Giáo án Địa lí 10 BÀI 2: sử dụng bản đồ BÀI 2: SỬ DỤNG BẢN ĐỒ I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức Sau bài học này, HS sẽ: Phân biệt được một số phương pháp biểu hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ: kí hiệu, đường chuyển động, chấm điểm, khoanh vùng, bản đồ biểu đồ. Sử dụng được bản đồ trong học tập địa lí và đời sống. Xác định và sử dụng được một số ứng dụng của GPS và bản đồ số trong đời sống. 2. Năng lực Năng lực riêng Năng lực nhận thức khoa học địa lí thông qua việc phân biệt một số phương pháp biểu hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ như: phương pháp kí hiệu, đường chuyển động, chấm điểm, khoanh vùng, bản đồ biểu đồ. Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng thông qua việc sử dụng bản đồ, sử dụng được một số ứng dụng của GPS và bản đồ số trong học tập địa lí và đời sống. Năng tự tìm hiểu địa lí thông qua việc xác định vị trí địa lí của đối tượng qua GPS và bản đồ số. Giáo án Địa lí 10 – Cánh diều Thư Viện Điện Tử doc => Vì lí do lỗi kĩ thuật nếu các bạn tải xuống còn thiếu bài có thể liên hệ qua gmail để admin gửi lại trọn bộ giáo án cả năm học Giáo án Địa lí lớp 10 (cánh diều) cả năm học bắt đầu từ bài 1 đến bài 30, phí mỗi bài giáo án 10k, trọn bộ 200k Gmail LH tailieukhoahoc docgmail com thuviendientu docgmail com Ngày soạn Ngày dạy BÀI 2 SỬ DỤNG BẢN ĐỒ I MỤC TIÊU 1 Về kiến thức Sau bài học.
Trang 1=> Vì lí do lỗi kĩ thuật nếu các bạn tải xuống còn thiếu bài có thể liên hệ qua gmail để admin gửi lại trọn bộ giáo án cả năm học:
- Giáo án Địa lí lớp 10 (cánh diều) cả năm học bắt đầu từ bài 1 đến
bài 30, phí mỗi bài giáo án 10k, trọn bộ 200k!
Gmail LH: tailieukhoahoc.doc@gmail.com
thuviendientu.doc@gmail.com
Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
BÀI 2: SỬ DỤNG BẢN ĐỒ
I MỤC TIÊU
1 Về kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Phân biệt được một số phương pháp biểu hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ: kí hiệu, đường chuyển động, chấm điểm, khoanh vùng, bản đồ - biểu đồ
- Sử dụng được bản đồ trong học tập địa lí và đời sống
- Xác định và sử dụng được một số ứng dụng của GPS và bản đồ số trong đời sống
2 Năng lực
Trang 2Năng lực riêng
- Năng lực nhận thức khoa học địa lí thông qua việc phân biệt một số phương pháp biểu hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ như: phương pháp kí hiệu, đường chuyển động, chấm điểm, khoanh vùng, bản đồ - biểu đồ
- Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng thông qua việc sử dụng bản đồ, sử dụng được một số ứng dụng của GPS và bản đồ số trong học tập địa lí và đời sống
- Năng tự tìm hiểu địa lí thông qua việc xác định vị trí địa lí của đối tượng qua GPS và bản đồ số
Năng lực chung
- Năng lực giao tiếp và hợp tác thông qua trao đổi, thảo luận, hợp tác để phân biệt một số phương pháp biểu hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ; ứng dụng của GPS, bản đồ trong học tập và đời sống
3 Phẩm chất
- Chăm chỉ học tập, trung thực và có trách nhiệm với nhiệm vụ được giao
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 Đối với giáo viên
- SGK, SGV, SBT Địa lí, Giáo án
- Một hoặc một số tập bản đồ: Atlat Địa lí Việt Nam, Atlat Địa lí thế giới, Atlat Địa lí tự nhiên đại cương
- Chọn một số bản đồ treo tường thể hiện đầy đủ các phương pháp biểu hiện các đối tượng địa lí trong bài (nếu có)
- Các bản đồ trong SGK phóng to
2 Đối với học sinh
Trang 3- SGK, SBT Địa lí 10
- Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học và dụng cụ học tập (nếu cần) theo yêu cầu của GV
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a Mục tiêu: Tạo hứng thú; kết nối kiến thức, kĩ năng đã có với bài học mới.
