QUẢN TRỊ HỌC Chương 1: QUẢN TRỊ MỤC TIÊU VÀ YẾU TỐ MÔI TRƯỜNG

Chương 1 QUẢN TRỊ MỤC TIÊU VÀ YẾU TỐ MÔI TRƯỜNG Chương 1 QUẢN TRỊ MỤC TIÊU VÀ YẾU TỐ MÔI TRƯỜNG MỤC ĐÍCH YÊU CẦU chương 1 Định nghĩa được quản trị; hiểu được mô hình của quản trị; quản trị và yếu tố con người Hiểu được nhà quản trị; vai trò của nhà quản trị; Hiểu được các cấp quản trị; các kỹ năng quản trị Chương 1 QUẢN TRỊ MỤC TIÊU VÀ YẾU TỐ MÔI TRƯỜNG MỤC ĐÍCH YÊU CẦU chương 1 Hiểu được các yếu tố của môi trường bên trong và môi trường bên ngoài và ảnh hưởng của môi trường bên ngoài vào môi tr.

Chương 1: QUẢN TRỊ - MỤC TIÊU VÀ YẾU TỐ MÔI

TRƯỜNG

MỤC ĐÍCH YÊU CẦU chương 1

• Định nghĩa được quản trị; hiểu được mô hình của quản trị; quản trị và yếu tố con

Chương 1:QUẢN TRỊ - MỤC TIÊU VÀ YẾU

TỐ MÔI TRƯỜNG

• MỤC ĐÍCH YÊU CẦU chương 1

• Hiểu được các yếu tố của môi trường bên trong

và môi trường bên ngoài và ảnh hưởng của

môi trường bên ngoài vào môi trường bên trong của tổ chức

• Hiểu được mục tiêu của nhà quản trị

• Hiểu được phương pháp nghiên cứu quản trị

học

1 QUẢN TRỊ 1.1 Khái niệm quản trị

• Con người không thể đạt được mục tiêu với tư cách cá nhân riêng lẻ, thì quản trị

đã là một yếu tố cần thiết để bảo đảm

phối hợp những nỗ lực cá nhân.

• Trong tất cả các lĩnh vực hoạt động,đặc biệt là trong kinh doanh, con người cần phải dựa vào sự nỗ lực chung, nỗ lực

của nhóm.

1 QUẢN TRỊ 1.1 Khái niệm quản trị

• Quản trị là một chức năng mang tính chất xã

hội quan trọng nhất, bởi vì lĩnh vực nào, ở đâu thì quá trình hoạch định, tổ chức, lãnh đạo,

kiểm tra cũng không thể thiếu được

• Quản trị bao giờ cũng được xem là một hệ

thống bao gồm hai phân hệ cơ bản là chủ thể quản trị và đối tượng quản trị, và quản trị phải luôn hướng vào mục tiêu đã đề ra để thực hiện (H 1.1)

H 1.1 – Hệ thống quản trị căn bản

Chủ thể quản trị

Đối tượng quản trị

Mục tiêu

1 QUẢN TRỊ 1.1 Khái niệm quản trị

Chủ thể quản trị là:

• Bao gồm những người trong tổ chức chính

thức, được giao cho họ quyền và trách nhiệm

để quản lý các hoạt động khác nhau, nhằm

hoàn thành các mục tiêu của tổ chức đề ra

• Là những người đứng đầu một tổ chức, một ngành, một bộ phận, trong các lĩnh vực hoạt

động quản lý nhà nước, quản lý các tổ chức xã hội và quản lý hoạt động kinh doanh

1 QUẢN TRỊ 1.1 Khái niệm quản trị

• Đối tượng quản trị: mang tính linh hoạt, tùy

thuộc vào tổ chức và các cấp bậc trong tổ chức đó

• Là những người dưới quyền;

• những nhân viên, chịu sự chi phối của chủ thể quản trị

1 QUẢN TRỊ 1.1 Khái niệm quản trị

• Quản trị là sự tác động của chủ thể vào đối tượng quản trị, là thiết lập nên môi

trường bên trong của tổ chức chính thức

1 QUẢN TRỊ 1.1 Khái niệm quản trị

• Môi trường bên trong là nơi:

• Thực hiện các chức năng quản trị, đó là quá

trình hoạch định, tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra;

• cùng với các công việc thường ngày như: hoạt động marketing, tài chính, kế toán, sản xuất,

thông tin, kiểm soát nội bộ, nghiên cứu & phát triển, hệ thống thông tin, tạo ra điểm mạnh và điểm yếu của một tổ chức

