Nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn đối với việc nâng cao chất lượng giảng dạy môn tư tưởng hồ chí minh ở các trường chính trị tỉnh, thành phố

Với tất cả lý do cấp bách đó, học viên chọn đề tài Nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn đối với việc nâng cao chất lượng giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh ở các trường chính

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kế thừa và phát huy các giá trị truyền thống tốtđẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, nắm bắt sâu sắc bản chấtkhoa học, cách mạng và nhân văn, tinh thần biện chứng, thế giới quan, nhân sinhquan, phương pháp luận của học thuyết Mác - Lênin, vận dụng và phát triển sángtạo vào điều kiện cụ thể của nước ta Chính vì thế, Đảng ta đã khẳng định tưtưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng, lý luận của cách mạng Việt Nam Cóthể nói Tư tưởng Hồ Chí Minh chính là chủ nghĩa Mác - Lênin ở Việt Nam Bộmôn tư tưởng Hồ Chí Minh là một môn khoa học Mác - Lênin ở Việt Nam

Việc dạy và học môn tư tưởng Hồ Chí Minh là nhằm cung cấp những

cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc hình thành nhân sinh quan, thế giới quancho người học, giúp người học nhận thức sâu sắc nguồn gốc, nội dung, giá trịcủa tư tưởng Hồ Chí Minh mà kiên định với chủ nghĩa xã hội, khẳng định tínhkhoa học, nhân văn, nhân đạo của học thuyết Mác - Lênin trong cuộc sốnghiện thực ngày hôm nay Trên cơ sở đó, tạo sự chuyển biến tự giác của mỗingười trong việc giải quyết các vấn đề thực tiễn xây dựng và bảo vệ Tổ quốc,nhằm mục đích giáo dục và định hướng hành động cho con người trong côngcuộc xây dựng và phát triển một nền kinh tế nhiều thành phần, đẩy mạnh côngnghiệp hóa, hiện đại hóa thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dânchủ, công bằng, văn minh

Đối tượng học viên của trường chính trị tỉnh là những cán bộ lãnh đạoĐảng, nhà nước và các đoàn thể nhân dân thuộc địa bàn huyện, thành thị,phường, xã, thị trấn, là nơi gắn liền với thực tiễn cơ sở sản xuất và đời sốngngười dân, nơi biến đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nướcthành hiện thực sinh động Do vậy, học tập môn tư tưởng Hồ Chí Minh lại càngcần thiết, đó là chìa khóa, là cách làm, là bước đi phù hợp để cán bộ cơ sở vậndụng trong công tác tại địa phương Bởi tư tưởng Hồ Chí Minh không phải là

thứ lý luận cao siêu, khó hiểu mà là những bài học cụ thể, đơn giản, dễ hiểu, dễnhớ, dễ vận dụng, dễ làm theo.

Ngày 07/11/2006, Bộ Chính trị Ban chấp hành trung ương Đảng đã raChỉ thị số 06-CT/TW về tổ chức Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấmgương đạo đức Hồ Chí Minh” trong toàn Đảng, toàn dân và toàn xã hội Cuộcvận động được tổ chức sâu rộng trong quần chúng nhân dân đã góp phần đẩymạnh việc nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh, học tập

và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh của cán bộ, đảng viên và nhândân Đây cũng là một trong những biện pháp quan trọng hàng đầu để mọi cán

bộ, đảng viên và tổ chức Đảng tự giác liên hệ, kiểm điểm, sửa chữa, khắc phụctình trạng suy thoái về đạo đức, lối sống, giữ vững niềm tin của nhân dân đốivới Đảng, nâng cao sức chiến đấu và năng lực lãnh đạo của Đảng, xây dựngĐảng trong sạch, vững mạnh, phát triển bền vững đất nước Việt Nam xã hộichủ nghĩa Vì thế, học tập và nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh là một nhiệm

vụ quan trọng hiện nay trong các trường chính trị

Để việc học tập, giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh đạt hiệu quả caotrong tình hình hiện nay, nhất định phải trên cơ sở quán triệt tốt nguyên tắcthống nhất giữa lý luận và thực tiễn Thời gian qua, do quán triệt tốt nguyêntắc này trong nghiên cứu, giảng dạy và học tập môn tư tưởng Hồ Chí Minhnên chúng ta đã thu được nhiều thành tựu đáng tự hào Người dạy và học saukhi thấm nhuần tư tưởng Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo môn khoa họcnày vào thực tiễn cuộc sống, giải quyết nhiều mâu thuẫn của cuộc sống đangđặt ra một cách khoa học, đáp ứng được tâm tư, tình cảm, nguyện vọng củanhân dân

Mặc dù vậy, hiện nay nhiều nơi trong cả nước nói chung và ở cáctrường chính trị tỉnh nói riêng, việc dạy và học môn tư tưởng Hồ Chí Minhhiệu quả đạt được chưa cao, chưa xứng tầm Một trong những nguyên nhândẫn đến việc dạy và học môn tư tưởng Hồ Chí Minh chưa hiệu quả là do chưa

quán triệt tốt nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong dạy và họcmôn này ở các trường chính trị tỉnh Một số học viên học xong nhưng khôngbiết vận dụng vào thực tiễn để giải quyết những bức xúc, mâu thuẫn của địa

phương Với tất cả lý do cấp bách đó, học viên chọn đề tài Nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn đối với việc nâng cao chất lượng giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh ở các trường chính trị tỉnh, thành phố làm đề

tài luận văn Thạc sĩ Triết học

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Thống nhất giữa lý luận và thực tiễn là một trong những nguyên tắc cơbản của chủ nghĩa Mác - Lênin nói chung và lý luận nhận thức Mácxit nóiriêng Quán triệt nguyên tắc này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với nhậnthức khoa học và hoạt động thực tiễn Chính vì vậy, đã có nhiều công trìnhnghiên cứu nhằm làm rõ thực chất của vấn đề này ở những khía cạnh cụ thểkhác nhau, được công bố trên nhiều sách, báo, tạp chí, luận văn, luận án, đềtài khoa học… Bước đầu, học viên lược khảo một số công trình sau:

2.1 Nhóm các công trình nghiên cứu về nguyên tắc thống nhất giữa

lý luận và thực tiễn

- Đề tài “Vấn đề thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong phong cách làm việc của người cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh ở nước ta hiện nay (qua thực tế tỉnh Kiên Giang)”, Đặng Tuyết Em, Luận văn Thạc sĩ Triết học, Học

viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội - 2000 Tác giảluận văn đã phân tích sự cần thiết và tầm quan trọng của việc thống nhất giữa

lý luận và thực tiễn trong cách làm việc của người cán bộ lãnh đạo, quản lý.Đồng thời khái quát tình hình thực tế trình độ đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lýcấp tỉnh ở nước ta hiện nay (qua thực tế tỉnh Kiên Giang), chỉ ra những hạn chế

và nguyên nhân những hạn chế trong cách làm việc của đội ngũ cán bộ lãnh đạoquản lý, từ đó nêu cao sự cần thiết cần phải quán triệt nguyên tắc thống nhấtgiữa lý luận và thực tiễn trong phong cách làm việc của đội ngũ này

- Đề tài “Thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong việc ra quyết định của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh Quảng Ninh hiện nay”,

Nguyễn Thu Thủy, Luận văn Thạc sĩ Triết học, Học viện Chính trị - Hànhchính quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội, 2010 Tác giả luận văn đã làm rõ thựcchất và biểu hiện của sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong việc raquyết định của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh, khẳng định rõ tầmquan trọng của việc quán triệt sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trongviệc ra quyết định của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý, khái quát thực trạngquán triệt sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong việc ra quyết định củađội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh Quảng Ninh, từ đó đề xuất một sốgiải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quán triệt nguyên tắc này trong hoạt động

ra quyết định của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý

- Đề tài của Vũ Công Thương “Nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong hoạt động lãnh đạo của cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp cơ sở ở nước ta hiện nay (Qua thực tế ở Bình Phước)”, Luận văn Thạc sĩ Triết học,

Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội - 2007 Và

đề tài “Sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong hoạt động lãnh đạo của cán bộ chủ chốt cấp xã ở các tỉnh miền Đông Nam Bộ hiện nay (qua thực tế tỉnh Bình Phước)”, Luận án tiến sĩ triết học, Học viện Chính trị -

Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội - 2012 Tác giả luận văn vàluận án nhận rõ tầm quan trọng và yêu cầu của việc quán triệt nguyên tắcthống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong hoạt động lãnh đạo của cán bộlãnh đạo chủ chốt cấp cơ sở, đồng thời khái quát thực trạng của việc quántriệt nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong hoạt động lãnhđạo của cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp cơ sở (qua thực tế tỉnh Bình Phước),những vấn đề đặt ra, từ đó đề xuất một số biện pháp định hướng để thựchiện nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong hoạt động củacán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp cơ sở

- Hội đồng lý luận Trung ương.“Những vấn đề lý luận và thực tiễn mới đặt ra trong tình hình hiện nay”, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội

2011 Tập thể tác giả đã nghiên cứu những vấn đề nổi bật trong nước và quốc

tế như tính chất, xu hướng thời đại hiện nay, tình hình và sự điều chỉnh chínhsách đối ngoại của các nước lớn; đặc điểm, xu thế của thế giới, tình hìnhđường lối của các Đảng Cộng sản, những quan niệm mới về chủ nghĩa xã hội,một số vấn đề về kinh tế tri thức và thực tiễn công nghiệp hóa, hiện đại hóa ởViệt Nam, vấn đề phát triển con người, nguồn nhân lực, vấn đề xây dựngĐảng … Những vấn đề được nghiên cứu vừa có giá trị lý luận vừa có ý nghĩathực tiễn to lớn

- “Quán triệt nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn của chủ nghĩa Mác - Lênin vào việc nâng cao trình độ lý luận cho đội ngũ cán bộ đảng viên ở thành phố Hồ Chí Minh hiện nay”, Vương Anh Tuấn, Luận văn

Cao cấp chuyên ngành triết học, Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia

Hồ Chí Minh, Hà Nội - 2005 Tác giả chỉ ra vai trò, tầm quan trọng của lýluận và thực tiễn, mối quan hệ biện chứng giữa lý luận và thực tiễn Tác giảtìm hiểu thực trạng trình độ lý luận của đội ngũ cán bộ, đảng viên của thànhphố Hồ Chí Minh hiện nay Từ đó đề ra một số phương hướng chủ yếu nhằmnâng cao trình độ lý luận cho đội ngũ cán bộ, đảng viên thành phố Hồ ChíMinh hiện nay

- “Quán triệt sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong việc ra quyết định của cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ chốt cấp cơ sở ở tỉnh Quảng Ngãi hiện nay”, Đào Văn Quang, Luận văn Thạc sĩ Triết học, Học viện Chính

trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội - 2010 Tác giả đã làm rõ tầmquan trọng của việc quán triệt sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trongviệc ra quyết định của cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ chốt cấp cơ sở, đồng thờitác giả khái quát thực trạng trình độ của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp

cơ sở qua thực tế ở tỉnh Quảng Ngãi, từ đó đề ra một số giải pháp nhằm nâng

cao chất lượng, hiệu quả của hoạt động ra quyết định của đội ngũ cán bộ lãnhđạo, quản lý chủ chốt cấp cơ sở hiện nay.