b Nội dung:
GV nêu vấn đề, dẫn dắt HS vào bài học mới: Các đối tượng địa lí được biểu
hiện thông qua hệ thống phương pháp biểu hiện bản đồ Tuỳ theo nội dung, đối tượng địa lí và tỉ lệ bản đồ, có thể sử dụng các phương pháp biểu hiện khác nhau Vậy có những phương pháp nào để biểu hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ? Cách sử dụng bản đồ trong học tập và đời sống như thế nào?
c Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS.
d Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV đặt câu hỏi gợi mở cho HS:
+ Kể tên những phương pháp biểu hiện đối tượng địa lí trên bản đồ mà em biết + Tai sao ngày nay, việc quản lí phương tiện giao thông di chuyển, dừng, đỗ; tìm đường lại dễ dàng.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
HS suy nghĩ, dựa vào hiểu biết cá nhân, trả lời câu hỏi của GV
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện một số HS trình bày ý kiến cá nhân
Trang 4- Các HS khác nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có)
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức
- GV dẫn dắt HS vào bài học: Các đối tượng địa lí được biểu hiện thông qua
hệ thống phương pháp biểu hiện bản đồ Tuỳ theo nội dung, đối tượng địa lí và tỉ
lệ bản đồ, có thể sử dụng các phương pháp biểu hiện khác nhau Vậy có những phương pháp nào để biểu hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ? Cách sử dụng bản
đồ trong học tập và đời sống như thế nào? Chúng ta hãy cùng đi tìm câu trả lời
trong bài hoc hôm nay – Bài 2: Sử dụng bản đồ.
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu về một số phương pháp biểu hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ
a Mục tiêu: Phân biệt được một số phương pháp biểu hiện các đối tượng địa lí
trên bản đồ: kí hiệu, đường chuyển động, chấm điểm, khoanh vùng, bản đồ - biểu đồ
b Nội dung:
- GV tổ chức cho HS làm việc nhóm và sử dụng kĩ thuật dạy học các mảnh ghép để
HS tìm hiểu, hoàn thành các nhiệm vụ học tập
c Sản phẩm học tập: HS trình bày và ghi được vào vở đặc điểm của mỗi phương
pháp biểu hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ
d Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC SINH DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 1 Một số phương pháp biểu hiện
Trang 5- GV chia lớp thành 5 nhóm nhỏ, yêu cầu các
nhóm đọc thông tin và quan sát các hình ảnh
trong phần Một số phương pháp biểu hiện các đối
tượng địa lí trên bản đồ (SGK tr.5 – 8)
+ Nhóm 1: Tìm hiểu phương pháp kí hiệu
+ Nhóm 2: Tìm hiểu phương pháp đường chuyển
động.
