HỌC VIỆN TƯ PHÁP CƠ SỞ TẠI TP HỒ CHÍ MINH BÀI THU HOẠCH DIỄN ÁN Môn Kỹ năng cơ bản của luật sư khi tham gia giải quyết các vụ, việc dân sự Mã hồ sơ LS DS06B4 TH1DS DA2DS Diễn lần 02 Ngày diễn 20 Giáo viên hướng dẫn Ths Nguyễn Thị Hương Giang Họ và tên Lớp Số báo danh TP Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 20 NỘI DUNG I TÓM TẮT NỘI DUNG VỤ VIỆC Nguyên đơn Bà Chu Thị Hồng Thanh, ông Chu Văn Sinh Bị đơn Bà Đinh Thị Tám Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan Bà Chu Thị Loan, bà Chu Thị The, ông Chu Kh.
Trang 1HỌC VIỆN TƯ PHÁP
CƠ SỞ TẠI TP.HỒ CHÍ MINH
BÀI THU HOẠCH DIỄN ÁN
Môn: Kỹ năng cơ bản của luật sư khi tham gia
giải quyết các vụ, việc dân sự
Trang 2NỘI DUNG I/ TÓM TẮT NỘI DUNG VỤ VIỆC:
- Nguyên đơn: Bà Chu Thị Hồng Thanh, ông Chu Văn Sinh.
- Bị đơn: Bà Đinh Thị Tám.
- Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan: Bà Chu Thị Loan, bà Chu Thị
The, ông Chu Khắc Hồng, bà Trần Thị Đắc, bà Chu Thị Mai
Bà Chu Thị Hồng Thanh và ông Chu Khắc Sinh có tranh chấp với bàĐinh Thị Tám liên quan đến quyền sử dụng đất đối với mảnh đất có diện tích777m2 tại thửa số 40, tờ bản đồ số 2 và tài sản trên thửa đất này bao gồm nhà vàmột số cây cối
Nguồn gốc đất nêu trên do cụ ông Chu Khắc Yến tặng cho con trai là ôngChu Khắc Trường (mất năm 1945) và cụ bà Chu Thị Cúc (mất năm 1990) ÔngTrường và bà Cúc sinh được 04 người con gồm: Chu Thị Hồng Thanh, Chu ThịLoan, Chu Khắc Sinh, Chu Thị The Sau khi ông Trường và bà Cúc mất có đểlại tài sản là ngôi nhà cấp 4, lợp ngói đỏ 2 gian tường trát đất với tổng diện tích
là 777m2 (TBĐ số 2 thửa 40 mang tên bà Cúc theo sổ địa chính xã) và hoa màutrên đất Hiện cả 04 người con đều còn sống và không có tranh chấp về quyềnthừa kế di sản
Năm 1994, ông Chu Khắc Sinh về quê để xin cấp sổ đỏ, nhưng khôngđược vì chưa làm thủ tục khai nhận di sản thừa kế Sau đó, ông Sinh có viết giấy
Trang 3thỏa thuận chuyển nhượng quyền thừa kế thửa đất nêu trên cho ông Chu KhắcThuyên (tức Kha) – chồng bà Đinh Thị Tám Việc chuyển quyền này đã đượclập thành văn bản, có ông Chu Khắc Chinh (trưởng tộc), ông Chu Hải Nông(trưởng thôn) làm chứng và UBND xã Phù Vân xác nhận Sau khi thỏa thuận,ông Thuyên có trả cho ông Sinh 500.000đ để hỗ trợ ông trên vùng kinh tế mới
và ông Sinh cũng có lập giấy biên nhận Đến ngày 04/4/1994 bà Thanh, bàLoan, bà The biết sự việc này và không đồng ý việc chuyển nhượng này nên đã
có đơn khiếu nại lên chính quyền địa phương Sau đó, chính quyền địa phương
đã ra thông báo đình chỉ việc chuyển quyền thừa kế