2.2 Nhóm các công trình nghiên cứu về nâng cao chất lượng giảng dạy

- Đề tài “Thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong giảng dạy triết học Mác - Lênin ở các trường Chính trị tỉnh, thành phố (qua thực tế trường đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong, thành phố Hà Nội)”, Tạ Thị Ngọc Lan, Luận văn

Thạc sĩ Triết học, Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh,

Hà Nội - 2011 Tác giả của luận văn đã làm rõ tầm quan trọng của việc quántriệt nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong giảng dạy môn triếthọc Mác - Lênin ở các trường chính trị tỉnh, thành phố, đồng thời đề xuất một

số giải pháp cơ bản nhằm thực hiện tốt tính nguyên tắc này trong công tácgiảng dạy, đặc biệt đối với môn học triết học Mác - Lênin

- Đề tài: “Nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn với việc nâng cao chất lượng giảng dạy ở trường chính trị tỉnh (qua thực tế tỉnh Bình Thuận)”, Nguyễn Thị Thuận Bích, Luận văn Thạc sĩ Triết học, Học viện

Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội - 2004 Tác giả củaluận văn đã khái quát tình hình thực tế công tác giáo dục lý luận chính trị ởcác trường chính trị tỉnh, thành phố trong thời gian qua (trước 2004) vẫn cònnhiều hạn chế Tác giả đã phân tích nguyên nhân chủ quan, nguyên nhânkhách quan dẫn đến tình trạng đó Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chấtlượng giảng dạy lý luận chính trị ở các trường chính trị tỉnh, thành phố thôngqua thực tế tỉnh Bình Thuận

- Kỷ yếu Hội thảo khoa học “Nâng cao hiệu quả gắn lý luận với thực tiễn trong giảng dạy ở Trường Chính Trị hiện nay”, Trường Chính trị tỉnh

Nghệ An, 2010 Các tác giả tham gia Hội thảo đã nêu lên tầm quan trọng vàtính cấp thiết phải gắn lý luận với thực tiễn trong công tác giảng dạy ở trườngchính trị hiện nay, đồng thời đề ra một số giải pháp cụ thể đối với một số môn

học trong chương trình trung cấp chính trị - hành chính nhằm quán triệt tốthơn nữa nguyên tắc này trong thực tế giảng dạy và học tập của cán bộ giảngviên và học viên tại trường chính trị tỉnh Nghệ An.

- “Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ nghiên cứu và giảng dạy ở trường chính trị tỉnh Kiên Giang trong giai đoạn hiện nay”, Lại Hợp Thịnh,

Luận văn Thạc sĩ Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia

Hồ Chí Minh, Hà Nội - 2000 Tác giả luận văn chỉ ra vai trò, chức năng,nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ nghiên cứu và giảng dạy ở trường chính trị tỉnh.Tác giả cũng đã khái quát tình hình thực tế thực trạng chất lượng đội ngũ cán

bộ nghiên cứu giảng dạy trường chính trị tỉnh Kiên Giang - những yêu cầu đặt

ra trong tình hình mới Tác giả đề xuất phương hướng và những giải pháp chủyếu nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ nghiên cứu và giảng dạy ởtrường chính trị tỉnh Kiên Giang trong giai đoạn hiện nay

- “Vấn đề dạy và học các bộ môn khoa học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong các trường đại học ở Hà Nội Thực trạng và giải pháp”, TS.

Nguyễn Duy Bắc (chủ nhiệm), Đề tài nghiên cứu, Học viện Chính trị - Hànhchính Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội - 2003 Tập thể tác giả đã chỉ ra vị trí,vai trò của các môn khoa học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong côngtác đào tạo ở các trường đại học là trang bị thế giới quan và phương pháp luậnkhoa học cho sinh viên để họ có cái nhìn, phương pháp nhận thức và cải tạothế giới với niềm tin khoa học Tập thể tác giả đã khái quát tình hình thực tếthực trạng giảng dạy và học tập các môn khoa học Mác - Lênin, tư tưởng HồChí Minh trong các trường đại học ở Hà Nội, từ đó đề ra phương hướng vàmột số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy, học tập các bộmôn khoa học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong các trường đại học ở

Hà Nội thời gian tới

- “Nâng cao năng lực tư duy lý luận cho cán bộ giảng dạy lý luận Mác

- Lênin ở các trường chính trị tỉnh”, Nguyễn Đình Trãi, Luận văn Thạc sĩ

Triết học, Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội,

2001 Trên cơ sở làm sáng tỏ phạm trù năng lực tư duy lý luận và vai trò của

nó đối với công tác giảng dạy lý luận Mác - Lênin, tác giả tìm hiểu thực trạngnăng lực tư duy lý luận của đội ngũ cán bộ giảng dạy lý luận Mác - Lênin ởcác trường chính trị tỉnh hiện nay, từ đó đề xuất giải pháp nhằm nâng caonăng lực tư duy lý luận cho đội ngũ cán bộ giảng dạy lý luận Mác - Lênin ởcác trường chính trị tỉnh trong giai đoạn hiện nay

2.3 Nhóm các công trình nghiên cứu về sự thống nhất giữa lý luận

và thực tiễn trong tư tưởng Hồ Chí Minh

- “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn trong việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước trong thời kỳ đổi mới ở nước ta hiện nay”,

PGS.TS Trần Minh Trưởng, Đặc san Hồ Chí Minh học, số 2 - 2013 Tác giả

đã chứng minh cuộc đời hoạt động của chủ tịch Hồ Chí Minh là sự thống nhấtgiữa lý luận và thực tiễn, giữa lời nói và việc làm, điều này có tác dụng vôcùng to lớn trong hoạt động tuyên truyền, giáo dục, cổ vũ người dân thi đuayêu nước Đồng thời chỉ ra những hạn chế trong phong trào thi đua yêu nướctrong giai đoạn hiện nay, từ đó thấy được tầm quan trọng của tư tưởng Hồ ChíMinh trong giai đoạn xây dựng đất nước hiện nay

- “Thực hiện tư tưởng Hồ Chí Minh về gắn lý luận với thực tiễn trong công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ở Trường Chính trị tỉnh Thanh Hóa”,

Thạc sỹ Lưu Huy Huyền, Nội san Trường Chính trị tỉnh Thanh Hóa, số11/2012 Tác giả đã nêu lên nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễntheo quan điểm của chủ tịch Hồ Chí Minh, từ đó tác giả thấy được tầm quantrọng của việc phải quán triệt nguyên tắc này trong công tác đào tạo, bồidưỡng cán bộ ở trường chính trị tỉnh Thanh Hóa, đồng thời đề ra một số giảipháp nhằm thực hiện việc gắn lý luận với thực tiễn trong đào tạo, bồi dưỡngcán bộ tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn hiện nay

- “Đưa tư tưởng Hồ Chí Minh vào cuộc sống Mấy vấn đề lý luận và thực tiễn”, Lê Văn Tích, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội 2008 Tác giả đề cao

vai trò, tầm quan trọng của tư tưởng Hồ Chí Minh với sự nghiệp xây dựngcon người Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa Tác giảnghiên cứu thực trạng công tác tổ chức, giáo dục tuyên truyền tư tưởng HồChí Minh hiện nay qua phân tích số liệu điều tra xã hội học Từ đó xây dựngphương pháp, biện pháp đưa tư tưởng Hồ Chí Minh vào cuộc sống, đề xuấtcác biện pháp giáo dục, tuyên truyền về tư tưởng Hồ Chí Minh với các thànhphần xã hội mà trước hết là công nhân, nông dân, bộ đội, thanh niên, học sinh,sinh viên

- “Tư tưởng Hồ Chí Minh trong chính trị - giá trị lý luận và thực tiễn”,

Nguyễn Thế Phúc, Luận văn Thạc sĩ Hồ Chí Minh học, Học viện Chính trị Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội - 2008 Tác giả nghiên cứu sâusắc tư tưởng dân chủ trong chính trị của Hồ Chí Minh, những đóng góp vềmặt lý luận và thực tiễn của tư tưởng dân chủ, từ đó đưa ra những đề xuất vềviệc vận dụng tư tưởng dân chủ chính trị của Hồ Chí Minh trong công cuộcđổi mới hiện nay

“Tư tưởng Hồ Chí Minh về thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong giáo dục và đào tạo cán bộ”, Trần Thị Thúy, Luận văn Thạc sĩ Hồ Chí Minh học,

Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội - 2009 Tác giảluận văn nghiên cứu quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin với tư cách là cơ sởtrực tiếp hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về sự thống nhất biện chứng giữa lýluận và thực tiễn Tác giả làm rõ thực chất nguyên tắc thống nhất giữa lý luận vàthực tiễn trong giáo dục và đào tạo cán bộ theo tư tưởng Hồ Chí Minh, từ đó vậndụng và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về nguyên tắc thống nhất giữa lý luận vàthực tiễn trong giáo dục và đào tạo cán bộ của Đảng ta hiện nay

Từ việc khái quát những công trình nghiên cứu nêu trên cho thấy, có rấtnhiều công trình khoa học nghiên cứu về nguyên tắc thống nhất giữa lý luận

và thực tiễn trong các lĩnh vực hoạt động khác nhau của đời sống xã hội.Đồng thời cũng có rất nhiều công trình khoa học nghiên cứu về nâng cao chấtlượng giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh Song việc vận dụng nguyên tắcthống nhất giữa lý luận và thực tiễn nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy môn

tư tưởng Hồ Chí Minh trong một đề tài nghiên cứu thì chưa có Vì vậy, luậnvăn kế thừa kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học đã được công bốnêu trên để hoàn thành nhiệm vụ của mình

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn

3.1 Mục đích

Trên cơ sở phân tích thực trạng việc quán triệt nguyên tắc thống nhấtgiữa lý luận và thực tiễn trong việc giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh tạicác trường chính trị tỉnh, thành phố, luận văn đề xuất một số giải pháp cơ bảnnhằm quán triệt nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn đối với việcnâng cao chất lượng giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh ở các trường chínhtrị tỉnh, thành phố hiện nay

3.2 Nhiệm vụ

Để hoàn thành tốt mục đích, luận văn giải quyết những nhiệm vụ sau:

- Làm rõ tầm quan trọng của việc quán triệt nguyên tắc thống nhất giữa

lý luận và thực tiễn trong việc giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh

- Phân tích thực trạng và chỉ ra một số hạn chế từ thực trạng quán triệtnguyên tắc thống nhất giữa lý luận với thực tiễn trong việc giảng dạy môn tưtưởng Hồ Chí Minh ở các trường chính trị tỉnh, thành phố hiện nay

- Đề xuất một số giải pháp cơ bản quán triệt nguyên tắc thống nhất giữa

lý luận và thực tiễn nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy môn tư tưởng HồChí Minh ở các trường chính trị tỉnh, thành phố trong giai đoạn hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn đối với việc nâng caochất lượng giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh ở các trường chính trị tỉnh,thành phố hiện nay.