+ Nhóm 3: Tìm hiểu phương pháp chấm điểm
các đối tượng địa lí trên bản đồ
Phương pháp kí hiệu
- Biểu hiện các đối tượng địa lí phân
bố theo những điểm cụ thể như: các sân bay, các nhà máy điện, các trung tâm công nghiệp, các mỏ khoáng sản, các loại cây trồng,
- Phương thức biểu hiện: đặt các kí hiệu chính xác vào vị trí phân bố của đối tượng trên bản đồ
- Biểu hiện được các vị trí phân bố, số lượng, cấu trúc, chất lượng,… của đối tượng địa lí
Phương pháp đường chuyển
động
- Biểu hiện các chuyển động biểu hiện các đối tượng địa lí di chuyển trong không gian như các loại gió, dòng biển, các luồng di dân, sự trao đổi hàng hoá,
- Phương pháp này thể hiện được hướng di chuyển, khối lượng, tốc độ, của các đối tượng địa lí trên bản
đồ bằng các mũi tên có màu sắc và độ dài, ngắn, dày, mảnh khác nhau
Trang 6+ Nhóm 4: Tìm hiểu phương pháp khoanh vùng
+ Nhóm 5: Tìm hiểu phương pháp bản đồ - biểu
đồ
Phương pháp chấm điểm
- Biểu hiện các đối tượng phân bố không đều trong không gian như: các điểm dân cư, cơ sở chăn nuôi,… bằng các điểm chấm có giá trị nhất định
- Thể hiện được giá trị, số lượng, mức
độ phân bố,… của đối tượng địa lí
Phương pháp khoanh vùng
- Thể hiện không gian phân bố của các đối tượng địa lí
Ví dụ: vùng phân bố các dân tộc, vùng trồng lúa, vùng chăn nuôi bò,
- Có nhiều cách khác nhau để thể hiện vùng phân bố của đối tượng địa lí như giới hạn vùng phân bố bằng các đường viền, tô màu, chải nét (kẻ vạch), hay bố trí một cách đều đặn các kí hiệu trong phạm vi vùng phân bố,
Phương pháp bản đồ - biểu
đồ
Thể hiện giá trị tống cộng của các đối tượng địa lí trên một đơn vị lãnh thổ;
sự phân bố của các đối tượng đó trong không gian bằng cách dùng các
Trang 7- GV sử dụng kĩ thuật mảnh ghép để tổ chức cho
HS thảo luận nhóm:
Vòng 1: Nhóm chuyên gia
+ HS các nhóm thảo luận về chủ đề được phân
công
+ Kết thúc phần thảo luận, mỗi thành viên trong
nhóm cần trình bày lại được nội dung nhóm đã
phân tích
Vòng 2: Nhóm các mảnh ghép
+ Mỗi thành viên ở các nhóm chuyên gia ban đầu
sẽ tách ra tạo thành các nhóm mới (mỗi nhóm có
1 thành viên ở các nhóm chuyên gia ban đầu)
+ Thành viên các nhóm mảnh ghép thảo luận và
hoàn thành phiếu học tập (Phiếu học tập ở phần
hồ sơ học tập).
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS các nhóm nhận nhiệm vụ, nghiên cứu thông
tin SGK và tóm tắt được những thông tin cần
thiết
- HS các nhóm mảnh ghép trao đổi để hoàn thành
phiếu học tập
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- Các nhóm mảnh ghép dán kết quả thảo luận của
dạng biểu đồ khác nhau đặt vào phạm
vi của đơn vị lãnh thổ đó
Trang 8nhóm mình lên bảng.
- GV cùng cả lớp nhận xét thông tin trong phiếu
bài tập của từng nhóm
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ
học tập
GV đánh giá mức độ thực hiện nhiệm vụ học tập
của HS, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung
tiếp theo
Hoạt động 2: Tìm hiểu về sử dụng bản đồ trong học tập và đời sống.
a Mục tiêu: Sử dụng được bản đồ trong học tập địa lí và đời sống.
b Nội dung:
- GV tổ chức cho HS làm việc theo cặp, đọc thông tin SGK để tìm hiểu về các
bước sử dụng bản đồ trong học tập
- GV yêu cầu các nhóm đôi thực hành đọc bản đồ
c Sản phẩm học tập: HS nắm được trình tự các bước cần thực hiện khi đọc bản
đồ
d Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC SINH DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS làm việc theo cặp, đọc thông tin
phần Sử dụng bản đồ trong học tập và đời sống
(SGK tr.8 – 9) và thực hiện các yêu cầu:
2 Sử dụng bản đồ trong học tập và đời sống
- Bản đồ là phương tiện không thể thiếu trong học tập Địa lí Các bước
sử dụng bản đồ trong học tập bao
Trang 9+ Trình bày các bước đọc bản đồ trong học tập.
