Đại bi là loại cây nhỏ, cao 1 – 2m, thân có nhiều khía rãnh chạy dọc, nhiều lông, trên ngọn có mang nhiều cành.. Toàn cây có lông trắng mềm, có mùi thơm dễ chịu của Long não Băng phiến;
Trang 1Đại bi-xin chào các bệnh nội khoa
Trang 2Đại bi hay còn gọi là Ngải nạp hương, Từ bi, Đại ngãi … Tên khoa học Blumea
Balsamifera (L) DC, họ Cúc ASTERACEAE
Đại bi là loại cây nhỏ, cao 1 – 2m, thân có nhiều khía rãnh chạy dọc, nhiều lông,
trên ngọn có mang nhiều cành Lá mọc so le, hình bầu dục, mũi mác, dài 15 –
20cm, rộng 5 – 8cm, mặt trên lá có lông, màu xanh thẫm; mặt dưới lá trắng nhạt,
mép lá gần như nguyên hay xẻ thành răng cưa; gốc lá thường chằng chịt thành
mạng lưới, có 2 – 4 hoặc 6 thùng nhỏ Toàn cây có lông trắng mềm, có mùi thơm
dễ chịu của Long não (Băng phiến); cụm hoa màu vàng, mọc thành chùy ngủ ở kẽ
lá hay đầu cành Quả bé, có 2 cành dài 1mm mang chùm lông ở đỉnh Cây Đại bi
Trang 3thường mọc hoang hoặc mọc thành bãi rộng ở vùng đồng bằng hay đất đốt phá,
chịu hạn tốt, ra hoa kết quả hằng năm; quả phát tán được là nhờ có chùm lông ở
đầu
Bộ phận dùng là lá và Mai hoa băng phiến (Borneol) cất từ lá Lá thu hái quanh
năm, chứa 0,2 – 1,88 tinh dầu và borneol Tinh dầu chứa D-borneol; I-campho;
cineola; limonen; axit palmitic; axit myristic; sesquiterpen ancol Mai hoa băng
phiến điều trị bên ngoài có tác dụng giảm đau, tiêu viêm
Theo tài liệu Đông y cổ: Mai hoa băng phiến vị đắng, cay, tính hơi hàn, vào ba
kinh tâm, phế, can Có tác dụng thông cùng, tán uất hoả, tiêu thuỷ, minh mục, dùng
chữa cấm phòng, cấm khẩu, đau bụng, đầy bụng ăn, chậm tiêu, đau ngực, ho lâu
ngày có đờm, đau mắt, đau họng Liều uống từ 1 – 2g trong ngày
Lá Đại bi được dùng kèm thuốc điều trị cảm sốt, cúm, ứ mồ hôi… nên dùng phối
hợp dùng nhiều loại lá như: Đại bi, lá Bưởi, lá Chanh, lá Xả (mỗi thứ một nắm cho
vào nồi đổ ngập nước đun sôi để xông, đã xông phải chọn nơi kín gió trước, trong
và sau khi xông phải lau khô mồ hôi… có thể xông từ 2 – 3 lần trong 1 tuần khi
dứt cảm cúm có sốt nhẹ)
Trang 4Chữa đầy bụng, ăn chậm tiêu, ho có đờm: Lá Đại bi tươi 20 – 30g sắc uống
trong ngày; ngoài ra còn dùng lá Đại bi nấu nước, ngâm rửa vết lở, ngứa tại chỗ,
vết thương sưng đau
Chữa viêm họng, viêm amydal mạn tính: Băng phiến 1g, Khô phàn (Phèn chua
phi khô) 2,5g; Hoàng bá đốt ra than 2g, Đăng tâm thảo đốt thành than 3g, tất cả tán
nhỏ, ngày dùng 3 – 4g ngậm rà vùng họng