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn đối với việc nâng caochất lượng giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh trong chương trình trung cấp lýluận chính trị - hành chính ở các trường chính trị tỉnh, thành phố hiện nay

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

5.1 Cơ sở lý luận

Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối,chính sách của Đảng, Nhà nước, các công trình khoa học trong và ngoài nước

đã được công bố

5.2 Phương pháp nghiên cứu

- Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử

- Phương pháp lịch sử và lôgic

- Phương pháp phân tích, tổng hợp

6 Những đóng góp về khoa học của luận văn

- Luận văn góp phần làm sáng tỏ việc quán triệt nguyên tắc thống nhấtgiữa lý luận và thực tiễn đối với việc giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh ở cáctrường chính trị tỉnh, thành phố hiện nay

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dungluận văn gồm 2 chương, 6 tiết

Chương 1 NGUYÊN TẮC THỐNG NHẤT GIỮA LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN ĐỐI VỚI VIỆC NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY MÔN

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH - TẦM QUAN TRỌNG VÀ BIỂU HIỆN

1.1 NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH - VAI TRÒ VÀ NHỮNG NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG

1.1.1 Vai trò của việc giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh ở các trường chính trị tỉnh, thành phố

Hồ Chí Minh là nhà tư tưởng lớn, nhà lý luận lỗi lạc và là lãnh tụ thiêntài của Đảng và dân tộc ta Di sản tư tưởng của Người là một phần cơ bản cấuthành nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam hành động cho Đảng Hệ thống tưtưởng Hồ Chí Minh đã và đang được Đảng ta vận dụng sáng tạo trong thựctiễn Điều này đã được lịch sử Việt Nam chứng minh thông qua cuộc vậnđộng học tập và làm theo tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Đặcbiệt là nghiên cứu phong cách giúp việc “làm theo” tư tưởng, tấm gương đạođức Hồ Chí Minh đang trở thành một nhu cầu thiết yếu và cần phải được triểnkhai sâu rộng, lâu dài trong cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân ta thìviệc học tập môn tư tưởng Hồ Chí Minh lại càng trở nên hết sức cần thiết.Điều đó đặt ra trách nhiệm lớn lao cho người giảng viên giảng dạy môn tưtưởng Hồ Chí Minh, làm thế nào để học viên có thể vận dụng quan điểm, tưtưởng Hồ Chí Minh trong hoạt động thực tiễn của bản thân, trong công táclàm việc ở cơ quan, địa phương, đơn vị? Muốn làm được điều đó, người giảngviên phải tìm ra những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy môn tưtưởng Hồ Chí Minh giúp người học thấm nhuần tư tưởng Hồ Chí Minh để cóthể vận dụng nhuần nhuyễn hệ tư tưởng này vào quá trình hoạt động thực tiễn

Trường Chính trị tỉnh, thành phố với chức năng, nhiệm vụ chủ yếu làđào tạo cán bộ lãnh đạo quản lý chủ chốt của Đảng, chính quyền và các đoàn

thể nhân dân ở cấp cơ sở (xã, phường, thị trấn và các đơn vị tương đương).

Do đó, quá trình giảng dạy và học tập ở trường chính trị phải nhằm góp phầntạo dựng những tố chất cần thiết của người cán bộ chủ chốt cấp cơ sở, họ phải

là những người có đầy đủ phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng, năng lực

tổ chức thực tiễn đáp ứng yêu cầu của công cuộc đổi mới Để trang bị cho họcviên đầy đủ những yêu cầu đó, trước hết ở trường chính trị phải cung cấp cho

họ một phông kiến thức lý luận sắc bén, trong đó có hệ thống lý luận Mác

-Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh

Tư tưởng Hồ Chí Minh được coi là chủ nghĩa Mác - Lênin ở Việt Nam,

là sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện thực tiễn ViệtNam Ngay tại Đại hội VII, Đảng ta đã trân trọng ghi trong cương lĩnh: “Đảnglấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng,kim chỉ nam cho hành động” [14, tr.127] Điều này cho thấy, tư tưởng Hồ ChíMinh có vai trò vô cùng quan trọng trong hệ thống chính trị và đời sống tinhthần của người dân Việt Nam

Trước những đòi hỏi phải đào tạo đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp

xã, phường, thị trấn có bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và năng lựcchuyên môn giỏi thì việc nâng cao chất lượng giảng dạy môn tư tưởng Hồ ChíMinh ở các trường chính trị lại càng có ý nghĩa, vai trò vô cùng to lớn đối vớicông cuộc xây dựng đất nước nói chung và bồi dưỡng phẩm chất chính trị,năng lực công tác của cán bộ học viên nói riêng Bởi không có “thầy giỏi” thìkhông thể có “trò giỏi” Việc giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh ở cáctrường chính trị giúp người học:

Một là, hiểu rõ hơn về lãnh tụ vĩ đại Hồ Chí Minh Hồ Chí Minh

(19/5/1890 - 2/9/1969) là một nhà cách mạng lỗi lạc, là người đặt nền móng

và lãnh đạo công cuộc đấu tranh giành độc lập, toàn vẹn lãnh thổ cho ViệtNam Người là nhà lãnh đạo nổi tiếng được nhân loại lao động trên thế giới vànhân dân Việt Nam ngưỡng mộ, tôn sùng Người là người con tiêu biểu cho

dân tộc Việt Nam, là một nhà văn hóa lớn với nhiều tác phẩm văn học nghệthuật giá trị để lại cho đời, đồng thời là một con người với những phẩm chấtđạo đức sáng ngời nhân cách sống Vì vậy, học tập tư tưởng Hồ Chí Minh cóvai trò quan trọng, vừa giáo dục nhân cách sống, đạo đức cách mạng chongười học, vừa trang bị kiến thức về thế giới quan, phương pháp luận đểngười học có thể giải quyết các vấn đề trong hoạt động thực tiễn Ngoài ra, tưtưởng Hồ Chí Minh còn là một trong những con đường để nhận thức đầy đủ

và sâu sắc hơn công lao to lớn của Người đối với nhân dân, đất nước ViệtNam và nhân dân của các nước yêu chuộng hòa bình trên thế giới Thấm thíacông lao của Người cũng sẽ khơi gợi trong mỗi một người dân Việt Nam lòngbiết ơn, lòng tự hào dân tộc, thể hiện được nét đẹp truyền thống của dân tộc -đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”

Hai là, tư tưởng Hồ Chí Minh trang bị cho người học thế giới quan và phương pháp luận Mác xít, giúp cả người dạy và người học nâng cao năng lực tư duy lý luận nhằm hình thành phương pháp luận khoa học để nhận thức cũng như hoạt động thực tiễn Đối với người giảng viên, trong quá trình tìm

tòi nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh, họ đãgián tiếp trang bị cho mình những tri thức lý luận nền tảng, khoa học và cáchmạng, nâng cao bản lĩnh chính trị của bản thân Đồng thời, họ cũng hìnhthành tính tự chủ sáng tạo trong việc tìm tòi những cách thức truyền đạt trithức môn tư tưởng Hồ Chí Minh sao cho học viên dễ hiểu, dễ vận dụng, dễ

“làm theo” Quá trình nghiên cứu môn học này cũng dần hình thành ở ngườigiảng viên những phẩm chất đạo đức, rèn luyện tư cách, tác phong đúng mựccủa người giảng viên, người giảng viên có ý thức hơn trong việc tu dưỡng, rènluyện đạo đức cá nhân

Đối với người học, việc nâng cao chất lượng giảng dạy môn tư tưởng

Hồ Chí Minh giúp họ có hứng thú với môn học, bước đầu trang bị cho họnhững lý luận cơ bản, phương pháp lý luận khoa học giúp họ nâng cao khả

năng tư duy lý luận và cải tiến phương pháp làm việc hiệu quả, nâng cao nănglực tổ chức thực tiễn, có khả năng vận dụng những lý luận đã được tiếp thuvào giải quyết những vấn đề thực tiễn trong công tác của bản thân Quá trìnhhọc tập tư tưởng Hồ Chí Minh giúp người học hình thành tư duy nhận thứcđúng đắn, loại bỏ, bài trừ những suy nghĩ lệch lạc, tiêu cực, phiến diện, phảnđộng, hướng đến những tư tưởng đúng đắn, phù hợp với quy luật phát triển.

Ba là, góp phần giáo dục đạo đức, tư cách, phẩm chất cách mạng theo

tư tưởng của Người Chủ tịch Hồ Chí Minh là người nêu một tấm gương mẫu

mực về thực hành đạo đức cách mạng để toàn Đảng, toàn dân noi theo Cuộcđời hoạt động cách mạng của Người đều gắn liền với một hành trang giản dị

Từ những nǎm tháng hoạt động cách mạng ở nước ngoài, lúc ở Thái Lan,Trung Quốc, về nước thời kỳ bí mật ở Cao Bằng hay khi làm Chủ tịch nước,những nǎm tháng đi kháng chiến, lúc về thǎm nông dân gặt hái hay làmthượng khách ở nước ngoài, Bác luôn luôn với một tư thế giản dị, ung dung, tựtại, phù hợp với điều kiện và hoàn cảnh Dù ở đâu, lúc nào Bác cũng để lại ấntượng tốt đẹp, một phong cách mẫu mực của một lãnh tụ Hành trang Bác mangtheo tự nói lên một điều chân thực: Làm chức càng cao, càng phải giản dị

Tư trang của Bác bao giờ cũng ở mức cần thiết cho sinh hoạt, nhưngBác lại luôn luôn lo cho sự thiếu đủ của từng người Trong gian khổ khángchiến, Bác cùng chịu đựng thiếu thốn, đói, no, giá lạnh như người chiến sỹ.Bác là người khởi xướng phong trào "mùa đông binh sỹ", vận động nhân dânkhông những lo cái ǎn mà còn lo cái mặc cho chiến sỹ, ở hậu phương ai cóthành tích lo cho chiến sỹ mặc ấm Bác đều gửi thư khen ngợi Mỗi vết rách,vết vá, vết sờn trên áo Bác là một kỷ niệm thể hiện tấm lòng của Bác đối vớinhân dân Bác đi nhiều nơi, đến đâu và ở đâu Bác cũng sẵn sàng hòa mìnhcùng quần chúng nhân dân Lúc thì xuống ruộng gặt lúa, lúc cùng tát nướcchống hạn với bà con nông dân Quần áo sờn chỉ, cũ kỹ thay cái mới Báckhông chịu, Bác bảo khâu vá lại cho Bác để Bác dùng Nhân cách của Bác,

phong cách làm việc của Bác là tấm gương sáng để cán bộ, chiến sĩ và đảngviên noi theo Phong cách đời thường đó của Bác toát lên sự thống nhất giữa

tư tưởng và hành động, giữa suy nghĩ và việc làm, giữa nhân cách đời thường

và nhân cách chính trị với thái độ rất giản dị, khiêm tốn, cần kiệm Học tập vàlàm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh không chỉ dừng lại ở lời nói màcòn phải thể hiện ở việc làm cụ thể thiết thực hành ngày của mỗi người Đúngnhư GS.TS Hoàng Chí Bảo nhận xét:

Có lẽ hơn bất cứ một môn lý luận chính trị nào, tư tưởng Hồ ChíMinh mang đặc trưng tổng hợp, đem lại cho người học không chỉ là

sự hiểu biết mà còn là cảm xúc, không chỉ là lý luận mà còn làphương pháp, không chỉ là nhận thức mà còn hướng tới hành động,không chỉ lớn lên về tri thức thông qua tiếp cận các tác phẩm củaNgười mà còn làm phong phú về tình cảm và niềm tin khi tự soimình vào những tấm gương đạo đức của Người [16, tr.243]