+ Em hãy tiến hành đọc các yếu tố trong bản đồ
sau Nêu lần lượt từng bước em thực hiện.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc thôn tin SGK, áp dụng đọc các yếu tố
trong bản đồ GV cung cấp
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần
thiết
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- HS xung phong thực hiện yêu cầu của GV
- GV mời HS các nhóm khác nhận xét, đóng góp
ý kiến (nếu có)
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ
học tập
gồm:
+ Bước 1: Lựa chọn nội dung bản đồ + Bước 2: Đọc chú giải, tỉ lệ bản đồ
và xác định phương hướng trên bản đồ
+ Bước 3: Đọc nội dung bản đồ
- Sự phát triển của các thiết bị thông minh có trang bị bản đồ số, hệ thống định vị GPS đã giúp cho việc sử dụng bản đồ trong đời sống được thuận tiện hơn
Trang 10- GV đánh giá, nhận xét phần trình bày của HS,
chuẩn kiến thức, dẫn dắt sang nội dung tiếp theo
Hoạt động 3: Tìm hiểu về một số ứng dụng của GPS và bản đồ trong đời sống
a Mục tiêu: Xác định và sử dụng được một số ứng dụng của GPS và bản đồ số
trong đời sống
b Nội dung:
- GV tổ chức cho HS làm việc cá nhân, đọc thông tin trong SGK để trình bày về một số ứng dụng của GPS và bản đồ trong đời sống
- GV yêu cầu HS sử dụng điện thoại thông minh (nếu có) hoặc GV sử dụng điện thoại, máy tính cá nhân để làm mẫu cách sử dụng một số ứng dụng của GPS và bản
đồ số cho HS
c Sản phẩm học tập: HS kể được tên và biết cách sử dụng một số ứng dụng của
GPS và bản đồ số trong đời sống
d Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC
SINH
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm, đọc
thông tin và quan sát hình ảnh phần Một số ứng
dụng của GPS và bản đồ số trong đời sống
(SGK tr.9), thảo luận và trả lời các câu hỏi của
GV
3 Một số ứng dụng của GPS và bản
đồ số trong đời sống
- GPS là một hệ thống các vệ tinh bay xung quanh Trái Đất theo một quỹ đạo chính xác và phát tín hiệu có thông tin xuống Trái Đất
- Các máy thu GPS nhận thông tin này
Trang 11+ GPS là gì? Thiết bị này hoạt động như thế
nào?
+ Hãy kể tên một số ứng dụng của GPS và bản
đồ số trong đời sống.
- GV cho HS xem một video ngắn về ứng dụng
tìm kiếm vị trí sử dụng GPS:
https://youtu.be/1VksCyt-3IQ
- Sau khi cho HS tìm hiểu về GPS và bản đồ số,
GV hướng dẫn HS thực hành các nội dung sau:
+ Sử dụng bản đồ số trên thiết bị điện tử có kết
để xác định vị trí của đối tượng trên mặt đất, được hiển thị thông qua hệ toạ
độ địa lí và độ cao tuyệt đối
- Hệ thống GPS thường được kết nối với bản đồ số và phát triển trên môi trường internet, tạo thành hệ thống bản
đồ trực tuyến, được tích hợp sẵn trên máy tính hoặc các thiết bị điện tử thông minh
- GPS và bản đồ số được ứng dụng rất phô biến trong đời sống Vị dụ: xác định vị trí người dùng hoặc các đối tượng địa lí trên bề mặt Trái Đất, tìm kiếm đường đi, giám sát lộ trình, tốc độ
di chuyển các phương tiện giao thông trên bản đồ trực tuyến
Trang 12nối internet để xác định vị trí hiện tại của bản
thân và chia sẻ vị trí đó với một bạn trong lớp.
