối lợi ích đạt

được từ quá trình mặc cả giải quyết ô nhiễm?

 Nếu không thể mặc cả, có thể kiện nhau ra tòa án để đòi

bồi thường thiệt hại được không? Khả năng giải quyết?

Câu hỏi thảo luận

4 - M t s gi i pháp Nh n ột số giải pháp Nhà n ố giải pháp Nhà n ải pháp của thị trường đối với à n ư ớc đối c đối

với ô nhiễm

-Thuế ụ nhiễm

-Phớ xả thải

-Chuẩn mức thải

-Giấy phộp xả thải cú thể chuyển nhượng

Điều chỉnh hành vi của người gõy ụ nhiễm nhằm đạt được mức tối ưu

Đánh thuế như thế nào để đạt được mức ô nhiễm hiệu quả???

4.1 Thuế ô nhiễm (thuế Pigou)

E*

ESP

Q0

MPC

MB = MSBA

Qm

Wm

QS

WS0

t* = MEC(Q*)F

Q 0

Câu hỏi:

Nếu quyền tài sản thuộc về chủ thể gây ô nhiễm, việc đánh thuế là đúng hay sai?

Nếu quyền tài sản thuộc về chủ thể bị ảnh hưởng

ô nhễm thì việc đánh thuế đúng hay sai?

Phí xả thải được áp dụng như thế nào? Hành vi của chủ thể gây ô nhiễm?

Phí xả thải thải luôn đạt hiệu quả về chi phí vì nguyên tắc cân bằng cận biên luôn được thoả mãn với mỗi chủ thể gây ô nhiễm

d e f

Phí xả thải khuyến khích cải tiến làm giảm ô nhiễm

Áp dụng tiêu chuẩn thải đồng bộ

MAC2

Tạo động cơ khuyến khích đổi mới công nghệ làm giảm ô nhiễm

MAC2

S

Câu hỏi: Khi có đầy đủ thông tin về những chi phí giảm thải, nhà quản lý ưa thích công cụ phí xả thải hơn hay chuẩn mức thải hơn?

4.4 - Giấy phép xả thải có thể chuyển nhượng

Là những loại giấy phép do cơ quan quản lý môi trường phát hành để ghi nhận quyền được xả thải của các doanh nghiệp, số lượng chất thải mà doanh nghiệp được phép thải vào trong môi trường sẽ được ghi trong giấy phép đó

* Ưu điểm và hạn chế của giấy phép xả thải có thể

chuyển nhượng

Ưu điểm:

-Tạo ra sự lựa chọn rộng rãi cho doanh nghiệp

- Đạt hiệu quả chi phí

-Không bị ảnh hưởng bởi lạm phát

Hạn chế:

-Thị trường về giấy phép xả thải có thể chuyển nhượng nhỏ

-Sự tham gia của những chủ thể bị ảnh hưởng ô nhiễm

-Các cơ quan quản lý Nhà nước khó giám sát hành vi của doanh nghiệp

-Gây ô nhiễm môi trường cục bộ