Việc nâng cao chất lượng giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh ở cáctrường chính trị tỉnh, thành phố sẽ góp phần tạo sự chuyển biến mạnh mẽtrong ý thức tu dưỡng, rèn luyện và làm theo tấm gương đạo đức Hồ ChíMinh sâu rộng ở toàn xã hội, đặc biệt trong cán bộ, đảng viên, công chức,viên chức, đoàn viên, thanh niên, học sinh nâng cao đạo đức cách mạng,cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư Nhất là trong điều kiện thực tiễn hiệnnay, mặt trái của cơ chế thị trường cùng với toàn cầu hóa đang tác động mạnh

mẽ, tạo nên sự phân hóa giàu nghèo, phân tầng xã hội, phai nhạt lý tưởng, suyđồi về đạo đức, lối sống ở một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên mà trongcác kỳ đại hội gần đây, Đảng ta đều nhắc tới Hệ lụy từ cách sống, từ sự suyđồi đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên đang làmmất đi lòng tin của nhân dân với Đảng với Nhà nước và với mục tiêu, lýtưởng của hàng ngàn đời dân Việt Nam đấu tranh, xây dựng Vì vậy, việc họctập tư tưởng Hồ Chí Minh, noi gương đạo đức của Chủ tịch Hồ Chí Minh trở

nên cần thiết, cấp bách và quan trọng hơn bao giờ hết giúp đẩy lùi sự suythoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống và các tệ nạn xã hội

Bốn là, giúp cho học viên thấm nhuần sâu sắc hệ thống quan điểm và phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh, nâng cao thêm lòng yêu nước, tinh thần phục vụ nhân dân, làm cho chủ nghĩa Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh thực sự trở thành nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam hành động cho chúng ta Trong xu thế khu vực hóa và toàn cầu hóa quốc tế hiện nay, bên

cạnh những cơ hội để xây dựng và phát triển đất nước, Việt Nam đang phảiđối mặt với nhiều nguy cơ, thách thức Sự sụp đổ của hệ thống xã hội chủnghĩa ở Liên Xô và Đông Âu làm suy giảm niềm tin của quần chúng nhân dânvào lý tưởng xã hội chủ nghĩa, vào các lý luận kinh điển của chủ nghĩa Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh Cùng với đó, các thế lực phản động thù địchkhông từ bỏ âm mưu nhằm xóa bỏ chủ nghĩa xã hội Đối với nước ta, thôngqua diễn biến hòa bình, toàn cầu hóa, mở cửa giao lưu văn hóa, các thế lựcphản động truyền bá văn hóa phẩm độc hại, tuyên truyền những luận điệuxuyên tạc chế độ, kích động dân chúng gây nên những điểm nóng chính trị.Đặc biệt, chúng tìm mọi cách bôi nhọ, xuyên tạc, nói xấu lãnh tụ, trong đó có

Hồ Chí Minh Vì vậy, việc học tập tư tưởng Hồ Chí Minh ở các trường chínhtrị tỉnh, thành phố giúp cán bộ, đảng viên khẳng định giá trị to lớn của chủnghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, khẳng định thành quả cách mạngcủa dân tộc Việt Nam, sự lựa chọn con đường độc lập dân tộc gắn liền vớichủ nghĩa xã hội là tất yếu lịch sử, để trên cơ cơ đó, mỗi cán bộ, đảng viênhình thành thế giới quan khoa học, phương pháp luận duy vật và vận dụng nóvào hoạt động thực tiễn của mình Đồng thời, khơi dậy hứng thú học tập củahọc viên đối với môn tư tưởng Hồ Chí Minh, khôi phục niềm tin của cán bộ,học viên, quần chúng nhân dân đối với Đảng, với Bác, tăng cường sức đềkháng trước sự xuyên tạc của các thế lực thù địch về chủ tịch Hồ Chí Minh,chống lại âm mưu hạ bệ thần tượng của chúng, từ đó thấy rõ hơn con đường

sống, phấn đấu để trước hết làm một con người với nghĩa cao đẹp nhất của

nó, và tiếp đó, thành một cán bộ tốt, phục vụ tổ quốc và nhân dân hiệu quảnhất Đúng như Nghị quyết số 09 - NQ/TW của Bộ chính trị (khóa VII) nhậnđịnh:

Khi các thế lực thù địch ra sức tấn công nền tảng tư tưởng của Đảngnhằm đẩy chúng ta đi chệch hướng thì đấu tranh để bảo vệ, phát triển vàvận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh càng

là vấn đề quan trọng, trở thành nhiệm vụ hàng đầu trong công tác chínhtrị, tư tưởng và lý luận của toàn Đảng, toàn dân ta [12, tr.2-3]

1.1.2 Những nhân tố ảnh hưởng tới việc nâng cao chất lượng giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh ở các trường chính trị tỉnh, thành phố

Việc dạy và học tư tưởng Hồ Chí Minh trong các trường chính trị tỉnh,thành phố cũng như trong hệ thống Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minhđang được thực hiện tích cực Song, có thể nói, việc đó chưa đạt đến trình độphát triển mạnh với hiệu quả cao do chịu ảnh hưởng bởi một số nhân tố tácđộng sau:

Một là, do sự tác động của các điều kiện kinh tế - chính trị - xã hội trong thời đại ngày nay Con đường đổi mới và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở

nước ta hiện nay có những đặc điểm riêng Đó là, Việt Nam đi lên xây dựngchủ nghĩa xã hội từ một nước thuộc địa, nửa phong kiến Trình độ lực lượngsản xuất thấp kém, phát triển không đồng đều giữa các vùng miền Trình độdân trí thấp, kinh tế nghèo nàn, lạc hậu, lại bị chiến tranh tàn phá nặng nề.Việt Nam đi lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa và khôngcòn các nước xã hội chủ nghĩa đi trước giúp đỡ Điều đó đang ảnh hưởng lớnđến việc nâng cao chất lượng giảng dậy môn tư tưởng Hồ Chí Minh

Nền tảng học thuyết, sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong hệ thống tư tưởng HồChí Minh chính là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Vì chỉ cógiành được độc lập dân tộc mới có điều kiện tiến lên chủ nghĩa xã hội và chỉ

có xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội mới đảm bảo độc lập dân tộc đượcgiữ vững Tuy nhiên, một thực trạng đang diễn ra hiện nay ảnh hưởng khôngnhỏ đến tâm lý học viên khi học các môn lý luận Mác - Lênin, tư tưởng HồChí Minh, gián tiếp ảnh hưởng đến việc nâng cao chất lượng giảng dạy môn

tư tưởng Hồ Chí Minh ở các trường chính trị, đó là hệ thống xã hội chủ nghĩa

ở Liên xô và Đông Âu sụp đổ, kéo theo sự thất thế của phe xã hội chủ nghĩatrên thế giới Điều này làm nảy sinh sự nghi ngờ của người học đối với tínhđúng đắn của học thuyết, lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về xãhội chủ nghĩa, làm cho họ mất niềm tin và động lực học tập, việc học lý luậnMác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh sẽ chỉ còn mang tính hình thức

Sự đổi mới từ nền kinh tế kế hoạch, tập trung quan liêu bao cấp sangnền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đem lại cho nước tanhững thành tựu đáng kể Kinh tế có sự phát triển vượt bậc, từ một nướcđói nghèo, phải sống nhờ viện trợ của các nước xã hội chủ nghĩa, Việt Nam

đã trở thành nước đang phát triển, đứng đầu thế giới về xuất khẩu gạo Bêncạnh đó, mặt trái của nền kinh tế thị trường cũng gây ra những tác độngtiêu cực như suy thoái về mặt đạo đức, lý tưởng sống Thiếu kiên định vàomục tiêu, lý tưởng của Đảng Trong xã hội hình thành nhóm lợi ích nhằmtrục lợi từ đất nước mà quên đi lợi ích của nhân dân Một bộ phận khôngnhỏ cán bộ, đảng viên thoái hóa, biến chất như Nghị quyết Đại hội X củaĐảng đã nhận định:

Thoái hoá, biến chất về chính trị, tư tưởng, về đạo đức, lối sống; tệquan liêu, tham nhũng, lãng phí, sách nhiễu dân trong một bộ phậnkhông nhỏ cán bộ, đảng viên diễn ra nghiêm trọng, kéo dài chưađược ngăn chặn, đẩy lùi , làm giảm lòng tin của nhân dân đối vớiĐảng Đó là nguy cơ lớn liên quan đến sự sống còn của Đảng, củachế độ [15, tr.263-264]

Điều đó gây khó khăn, bất lợi trong quá trình truyền đạt nội dung tưtưởng Hồ Chí Minh.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, bên cạnh các quan hệ kinh tếlành mạnh, cùng có lợi thì có không ít hoạt động núp dưới danh nghĩa kinh tế

để vì lợi ích chính trị, lợi ích giai cấp Những hoạt động chống đối, tuyêntruyền của các thế lực thù địch phản động trong bối cảnh công nghệ truyềnthông đa năng đa chiều có chiều hướng tăng lên đã tác động không nhỏ vàotâm lý, tư tưởng người học, làm cho công tác giáo dục tư tưởng lý luận khókhăn hơn gấp bội, khó khăn nhất là khi đi vào chiều sâu Theo báo cáo củaTrung tâm Nghiên cứu dư luận xã hội, Ban Tư tưởng - văn hóa Trung ương

về tác động của các quan điểm, hành động sai trái, thù địch tới tâm trạng, thái

độ cán bộ, đảng viên và nhân dân thì có tới 33% đối tượng cán bộ, 45% đốitượng nhân dân được hỏi trả lời rằng, các thông tin xuyên tạc, vu cáo, bịa đặt,nói xấu chế độ, bôi nhọ lãnh đạo của các thế lực thù địch, các tổ chức ngườiViệt phản động ở bên ngoài đã tác động lớn đến sự phai nhạt lý tưởng xã hộichủ nghĩa trong xã hội ta hiện nay [16, tr.73-74] Điều này có ảnh hưởng khôngnhỏ đến công tác giảng dạy của giảng viên lý luận chính trị Vậy, làm thế nào đểkhôi phục niềm tin của học viên, của quần chúng nhân dân đối với Đảng, đối vớichính quyền trong tình hình đầy biến động, phức tạp hiện nay cũng là vấn đề đòihỏi phải được suy nghĩ, nghiên cứu sâu sắc Việc giảng dạy tư tưởng Hồ ChíMinh của giảng viên ở các trường chính trị theo đó cũng gặp nhiều khó khăn khiphải làm thế nào để tuyên truyền, giáo dục về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minhhoàn toàn là “người thực, việc thực”, có tác dụng cảm hóa sâu sắc chứ khôngphải là một thần tượng được dựng lên mà thôi

Hai là những nhân tố tác động từ đội ngũ giảng viên

- Về số lượng: đội ngũ giảng viên trực tiếp giảng dạy môn tư tưởng Hồ

Chí Minh còn thiếu so với yêu cầu ở các trường chính trị tỉnh, thành phố Nếucăn cứ vào số học viên và số giờ giảng chuẩn của một giảng viên trong năm

thì đội ngũ giảng viên trực tiếp giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh hiện có

ở các trường chính trị tỉnh, thành phố chỉ đáp ứng được một nửa nhu cầu, cábiệt có trường chỉ đáp ứng được 1/3 nhu cầu Tình trạng thiếu hụt này dẫn đếnviệc các giảng viên tư tưởng Hồ Chí Minh phải dạy quá nhiều giờ trong năm