Sau khi họp gia đình, cả bốn người con đều thống nhất giao cho ông ChuKhắc Thuyên quản lý với thời gian từ năm 1994 đến năm 1999 Thời hạn trôngcoi theo thỏa thuận hết, do ông Thuyên chết, vợ là bà Đinh Thị Tám vẫn tiếp tụctrông coi và thu hoạch hoa quả hàng năm
Đến ngày 29/5/2016, bà Loan, bà Thanh trở về và thấy gia đình bà Támlàm nhà trên đất nhà mình Hai bà có yêu cầu bà Tám dừng xây dựng đồng thờilàm đơn gửi chính quyền địa phường đến can thiệp nhưng phía bà Tám vẫn tiếptục xây dựng
Vì nhận thấy bà Tám đang có hành vi xâm phạm đến quyền và lợi ích hợppháp của gia đình mình, bà Chu Thị Hồng Thanh khởi kiện ra Tòa án nhân dânThành phố Phủ Lý, Tỉnh Hà Nam với các yêu cầu:
Trang 4- Yêu cầu bà Tám trả lại diện tích đất 777 m2 đất tại thửa số 40, tờ bản đồ số 2,lập năm 1998 cho bà Thanh, ông Sinh, bà Loan và bà The.
- Yêu cầu bà Tám tháo dỡ nhà và các công trình đã xây dựng trái phép trên thửađất
II NHỮNG VẤN ĐỀ PHÁP LÝ CƠ BẢN
1 Xác định tư cách tham gia tố tụng
a Nguyên đơn:
- Bà Chu Thị Hồng Thanh (tên gọi khác Chu Thị Thanh), sinh năm 1931
Địa chỉ: Số nhà 12, tổ 16, phường Nam Thanh, thành phố Điện Biên Phủ, tỉnhĐiện Biên
Người đại diện theo ủy quyền: Bà Chu Thị Hồng Tâm, sinh năm 1970
Địa chỉ: Số nhà 61, tổ 16, phường Nam Thanh, thành phố Điện Biên Phủ, tỉnhĐiện Biên
- Ông Chu Văn Sinh, sinh năm 1936
Địa chỉ: Thôn Vạn Thắng, xã Hòa Thắng, huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn
b Bị đơn:
Bà Đinh Thị Tám, sinh năm 1930
Địa chỉ: Thôn 6, xã Phù Vân, thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam
Trang 5c Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan:
- Bà Chu Thị Loan, sinh năm 1934
Địa chỉ: Tổ 3, phường Cầu Thía, thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái
- Bà Chu Thị The, sinh năm 1944
Địa chỉ: Đội 1, thôn Diên Điền, xã Bình Hòa, Huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định
- Ông Chu Khắc Hồng, sinh năm 1956
Địa chỉ: Thôn 6, xã Phù Vân, thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam
- Bà Trần Thị Đắc, sinh năm 1957
Địa chỉ: Thôn 6, xã Phù Vân, thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam
- Bà Chu Thị Mai, sinh năm 1952
Địa chỉ: Thôn 6, xã Phù Vân, thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam
2 Quan hệ pháp luật tranh chấp:
Đây là tranh chấp liên quan đến việc 04 chị bà Thanh yêu cầu bà Tám hoàn trảlại quyền sử dụng đối với thửa đất số 40, tờ bản đồ số 02 lập năm 1998 tại thôn
6, xã Phù Vân, huyện Phủ Lý, tỉnh Hà Nam với diện tích là 777,4 m2, phía bàTám thì cho rằng mình là người có quyền sử dụng đất hợp pháp
Vì vậy, quan hệ tranh chấp trong vụ án này là “Tranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản” được quy định tại khoản 2 Điều 26 BLTTDS năm 2015.