+ Tìm đường đi đến một địa điểm bất kì trên
bản đồ số và nêu cách thực hiện.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận theo nhóm những câu hỏi GV đặt
ra và phác họa ý tưởng giải quyết vấn đề của
nhóm lên một tờ giấy
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần
thiết
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- Các nhóm dán sản phẩm thảo luận của nhóm
mình lên tường xung quanh lớp như triển lãm
tranh
- HS cả lớp đi xem “triển lãm” và ghi lại những
ý kiến nhận xét về sản phẩm của các nhóm
- GV mời đại diện một số HS nhận xét, bổ sung
ý kiến (nếu có) để tìm ra phương án tối ưu
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm
vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và
chuyển sang hoạt động tiếp theo
C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Trang 13a Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học trong bài.
b Nội dung:
GV yêu cầu HS làm việc theo bàn, hoàn thành bài tập trắc nghiệm về các phương pháp thể hiện đối tượng địa lí trên bản đồ
c Sản phẩm học tập: Câu trả lời trắc nghiệm của HS.
d Tổ chức hoạt động:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS làm việc theo bàn, tổ chức trò chơi “Rung chuông vàng”
- GV lần lượt chiếu các câu hỏi lên màn hình Các nhóm chuẩn bị giấy A4 để ghi đáp án cho từng câu hỏi
Khoanh tròn vào đáp án đặt trước câu trả lời đúng:
Câu 1 Phương pháp kí hiệu thể hiện đối tượng địa lí
A phân bố rải rác ở khắp nơi trong không gian.
B phân bố độc lập.
C phân bố theo những điểm cụ thể hay tập trung trên một diện tích nhỏ mà không thể hiện được trên bản đồ theo tỉ lệ.
D có sự di chuyển.
Câu 2 Trong phương pháp bản đồ — biểu đồ, để thể hiện giá trị tổng cộng của
một đối tượng địa lí trên các đơn vị lãnh thổ, người ta dùng cách
A đặt các kí hiệu vào phạm vi của các đơn vị lãnh thổ đó.
B đặt các biểu đồ vào phạm vi của các đơn vị lãnh thổ đó.
C đặt các điểm chấm vào phạm vi của các đơn vị lãnh thổ đó.
D khoanh vùng các đơn vị lãnh thổ đó.
Trang 14Câu 3 Phương pháp kí hiệu đường chuyển động thể hiện đối tượng, hiện tượng
A có sự di chuyền.
B phân bố theo những điểm cụ thể.
C có ranh giới rõ rệt.
D phân tán theo không gian.
Câu 4 Phương pháp chấm điểm được dùng để thể hiện các đối tượng địa lí có đặc
điêm phân bố
A thành từng vùng.
B theo luồng di chuyền.
C theo những điểm cụ thể.
D phân tán lẻ tẻ.
Câu 5 Phương pháp khoanh vùng thể hiện đối tượng
A phân bố theo vị trí cụ thể.
B có sự di chuyển trong không gian.
C phân bố theo vùng đồng đều trên khắp lãnh thổ.
D phân bố theo vùng nhưng không đều khắp trên lãnh thổ.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- Các nhóm thảo luận, thống nhất đáp án
- GV theo dõi quá trình thảo luận của HS, phê bình các nhóm có hành vi gian lận
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Hết thời gian suy nghĩ, các nhóm đồng loạt giơ đáp án
- Nhóm có đáp án đúng sẽ tiếp tục trả lời các câu hỏi tiếp theo Nhóm có đáp án sai
sẽ bị loại
Trang 15* Gợi ý:
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV tuyên dương các nhóm trả lời đúng cả 5 câu hỏi, nhận xét quá trình tham gia hoạt động của HS và chuyển sang phần vận dụng
D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a Mục tiêu: Giúp HS rèn luyện năng lực tự học, năng lực thu thập, xử lí và trình
bày thông tin
b Nội dung:
GV giao nhiệm vụ để HS thực hiện ngoài giờ học:
Chọn một trong hai nhiệm vụ sau:
1 Hãy điền những phương pháp phù hợp vào bảng theo mẫu sau để biểu hiện các
đối tượng địa lí trên bản đồ.
STT Nội dung cần biểu hiện Phương pháp biểu hiện
2 Hãy sử dụng máy tính xách tay, điện thoại thông minh hoặc mát tính bảng có
dịch vụ định vị GPS để tìm đường đi, khoảng cách và thời gian di chuyển từ trường
về nhà.