Do thời gian đứng lớp quá nhiều nên giảng viên không còn thời gian nghiêncứu, cập nhật thông tin, kiến thức mới, hoặc tìm kiếm phương pháp truyền đạtmới hiệu quả hơn, phù hợp với đối tượng, đặc điểm của từng loại lớp học.Thậm chí có giảng viên không kịp chuẩn bị giáo án trước khi lên lớp, sử dụnggiáo án chỉ soạn một lần cho nhiều lớp học Việc thiếu hụt giảng viên cũngdẫn đến tình trạng lịch học tập của các lớp liên tục thay đổi, điều này ảnhhưởng rất lớn đến việc học viên nghiên cứu tài liệu, giáo trình trước khi lênlớp, do đó làm giảm khả năng tiếp thu bài của học viên

- Về chất lượng: đội ngũ giảng viên giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí

Minh hiện nay có chất lượng không đồng đều Nhiều giảng viên chưa đượcđào tạo chính quy, chuyên sâu về môn học mà chỉ được bồi dưỡng ngắn hạn,thường là qua một khóa học 6 tháng Thậm chí, do tình trạng thiếu hụt giảngviên nên một số trường chính trị tỉnh, thành phố phân công đứng lớp cả nhữnggiảng viên chưa hề qua một lớp đào tạo, bồi dưỡng nào về môn tư tưởng HồChí Minh mà chủ yếu họ là giảng viên của các chuyên ngành khác như triếthọc, kinh tế chính trị hay chủ nghĩa xã hội khoa học kiêm nhiệm thêm Chấtlượng của đội ngũ giảng viên đã ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng giảngdạy môn học tư tưởng Hồ Chí Minh

- Về phương pháp dạy: việc đổi mới phương pháp giảng dạy còn chậm.

Một phần do giảng viên chưa thực sự coi trọng việc áp dụng phương phápmới vào giảng dạy Mặt khác, số lượng học viên mỗi lớp học thường quáđông, thậm chí có lớp trên 100 học viên, do đó việc áp dụng phương phápmới thường rất khó khăn và hiệu quả đạt được không cao Bên cạnh đó, tâm

lý thụ động của học viên, thói quen dạy và học ảnh hưởng từ cấp học phổ

thông cũng gây khó khăn không nhỏ đến việc áp dụng phương pháp mới vàogiảng dạy của giảng viên.

- Công tác kiểm tra, đánh giá chất lượng giảng dạy chưa thường xuyên, chặt chẽ và thực sự khoa học Việc quản lý giờ giảng của giảng viên

chủ yếu là quản lý về số lượng, chưa quản lý được chất lượng giờ giảng Đểđánh giá một giảng viên có hoàn thành nghĩa vụ giảng dạy hay chưa, cũngnhư trả công giảng vượt giờ chuẩn chủ yếu dựa trên số lượng giờ giảng màchưa tính đến chất lượng giờ giảng Điều này dẫn đến tâm lý giảng viên ítquan tâm đến chất lượng giờ giảng mà chỉ chạy theo số lượng, cốt làm saogiảng được thật nhiều bài, thật nhiều giờ để tăng thu nhập Mặt khác, đời sốnggiảng viên chưa được quan tâm chăm lo thỏa đáng Các chính sách hỗ trợchưa đồng bộ, chưa tạo động lực thu hút người giỏi, có tâm huyết vào lĩnhvực giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh Hệ thống tổ chức quản lý công tácnghiên cứu khoa học, phục vụ dạy và học còn phân tán, thiếu sự phối hợp

Ba là, nhân tố tác động từ sự thụ động, ỷ lại của học viên

Trên thực tế, học viên đa số đều ý thức được trong việc tu dưỡng đạođức cá nhân, có ý thức học tập tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh song từ họctập đến mức thực hành được là điều rất khó Càng khó hơn trước những khókhăn, thử thách hiện nay, đó là sự phát triển của nền kinh tế thị trường làmcho những giá trị chuẩn mực đạo đức truyền thống có nhiều thay đổi theochiều hướng "thoáng hơn"; lối sống sùng bái vật chất, sùng bái tiện nghi xuấthiện nhiều hơn trong xã hội, trong đó có không ít người là cán bộ, đảng viên.Một bộ phận học viên không hứng thú khi học môn tư tưởng Hồ Chí Minh, vìquan điểm sống, triết lý sống của họ đã thay đổi Sự học của họ sẽ trở nên hờihợt Có tới 63,9% người học tự nhận thấy mình đôi khi thiếu nhiệt tình vàniềm tin đối với các kiến thức của môn học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh [8, tr.3] Điều này khiến cho tiết giảng của người dạy môn tư tưởng HồChí Minh gặp khó khăn, thách thức trong quá trình truyền thụ

Mặt khác, đại bộ phận học viên chưa nhận thức được tầm quan trọng củaviệc học tập lý luận chính trị, trong đó có môn tư tưởng Hồ Chí Minh Hầu hếthọc viên đều cho rằng việc học chính trị chủ yếu là để đủ điều kiện trong hồ sơcông tác nên không có thái độ tích cực, hợp tác trong quá trình học Hơn nữa,thói quen học tập thụ động trước đó đã làm cho học viên ít đọc tài liệu trước khilên lớp, ít đào sâu suy nghĩ để nắm được bản chất của vấn đề, từ đó ít có nhữngvận dụng, liên hệ với thực tế cuộc sống Điều này gây ra những khó khăn khôngnhỏ cho giảng viên trong quá trình nâng cao chất lượng giảng dạy của mình.

Bên cạnh những khó khăn, thách thức, việc nâng cao chất lượng giảngdạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh cũng có nhiều điều kiện thuận lợi để pháthuy, phát triển, đó là môn học này đã và đang đáp ứng được những yêu cầu,đòi hỏi của thực tiễn cuộc sống

Ngày 07/11/2006, Bộ Chính trị Ban chấp hành trung ương Đảng đã raChỉ thị số 06-CT/TW về tổ chức Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấmgương đạo đức Hồ Chí Minh” trong toàn Đảng và toàn xã hội Cuộc vận động

“Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” nhanh chóng đượctriển khai rộng rãi, thu hút sự đồng tình ủng hộ của quần chúng nhân dân, Cáccấp, các ngành, các tổ chức cơ sở Đảng rất quan tâm đến vấn đề này và tổchức triển khai cuộc vận động với nhiều phong trào phong phú, thiết thực gắnvới chức năng, đặc điểm công tác của nhiều ngành nghề, nhiều lĩnh vực Đây

là điều kiện thuận lợi để việc giảng dạy và học tập môn tư tưởng Hồ ChíMinh đi vào chiều sâu, kết hợp cả lý luận và thực tiễn, nâng cao khả năngnhận thức và cảm hóa sâu sắc những tư tưởng của Người

Nhìn chung, có rất nhiều nhân tố tác động đến quá trình nâng cao chấtlượng giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh hiện nay ở các trường chính trịtỉnh, thành phố, chúng đang tác động to lớn hoặc một phần đến quá trình nàynhưng phải khẳng định rằng, để có thể phát huy những mặt thuận lợi, khắcphục, hạn chế những khó khăn trong quá trình nâng cao chất lượng giảng dạy

và học tập môn tư tưởng Hồ Chí Minh trong các trường chính trị tỉnh, thànhphố cần có sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong dạy và học.

1.2 BIỂU HIỆN CỦA SỰ THỐNG NHẤT GIỮA LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN ĐỐI VỚI VIỆC NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Biểu hiện của sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn đối với việc nângcao chất lượng giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh rất nhiều, song trong

khuôn khổ luận văn, chúng tôi chỉ ra một số biểu hiện cơ bản như sau:

1.2.1 Chương trình, nội dung môn tư tưởng Hồ Chí Minh phải phù hợp với đối tượng học và yêu cầu đào tạo

Hồ Chí Minh học, hiện nay được coi là một môn khoa học lý luận cơbản ở nước ta, có mã số khoa học là: 60 31 27 Đây là môn học nhằm cungcấp cho học viên những kiến thức cơ bản về nội dung hệ thống tư tưởng HồChí Minh, cũng như nguồn gốc, quá trình hình thành và phát triển của hệthống tư tưởng đó

Đối tượng học viên của các trường chính trị tỉnh, thành phố là nhữngcán bộ chủ chốt cấp cơ sở, họ tiếp thu những kiến thức lý luận được trang bị ởcác trường chính trị tỉnh, thành phố rồi quay trở về địa phương giáo dục,tuyên truyền, vận động quần chúng nhân dân, họ là những người trực tiếp tổchức lãnh đạo việc thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách củaNhà nước ở tất cả các mặt của đời sống xã hội ở khâu trọng yếu nhất - cấp cơ

sở, do đó việc họ tiếp thu những kiến thức tư tưởng Hồ Chí Minh rồi sau đótrở về vận dụng trong quá trình công tác thực sự có ý nghĩa quan trọng Vìvậy, quán triệt nguyên tắc lý luận thống nhất với thực tiễn trong giảng dạy tưtưởng Hồ Chí Minh ở các trường chính trị tỉnh, thành phố trước hết đòi hỏichương trình, nội dung môn tư tưởng Hồ Chí Minh phải phù hợp với đốitượng học viên và yêu cầu đào tạo

Đối tượng học viên của các trường chính trị tỉnh, thành phố có thể là bíthư, phó bí thư Đảng bộ xã, phường, bí thư các chi bộ dân cư, họ có thể là bíthư đoàn thanh niên, họ có thể là cán bộ văn phòng, hoặc họ có thể là nhữngcán bộ lãnh đạo các cơ quan Nhà nước Do lĩnh vực công tác khác nhau nênmỗi một vị trí họ cần những kiến thức khác nhau, kỹ năng xử lý công việckhác nhau. Theo đó, nội dung bài học môn tư tưởng Hồ Chí Minh cũng cầnphải bám sát những vấn đề thực tiễn nảy sinh trong quá trình công tác của họ

để xây dụng bài giảng cho phù hợp

Học viên Trường Chính trị là đội ngũ cán bộ chủ chốt trong hệ thốngchính trị cấp cơ sở, vì vậy rất đa dạng, họ có sự chênh lệch về nhiều mặt Sựchênh lệch dễ dàng nhận thấy nhất đó là về tuổi đời, trong một lớp học luônhiện diện nhiều lứa tuổi khác nhau Sự chênh lệch về độ tuổi kéo theo sựchênh lệch về trình độ văn hóa, kinh nghiệm sống, thời gian công tác, kinhnghiệm công tác Do đó, để phù hợp với đối tượng học viên đa dạng và phongphú này, nội dung môn tư tưởng Hồ Chí Minh cũng phải được xây dựng theohướng mở, với nhiều nội dung khác nhau, phù hợp với từng loại đối tượng cụthể, có như vậy học viên mới có thể dễ dàng vận dụng trong từng lĩnh vựccông tác của bản thân

Bên cạnh đó, với yêu cầu đào tạo của các trường chính trị tỉnh, thànhphố là đào tạo những người cán bộ chủ chốt cơ sở có đầy đủ phẩm chất chínhtrị, đáp ứng yêu cầu của công cuộc đổi mới, là những tấm gương sáng về đạođức cách mạng, có khả năng lôi kéo, tập hợp, lãnh đạo quần chúng, đủ khảnăng đảm đương trọng trách được giao, nội dung chương trình môn tư tưởng

Hồ Chí Minh ở các trường Chính trị tỉnh, thành phố phải được xây dựng theohướng tăng tính thực tiễn, tăng cường các giờ thảo luận để qua đó giới thiệucác tấm gương điển hình trong học tập và làm theo tấm gương đạo đức HồChí Minh, đồng thời tạo không gian trao đổi kiến thức, kinh nghiệm vận dụng

tư tưởng, quan điểm của chủ tịch Hồ Chí Minh trong thực tế cuộc sống vàcông tác của học viên.