Trang 63 Thời hiệu khởi kiện:
Đây là “Tranh chấp quyền sở hữu và quyền khác đối với tài sản” thì thời hiệukhởi kiện chỉ được Tòa án áp dụng theo yêu cầu áp dụng thời hiệu của một bênhoặc các bên được quy định tại khoản 2 Điều 184 BLTTDS 2015
4 Thẩm quyền Tòa án:
4.1 Thẩm quyền chung: Đây là tranh chấp trong lĩnh vực dân sự thuộc thẩmquyền giải quyết của Tòa án căn cứ theo quy định tại khoản 2 Điều 26 BLTTDSnăm 2015
b) Cấp phúc thẩm:
Khi có kháng cáo hoặc kháng nghị bản án dân sự sơ thẩm thì Tòa án cấp trêntrực tiếp của cấp sơ thẩm sẽ có thẩm quyền xét xử căn cứ theo quy định tại Điều
270 BLTTDS năm 2015
Trang 74.3 Thẩm quyền theo lãnh thổ: Căn cứ theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 39BLTTDS năm 21015 thì thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án nơi bị đơn cư trú,làm việc
Trong vụ án này, bị đơn có nơi cư trú ở thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam Vì vậy,Tòa án nhân dân Tp Phủ Lý, tỉnh Hà Nam có thẩm quyền thụ lý vụ án
5 Thủ tục tiền Tố tụng:
Đây là vụ án dân sự không rơi vào các trường hợp quy định tại Điều 206BLTTDS năm 2015 về không được hòa giải và Điều 207 BLTTDS năm 2015 vềkhông tiến hành hòa giải được Vì vậy, đây là vụ án dân sự bắt buộc phải thựchiện giai đoạn tiền Tố tụng – Hòa giải trước khi vụ án được đưa ra xét xử căn cứquy định tại khoản 1 Điều 205 BLTTDS năm 2015
6 Văn bản pháp luật áp dụng:
5.1 Luật hình thức: Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015
5.2 Luật nội dung:
- Bộ Luật dân sự năm 2015
- Luật đất đai năm 2003
III/ KẾ HOẠCH HỎI
Trang 8Với tư cách là Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho nguyên đơn là bàChu Thị Hồng Thanh trong vụ án tranh chấp về quyền sử dụng đất với bị đơn là
bà Đinh Thị Tám, tôi sẽ xây dựng kế hoạch hỏi như sau:
Hỏi bị đơn - bà Đinh Thị Tám
1 Bà cho biết mảnh đất diện tích 777,4 m2 tại thửa số 40 TBĐ 02 lập năm 1998tại thôn 6, xã Phù Vân, huyện Phủ Lý, tỉnh Hà Nam có nguồn gốc từ đâu?
2 Khi bà Cúc chết, theo nguyên tắc quyền thừa kế thuộc về 4 anh chị em là concủa bà Cúc Nhưng tại biên bản lấy lời khai ngày 21/11/2016 bà đã khai nhậnrằng “ khi lập Đơn chuyển quyền thừa kế các chị em của ông Sinh không biết
và không có mặt” Vậy tại sao bà vẫn lập Đơn chuyển quyền thừa kế ?
3 Bà đã làm gì khi nhận được thông báo của UBND xã Phù Vân về việc tạmđình chỉ Đơn chuyển quyền thừa kế?
4 Tại sao hết thời hạn trông nom 5 năm từ ngày 15/04/1994 đến 15/04/1999trên giấy giao quyền trông nom mà bà vẫn tiếp tục thực hiện việc trông nom,canh tác, thậm chí xây nhà trên mảnh đất ?
5 Bà đã ở đâu khi bà Thanh và bà Loan trở về tìm bà để giải quyết việc hết thờihạn trông nom? Tức khoảng thời gian từ sau ngày 15/04/1999 đến lúc bàchuyển đến ở trên mảnh đất này năm 2011
6 Tại sao chính quyền thôn và Ủy ban nhân dân xã Phù Vân đã có yêu cầuđình chỉ nhưng bà vẫn tiếp tục thực hiện việc xây dựng nhà trên mảnh đất do
bà Cúc để lại?