1 QUẢN TRỊ 1.1 Khái niệm quản trị

• Định nghĩa:

• Quản trị là quá trình tác tác động của chủ thể quản trị vào đối tượng quản trị, để phối hợp các hoạt động của nhiều người, nhằm thực hiện được mục tiêu của tổ chức

Định nghĩa trên đây nói lên :

• Định nghĩa trên đây nói lên :

• Thứ nhất: Quản trị chính là hệ thống tác động

điều hành của nhà quản trị vào đối tượng quản trị

• Quan hệ giữa chủ thể quản trị và đối tượng

quản trị là mối quan hệ giữa sự chỉ huy và sự phục tùng, giữa cấp trên và cấp dưới chứ

không phải là quan hệ ngang quyền;

1 QUẢN TRỊ 1.1 Khái niệm quản trị

• Định nghĩa trên đây nói lên :

• Thứ hai: Quản trị là quá trình phối hợp các

hoạt động của nhiều người, nhiều bộ phận

trong một tổ chức;

• Thứ ba: Hoạt động quản trị là hướng vào việc

thực hiện mục tiêu của tổ chức đề ra

1 QUẢN TRỊ

1.2 Quản trị và yếu tố con người

• Để đem lại hiệu quả cao thì:

• Phải tạo ra động lực mạnh cho mọi người

• Hiểu được yếu tố con người

• Biết cách lãnh đạo con người

• Biết cách tác động đến con người,

• Làm cho con người thực sự sẵn sàng và nhiệt tình phấn đấu để hoàn thành mục tiêu

1 QUẢN TRỊ

1.2 Quản trị và yếu tố con người

• Yếu tố con người trong các DN:

• Là sự cố gắng của các thành viên trong tổ chức nhằm đạt được mục tiêu của DN;

• Đó là mục tiêu sản xuất là hàng hóa và dịch vụ đáp ứng nhu cầu của thị trường

• Nhà quản trị phải hiểu được vai trò của từng

người, cá tính, nhân cách riêng của họ trong

quá trình quản lý

1 QUẢN TRỊ

1.2 Quản trị và yếu tố con người

• Yếu tố con người trong các DN:

• Là thành viên của hệ thống xã hội trong nhiều

1 QUẢN TRỊ

1.2 Quản trị và yếu tố con người

• Yếu tố con người trong các DN:

• Con người gắn liền với điều kiện và hoàn cảnh

cụ thể

• Các quy định của doanh nghiệp về cơ bản là mọi người đều như nhau, để duy trì kỷ cương của doanh nghiệp Nhưng một con người cụ

thể, họ có những nhu cầu khác nhau

• Hiểu được tính phức tạp và cá tính của con

người để đề ra các nguyên tắc và các quy định của doanh nghiệp cho phù hợp

1 QUẢN TRỊ

1.2 Quản trị và yếu tố con người

• Yếu tố con người trong các DN:

• Nhân cách con người ảnh hưởng đến việc hoàn thành mục tiêu của doanh nghiệp

• Đạt được kết quả nhưng không bao giờ làm xúc phạm đến nhân cách của con người

• Nhân cách của cá nhân đòi hỏi mọi người phải được đối xử với lòng tôn trọng

1 QUẢN TRỊ

1.2 Quản trị và yếu tố con người

Yếu tố con người trong các DN:

• Nhìn nhận con người một cách toàn diện

• Con người là một cá thể chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố tác động từ bên ngoài và bên trong

2 NHÀ QUẢN TRỊ 2.1 Khái niệm nhà quản trị

• Trong các lĩnh vực, các tổ chức hoạt động, tồn tại và phát triển được là do sự điều hành của nhà quản trị

• Chính nhà quản trị là người phân bổ các

nguồn tài nguyên cho các mục tiêu khác nhau của tổ chức để đem lại hoạt động hiệu quả

2 NHÀ QUẢN TRỊ 2.1 Khái niệm nhà quản trị

• Vậy, nhà quản trị là những người đứng đầu một

tổ chức, hoặc những bộ phận khác nhau trong

tổ chức, chi phối hoạt động của những người

dưới quyền bằng các chức năng quản trị, được thể hiện thông qua các quyết định để thực hiện công việc quản lý trong một tổ chức

2 NHÀ QUẢN TRỊ 2.1 Khái niệm nhà quản trị

• Nhà quản trị là người giữ một chức vụ nhất định trong một doanh nghiệp

• Nhà quản trị là một nghề:

• nghề quản lý điều hành;

• nghề quản lý chuyên môn

2 NHÀ QUẢN TRỊ 2.1 Khái niệm nhà quản trị

• Nhà quản trị là người hành nghề chuyên

nghiệp, là giám đốc chuyên nghiệp, hay còn gọi

là giám đốc điều hành chuyên nghiệp

• Giám đốc là một nghề có tính chuyên nghiệp

cao, do đó cần phải học để có tri thức, phải làm

để có kinh nghiệm và phải có năng khiếu

2 NHÀ QUẢN TRỊ 2.1 Khái niệm nhà quản trị

• Giám đốc là nghề điều hành, có tính chuyên

nghiệp cao, nhưng đồng thời lại là người giữ

một chức vụ cao nhất trong một doanh nghiệp

• Doanh nhân là người hành nghề trong lĩnh vực kinh doanh, điểm này để phân biệt sự khác

nhau cơ bản so với các nghề phi kinh doanh

khác

2 NHÀ QUẢN TRỊ 2.1 Khái niệm nhà quản trị

• Người hành nghề trong lĩnh vực kinh doanh, thì gọi là doanh nhân

• Theo quan điểm của James L Gibson nhà kinh

tế học người Mỹ, định nghĩa tổng quát về

doanh nhân “ là người sáng lập và quản trị

doanh nghiệp” “2” Theo định nghĩa này thì

doanh nhân là người bỏ vốn vào kinh doanh,

chấp nhận sự rủi ro và sống chết với số vốn đã

bỏ ra

2 NHÀ QUẢN TRỊ 2.1 Khái niệm nhà quản trị

• Doanh nhân thường là người chủ sở hữu, hay nắm một phần vốn chủ yếu trong công ty của

họ

• Giám đốc là người quản lý, điều hành

• Vậy, thực chất nghề quản lý, điều hành trong doanh nghiệp là nghề kinh doanh Do đó, giám đốc là một doanh nhân Nhưng, doanh nhân

không hoàn toàn là giám đốc, bởi vì họ là chủ

sở hữu nên thường nắm giữ chức chủ tịch

hoặc phó chủ tịch hội đồng quản trị, có thể kiêm giám đốc, có thể thuê mướn giám đốc

2 NHÀ QUẢN TRỊ 2.1 Khái niệm nhà quản trị

• James L Gibson nói về doanh nhân và vai trò của họ, “là những người đứng đầu, không phải

là hầu hết các công ty là doanh nhân Một cá

nhân bị thôi thúc bởi lý tưởng, những mục tiêu

cá nhân và hoài bão, tập hợp vốn liếng, con

người, trang thiết bị và các cơ sở vật chất để

thành lập và quản trị một sự nghiệp kinh doanh Với tư cách người sáng lập và người cầm lái

của một doanh nghiệp nhỏ, các doanh nhân là một lực lượng quan trọng nhất trong nền kinh

tế ” “2”

2.2 Cấp quản trị 2.2.1 Phân theo cấp bậc

Quản trị cấp cao

Quản trị cấp trung gian

Quản trị cấp cơ sở

Cấp chiến lượcCấp kỹ thuật

Cấp tác nghiệp

H 1.2 - Các cấp quản trị

• Hình thành chiến lược của một tổ chức.

• Tận dụng tốt cơ hội và tránh được những nguy

cơ

• Quyết định những mục tiêu dài hạn, phương

hướng phát triển lâu dài của tổ chức và hướng vào mục tiêu xã hội để phát triển

2.2.1 Phân theo cấp bậc

b Quản trị cấp trung gian

• Là cấp xây dựng kế hoạch

• Điều phối các hoạt động của cấp dưới

• Thực hiện các nghiệp vụ kỹ thuật, để hướng dẫn các hoạt động chuyên môn của các bộ

2.2.1 Phân theo cấp bậc

c Quản trị cấp cơ sở

• Quản trị cấp cơ sở còn gọi là cấp tác nghiệp.

• Có vị trí cốt lõi vì:

• Các chiến lược, chính sách kinh doanh được thực thi

ở mức độ nào; các nguồn lực được huy động đến

đâu, đều phụ thuộc vào khả năng hoạt động của cấp tác nghiệp

• Là người điều hành công việc cụ thể đối với người công nhân

• Yêu cầu: kế hoạch phải định lượng chính xác,

cụ thể cho từng bộ phận và cho từng người.

Lĩnh vực kinh doanh Lĩnh vực giáo dục Lĩnh vực

quản lý nhà nước

Cấp cao

§ Chủ tịch hội đồng quản trị

§ Tổng giám đốc

Hiệu trưởng Giám đốc sở

Cấp trung gian § Giám đốc

§ Trưởng phòng Trưởng khoa Trưởng phòng

§ Giám sát viên Trưởng bộ môn

Trưởng các bộ phận trong phòng

Lĩnh vực

Cấp

B 1.1 - Quản trị ở mỗi cấp trong các lĩnh vực của tổ chức

2.2.2 Phân loại theo lĩnh vực QT

a Quản trị điều hành

• là quản trị tổng quát, là người ban hành các

quyết định trong tất cả các lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp như: quản trị nhân sự, quản trị tài chính, quản trị sản xuất, quản trị

marketing, quản trị hành chính…

2.2.2 Phân loại theo lĩnh vực QT

2.2.2 Phân loại theo lĩnh vực QT

C Quản trị dự án

• Là quản trị các dự án, các chương trình phát

triển, tùy thuộc vào tình hình cụ thể trong doanh nghiệp

2 NHÀ QUẢN TRỊ

2.3 Vai trò của nhà quản trị

• 2.3.1 Phối hợp các hoạt động của các cá

nhân trong một tổ chức

• 2.3.2 Thông tin trong hoạt động quản trị

• 2.3.3 Ban hành quyết định

2.3.1 Phối hợp các hoạt động của các cá nhân trong một tổ chức

• a Thủ trưởng danh dự

• b Người lãnh đạo

• c Mối liên lạc

c Mối liên lạc

Là phối hợp các hoạt động với cá nhân bên trong

và ngoài phạm vi lãnh đạo:

• Đối tác kinh doanh,

• Chính quyền địa phương,

• Các nhân vật có liên quan đến hoạt động

• Phát triển mối liên hệ với bên ngoài tổ chức,

nhằm tìm ra nhưng cơ hội, cho đầu tư phát

triển

2.3.2 Thông tin trong hoạt động

quản trị

• a Theo dõi

• b Phổ biến

• c Phát ngôn

a Theo dõi

Thông qua giao tiếp:

• Chính thức và Không chính thức bên trong và bên ngoài tổ chức, sẽ tạo ra:

• Nguồn dữ liệu phong phú, giúp cho nhà quản trị theo dõi được:

• Đối thủ cạnh tranh,

• Nhà cung ứng

• Khách hàng để có quyết định chính xác

b Phổ biến

Thông tin cần phải được cung cấp, nhất là

những thông tin quan trọng cho những người dưới quyền biết, để thực hiện nhiệm vụ của họ được tốt hơn

• Những tổ chức liên quan biết, nhằm tăng

cường quan hệ hợp tác để thực hiện mục tiêu của tổ chức

2.3.3 Ban hành quyết định

• a Người chủ trì

• b Xử lý xáo trộn

• c Phân bổ các nguồn tài nguyên

• d Người thương lượng

a Người chủ trì

• a Người chủ trì

• Trong tất cả các công việc quản trị phải có

người chủ trì, nhằm tạo ra:

• Những chuyển biến tốt hơn,

• Giám sát hoạt động của cấp dưới,

• Tìm kiếm những ý tưởng mới, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức

b Xử lý xáo trộn

Hoạt động quản trị luôn có những sự cố bất thường, nhà quản trị phải xử lý xáo trộn, là đưa ra các quyết định, nhằm:

• Chấn chỉnh, đối phó với sức ép nằm ngoài tầm kiểm soát của mình, như:

– Máy móc hư hỏng, người công nhân đình công,

đến hạn mà khách hàng chưa thanh toán hoặc

chưa giao hàng…

• Sự xáo trộn này cần phải được giải quyết nhanh

chóng, để tạo ra sự ổn định, cần phải được ưu tiên

hàng đầu trong các quyết định.

c Phân bổ các nguồn

tài nguyên

Nguồn tài nguyên luôn hạn hẹp, cần có các

quyết định phân bổ hợp lý để đảm bảo tính hiệu quả, như:

d Người thương lượng

• Để đi đến một quyết định, nhà quản trị phải

xuất phát từ ý đồ, để tiến hành thương lượng Các cuộc thương lượng đó có thể là:

• Các công việc cụ thể,

• Triển khai các mục tiêu,

• Các nguồn tài nguyên,

• hay tất cả điều gì có thể ảnh hưởng đến tổ

chức VD: thương lượng với đối tác về giá cả trong hợp đồng, hay thị trường mua nguyên liệu, hoặc tiêu thụ sản phẩm…

- Phân bổ các nguồn tài nguyên

- Người thương lượng

Thông tin trong hoạt động quản lý

2 NHÀ QUẢN TRỊ

2.4 Kỹ Năng của nhà quản trị

• 2.4.1 Kỹ năng về kỹ thuật

• 2.4.2 Kỹ năng quan hệ giao tiếp

• 2.4.3 Kỹ năng tư duy

• 2.4.4 Kỹ năng thiết kế

Nhà quản trị cấp cơ sở

Nhà quản trị cấp trung gian

Nhà quản trị cấp cao

Kỹ thuật

Quan hệ giao tiếp

H 1.4 - Yêu cầu kỹ năng đối với mỗi cấp quản trị

100

50

0

Các kỹ năng công việc

Tư duy và thiết kế

2.4.1 Kỹ năng về kỹ thuật

• Là kiến thức và khả năng thành thạo trong

các hoạt động chuyên môn - kỹ thuật, bao gồm: phương pháp, quá trình và quy trình thực hiện công việc

• Trình độ kỹ thuật được xác định bằng:

• Cấp bậc chuyên môn kỹ thuật.

• Kỹ năng về kỹ thuật

2.4.2 Kỹ năng quan hệ giao tiếp

• Là khả năng có thể làm việc được với mọi

người, đó là:

• Năng lực hợp tác;

• Khả năng tham gia vào công việc tập thể;

• Khả năng sáng tạo ra một môi trường trong đó mọi người cảm thấy an toàn và dễ dàng làm

theo ý kiến của mình

• Mối quan hệ với bên ngoài tổ chức, để thực

hiện mục tiêu

Kỹ năng này cần có ở các cấp quản trị

2.4.3 Kỹ năng tư duy

• Là, khả năng phân tích và phán đoán tương đối chính xác những gì có thể và không thể xẩy ra,

• Là tầm nhìn chiến lược được bức tranh tổng

2.4.4 Kỹ năng thiết kế

• Là, khả năng hoạch định, để làm cơ sở cho việc thực hiện công việc, nhằm giải quyết các vấn đề theo hướng có lợi cho doanh nghiệp

• Nhà quản trị cấp cao phải:

• Thiết kế giỏi, để xây dựng một giải pháp cụ thể cho mỗi công việc

• Nếu thiếu khả năng thiết kế, thì tư tưởng chiến lược không trở thành hiện thực và sẽ dẫn đến thất bại

• Phải có trình độ đánh giá từng kỹ năng để xây dựng giải pháp khả thi cho mỗi vấn đề

• Mục đích tạo ra động cơ, lí tưởng, lâu dài để

đạt tới một sự hoàn thiện

• VD: - Năng lực quản trị giỏi, khá, trung bình,

kém

- Phân loại lao động theo tiêu chí: A; B; C…

3 MỤC TIÊU QUẢN TRỊ

3.1 Khái niệm

Mục tiêu được xác định tương đối cụ thể ở

những thời điểm nhất định bằng các chỉ tiêu

• Chỉ tiêu là những tiêu chuẩn cụ thể được đề ra cho các hoạt động của một tổ chức

3 MỤC TIÊU QUẢN TRỊ 3.2 Vai trò của QT theo mục tiêu

• 3.2.1 Quản trị tốt hơn

• 3.2.2 Làm cho tổ chức được phân định rõ

• 3.2.3 Thực hiện được sự cam kết cá nhân

• 3.2.4 Triển khai các biện pháp kiểm tra có

hiệu quả

3.2.1 Quản trị tốt hơn

• Là căn cứ để hoạch định

• Đề ra cách thức để đạt được các kết quả đã định, về:

3.2.2 Tổ chức được phân định rõ

• Phân định rõ được vai trò, và cơ cấu tổ chức

• Định ra các chức vụ xoay quanh những kết quả mong muốn

• Tìm thấy những thiếu sót của mình trong tổ

chức

• Phân chia quyền hạn căn cứ theo kết quả

mong đợi

• Đảm bảo sự quản trị phân cấp

• Mục tiêu làm cho sự phân cấp diễn ra

• Tham gia thực sự vào việc đề ra các mục tiêu.

• Có cơ hội đưa ra những chính kiến.

• Hiểu được phạm vi sáng tạo

• Nhận được sự giúp đỡ từ cấp trên, để đảm bảo hoàn thành các mục tiêu của mình.