Đào tạo cán bộ lãnh đạo chính trị là để phục vụ nhiệm vụ chính trị, mànhiệm vụ chính trị thì luôn vận động, biến đổi theo nhu cầu của thực tiễn Dovậy, không có bộ giáo trình nào là chuẩn mực cho mọi giai đoạn, mà nó cầnđược bổ sung, thay đổi cho phù hợp với tình hình chính trị, kinh tế, xã hộitrong từng giai đoạn cụ thể Nội dung giáo trình môn tư tưởng Hồ Chí Minhtrong chương trình trung cấp lý luận chính trị hành chính ở các trường chính trịtỉnh, thành phố cũng vậy, phải thường xuyên cập nhật, đổi mới, bổ sung kiếnthức mới nhằm phù hợp với đối tượng học viên và đáp ứng yêu cầu đào tạo

Mặt khác, do thời lượng dành cho môn tư tưởng Hồ Chí Minh trongchương trình trung cấp lý luận chính trị - hành chính được giảng dạy ở cáctrường chính trị tỉnh, thành phố khá ít Tổng thời gian dành cho môn học nàychỉ có 76 tiết Trong đó: Nghe giảng là 40 tiết; nghiên cứu, thảo luận là 17tiết; ôn tập, thi hết môn là 15 tiết và thi hết môn: 4 tiết Với thời gian 40 tiếtnghe giảng tập trung vào 8 bài học:

Bài 1: Nguồn gốc, quá trình hình thành và phát triển tư Tưởng Hồ Chí Minh Bài 2: Tư tưởng Hồ Chí Minh về Độc lập dân tộc gắn liền với Chủnghĩa xã hội

Bài 3: Tư tưởng Hồ Chí Minh Xây dựng Đảng Cộng sản Việt NamBài 4: Tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước của dân, do dân, vì dânBài 5: Tư tưởng Hồ Chí Minh dân vận

Bài 6: Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng

Bài 7: Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa

Bài 8: Học tập, vận dụng Tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác lãnhđạo, quản lý ở cấp cơ sở

Vì vậy đòi hỏi nội dung chương trình môn tư tưởng Hồ Chí Minh ở cáctrường chính trị tỉnh, thành phố phải được xây dựng theo một lôgíc thống nhất

chặt chẽ đồng thời phải đảm bảo theo hướng tinh gọn, dễ hiểu, dễ tiếp thu phùhợp với từng đối tượng.

Cùng với đó, do đối tượng học viên các trường chính trị là cán bộ chủchốt cơ sở nên họ thường thiên về tư duy kinh nghiệm, cụ thể, mang tính rờirạc, khả năng phân tích tổng hợp chưa cao Họ cũng là những người rất khótập trung tư duy cao độ trong một thời gian dài trên lớp, do ảnh hưởng củatuổi tác, sức khỏe, sự chi phối của công việc, sự vụ ở cơ quan và gia đình Do

đó cần phải có sự phân bố hợp lý lượng kiến thức được truyền tải trong từngbài và từng buổi học, không nên quá nhiều nội dung, kéo dài buổi học thuầntúy lý thuyết tạo tâm lý nặng nề, mệt mỏi cho người học

Tóm lại, nội dung chương trình, tài liệu giảng dạy về tư tưởng, đạo đức

Hồ Chí Minh cần phải được nghiên cứu, điều chỉnh để phù hợp yêu cầu củathực tiễn phát triển đất nước, với trình độ nhận thức của học viên và yêu cầuđào tạo nhằm đảm bảo nguyên tắc lý luận thống nhất với thực tiễn Ngoàinhững nội dung trong bộ tài liệu, qua mỗi bài học đều cần có phần liên hệ vớibản thân và với thực tiễn của địa phương, đơn vị làm cho bài học trở nên thiếtthực, sinh động hơn

1.2.2 Phương pháp giảng dạy phải phù hợp với đối tượng học viên

Việc thực hiện nguyên tắc lý luận thống nhất với thực tiễn trong dạyhọc có một ý nghĩa thế giới quan vô cùng to lớn, nó tạo điều kiện nắm vững

tư tưởng duy vật biện chứng về mối quan hệ giữa khoa học với thực tiễn Vìvậy, đòi hỏi mỗi giảng viên trong quá trình dạy học của mình phải lựa chọn

và sử dụng phương pháp giảng dạy sao cho có thể phát huy đến mức cao nhấthiệu quả của giờ học

Chất lượng của việc dạy và học nói chung, dạy và học các môn lý luậnnói riêng, ngoài sự phụ thuộc vào trình độ chuyên môn, kiến thức văn hóakhoa học của giảng viên thì còn phụ thuộc rất nhiều vào phương phápgiảng dạy Phương pháp giảng dạy là một trong những yếu tố quan trọng và

ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng đào tạo Một phương pháp giảng dạykhoa học, phù hợp sẽ tạo điều kiện để giảng viên và người học phát huy hếtkhả năng của mình trong việc truyền đạt, lĩnh hội kiến thức cũng như pháttriển tư duy

Như các môn học khác, môn tư tưởng Hồ Chí Minh cũng cần cóphương pháp giảng dạy phù hợp với nội dung môn học, với điều kiện cụ thểđất nước và với trình độ nhận thức của học viên Nhằm giúp cho người họcnhận thức và vận dụng Tư tưởng Hồ Chí Minh vào công cuộc xây dựng, bảo

vệ đất nước Vì thế, cần thiết phải có hệ thống phương pháp giảng dạy phùhợp, phải làm cho môn học này trở thành môn khoa học sống động và hấpdẫn, hướng vào phát triển năng lực tư duy, trí tuệ ở người học, giúp người họctiếp thu những tư tưởng, quan điểm của chủ tịch Hồ Chí Minh và biến chúngthành kim chỉ nam cho nhận thức cũng như hành động đúng đắn, sáng tạo

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhắc nhở chúng ta rằng: “Người tuyêntruyền không điều tra, không phân tách, không nghiên cứu, không hiểu biếtquần chúng, chỉ gặp sao nói vậy, bạ gì viết đấy, nhất định thất bại” [26,tr.300] Do đó, đối với giảng viên giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh ở cáctrường chính trị tỉnh, thành phố, để đảm bảo nguyên tắc thống nhất giữa lýluận và thực tiễn đòi hỏi giảng viên phải có phương pháp giảng dạy khoa học,phù hợp với đối tượng học viên và yêu cầu đào tạo

Giảng viên trong quá trình giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh phải lựachọn những ví dụ có sức thuyết phục cao, minh họa việc áp dụng một quanđiểm, một tư tưởng cụ thể của chủ tịch Hồ Chí Minh vào các lĩnh vực của đờisống Đặc biệt quan trọng là phải đưa ra các ví dụ mang tính chất điển hình,

có nghĩa là phải chọn trong vô số các ví dụ, ví dụ nào là phổ biến nhất, có ýnghĩa khái quát nhất, tổng hợp nhất Việc theo dõi các thông tin mang nộidung chính trị - xã hội hay các thông tin khoa học sẽ giúp giảng viên làm tốtcác yêu cầu này Giảng viên cũng có thể đề nghị học viên lấy ví dụ của bản

thân hay bổ sung cho bài giảng của giảng viên bằng những quan sát và kinhnghiệm thực tế sinh động, phong phú của học viên.

Người giảng viên trong quá trình giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh phảitrở thành nhân tố kích thích trí tò mò của học viên, mài sắc thêm năng lựcnghiên cứu độc lập, tăng cường khả năng tổ chức, sử dụng kiến thức và khảnăng sáng tạo của học viên Việc sử dụng các phương pháp giảng dạy củagiảng viên trong quá trình dạy học đòi hỏi phải có những tài liệu dạy học mới.Những tài liệu này phải gắn với các phương pháp kiểm tra mới nhằm khuyếnkhích không chỉ khả năng nhớ mà cả khả năng hiểu, các kỹ năng thực hành vàsáng tạo của học viên

Để phát huy tính tích cực chủ động của học viên, giảng viên trong quátrình giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh tùy từng bài giảng, tùy từng thời điểm,tùy từng đối tượng học viên cần phải có sự khéo léo kết hợp linh hoạt nhiềuphương pháp giảng dạy khác nhau Đối với những học viên trẻ, có trình độ, cókhả năng tiếp thu tri thức nhanh thì giảng viên có thể sử dụng những phươngpháp mới, phương pháp giảng dạy tích cực là chủ yếu, còn đối với những họcviên đã cao tuổi, khả năng tiếp thu chậm thì giảng viên có thể sử dụng nhữngphương pháp truyền thống là chủ yếu Đồng thời trong quá trình giảng dạycần thiết phải có sự phối kết hợp giữa giảng viên và học viên Giảng viênkhông cung cấp theo kiểu nhồi nhét kiến thức cho học viên, mà hướng dẫnhọc viên phương pháp tư duy, hướng dẫn học viên cách thức tiếp cận và nắmtri thức, cách lấy các tri thức mới từ sách giáo khoa và các tài liệu tham khảo(trên cơ sở tri thức đã có), vận dụng kiến thức vào thực hành, để tự học viênvươn tới lĩnh hội kiến thức, kỹ năng theo yêu cầu đã đề ra Thay vì các bàikiểm tra, các bài thi mang tính học thuộc giảng viên có thể thay bằng các bàikiểm tra dạng bài tập mang tính suy luận, các tham luận, tiểu luận, khóa luận

có tính tổng hợp cao Chẳng hạn giảng viên nêu một vấn đề của thực tiễnđang xảy ra trên cơ sở nội dung môn học, yêu cầu học viên phân tích, chứng

minh, giải quyết vấn đề Làm như vậy, học viên sẽ vận dụng được kiến thức

đã học để giải quyết vấn đề thực tiễn

Ở đây ta cũng cần tránh quan điểm sai lầm khi cho rằng, sự thống nhấtgiữa lý luận và thực tiễn trong giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh là quátrình giảng dạy môn học này phải cung cấp tất cả những phương pháp cụ thể,

để giải quyết tất cả các vấn đề thực tiễn Quá trình học tập ở trường chỉ có thểcung cấp những vấn đề có tính chất phương pháp luận chung và kỹ năng vậndụng sáng tạo, linh hoạt những nguyên tắc này vào giải quyết những vấn đề

cụ thể Cũng như không thể đòi hỏi trong lúc học tập, học viên sẽ có thể giảiquyết được tất cả các vấn đề mà công tác của họ đặt ra Kỹ năng giải quyếtcác tình huống thực tế sẽ được phát triển, hoàn thiện dần, tinh xảo dần trongquá trình công tác sau này của học viên, trên cơ sở nền tảng chung mà những

lý luận học ở trường đã trang bị

Từ thực tế cho thấy để nâng cao chất lượng giảng dạy môn tư tưởng HồChí Minh, quán triệt nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn, việc sửdụng phương pháp giảng dạy một cách linh hoạt, hiệu quả là việc làm cầnthiết và cần được tiến hành thường xuyên Điều này sẽ giúp đào tạo ra mộtđội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở có năng lực, chủ động độc lập suy nghĩ, cókhả năng vận dụng một cách nhuần nhuyễn kiến thức được trang bị trong quátrình học tập tại trường vào công tác lãnh đạo, quản lý của mình

1.2.3 Nội dung môn tư tưởng Hồ Chí Minh phải phù hợp với thực tiễn địa phương

Đối tượng học viên của trường chính trị tỉnh, thành phố là những cán

bộ lãnh đạo quản lý của Đảng, nhà nước và các đoàn thể nhân dân cấp cơ sở(xã, phường, thị trấn), là nơi gắn liền với thực tiễn cơ sở sản xuất và đời sống,nơi biến đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước thành hiệnthực sinh động, học tập môn tư tưởng Hồ Chí Minh, vận dụng những tưtưởng, những quan điểm của Hồ Chí Minh trong thực tiễn công tác tại địa

phương là việc làm rất cần thiết, đó là chìa khóa, là cách làm, là bước đi phùhợp để cán bộ cơ sở vận dụng trong công tác tại địa phương, xây dựng, hoạchđịnh các chính sách tại địa phương Do đó, nội dung môn tư tưởng Hồ ChíMinh phải được xây dựng sao cho phù hợp với thực tiễn địa phương.