Trang 9Hỏi người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan - bà Chu Thị Mai
7 Vì sao bà và bà Tám lại chuyển về mảnh đất của bà Cúc sinh sống?
8 Bà có biết mảnh đất này là di sản do bà Cúc để lại hay không?
Hỏi người làm chứng – ông Chu Khắc Chinh
9 Ông hãy cho biết ý kiến của ông khi nhận thông báo của UBND xã Phù Vân
về việc tạm đình chỉ việc chuyển quyền thừa kế giữa ông Sinh và ôngThuyên mà ông đã làm chứng vào năm 1994?
10 Có phải vì thế ông mới đứng ra nhận việc trông nom đất và thu hoạch hoamàu theo Giấy giao quyền sử dụng ngày 22/11/2001?
11 Tại sao lúc đó không có mặt bà Thanh cùng các chị em ông Sinh nhưng ôngvẫn đồng ý nhận quyền sử dụng mảnh đất để trông nom từ phía ông Sinh?
Hỏi nguyên đơn – ông Chu Văn Sinh
12 Mục đích ông làm Giấy biên nhận ngày 24/01/1994 là gì?
13 Ông có biết tài sản do bà Cúc để lại thuộc về các đồng sở hữu là ông và cácchị em của ông không?
14 Việc ông làm giấy để chuyển quyền thừa kế cho chồng bà Tám, các chị emcủa ông có biết và có đồng ý hay không?
15 Tại sao ông lại liên tiếp tự ý Giao quyền thừa kế cho ông Thuyên năm 1994
và sau đó là Giao quyền sử dụng đất để trông nom cho ông Chinh (trưởngtộc họ nội)?
Trang 10III/ LUẬN CỨ BÀO CHỮA HOẶC BẢO VỆ
Kính thưa Hội đồng xét xử, thưa đại diện Viện kiểm sát,
Tôi là Luật sư , thuộc Văn phòng Luật sư , Đoàn Luật
sư TP.HCM Hôm nay, tôi tham gia phiên tòa này với tư cách là Luật sư bảo vệquyền và lợi ích hợp pháp cho nguyên đơn là bà Chu Thị Hồng Thanh trong vụ
án tranh chấp về quyền sử dụng đất với bị đơn là bà Đinh Thị Tám
Qua các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ kiện và qua quá trình xét hỏitại phiên toà hôm nay, đối chiếu với các quy định của pháp luật hiện hành Tôixin trình bày ý kiến bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nguyên đơn như sau:
Thứ nhất, về việc xác định chủ sở hữu của quyền sử dụng đất có tổng diệntích là 777m2 thửa đất số 40, tờ bản đồ số 2, thôn 6, xã Phù Vân, huyện Phủ Lý,tỉnh Hà Nam:
− Theo hồ sơ quản lý địa chính lưu tại UBND xã Phù Vân, bản đồ
1990, bản tả hiện trạng 1998 và qua lời khai của các đương sự thì nguồn gốcmảnh đất tranh chấp nói trên thuộc quyền sử dụng đất của hai cụ Chu KhắcTrường và Chu Thị Cúc và bà Chu Thị Cúc là người đứng tên Vì bà Cúc đã cótên trong sổ địa chính cho nên bà Cúc có đầy đủ điều kiện để được công nhậnquyền sử dụng đất căn cứ tại điểm b Khoản 1 Điều 100 Luật Đất Đai 2013
− Bà Cúc qua đời không để lại di chúc, di sản để lại là quyền sử dụngđất có tổng diện tích là 777m2 thửa đất số 40, tờ bản đồ số 2, tài sản trên đất gồm
Trang 11ngôi nhà cấp 4, lợp ngói đỏ 2 gian tường trát đất với và hoa màu trên đất là 14cây nhãn, 01 cây dừa, 01 bụi tre, 01 cây táo, 01 bể nước Phần di sản này sẽđược chia theo pháp luật Căn cứ vào hồ sơ vụ án và các biên bản lời khai củacác đương sự, bà Cúc và ông Thuyên có 04 người con: Chu Thị Hồng Thanh,Chu Thị Loan, Chu Khắc Sinh, Chu Thị The Như vậy, bốn người con này thuộchàng thừa kế thứ nhất căn cứ theo điểm a khoản 1 Điều 651 Bộ Luật Dân sựnăm 2015 Do cụ Trường và cụ Cúc không để lại di chúc nên phần đất trên sẽđược chia theo pháp luật cho 04 người con của 2 cụ.