Chính quyền địa phương ở Việt Nam có vai trò hai mặt Một mặt, với

tư cách là một bộ phận cấu thành của bộ máy nhà nước thống nhất, chínhquyền địa phương thay mặt nhà nước tổ chức quyền lực, thực thi nhiệm vụquản lý trên lãnh thổ địa phương trong cơ cấu quyền lực nhà nước thống nhấttrên lãnh thổ Việt Nam Mặt khác, chính quyền địa phương lại là cơ quan donhân dân địa phương lập ra (trực tiếp và gián tiếp) để thực hiện các nhiệm vụ

ở địa phương nhằm phục vụ nhu cầu của nhân dân địa phương trên cơ sở cácquy định của Hiến pháp, luật và các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên.Vai trò như vậy của chính quyền địa phương được thể hiện tập trung trongquy định tại Điều 6 của Hiến pháp về nguyên tắc tập trung dân chủ trong tổchức và hoạt động của các cơ quan nhà nước, của bộ máy nhà nước nóichung Tư tưởng cơ bản trong tổ chức chính quyền địa phương theo nguyêntắc đó là vừa bảo đảm sự tập trung thống nhất, vừa phát huy vai trò chủ độngtích cực của địa phương

Tuy nhiên, mỗi tỉnh, thành phố khác nhau lại có những điều kiện kinh

tế - chính trị - văn hóa - xã hội khác nhau, tức là có thực tiễn địa phương khácnhau, người học viên cũng phải có cách vận dụng bài học khác nhau ở thực tiễnđịa phương nơi bản thân công tác Vì vậy, nội dung môn tư tưởng Hồ Chí Minhđược giảng dạy ở các trường chính trị tỉnh, thành phố ngoài phần lý luận chungcần có những nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh, gắn với đường lối,chủ trương, chính sách pháp luật của Nhà nước có thể áp dụng đối với mọi địaphương, đơn vị như tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn liền với chủnghĩa xã hội, tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng, tư tưởng Hồ Chí Minh

về đội ngũ cán bộ công chức Nhà nước, tư tưởng Hồ Chí Minh về dân vận… thì

còn cần có phần nội dung mở, đây là phần nội dung vô cùng cần thiết để giảngviên có thể liên hệ thực tiễn địa phương một cách cụ thể, sâu sắc hơn, giúp chohọc viên ở mỗi vùng miền, mỗi lĩnh vực khác nhau có thể dễ dàng vận dụng tưtưởng của Bác trong thực tiễn công tác của mình ở địa phương, đơn vị.

Đối với các trường chính trị tỉnh ở khu vực miền núi, ở đó chủ yếu lànhững đồng bào dân tộc sinh sống, điều kiện kinh tế - xã hội còn gặp nhiềukhó khăn, trình độ dân cư còn thấp, thì nội dung môn tư tưởng Hồ Chí Minhcần phải được xây dựng đơn giản, dễ hiểu, để học viên có thể dễ dàng học tập

và vận dụng với thực tiễn địa phương, tuyên truyền giáo dục tư tưởng, tấmgương đạo đức Hồ Chí Minh một cách sinh động, dễ nhớ, gắn với những việclàm cụ thể của người dân ở địa phương đó, như là trồng rừng, chăn nuôi,những câu chuyện Bác sống, làm việc với các dân tộc ít người Việt Nam…

Với đối tượng là các trường chính trị tỉnh ở khu vực duyên hải, venbiển, nơi có chủ yếu là đồng bào ngư dân sinh sống, thường xuyên đi biểnvắng nhà và liên tục gánh chịu họa thiên tai, nên đời sống người dân gặp rấtnhiều khó khăn, thì để học viên sau khi học tập môn tư tưởng Hồ Chí Minh cóthể vận dụng phù hợp với thực tiễn địa phương thì giảng viên trong quá trìnhgiảng dạy môn này ở trường chính trị tỉnh cần xây dựng nội dung thiết thực,chỉ ra một số ví dụ sát với thực tiễn địa phương, gắn với các ngành nghề như

du lịch biển, đánh bắt thủy hải sản, ngư nghiệp…

Đối với các trường chính trị tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm đào tạocán bộ lãnh đạo quản lý chủ chốt ở khu vực đô thị, nơi có nhịp độ sống ồn ào,năng động, nơi có mức sống đa dạng, phức tạp với nhiều ngành nghề khácnhau thì nội dung giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh trong các trường chính trịtỉnh, thành phố cũng phải được xây dựng phù hợp với thực tiễn khu vực này,đáp ứng yêu cầu trong hoạt động công tác, gắn với việc giáo dục tuyên truyền,thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ ChíMinh”, xây dựng khu dân cư văn hóa, gia đình văn hóa…

Để phù hợp với thực tiễn địa phương, học viên sau khi học tập môn tưtưởng Hồ Chí Minh có thể vận dụng trong thực tiễn địa phương, đảm bảonguyên tắc lý luận thống nhất với thực tiễn, nội dung chương trình môn tưtưởng Hồ Chí Minh cần phải đưa ra những bài tập có tính hướng dẫn xử lýtình huống, đề án công tác, thực hành công việc đan xen vào các bài học củamôn học như bài tập xử lý tình huống về công tác Đảng, xử lý điểm nóngchính trị - xã hội, bài tập về công tác dân vận…Những bài tập này đề cập đếnnhững vấn đề cụ thể, thiết thực, góp phần gợi mở, hướng dẫn, định hướng chongười học suy nghĩ nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh, gắn với thực tiễn và vậndụng vào xử lý công việc sau khi kết thúc khóa học về địa phương công tác.

1.2.4 Học viên có thể vận dụng nội dung môn tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn địa phương

Mục đích của việc học là để vận dụng, học để nâng cao chất lượng thựctiễn của con người Mỗi người đến với hoạt động học tập là để nâng cao hoạtđộng thực tiễn, học để làm việc, ngược lại, thực tiễn đặt ra cho con người nhucầu phải học tập, tìm tòi, khám phá Do đó, quá trình giảng dạy chỉ đạt đượcchất lượng tốt khi nó thỏa mãn được nhu cầu của người học, nghĩa là sau khihọc họ phải biết cách để vận dụng những kiến thức đã học vào giải quyết các

hệ giữa học và hành, hành và học trong quá trình học tập, người học sẽ hìnhthành được khả năng đưa lý luận vào thực tiễn

Đảm bảo nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong quátrình giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh ở các trường chính trị tỉnh, thành

phố là phải rèn luyện cho người học sử dụng những kiến thức lý luận đã họcvào hoạt động thực tiễn hàng ngày Thông qua học tập lý luận về tư tưởng HồChí Minh ở các trường chính trị tỉnh, thành phố, người học phải được trang bịnhững phương pháp khoa học để nhận định, đánh giá tình hình, đưa ra đượcbiện pháp giải quyết, cách thức tổ chức những tình huống thực tiễn cụ thể mộtcách phù hợp nhất.

Quá trình vận dụng lý luận, vận dụng đường lối, chủ trương của Đảng,Nhà nước đòi hỏi phải linh hoạt, sáng tạo, muốn vậy, người cán bộ lãnh đạochủ chốt ở cơ sở phải tự xây dựng cho mình phương pháp tư duy và làm việcthực sự khoa học, phương pháp tư duy khoa học giúp người cán bộ biếnnhững chủ trương, chính sách chung cả nước thành những chủ trương, chínhsách riêng cho từng địa phương một cách phù hợp nhưng vẫn đảm bảo đúngđắn, phương pháp làm việc khoa học sẽ đảm bảo cho những chủ trương, chínhsách riêng đó được tổ chức thực hiện đem lại hiệu quả cao Phương pháp tưduy và làm việc khoa học là cầu nối giữa lý luận và thực tiễn, giữa đường lối

và cuộc sống, thiếu nó khó có thể nói đến sự vận dụng sáng tạo

Để triển khai những đường lối, chủ trương, chính sách của Nhà nướcvào hoạt động thực tiễn, cán bộ lãnh đạo chủ chốt ở cơ sở (đối tượng học viêncủa các trường chính trị) cần phải trải qua nhiều khâu, nhiều bước và chínhtrong mỗi khâu, mỗi bước đó là cơ hội, là điều kiện để cán bộ lãnh đạo chủchốt ở cơ sở có thể vận dụng những kiến thức đã học của môn tư tưởng HồChí Minh vào điều kiện thực tiễn

Trước hết, sau khi nhận được văn bản chỉ đạo của Nhà nước, cán bộlãnh đạo chủ chốt ở cơ sở phải họp, bàn và ra nghị quyết, đó là căn cứ quantrọng, là cơ sở ban đầu để triển khai quan điểm chỉ đạo của cấp trên đến cơ sở

và đến mỗi người dân Tuy nhiên, mỗi địa phương với điều kiện kinh tế chínhtrị - xã hội khác nhau, phong tục tập quán khác nhau thì việc xây dựng nghịquyết cũng phải khác nhau Ví dụ cùng là nội dung Học tập và làm theo tấm

gương đạo đức Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm, phòng chống tham ô,lãng phí, quan liêu nhưng mỗi địa phương, cơ sở lại phải ra nghị quyết khácnhau, từ đó việc triển khai nội dung nghị quyết ở mỗi địa phương cũng khônggiống nhau.

Đối với khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, do điều kiện dân cư khuvực này còn khó khăn, người dân chủ yếu sống bằng trồng trọt và chăn nuôi,nội dung nghị quyết và việc triển khai nội dung nghị quyết cũng phải gắn liềnvới những ngành nghề này Chẳng hạn, người cán bộ lãnh đạo chủ chốt ở cơ

sở học tập tư tưởng của Bác về tiết kiệm, đó là tiết kiệm thời gian, tiết kiệmcông sức, tiết kiệm tiền bạc thì khi triển khai nội dung học tập và làm theotấm gương đạo đức Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm, phòng chống tham ô,lãng phí, quan liêu có thể tuyên truyền với quần chúng nhân dân gắn với nhữngviệc làm cụ thể, thiết thực như tiết kiệm phân bón, thuốc trừ sâu, cải tiến công cụlao động, phương pháp canh tác, đổi mới cách thức tổ chức sản xuất…

Đối với khu vực thành thị, nơi tập trung đông dân cư với ngành nghềtương đối đa dạng thì việc ra nghị quyết phải được cán bộ, chính quyền cơ sởnghiên cứu kỹ càng, việc triển khai thực hiện nghị quyết cũng phải linh hoạt,tránh rập khuôn máy móc Chẳng hạn, triển khai nội dung Học tập và làmtheo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm, phòng chốngtham ô, lãng phí, quan liêu đối với cán bộ công chức thuộc khối cơ quan Nhànước hoặc nhân viên văn phòng khối doanh nghiệp có thể gắn với những việclàm cụ thể, thiết thực như tiết kiệm văn phòng phẩm, sắp xếp công việc khoahọc, giảm họp hành không cần thiết…, còn đối với người lao động phổ thôngthì có thể đơn giản như là sắp xếp công việc hợp lý, tiết kiệm tiền bạc, thờigian, công sức, sử dụng đúng mục đích, không gây lãng phí

Sau khi triển khai nghị quyết được thực hiện sâu rộng trong quần chúngnhân dân thì hoạt động tiếp theo mà cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp cơ sở phảithực hiện đó là tiến hành tổng kết thực tiễn, tìm ra những điểm đã đạt được,

những mặt còn hạn chế, vướng mắc để tiếp tục bổ sung chính sách phát triển

xã hội, điều chỉnh nội dung nghị quyết và cách triển khai thực hiện nghị quyếtcho phù hợp với tình hình thực tiễn địa phương Mỗi địa phương khác nhau sẽthu được kết quả thực hiện khác nhau, trên cơ sở đó cũng có những sự sửađổi, bổ sung khác nhau vào nghị quyết Làm được những điều này chính làhọc viên đã vận dụng được những kiến thức của môn tư tưởng Hồ Chí Minh vàothực tiễn địa phương, đảm bảo nguyên tắc lý luận thống nhất với thực tiễn

1.3 TẦM QUAN TRỌNG CỦA QUÁN TRIỆT NGUYÊN TẮC THỐNG NHẤT GIỮA LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN ĐỐI VỚI VIỆC NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

1.3.1 Góp phần ngăn ngừa, khắc phục bệnh kinh nghiệm trong giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh

Theo quan điểm duy vật biện chứng, nhận thức là quá trình phản ánhhiện thực khách quan bởi con người, là quá trình tạo thành tri thức về hiệnthực khách quan trong bộ óc con người Quá trình đó diễn theo con đường từtrực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, rồi từ tư duy trừu tượng đến thựctiễn Đó cũng là quá trình nhận thức đi từ hiện tượng đến bản chất, từ bản chấtkém sâu sắc đến bản chất sâu sắc hơn Kết quả của quá trình đó đem lại cho conngười những tri thức ở những trình độ khác nhau - kinh nghiệm và lý luận

Tri thức kinh nghiệm và tri thức lý luận là hai trình độ khác nhau củanhận thức nhưng thống nhất nhau, bổ sung cho nhau Để nhận thức và cải tạothế giới có hiệu quả, con người cần phải có tri thức kinh nghiệm và lý luận.Trong đó tri thức kinh nghiệm là cơ sở để khái quát lý luận Không có tri thứckinh nghiệm thì không có cơ sở để khái quát lý luận Trên cơ sở những kinhnghiệm điển hình cùng với sự tham gia nghiên cứu của các nhà khoa học thìmới có lý luận khoa học Song nếu tuyệt đối hóa vai trò của kinh nghiệm, coitri thức kinh nghiệm là tuyệt đối, “là chìa khóa vạn năng” cho phương pháp tưduy trong cải tạo thực tiễn thì sẽ rơi vào bệnh kinh nghiệm Bởi bệnh kinh

nghiệm là khuynh hướng tư tưởng tuyệt đối hoá tư duy kinh nghiệm, coithường lý luận khoa học Mà tư duy kinh nghiệm thì được khái quát trực tiếp

từ trong quá trình lao động sản xuất, do đó nó chưa lý giải được bản chất củavấn đề, chưa chỉ ra được mối liên hệ bên trong của các sự vật, hiện tượng.Như Ăngghen đã từng khẳng định rằng: “Sự quan sát dựa vào kinh nghiệm tự

nó không bao giờ có thể chứng minh được đầy đủ tính tất yếu” [24, tr.718]

Người mắc bệnh kinh nghiệm thường là những người tuyệt đối hóanhững tri thức kinh nghiệm thông thường của cá nhân, thoả mãn với vốn kinhnghiệm của bản thân Những tri thức kinh nghiệm này chủ yếu dựa vào sựquan sát của bản thân cá nhân là chủ yếu, do đó phạm vi áp dụng rất hạn chế,mang tính cá nhân nhiều hơn Người mắc bệnh kinh nghiệm chưa nắm đượcbản chất vấn đề, chưa lý giải được những vấn đề của cuộc sống một cáchkhoa học, từ đó không đưa ra được cách giải quyết vấn đề hiệu quả, triệt để.Người mắc bệnh kinh nghiệm cũng thường là người ngại học lý luận, khôngchịu khó nâng cao trình độ lý luận, tiếp xúc với lý luận ở trình độ kinhnghiệm từ đó giản đơn hoá, thông tục hoá, kinh nghiệm hoá lý luận, cố gắng

“đẽo gọt” lý luận cho vừa với khuôn khổ, kích thước kinh nghiệm của mình

Họ coi thường lý luận, không tin vào lý luận và không chịu vận dụng lý luậnvào thực tiễn Hồ Chí Minh đã từng nhận xét:

Trong Đảng ta còn có những cán bộ, những đảng viên cũ, được làmviệc, có kinh nghiệm Cố nhiên, những anh em đó rất qúi báu choĐảng Nhưng họ lại mắc phải cái bệnh coi khinh lý luận Họ quênrằng: kinh nghiệm của họ tuy tốt, nhưng cũng chẳng qua là từng bộphận mà thôi, chỉ thiên về một mặt mà thôi Có kinh nghiệm mà không

có lý luận thì cũng như một mắt sáng, một mắt mờ [26, tr.234] Đối với giảng viên, nguy cơ mắc bệnh kinh nghiệm trong quá trìnhnghiên cứu và giảng dạy là rất dễ mắc phải, nhất là giảng viên chính trị, bởi lẽ

do đặc thù bộ môn là những khái niệm, lý luận trừu tượng, những triết lý kinh

điển rất khó để giảng viên có thể giảng hay, cập nhật kiến thức thực tế sinhđộng vào bài giảng Mặt khác, do bản thân mỗi giảng viên, nhiều người cònngại học, ngại nghiên cứu, ngại nâng cao trình độ lý luận, nên trong bài giảngkhông có sự đổi mới, giảng theo giáo án đã soạn từ nhiều năm, giảng đi giảnglại nhiều lần ở các lớp khác nhau, làm cho chất lượng bài giảng không đượcnâng lên và cũng không đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn Những bài giảngnày không xuất phát từ nhu cầu thực tiễn và cũng rất khó vận dụng vào thựctiễn đã thay đổi của đất nước.

Giảng viên giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh ở các trường chính trịtỉnh, thành phố dễ mắc phải bệnh kinh nghiệm, họ ca ngợi tư tưởng Hồ ChíMinh một cách chung chung, hời hợt, mà không chịu khó nghiên cứu, tìm tòinhững quan điểm thực sự của Hồ Chí Minh thông qua các tác phẩm kinh điển,tìm hiểu về cách hành xử của Người thông qua những câu chuyện về cuộc đờiNgười Giảng viên giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh nhiều khi giảng dạy mộtcách máy móc theo các đề mục của giáo trình mà không thể hiện được tính chủđộng sáng tạo, làm chủ bục giảng của người dạy Một phần nguyên nhân là do

họ lười nghiên cứu, lười tư duy, do đó càng làm cho họ dễ mắc phải bệnh kinhnghiệm trong quá trình giảng dạy môn học này

Quán triệt tốt nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn tronggiảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh ở các trường chính trị tỉnh, thành phố có vaitrò quan trọng, nó góp phần khắc phục bệnh kinh nghiệm trong quá trìnhgiảng dạy môn học này Bởi, nguyên tắc này yêu cầu, trong quá trình giảngdạy tư tưởng Hồ Chí Minh, giảng viên phải kết hợp được cả lý luận và thựctiễn, vừa phải trình bày quan điểm, tư tưởng của chủ tịch Hồ Chí Minh mộtcách có hệ thống, vừa phải có những ví dụ liên hệ thực tiễn, hướng dẫn cáchthức vận dụng quan điểm, tư tưởng của chủ tịch Hồ Chí Minh vào thực tiễncông tác, đời sống cho cán bộ học viên Do đó đòi hỏi người giảng viên giảngdạy tư tưởng Hồ Chí Minh phải không ngừng tự nghiên cứu, tự trau dồi kiến

thức, đổi mới phương pháp giảng dạy, và chính trong quá trình này, ngườigiảng viên giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh đã khắc phục được bệnh kinhnghiệm trong quá trình giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh.

1.3.2 Góp phần ngăn ngừa, khắc phục bệnh giáo điều trong giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh

Bệnh giáo điều là khuynh hướng tư tưởng cường điệu hoá vai trò của lýluận, coi nhẹ thực tiễn, tách rời lý luận khỏi thực tiễn, thiếu quan điểm lịch sử

- cụ thể Hoặc vận dụng lý luận và kinh nghiệm mà không hiểu bản chất vấn

đề, không dựa vào điều kiện lịch sử của địa phương Vì vậy, biểu hiện thứnhất của người mắc bệnh giáo điều là những người mắc bệnh sách vở, “tầmchương trích cú”, tuyệt đối hóa câu chữ, nắm lý luận nghị quyết, chủ trương,chính sách…chỉ dừng lại ở câu chữ chung chung, không hiểu được thực chấtkhoa học của lý luận, không cụ thể hoá nghị quyết, chủ trương, chính sách…được cho phù hợp với điều kiện lịch sử - cụ thể của ngành, của địa phương,

cơ sở, đơn vị Họ coi những nguyên lý, lý luận như những tín điều, coi chủtrương, chính sách như là cái bất di, bất dịch, không thấy được sức sống của

lý luận, của chủ trương, chính sách là ở chỗ phải luôn luôn sửa đổi, bổ sung

và phát triển trên cơ sở thực tiễn mới

Biểu hiện thứ hai của bệnh giáo điều là “giáo điều kinh nghiệm”, nghĩa

là áp dụng rập khuôn, máy móc kinh nghiệm mà không tính tới điều kiện lịch

sử cụ thể của địa phương, đơn vị Người mắc bệnh giáo điều kinh nghiệm vậndụng lý luận, kinh nghiệm đã có và những chủ trương, chính sách ở ngànhkhác, địa phương khác, nơi khác một cách rập khuôn máy móc, không tínhđến điều kiện thực tiễn - cụ thể của ngành mình, địa phương mình, không xuấtphát từ nhu cầu thực tiễn của quần chúng nhân dân Vì vậy, họ thường ranhững quyết định không phù hợp với nhu cầu của quần chúng nhân dân, do

đó nhân dân không thể vận dụng vào thực tiễn - cụ thể