Như vậy, quyền sử dụng đất nêu trên thuộc quyền sở hữu, sử dụng hợppháp của ông Trường và bà Cúc Bà Chu Thị Hồng Thanh, bà Chu Thị The, bàChu Thị Loan và ông Chu Văn Sinh là con của hai cụ nên các ông bà này cóquyền sử dụng đất đối với thửa đất do bà Chu Thị Cúc đứng tên theo quy địnhpháp luật về thừa kế
Thứ hai, ngày 20/1/1994, ông Chu Khắc Sinh làm giấy chuyển nhượngquyền thừa kế mảnh đất trên cho ông Thuyên Tuy nhiên, các đồng thừa kế cònlại là bà Thanh, bà Loan, bà The không hay biết về sự việc này Ông Sinh khôngphải là người thừa kế duy nhất của cụ Trường và cụ Cúc, đồng thời theo cácchứng cứ tài liệu vụ án, không có giấy ủy quyền và đồng thời cũng không có sựnhất trí nào của bà Thanh, bà Loan, bà The cho ông Sinh đại diện trong việcđịnh đoạt di sản thừa kế Do đó, để thực hiện mua, bán, tặng cho, cho thuê, quản
lý, sử dụng,… phần đất trên theo quy định tại BLDS 2015 và Luật Đất Đai
Trang 122013, phải có sự đồng thuận của tất cả các đồng thừa kế Ngoài ra Điều 620BLDS 2015 quy định người được thừa kế di sản chỉ có thể từ chối nhận di sản
và phần di sản này sẽ được chia đều cho các đồng thừa kế còn lại mà khôngđược chuyển nhượng phần thừa kế di sản của mình Như vậy, việc chuyểnnhượng quyền thừa kế giữa ông Sinh và ông Thuyên theo Đơn chuyển quyềnthừa kế lập ngày 20/1/1994 là hoàn toàn trái pháp luật theo quy định tại Điều
167, 168 Luật Đất đai 2013 Bên cạnh đó, Ủy ban nhân dân xã Phù Vân vàongày 10/4/1994 cũng đã ra thông báo về việc tạm đình chỉ việc chuyển quyềnthừa kế của công Sinh và ông Thuyên do UBND có sự sai sót trong việc khẳngđịnh chỉ có ông Sinh là người thừa kế duy nhất Vì vậy, đây không phải là căn
cứ chứng minh việc thửa đất 777m2 của gia đình cụ Cúc đã được chuyển quyền
sử dụng cho gia đình bà Tám Bà Tám cũng không đưa ra được bất kỳ bằngchứng nào như Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hợp đồng mua bán đất với
sự đồng ý của tất cả các đồng thừa kế… để chứng minh quyền sử dụng đất củamình Điều này khẳng định, đơn chuyển quyền thừa kế giữa ông Sinh và ôngThuyên hoàn toàn bị vô hiệu, không có giá trị pháp lý và gia đình bà Tám khôngphát sinh quyền sở hữu, sử dụng đối với mảnh đất và tài sản trên đất
Thứ ba, ngày 15/4/1994, các bên đã xác lập một văn bản thỏa thuận“giao quyền trông nom” xác định rõ quyền và trách nhiệm của ông Thuyên khi trông nom đất đai và khu vườn là: “Thời hạn giao 05 năm kể từ ngày 15/04/1994 đến ngày15/04/1999 Người được sử dụng phải có giao ước sau: nhà cửa tu sửa giữ
Trang 13để ở không để dột nát, đất đai tự sản xuất ra sản phẩm sử dụng và nạp nghĩa vụ với nhà nước (trồng các cây ngắn ngày) không được xây dựng cơ bản như: làm nhà, đất phải giữ nguyên mặt bằng không được đào khoét Các cây cối lưu niên không được chặt phá” Trên thực tế, ông Chu Khắc Thuyên chỉ có quyền quản
lý, sử dụng di sản đến ngày 15/04/1999 Tuy nhiên, vào thời điểm chấm dứt hiệulực của thỏa thuận ông Thuyên mất, chị em bà Thanh không có điều kiện trở vềnên dẫn đến việc bà Tám tiếp tục quản lý, sử dụng di sản cho đến thời điểm phátsinh tranh chấp Căn cứ vào điểm đ khoản 1 Điều 617 BLDS 2015, trong mọithời điểm, khi tất cả các đồng thừa kế yêu cầu người quản lý di sản thừa kế giaotrả lại di sản thì họ phải giao trả lại theo đúng quy định của pháp luật về thừa kế.Ngoài ra, theo thỏa thuận giữa các đồng thừa kế và ông Thuyên thì thời hạn giaoquản lý di sản thừa kế là 05 năm (15/04/1994 – 15/4/1999), hết thời hạn trên thìngười quản lý di sản không còn quyền và trách nhiệm gì đối với tài sản trên nữa.Việc không giao trả ngay khi hết thời hạn giao nói trên và không có ý kiến gì từcác người thừa kế không đồng nghĩa với việc tài sản này đương nhiên thuộc vềngười quản lý di sản ở thời điểm đó – tức bà Tám Như vậy, khi bà Tám xâydựng nhà trên phần đất này đã vi phạm vào thỏa thuận trước đó với chị em bàThanh, đồng thời đây cũng là hành động chiếm hữu tài sản trái pháp luật
Do đó yêu cầu buộc bà Đinh Thị Tám phải tháo dỡ toàn bộ ngôi nhà đãxây trên nền đất cũ của gia đình bà Thanh, trả lại diện tích đất nói trên cho cácđồng thừa kế là có căn cứ theo các lập luận vừa nêu
Trang 14Từ các phân tích tôi đã nêu trên và các chứng cứ có trong hồ sơ vụ án tôi kính đề nghị Hội đồng xét xử:
1 Công nhận quyền sử dụng đối với phần đất diện tích 777 m2 tại thửa đất
số 40 tờ bản đồ số 02 lập năm 1998 tọa lạc tại thôn 6, xã Phù Vân, Thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam là tài sản chung của bà Chu Thị Hồng Thanh, ông Chu Văn Sinh, bà Chu Thị The, bà Chu Thị Loan
2 Buộc bà Đinh Thị Tám trả lại tài sản cho các chủ sở hữu hợp pháp nêu
trên
3 Buộc bà Đinh Thị Tám tháo dỡ toàn bộ nhà xây dựng trái phép trên phần đất của nguyên đơn Các nguyên đơn không có nghĩa vụ bồi thường cho việc tháo dỡ nhà cửa do Bị đơn đã xây dựng trái pháp luật
Trên đây là toàn bộ quan điểm trình bày của tôi, kính mong HĐXX xem xét để bà Chu Thị Hồng Thanh cùng các đồng thừa kế hợp pháp của bà Cúc được đảm bảo mọi quyền lợi và nghĩa vụ chính đáng của mình theo quy định của pháp luật
Xin chân thành cảm ơn
NHẬN XÉT Thẩm phán Chủ tọa phiên tòa: