1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

Thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong hoạt động của đội ngũ báo cáo viên cấp cơ sở hiện nay (qua thực tế tỉnh thanh hoá)

99 11 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Thống Nhất Giữa Lý Luận Và Thực Tiễn Trong Hoạt Động Của Đội Ngũ Báo Cáo Viên Cấp Cơ Sở Hiện Nay (Qua Thực Tế Tỉnh Thanh Hóa)
Trường học Trường Đại Học
Chuyên ngành Công Tác Tư Tưởng
Thể loại bài viết
Thành phố Thanh Hóa
Định dạng
Số trang 99
Dung lượng 456 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Thực tế khẳng định rằng, đội ngũ BCVcấp cơ sở vẫn là lực lượng nòng cốt, chủ yếu của cấp uỷ cơ sở trong việctuyên truyền, đưa đường lối, chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách,pháp

Trang 1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Công tác tư tưởng luôn giữ vai trò quan trọng trong toàn bộ hoạt độngcủa Đảng Để tiến hành công tác tư tưởng có hiệu quả Đảng ta đã thông quacông tác lý luận, công tác tuyên truyền và nhiều hình thức, phương thức,phương pháp hoạt động cụ thể phong phú, sinh động khác, trong đó tuyêntruyền miệng là một hình thức được Đảng ta hết sức quan tâm ngay từ khi cònhoạt động bí mật cho đến lúc giành được chính quyền và lãnh đạo toàn xã hội.Tuyên truyền được Đảng ta sử dụng như một công cụ sắc bén để xây dựngĐảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức góp phần quan trọng trongviệc tuyên truyền, hướng dẫn mọi người thực hiện thắng lợi đường lối chínhtrị của Đảng

Thấm nhuần sâu sắc những luận điểm của C.Mác: "vũ khí của sự phêphán cố nhiên không thể thay thế được sự phê phán của vũ khí, lực lượng vật chấtchỉ có thể bị đánh đổ bằng lực lượng vật chất, nhưng lý luận cũng sẽ trở thành lựclượng vật chất, một khi nó thâm nhập vào lực lượng quần chúng" [37, tr.25].V.Lênin khẳng định: "không có lý luận cách mạng thì không có phong trào cáchmạng" [31, tr.30], "chỉ có Đảng nào được một lý luận tiên phong hướng dẫn thìmới có khả năng làm tròn vai trò chiến sỹ tiên phong" [31, tr.32]

Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI khẳng định: Tiếp tục đổimới nội dung, phương thức, nâng cao hơn nữa tính chiến đấu, tính thuyếtphục hiệu quả của công tác tư tưởng, tuyên truyền, học tập chủ nghĩa Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, phápluật của Nhà nước; tuyên truyền, cổ vũ động viên các nhân tố mới, điển hình tiêntiến, gương người tốt, việc tốt, giáo dục truyền thống yêu nước, cách mạng

Báo cáo viên (BCV) là lực lượng quan trọng nòng cốt, chủ lực củacông tác tuyên truyền miệng, được cấp uỷ lựa chọn, công nhận theo nhữngtiêu chuẩn nhất định do Ban Tuyên giáo của cấp uỷ quản lý và chỉ đạo BCV

Trang 2

là chức danh để chỉ những người làm công tác tuyên truyền miệng, BCV đượccoi là người phát ngôn, thông tin chính của cấp uỷ Đảng và cơ quan nhà nước.Trong bối cảnh toàn cầu hoá, các phương tiện thông tin hiện đại đã đáp ứngđược phần lớn nhu cầu thông tin cho cán bộ, đảng viên và nhân dân Tuynhiên, vai trò của BCV không thể thay thế, bởi lẽ BCV là người trực tiếpchuyển tải thông tin đến với cán bộ, đảng viên và nhân dân đồng thời nắm bắtthông tin từ cơ sở chuyển tải đến cấp uỷ Đảng

Xuất phát từ nhận thức đó Đảng ta đã sớm ban hành Chỉ thị số14-CT/TW “Về việc tổ chức đội ngũ Báo cáo viên và tuyên truyền viên củaĐảng” từ năm 1977; năm 1997, Trung ương Đảng ra tiếp Thông báo số 71-TB/TW “Về việc tăng cường lãnh đạo và đổi mới công tác tuyên truyềnmiệng”; và ngày 15/10/2007, Đảng ta tiếp tục ban hành Chỉ thị số 17-CT/TW

“Về tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyềnmiệng trong tình hình mới” nhằm sớm đưa đường lối, chủ trương, nghị quyếtcủa Đảng, pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống Thực tiễn hơn 30 năm qua

đã chứng minh rằng: BCV vẫn là lực lượng nòng cốt, chủ yếu trực tiếp tuyêntruyền, phổ biến các Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng, chính sách pháp luật củaNhà nước đến cán bộ đảng viên và nhân dân mà không một phương tiệnthông tin nào có thể thay thế được Bởi vì tuyên truyền miệng vừa là mộtkhoa học vừa là một nghệ thuật chuyển tải được rất nhiều thông tin, từ thôngtin chính thống có tính chất hệ thống, phân tích tỉ mỉ về kinh tế - xã hội đếnnhững thông tin về khoa học, kỹ thuật, v.v , đồng thời chuyển tải nhữngthông điệp mang yếu tố tâm lý và tình cảm của người nói đến người nghe màcác phương tiện khác không thể nào chuyển tải hết được

Trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá (CNH, HĐH) ởnước ta hiện nay, Đảng ta xác định: Phát triển kinh tế là trọng tâm, xây dựngĐảng là then chốt, văn hoá vừa là mục tiêu, động lực cho sự phát triển của xãhội, là nền tảng tinh thần của nhân dân Để ba trụ cột trên phát triển bền vững

Trang 3

thì các quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nướcphải được cung cấp kịp thời, đầy đủ, chính xác cho đội ngũ BCV và thôngqua hoạt động tuyên truyền miệng của BCV những quan điểm, chủ trươngcủa Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước sẽ đến cơ sở, thâm nhập vào cơ

sở tạo nên sự thống nhất ý chí và hành động trong Đảng cũng như trong toàn

xã hội Đó là yêu cầu hết sức quan trọng, có ý nghĩa quyết định đối với sựphát triển của đất nước ta hiện nay

Trong thời gian qua, ở Thanh Hoá do những nguyên nhân khách quan

và chủ quan khác nhau, việc quán triệt sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễntrong hoạt động của đội ngũ BCV trong toàn tỉnh nói chung, BCV cấp cơ sởnói riêng còn những bất cập nhất định Vấn đề đặt ra là làm thế nào để quántriệt tốt nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong hoạt động củađội ngũ BCV cấp cơ sở hiện nay là vấn đề có ý nghĩa quan trọng trong côngtác quán triệt, triển khai các nghị quyết, chị thị của Đảng, chính sách, phápluật của Nhà nước đến với cán bộ, đảng viên và nhân dân trong giai đoạn hiện

nay Với ý nghĩa và tầm quan trọng đó, học viên chọn đề tài: " Thống nhất giữa

lý luận và thực tiễn trong hoạt động của đội ngũ báo cáo viên cấp cơ sở hiện nay (Qua thực tế tỉnh Thanh Hoá)" làm luận văn thạc sĩ Triết học

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Cho đến nay, vấn đề quán triệt nguyên tắc thống nhất giữa lý luận vàthực tiễn đã có nhiều công trình nghiên cứu nhằm làm rõ thực chất của vấn đềnày ở những khía cạnh cụ thể khác nhau, được công bố trên nhiều sách, báo, tạpchí, luận văn, luận án, đề tài khoa học… Tiêu biểu là một số công trình sau:

- Đề tài “Đổi mới tư duy lý luận ứng dụng vào việc đổi mới nội dung, chương trình bài giảng và giáo trình giảng dạy lý luận Mác - Lênin, theo yêu cầu đổi mới về giáo dục lý luận Mác - Lênin trong Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ V”, GS Nguyễn Đức Bình - Chủ nhiệm đề tài

cấp bộ, năm 1991

Trang 4

Nội dung của đề tài khẳng định tính cấp thiết của việc quán triệtnguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong việc đổi mới nộidung, chương trình bài giảng và giáo trình các môn học lý luận Mác -Lênin Muốn đổi mới về giáo dục lý luận Mác - Lênin trước tiên phải đổimới tư duy lý luận và ứng dụng nó vào trong đổi mới nội dung, chươngtrình, giáo trình các môn học Mác - Lênin theo tinh thần Nghị quyết Đạihội Đảng toàn quốc lần thứ V.

- Đề tài “Những luận cứ khoa học và thực tiễn cho việc hình thành chương trình trung cấp lý luận chính trị trong các trường đào tạo cán bộ của Đảng và Nhà nước ở tỉnh, thành phố đến năm 2000”, ThS Tống Trần Sinh -

Đề tài cấp bộ, tháng 4/1995

Đề tài chứng minh tính hợp lý, đúng đắn của việc đào tạo lý luận chínhtrị cho cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp cơ sở ở các trường chính trị tỉnh, thànhphố; chỉ ra cơ sở khoa học và thực tiễn của việc hình thành chương trình trungcấp lý luận chính trị Thực chất là làm rõ tính thống nhất giữa lý luận và thựctiễn trong việc thiết kế nội dung, chương trình, giáo trình sao cho phù hợp vớiđối tượng học viên ở các trường chính trị tỉnh, thành phố

- “Nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn với việc nâng cao tư duy lý luận cho giảng viên Mác - Lênin ở các trường chính trị hiện nay” của

Nguyễn Đình Trãi, Tạp chí Triết học, số 1/1999

Tác giả làm rõ sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn với tư cách làmột nguyên tắc cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin và nêu ra vị trí, vai trò củanguyên tắc này với việc nâng cao tư duy lý luận cho giảng viên ở các trườngchính trị tỉnh, thành phố như một yêu cầu tất yếu khách quan trong quá trìnhCNH, HĐH đất nước

- “Về mối quan hệ biện chứng giữa lý luận và thực tiễn” của Vi Thái

Lang, Tạp chí Triết học, số 1/1999

Quan điểm mà tác giả đưa ra trong bài viết này về mối quan hệ biệnchứng giữa lý luận và thực tiễn được vạch rõ trên cả bình diện bản thể luận và

Trang 5

nhận thức luận Quan hệ này là một quá trình mang tính lịch sử - xã hội cụthể; nên khi nắm được tính chất biện chứng của quá trình này để nhận thức vàvận dụng sẽ thiết lập được một lập trường thực tiễn sáng suốt, tránh được chủnghĩa thực dụng thiển cận cũng như chủ nghĩa giáo điều máy móc và bệnh lýluận suông

- "Thông tin và vấn đề tiếp nhận xử lý thông tin của tư duy người Việt Nam", Lê Thị Duy Hoa, Luận án tiến sĩ Triết học, Hà Nội, 2001.

- “Thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong tư tưởng triết học Hồ Chí Minh”, PGS.TS Trần Văn Phòng trong sách “Tư tưởng triết học Hồ Chí

Minh”, Nxb Lao động, Hà Nội, 2002

Tác giả đi sâu nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh, đặc biệt là về tưtưởng triết học trong hệ thống tư tưởng của Người Một trong những nội dungquan trọng và có ý nghĩa sâu sắc liên quan trực tiếp đến công tác giáo dục và đàotạo cán bộ, đó chính là nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn Tác giả

đã tìm hiểu và hệ thống lại những quan điểm của Hồ Chí Minh nhìn nhận dướigóc độ triết học về sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn như một giải pháp cơbản nhằm khắc phục bệnh kinh nghiệm và bệnh giáo điều Đây được coi là mộttrong những di sản lý luận mà Hồ Chí Minh đã để lại cho chúng ta

- "Thông tin với hoạt động giảng dạy lý luận Mác - Lênin ở các trường đại học" , Phan Thị Thanh Hải, Luận văn thạc sĩ Triết học, Hà Nội, 2003 Tác

giả đã phân tích rõ bản chất thông tin, phân loại thông tin và phát huy vai tròcủa thông tin trong hoạt động giảng dạy lý luận Mác - Lênin

- “Nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn với việc nâng cao chất lượng giảng dạy ở trường chính trị tỉnh (Qua thực tế tỉnh Bình Thuận)”,

Nguyễn Thị Thuận Bích, Luận văn thạc sỹ Triết học, Học viện Chính trị Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội - 2004

-Tác giả của luận văn đã khái quát tình hình thực tế công tác giáo dục lýluận chính trị ở các trường chính trị tỉnh, thành phố trong thời gian qua (trước

Trang 6

2004) vẫn còn nhiều hạn chế Tác giả đã phân tích nguyên nhân chủ quan,nguyên nhân khách quan dẫn đến tình trạng đó và nghiên cứu đề xuất các giảipháp nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy lý luận chính trị ở các trường chínhtrị tỉnh, thành phố thông qua thực tế tỉnh Bình Thuận.

- "Nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ báo cáo viên của Đảng bộ cấp huyện ở đồng bằng sông Cửu Long", Huỳnh Minh Khởi, Luận

văn thạc sĩ Triết học, Hà Nội, 2006 Tác giả đã tập trung nghiên cứu lý luậnchính trị và vai trò của nó đối với hoạt động của người BCV

- "Thông tin với hoạt động lãnh đạo, quản lý của cán bộ chủ chốt cấp

cơ sở", Nguyễn Thị Huệ, Luận văn thạc sĩ Triết học, Hà Nội 2007 Tác giả đã

phân tích sâu vai trò của thông tin đối với hoạt động lãnh đạo, quản lý của cán

bộ chủ chốt cấp cơ sở và đề ra giải pháp phát huy vai trò của của thông tin đốivới hoạt động lãnh đạo, quản lý

- “Phát huy vai trò thông tin chính trị - xã hội trong hoạt động tuyên truyền miệng của đội ngũ báo cáo viên cấp cơ sở tỉnh Cà Mau hiện nay”,

Nguyễn Hồng Vệ, Luận văn thạc sĩ Triết học, Hà Nội, 2008 Tác giả đã làm

rõ thực trạng phát huy vai trò của thông tin chính trị - xã hội đối với hoạtđộng tuyên truyền miệng của đội ngũ BCV cấp cơ sở Cà Mau, đề xuất một sốgiải pháp phát huy vai trò của thông tin chính trị - xã hội đối với công táctuyên truyền miệng của đội ngũ BCV cấp cơ sở ở Cà Mau trước yêu cầu mới

- "Vấn đề nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ BCV cấp tỉnh

ở Thanh Hoá ", Trịnh Khắc Bân, Luận văn thạc sĩ Triết học, Hà Nội, 2012.

Tác giả đã tập trung nghiên cứu lý luận chính trị và vai trò của nó đối với hoạtđộng của đội ngũ BCV cấp tỉnh ở Thanh Hoá, từ đó đề xuất những phươnghướng, giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao trình độ lý luận chính trị cho độingũ này để đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn hiện nay

Mặc dù vậy, vấn đề “Thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong hoạt động của đội ngũ báo cáo viên cấp cơ sở hiện nay (Qua thực tế tỉnh Thanh Hoá)” vẫn là mảng trống cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện.

Trang 7

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn

3.1 Mục đích

Trên cơ sở phân tích thực trạng quán triệt nguyên tắc thống nhất giữa lýluận và thực tiễn trong hoạt động của đội ngũ BCV cấp cơ sở hiện nay (quathực tế tỉnh Thanh Hoá), luận văn đề xuất một số giải pháp nhằm quán triệttốt hơn nguyên tắc này trong hoạt động của đội ngũ BCV này

- Đề xuất một số giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả quán triệtnguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong hoạt động của đội ngũBCV cấp cơ sở hiện nay (qua thực tế tỉnh Thanh Hóa)

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

- Đối tượng: Đội ngũ BCV cấp cơ sở hiện nay

- Phạm vi: Tác giả tập trung nghiên cứu sự thống nhất giữa lý luận vàthực tiễn trong hoạt động của đội ngũ BCV cấp cơ sở hiện nay (qua thực tếtỉnh Thanh Hoá)

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

- Vận dụng nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn của chủnghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh

- Sử dụng những văn bản, chỉ thị, nghị quyết, quyết định… của BanTuyên giáo Trung ương, Tỉnh uỷ Thanh Hoá, Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ ThanhHoá về hoạt động của đội ngũ BCV

- Vận dụng và kế thừa sáng tạo các công trình của các tác giả đi trước

về vấn đề có liên quan đến đề tài nghiên cứu

- Sử dụng phương pháp lịch sử và lôgic; phân tích và tổng hợp

Trang 8

- Sử dụng kết quả điều tra xã hội học và kết quả tổng kết hoạt động củađội ngũ BCV cấp cơ sở (qua thực tế tỉnh Thanh Hoá) những năm gần đây.

- Phát phiếu thăm dò

- Phỏng vấn nhanh

- Lấy ý kiến chuyên gia

6 Những đóng góp về khoa học của luận văn

- Luận văn làm rõ thực chất của sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễntrong hoạt động của đội ngũ BCV cấp cơ sở hiện nay (qua thực tế tỉnh ThanhHoá) Từ đó, thấy được tầm quan trọng của đội ngũ BCV cấp cơ sở trong việcgiúp cấp uỷ cấp cơ sở chuyển tải các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sáchpháp luật của Nhà nước đến với cán bộ, đảng viên và nhân dân

- Xuất phát từ quá trình nghiên cứu và hoạt động, luận văn mạnh dạn đề xuấtmột số giải pháp mang tính cụ thể nhằm mang lại hiệu quả cao hơn khi vận dụngvào hoạt động của đội ngũ BCV cấp cơ sở hiện nay (qua thực tế tỉnh Thanh Hóa)

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

- Luận văn góp phần làm rõ tầm quan trọng của việc quán triệt nguyêntắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong hoạt động của đội ngũ BCV cấp

cơ sở hiện nay (qua thực tế tỉnh Thanh Hoá) Đề xuất một số giải pháp cơ bảnnhằm thực hiện tốt tính nguyên tắc này trong hoạt động của đội ngũ BCV cấp

cơ sở hiện nay

- Luận văn có thể góp phần cùng cấp uỷ và Ban Tuyên giáo các cấptham khảo và vận dụng trong việc quán triệt nguyên tắc thống nhất giữa lýluận và thực tiễn cho đội ngũ BCV Đồng thời xây dựng kế hoạch đào tạo, bồidưỡng đội ngũ cán bộ tuyên giáo, BCV trong tình hình mới

- Luận văn dùng làm tài liệu tham khảo và bồi dưỡng nghiệp vụ côngtác tuyên truyền miệng cho đội ngũ BCV

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục,luận văn chia làm 2 chương, 5 tiết

Trang 9

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NGUYÊN TẮC THỐNG NHẤT GIỮA LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN TRONG

HOẠT ĐỘNG CỦA ĐỘI NGŨ BÁO CÁO VIÊN CẤP CƠ SỞ

HIỆN NAY

1.1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐỘI NGŨ BÁO CÁO VIÊN CẤP CƠ SỞ

1.1.1 Đội ngũ báo cáo viên

Trong suốt quá trình tổ chức lãnh đạo cách mạng, Đảng ta đã chỉ rarằng: BCV là công cụ sắc bén để xây dựng Đảng ta vững mạnh về chính trị,

tư tưởng và tổ chức; góp phần quan trọng trong việc trực tiếp tuyên truyền,hướng dẫn mọi người thực hiện đường lối, chính sách của Đảng Chính vìvậy, khi còn hoạt động bí mật hay đã ra công khai, khi chưa có chính quyềnhay khi đã giành được chính quyền lãnh đạo toàn xã hội, Đảng ta đều rất chútrọng xây dựng đội ngũ BCV và coi đây là lực lượng chủ lực nòng cốt trongđội ngũ tuyên truyền của Đảng

Thuật ngữ BCV xuất hiện rất sớm Theo V.I.Lênin, đây là tổ chức cácnhóm (đội) cán bộ sử dụng hình thức tuyên truyền miệng là chính để giáo dụcnhân dân đấu tranh cách mạng Thuật ngữ BCV trong một thời gian dài được

sử dụng ở nước ta với rất nhiều nghĩa khác nhau, qua các giai đoạn phát triểncủa lịch sử và trong từng lĩnh vực cụ thể Theo từ điển tiếng Việt, BCV làngười trình bày báo cáo trước một hội nghị đông người [60, tr.54] Theo cáchhiểu này, BCV là khái niệm chỉ tất cả những người trình bày báo cáo trướchội nghị đông người do cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội, các

tổ chức kinh tế và tổ chức xã hội - nghề nghiệp tổ chức Do vậy, BCVkhông chỉ có trong các tổ chức Đảng, Nhà nước, đoàn thể mà còn có trong

Trang 10

các tổ chức quần chúng tự nguyện khác.

Theo tác giả Hữu Thọ:

Báo cáo viên là người trực tiếp tuyên truyền, thuyết phục và vậnđộng, hướng dẫn mọi người có nhận thức đúng, để từ đó có hànhđộng đúng, nắm vững và thực hiện thắng lợi đường lối, nghị quyếtcủa Đảng Do vậy đối với người làm công tác BCV phải có trình

độ, kiến thức hiểu biết sâu, rộng về lý luận và thực tiễn, đồng thờiphải có cái "tâm", tức là phải có trái tim thuộc về Đảng, thuộc vềcách mạng thì mới thuyết phục được mọi người hiểu và làm theođiều mình nói [2, tr.49-50]

Báo cáo viên là chức danh được Đảng ta qui định trong nhiều văn bản

và được Ban Tư tưởng - Văn hoá Trung ương (nay là Ban Tuyên giáo Trungương) hướng dẫn thực hiện, trừ một số BCV ở các cơ quan chức năng và một

số cán bộ, đảng viên đã nghỉ hưu được các cấp uỷ Đảng lựa chọn làm BCVchuyên trách Phần lớn BCV hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm và hưởng chế

độ phụ cấp theo qui định của Bộ Tài chính

Chỉ thị số 14-CT/TW, ngày 03 tháng 8 năm 1977 của Ban Bí thư Trungương Đảng nêu rõ: "BCV, tuyên truyền viên là lực lượng tuyên truyền miệng

có nhiệm vụ tuyên truyền, giáo dục, hướng dẫn tư tưởng và hành động chocán bộ, đảng viên và nhân dân theo đường lối, quan điểm của Đảng" [14].Theo Chỉ thị này, BCV là một chức danh chỉ những người tuyên truyền trựctiếp bằng lời nói đến các đối tượng là cán bộ, đảng viên và nhân dân dưới sựlãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của các cấp uỷ Đảng, cơ quan nhà nước

Chỉ thị 17-CT/TW, ngày 15 tháng 10 năm 2007 của Ban Bí thư, tiếptục khẳng định hoạt động của đội ngũ BCV, tuyên truyền viên, xác định đây

là một trong những kênh thông tin quan trọng nhất, trực tiếp truyền bá sâurộng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, phổ biến giáo dục, quántriệt các quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước;

Trang 11

định hướng tư tưởng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân trước các vấn đề thờicuộc quan trọng trong nước và quốc tế; góp phần tạo sự thống nhất tư tưởngtrong Đảng, sự đồng thuận trong xã hội, củng cố niềm tin, cổ vũ phong tràocách mạng Đồng thời, đây là một trong những vũ khí sắc bén, kịp thời đấutranh chống âm mưu, thủ đoạn "diễn biến hoà bình" của các thế lực thù địch,phê phán các quan điểm sai trái, lệch lạc, phản động

Kế thừa những quan niệm trên và những quy định của Đảng, có thểhiểu BCV như sau:

Báo cáo viên là lực lượng quan trọng nòng cốt, chủ lực của công tác tuyên truyền miệng, được cấp uỷ lựa chọn, công nhận theo những tiêu chuẩn nhất định do Ban Tuyên giáo của cấp uỷ quản lý và chỉ đạo BCV là chức danh chỉ những người làm công tác tuyên truyền miệng, BCV được coi là người phát ngôn, thông tin chính của các cấp uỷ Đảng và cơ quan nhà nước.

Hệ thống BCV được tổ chức chặt chẽ ở tất cả các cấp từ Trung ươngđến tỉnh, thành phố, huyện (quận), xã (phường), thị trấn, đảng bộ cơ sở Cácngành, các tổ chức đoàn thể, lực lượng vũ trang được tổ chức theo hệ thốngdọc, đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp uỷ và sự quản lý của cơ quanTuyên giáo, Tuyên huấn các cấp Trừ một số BCV ở các cơ quan chức năng

và một số cán bộ, đảng viên đã nghỉ hưu được các cấp uỷ Đảng lựa chọn làmBCV chuyên trách, còn lại phần lớn BCV hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm.BCV được hưởng chế độ bồi dưỡng theo quy định của Bộ Tài chính

Báo cáo viên của Trung ương: do Ban Bí thư uỷ nhiệm cho Ban Tuyêngiáo Trung ương chọn một số cán bộ cao cấp, uỷ viên Trung ương, lãnh đạo,cán bộ, ban, ngành, chuyên gia giỏi có phẩm chất và năng lực tuyên truyềnlàm BCV BCV ở địa phương được lựa chọn theo những tiêu chuẩn nhất định

do cấp uỷ xây dựng BCV ở cấp nào do cấp uỷ cấp đó trực tiếp ra quyết địnhcông nhận, Ban Tuyên giáo quản lý điều hành, số lượng BCV phụ thuộc vàoyêu cầu nhiệm vụ của từng cấp Thông thường, BCV ở cấp tỉnh có từ 40 - 60

Trang 12

người, cấp huyện có từ 15 - 50 người, cấp xã có từ 10 - 30 người Phươngthức hoạt động chủ yếu của BCV là giảng bài, báo cáo chuyên đề, giới thiệunghị quyết, nói chuyện thời sự, chính sách, các vấn đề xã hội khác trong cáchội nghị, các buổi sinh hoạt đảng, sinh hoạt đoàn thể, sinh hoạt của tổ tự quản,nơi tập trung đông đảo cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân.

Trong phạm vi nghiên cứu đề tài này, tác giả chỉ tập trung bàn đếnđội ngũ BCV cấp xã, phường, thị trấn (còn gọi BCV cấp cơ sở) là nhữngngười do Ban Chấp hành Đảng bộ xã, phường, thị trấn lựa chọn, BanThường vụ Đảng uỷ công nhận và ra quyết định, đặt dưới sự chỉ đạo trựctiếp của Ban Tuyên giáo Đảng uỷ BCV cấp uỷ gồm đồng chí trưởng, phóBan Tuyên giáo Đảng uỷ và một số đồng chí là cán bộ chủ chốt các ban,ngành, đoàn thể, giáo viên, cán bộ thôn, bản, khu phố cấp xã, phường, thịtrấn BCV Đảng uỷ với nhiệm vụ tiếp thu quán triệt những chủ trươngđường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, các chỉ thị, nghịquyết của địa phương, những vấn đề về thời sự chính trị, xã hội trong nước

và quốc tế truyền đạt đến cán bộ, đảng viên, quần chúng nhân dân trên địabàn cấp xã, phường, thị trấn

Tiêu chuẩn cơ bản của BCV:

Để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ, BCV phải được lựa chọn và bồi dưỡngrèn luyện theo những tiêu chuẩn về phẩm chất và năng lực, đó là hai yếu tốhợp thành nhân cách của một BCV

Trang 13

với mọi người.

Những tiêu chuẩn chủ yếu về năng lực:

- Có trình độ chính trị cao Nắm vững lý luận Mác - Lênin, tư tưởng HồChí Minh, nắm vững quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách,pháp luật của Nhà nước

- Có trình độ hiểu biết nhất định về các lĩnh vực: chính trị, tư tưởng,kinh tế, văn hoá, xã hội, khoa học Biết vận dụng tâm lý học, phương pháp sưphạm và nghiệp vụ tuyên truyền, nhất là tuyên truyền miệng

- Có khả năng tiếp thu, phân tích, lập luận, diễn đạt bài nói, có phươngpháp vận động thuyết phục quần chúng, đồng thời có năng lực tự chủ và đốingoại trong một xã hội dân chủ và bùng nổ về thông tin hiện nay

Ngoài những tiêu chuẩn chủ yếu trên, BCV cần được lựa chọn và bồidưỡng từ những người có năng khiếu, sở trường về tiêu chuẩn tuyên truyềnmiệng, có ngoại hình tốt, nhất là các cơ quan chức năng có liên quan đến hiệuquả tuyên truyền miệng: tai, mắt, giọng nói, không nói ngọng, có thể lực vàphong cách tốt

Chức năng, nhiệm vụ chủ yếu của báo cáo viên:

Thứ nhất, phổ biến giải thích, cung cấp thông tin, đặc biệt là những

thông tin mới có giá trị, những thông tin có tính nội bộ về tình hình trongnước và quốc tế; phổ biến, giải thích các quan điểm, đường lối, chủ trương,chính sách lớn, chỉ thị, nghị quyết của Đảng và Nhà nước trên các lĩnh vựcchính trị, kinh tế, văn hoá, an ninh, quốc phòng, đối ngoại Thông qua cungcấp thông tin, BCV giúp cán bộ, đảng viên, quần chúng nhân dân hiểu đượcnhiệm vụ chính trị của Đảng, Nhà nước, địa phương, cơ quan và đơn vị

Thứ hai, BCV không chỉ dừng lại cung cấp thông tin cho đối tượng mà

quan trọng hơn phân tích, bình luận, làm rõ ý nghĩa nội dung chính trị của các

sự kiện, các nhiệm vụ Trên cơ sở lý luận, thực tiễn khoa học, xác đáng, cótính thuyết phục BCV phân tích, bình luận, làm rõ bản chất các sự kiện chính

Trang 14

trị, từ đó chỉ ra các nguyên nhân, dự báo chiều hướng, khả năng và triển vọngcủa tình hình, định hướng thông tin, nhất là thông tin có tính chính trị cao;góp phần hình thành dư luận xã hội tích cực, đúng đắn nâng cao trình độ giácngộ chính trị của cán bộ, đảng viên, quần chúng nhân dân.

Thứ ba, cổ vũ, động viên mọi tầng lớp nhân dân tích cực tham gia vào

các hoạt động xã hội, nâng cao chất lượng hiệu quả sản xuất Chức năng hiệutriệu, cổ vũ sẽ tăng lên nếu như lời nói của BCV có sức truyền cảm mạnh mẽ,

có khả năng làm xúc động lòng người, tác động sâu sắc đến tình cảm củaquần chúng nhân dân

Thứ tư, hoạt động BCV là hoạt động thông tin hai chiều, một mặt thông

tin tác động đến đối tượng, mặt khác nhận thông tin phản hồi từ phía đốitượng Qua đó BCV nắm được tâm tư, nguyện vọng, nhu cầu, cũng như tâmtrạng, thái độ nhận thức, tư tưởng của họ đối với chủ trương, đường lối củaĐảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước để phản ánh lên cấp trên Trên cơ

sở đó, Đảng và Nhà nước kịp thời điều chỉnh, bổ sung, hoàn thiện chủ trương,đường lối cho phù hợp quy luật phát triển, với thực tiễn cách mạng, hợp lòngdân, trong đó BCV đóng vai trò là kênh thông tin huyết mạch, là cầu nối giữaĐảng với quần chúng nhân dân BCV không chỉ thực hiện nhiệm vụ bằng trítuệ, năng lực, bản lĩnh chính trị, kinh nghiệm mà còn bằng cả lòng nhiệt tình,tâm huyết, phong cách gần gũi gắn bó với quần chúng, gương mẫu để thuyếtphục người nghe Trên cơ sở phân tích các mối quan hệ lợi ích giữa các nhóm

xã hội, tình trạng phát triển dân trí và tình trạng thông tin, BCV có thể nắmđược tình hình tư tưởng và dư luận xã hội trong những giai đoạn nhất định đểbáo cáo lên cấp trên

Trong hoạt động của mình, BCV cần phải nắm bắt diễn biến tư tưởngcủa đối tượng khi tâm trạng chưa bộc lộ thành quan điểm chủ kiến, nhất làphải nắm được tâm trạng khởi đầu, xu hướng phát triển của nó để định hướngnội dung tuyên truyền, có những phương pháp, hình thức tuyên truyền phù

Trang 15

hợp và hiệu quả.

Tóm lại, trong hoạt động của BCV, chức năng thông tin, bình luận và

định hướng thông tin, cổ vũ và nắm bắt dư luận xã hội luôn gắn chặt nhau, bổsung, tác động cho nhau Những chức năng này giúp cho người BCV khituyên truyền có được nội dung phong phú, phân tích thấu đáo, có cơ sở lýluận, thực tiễn khoa học xác đáng, bình luận sâu sắc, tính định hướng cao,nắm bắt diễn biến tư tưởng tâm trạng của đối tượng chắc chắn, từ đó có tácdụng tuyên truyền giáo dục sâu rộng trong các tầng lớp nhân dân

1.1.2 Thực chất hoạt động của đội ngũ báo cáo viên

Hoạt động của người BCV là tuyên truyền, giáo dục sâu rộng về chủnghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối của Đảng,chính sách, pháp luật của Nhà nước nhằm xây dựng và hình thành lập trường

tư tưởng đúng đắn, kiên định mục tiêu lý tưởng của Đảng và sự nghiệp đổimới của đất nước Trên cơ sở quán triệt cương lĩnh, chỉ thị, nghị quyết, chủtrương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước nhằm nângcao nhận thức tư tưởng, hướng dẫn và cổ vũ quần chúng hành động; thôngqua đó góp phần thực hiện và hoàn thiện đường lối, chủ trương, chính sách đã

đề ra Giáo dục về tư tưởng - văn hoá, phẩm chất đạo đức cách mạng, lối sốngcho quần chúng nhân dân là nhằm xây dựng con người mới, nền văn hoá mớiXHCN, đấu tranh chống lại các trào lưu tư tưởng lạc hậu, các quan điểm saitrái và phản động, góp phần hạn chế, đẩy lùi tiêu cực trong xã hội

Biểu hiện đặc thù của hoạt động tuyên truyền miệng ở đội ngũ báo cáo viên cấp cơ sở:

Thứ nhất, BCV và giảng viên đều làm nhiệm vụ truyền đạt, thuyết trình

trước một tập thể có đông người nghe, nhưng giảng viên là người được đàotạo chuyên ngành về nội dung và phương pháp sư phạm; nội dung chươngtrình đã được đào tạo theo quy chuẩn như: giáo khoa, giáo trình; giảng dạynhiều lần về nội dung chương trình cho đối tượng nhất định, tương đối đồng

Trang 16

đều về trình độ Đối tượng báo cáo của BCV là những cộng đồng người vừakhông ổn định vừa không đồng đều về đặc điểm xã hội, giai cấp, nghề nghiệp,tuổi, giới tính, khả năng nhận thức, trình độ, kinh nghiệm, cách suy nghĩ cũng như tâm lý: nhu cầu, tâm trạng, lợi ích Vì vậy, sự đa dạng về đối tượngđòi hỏi người BCV phải có trình độ tri thức về các lĩnh vực chính trị, xã hội,kinh tế, văn hoá, con người, cũng như phương pháp truyền đạt, sự hiểu biếtcon người sâu sắc.

Thứ hai, tuyên truyền miệng là hình thức tuyên truyền chủ yếu chuyển

tải thông tin bằng ngôn ngữ nói Sự hiểu biết của con người được diễn đạtthông qua ngôn ngữ; quá trình diễn giảng, thuyết phục, sự cảm hoá mà BCVthực hiện với đối tượng đều qua ngôn ngữ; bằng ngôn ngữ BCV thực hiện quátrình truyền thông tin đến đối tượng như mục đích đã đặt ra Vì vậy, ngườiBCV phải tích luỹ vốn từ, nắm vững quy luật của ngôn ngữ và đặc điểm vănphong trình bày

Thứ ba, hoạt động tuyên truyền miệng của BCV là một nhiệm vụ, một

khoa học, một nghệ thuật; nghệ thuật tác động vào lòng người một cáchtruyền cảm, từ niềm tin và sự say mê của chính mình để truyền sang ngườinghe, để người nghe tiếp thu như cảm thụ một giá trị nghệ thuật, thoả mãnđến mức cao nhất nhu cầu và khát vọng về những vấn đề mà họ đang quantâm Trong quá trình tuyên truyền: một mặt, dựa trên những luận cứ khoa học

và thực tiễn để nhìn nhận, phân tích sự việc, hiện tượng, từ đó thuyết phụccảm hoá đối tượng; mặt khác, công tác tuyên truyền phải gắn với thực tiễn,trên cơ sở tổng kết thực tiễn, tổng kết công tác tuyên truyền trong từng thời kỳcách mạng để giải đáp những vấn đề cuộc sống đặt ra Muốn đạt hiệu quả thìphương pháp và hình thức tuyên truyền phải phù hợp với từng đối tượng vàtình hình thực tiễn Điều đó cho thấy, hoạt động BCV là hoạt động nghệ thuật,nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ, nghệ thuật giao tiếp, nói chung đó là nghệ thuậtdiễn thuyết Hoạt động BCV còn có đặc trưng sáng tạo, sáng tạo ra bài giảng

Trang 17

của chính mình BCV thường phải thuyết trình với nhiều nội dung, đề tàithường chưa có sẵn, phải tự biên soạn lấy đề cương, nhiều khi là vấn đề mới,phức tạp, có khi chưa diễn ra nhưng cần phải phân tích, dự báo những khảnăng sắp xảy ra, đây là một yếu tố khách quan quy định tính chất đặc thù củahoạt động BCV.

Trong điều kiện bùng nổ và dân chủ hoá thông tin, trình độ học vấn,thẩm mỹ của người nghe ngày càng cao, người BCV không chỉ đòi hỏi tínhsáng tạo, sự rèn luyện nghiêm túc, mà còn phải có năng khiếu nghề nghiệpnhất định

Thứ tư, khác với giao tiếp thông qua các phương tiện thông tin đại

chúng, sự giao tiếp trực tiếp và sinh động với người nghe của BCV dễ tạo chongười nghe cảm giác gần gũi, thân mật Giao tiếp trực tiếp cho phép ngườiBCV nói chuyện cởi mở, xây dựng mối quan hệ thân mật, sinh động với ngườinghe như: Nét mặt, cử chỉ, ánh mắt, nụ cười là một loại "ngôn ngữ thầm", nếuđược kết hợp chặt chẽ với ngôn ngữ nói sẽ có sự truyền cảm lớn mà chỉ nhữngngười làm công tác tuyên truyền miệng mới thực hiện được Nhờ đó, BCVmang đến cho đối tượng không chỉ nội dung của lời nói mà còn mang lại cho

họ tình cảm, niềm tin của chính mình nữa Chính vì vậy, V.I.Lênin đãviết: "Ảnh hưởng cá nhân và những lời phát biểu tại các cuộc họp có ý nghĩarất lớn Không có những cái đó thì không có hoạt động chính trị" [36, tr.69]

Thứ năm, khác với BCV cấp tỉnh, huyện, BCV cấp cơ sở, do tính đặc

thù của đối tượng người nghe: trình độ tương đối thấp, đa phần là đảng viênnông thôn, nông dân, đa dạng về nhu cầu nhận thức địa bàn rộng nên việclựa chọn BCV cấp cơ sở thường là những người cao tuổi, có uy tín, kinhnghiệm Đối với BCV cấp cơ sở hầu hết là những người đang tham gia cấp

uỷ, trưởng các ngành, đoàn thể và một số giáo viên tham gia báo cáo chuyên

đề trên tất cả các lĩnh vực do cấp uỷ phân công

Khác với BCV cấp tỉnh và huyện, BCV cấp cơ sở thường xuyên luân

Trang 18

chuyển công tác; do đó luôn luôn phải thay đổi nội dung báo cáo và lựa chọnphương pháp thuyết trình phù hợp với từng đối tượng Có thể nói, đội ngũBCV này rất năng động, sáng tạo, linh hoạt và nhạy bén Nhưng do thườngxuyên luân chuyển công việc, nên ở họ có sự hạn chế về tính chuyên môn vàchuyên sâu khi báo cáo các chuyên đề, nhất là những chuyên đề không thuộclĩnh vực mình công tác.

Những nhân tố ảnh hưởng tới hiệu quả hoạt động của đội ngũ báo cáo viên cấp cơ sở hiện nay.

Thứ nhất, trình độ học vấn, chuyên môn, lý luận chính trị của BCV ảnh hưởng tới hiệu quả hoạt động của họ

Hình thức hoạt động chủ yếu, cơ bản của BCV là tuyên truyền miệng.Thông qua đó cung cấp thông tin, đặc biệt là những thông tin mới, giá trị mới,những thông tin mang tính nội bộ về tình hình quốc tế, trong nước; phổ biến,giải thích các quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách lớn, mới, chỉ thị,nghị quyết của Đảng và Nhà nước trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá,

an ninh, quốc phòng, đối ngoại

Trình độ học vấn, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, trình độ lý luậnchính trị của người BCV là kết quả của sự làm việc liên tục không biết mệtmỏi của người đó Phẩm chất quan trọng của người BCV là không thoả mãnvới thành tích đạt được, tìm kiếm không biết mệt mỏi những phương pháp,hình thức phù hợp để tác động đến người nghe BCV khi nhận thức nhữngvấn đề bằng những hiểu biết nông cạn, đánh giá chung chung sẽ bị ngườinghe phát hiện, như vậy bài nói khó đạt được kết quả tốt như mong muốn Dovậy, để BCV chuyển tải những thông tin trên đến từng nhóm đối tượng hiểu

và nâng cao nhận thức ở họ trước hết phụ thuộc vào trình độ học vấn, trình độchuyên môn, trình độ lý luận chính trị của BCV Bởi hoạt động của đội ngũBCV là tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhànước, các chủ trương, chính sách của địa phương Do đó, nội dung tuyên

Trang 19

truyền bao gồm hệ thống phạm trù, khái niệm, quy luật, nguyên tắc, thuật ngữkhoa học của nhiều ngành khoa học, đòi hỏi người BCV phải có trình độ họcvấn, trình độ chuyên môn, trình độ lý luận chính trị tương ứng mới có thểhiểu, nắm được nội dung cơ bản của vấn đề đặt ra Trên cơ sở đó tuyên truyềnđến cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Muốn tuyên truyền cho người nghe hiểu được, nắm được nội dung chủ

đề mà mình nói thì trước hết BCV phải hiểu sâu sắc các chủ trương, đường lốicủa Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và các thông tin về chính trị,khoa học, giáo dục mà BCV chuẩn bị tuyên truyền, đồng thời BCV còn cóthể biến thông tin đó thành tri thức của mình, thành niềm tin, thành sức mạnh

để khi nói, khi tuyên truyền sẽ có hồn, có sức thuyết phục hơn

Hoạt động tuyên truyền không chỉ đơn thuần truyền thông tin mà còntruyền đến người nghe tình cảm, niềm tin, quan điểm, lập trường và địnhhướng hành động đúng đắn Từ đó, người nghe không chỉ tiếp nhận thông tinmột cách giản đơn mà còn nâng lên nhận thức, củng cố niềm tin, nung nấuquyết tâm hành động

Thứ hai, phương pháp của BCV ảnh hưởng tới hiệu quả tuyên truyền.

Phương pháp tuyên truyền miệng của BCV không chỉ đơn thuần làcung cấp thông tin chính trị, xã hội đến đối tượng bằng phương pháp độcthoại mà là tổng hợp nhiều phương pháp để phân tích, bình luận, làm rõ ýnghĩa nội dung chính trị của các sự kiện, các nhiệm vụ, các quan điểm, mụctiêu, giải pháp Trên cơ sở thông tin chính trị, xã hội, BCV sử dụng những trithức lý luận khoa học chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, tri thứccác khoa học khác kết hợp với vốn sống thực tiễn của bản thân mà BCV sẽphân tích, bình luận làm rõ bản chất của sự vật, hiện tượng, của các kháiniệm, phạm trù, luận điểm, quan điểm của chủ đề Từ đó BCV chỉ rõ nguyênnhân, dự báo chiều hướng, khả năng, triển vọng của tình hình, định hướngthông tin, nhất là những thông tin có tính chính trị cao

Bản chất của thông tin chính trị, xã hội mang tính khoa học, khái quát

Trang 20

hoá, trừu tượng hoá cao, đòi hỏi BCV khi phân tích, bình luận phải vận dụngcác phương pháp khoa học như: phân tích, tổng hợp, diễn dịch, quy nạp, lịch

sử và lôgíc, so sánh, chứng minh để người nghe hiểu đúng bản chất sự vật,hiện tượng, nội dung tư tưởng của thông tin nhằm thống nhất nhận thức đúng

Thực tiễn đã chứng minh, trình độ nhận thức lý luận chính trị ngang nhau,cùng môi trường thông tin và tiếp nhận lượng thông tin như nhau nhưng có BCVtuyên truyền người nghe dễ tiếp thu, dễ hiểu, hiểu sâu, nắm chắc bản chất vấn đề

và có BCV tuyên truyền người nghe khó hiểu, không nắm được bản chất vấn đề.Điều đó phụ thuộc nhiều vào phương pháp truyền đạt của BCV

Báo cáo viên sử dụng phương pháp nào trong lúc tuyên truyền là phụthuộc vào đối tượng người nghe như độ tuổi, giới tính, trình độ nhận thức, nhucầu tiếp nhận thông tin, không gian và thời gian buổi nói chuyện, ngoài ra cònphụ thuộc vào vai trò, vị trí, tác dụng của thông tin đối với đời sống xã hội

Thứ ba, phẩm chất, đạo đức, lối sống của BCV cũng ảnh hưởng tới hiệu quả hoạt động tuyên truyền.

Báo cáo viên là người phát ngôn thông tin chính thức của Đảng và cơquan nhà nước do Ban Tuyên giáo của cấp uỷ quản lý và chỉ đạo BCV làkênh thông tin huyết mạch, là một khâu quan trọng, trực tiếp, là cầu nối giữaĐảng, Nhà nước với nhân dân Vì vậy, BCV thực hiện nhiệm vụ không chỉ bằngtrí tuệ, năng lực, bản lĩnh, kinh nghiệm mà còn bằng lòng nhiệt tình, tâm huyết,đạo đức, phẩm chất, lối sống gương mẫu, gần gũi, gắn bó với quần chúng mới cóthể thuyết phục, động viên, cổ vũ người nghe, nhằm làm chuyển biến tư tưởng,

từ nhận thức đến hành động theo mục tiêu chính trị đề ra

Ngoài trình độ, năng lực, phương pháp trình bày ra thì BCV cần phải cóphẩm chất, đạo đức, lối sống gương mẫu Điều đó sẽ làm tăng thêm uy tín vàhiệu lực lời nói của BCV trước quần chúng BCV phải kết hợp được cả lời nói

đi đôi với việc làm Tức là, BCV không chỉ tuyên truyền đường lối, chủtrương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đến người nghe mà còn

Trang 21

phải gương mẫu chấp hành và tự giác thực hiện đường lối, chủ trương củaĐảng, pháp luật của Nhà nước Nếu BCV mà phẩm chất, đạo đức, lối sốngchưa gương mẫu thì tuyên truyền đúng đường lối, chủ trương của Đảng, chínhsách, pháp luật của Nhà nước quần chúng sẽ không nghe, thậm chí dẫn tớiphản tác dụng.

E.A.Nôgin cho rằng "thế giới quan mácxít, niềm tin cộng sản, trình độ

lý luận chính trị cao là hạt nhân của cấu trúc nhân cách của cán bộ tuyêntruyền, cán bộ cổ động, đồng thời cũng là tiền đề khách quan cơ bản của sựthành công trong hoạt động của họ" [49, tr.24]

M.I.Ca-li-nin khi bàn về giáo dục cộng sản có sự so sánh:

Thế giới quan cộng sản chủ nghĩa đối với những chiến sĩ cách mạngcũng giống như ống kính thiên văn vô cùng to lớn của nhà thiên vănhọc, hoặc giống như cái kính hiển vi của các nhà nghiên cứu trongphòng thí nghiệm Đối với nhà chính trị, với người làm công tác xãhội, thế giới quan cộng sản chủ nghĩa mang lại cho họ khả nănghiểu biết đúng đắn, toàn diện hoàn cảnh mà trong đó họ làm việc,khả năng tổ chức quần chúng và dẫn dắt quần chúng vào cuộc đấutranh [49, tr.24-25]

Trong giai đoạn cách mạng hiện nay Đảng ta đang tiếp tục thực hiệnviệc “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” trong đó cóĐảng bộ Thanh Hoá Qua sơ kết hai năm thực hiện Chỉ thị số 03-CT/BCT, đãrút ra bài học kinh nghiệm trong đó phải làm tốt công tác tuyên truyền, giớithiệu về ý nghĩa, tầm quan trọng, mục đích của việc "Học tập và làm theo tấmgương đạo đức Hồ Chí Minh" và tuyên truyền, giới thiệu tấm gương đạo đức

Hồ Chí Minh phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng đội ngũ BCV Bởi BCV cóhiểu và thấm nhuần tư tưởng, tấm gương, đạo đức của Bác thì khi trình bàymới xúc cảm, mới lay động lòng người, làm chuyển biến từ nhận thức đếnhành động của quần chúng Đồng thời, Cấp uỷ chọn những BCV ngoài chất

Trang 22

lượng nhận thức đáp ứng yêu cầu tuyên truyền còn phải có phẩm chất, đạođức, lối sống gương mẫu trước quần chúng mới phân công tuyên truyền cácchuyên đề tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh.

Báo cáo viên cũng là một nghề nhưng không phải ai có trình độ, nănglực, phương pháp tốt là làm được nghề này mà còn phải là người gương mẫu.Bởi tuyên truyền không chỉ tuyên truyền bằng lời nói, bằng ngôn ngữ củathông tin chính trị, xã hội mà còn tuyên truyền bằng chính tấm gương ngườitốt việc tốt, trước hết là tấm gương của chính BCV

Thứ tư, việc chuẩn bị đề cương tuyên truyền (bài nói) của BCV sẽ quyết định đến hiệu quả hoạt động.

Đây là công việc cực kỳ quan trọng của BCV Chuẩn bị đề cương bàinói chu đáo, đầy đủ nội dung, thông tin là yếu tố đầu tiên quyết định hiệu quảcủa buổi tuyên truyền Đối với BCV có kiến thức uyên bác thì chỉ cần chuẩn

bị bố cục khái quát còn nội dung thông tin cụ thể thì đã được tích luỹ trong tưduy của BCV Tất nhiên là những người đạt trình độ như thế thì họ đã nghiêncứu nhiều, đọc nhiều, hiểu rộng và có nhiều kinh nghiệm trong hoạt độngtuyên truyền miệng nhưng những BCV có được như thế không nhiều

Do vậy, chất lượng của buổi tuyên truyền phụ thuộc vào việc chuẩn bị

đề cương của BCV BCV chuẩn bị đề cương chi tiết thành bài, kể cả những ví

dụ minh hoạ cũng như dẫn chứng tư liệu cụ thể, rõ ràng là rất cần thiết Trongquá trình chuẩn bị đề cương, BCV lưu ý trước hết là phải đúng Tức là nộidung thông tin phải đúng quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng, phápluật của Nhà nước và cụ thể Thông tin phải trúng, nghĩa là nói những điều

mà người nghe cần quan tâm, cần hiểu sâu vấn đề gì Ngày nay, trình độ dântrí của người nghe được nâng cao Do đó, thông tin của BCV phải chắt lọc, côđọng, phong phú, nhiều vấn đề, có khi phải đi sâu vào nguồn gốc, diễn biến,

xu hướng phát triển Đồng thời khi chuẩn bị đề cương bài nói, BCV phải dựkiến cả những vấn đề mà sau khi trình bày nội dung, người nghe có thể hỏi,

Trang 23

có thể chất vấn và dự kiến nội dung trả lời sẽ giúp BCV không bị động vàlúng túng trong buổi tuyên truyền BCV nên chuẩn bị đề cương đa dạngphong phú, dài hơn thời gian dự kiến trình bày Ngoài ra BCV còn phải chuẩn

bị đề cương chi tiết cả phần mở đầu và kết thúc bài nói Phần mở đầu bài nóicực kỳ quan trọng, là phần dọn đường cho những phần tiếp theo sẽ được trìnhbày Mở bài buổi nói chuyện làm cho người nghe phải chú ý, hứng thú đểlắng nghe những nội dung tiếp theo Cho nên phần mở đầu phải được chuẩn

bị công phu với những từ cô đọng, ngắn gọn và đi thẳng vào bài Phần kếtthúc buổi nói chuyện của BCV là phần rất quan trọng Nếu buổi nói chuyện

đã tốt rồi thì phần kết thúc gây ấn tượng sẽ tăng thêm giá trị nội dung củabuổi thuyết trình

Như vậy, BCV chuẩn bị đề cương chi tiết, đầy đủ nội dung và nội dungđược chọn lọc kỹ, đồng thời BCV cũng phải tích hợp kiến thức rộng ở nhiềulĩnh vực để khi trình bày nội dung có thể mở rộng, phân tích sâu, so sánh, đốichiếu làm cho người nghe dễ hiểu và nắm được nội dung cốt lõi của buổi nóichuyện Ngược lại, BCV chuẩn bị đề cương sơ sài, thông tin thiếu sự chọn lọc

và khi trình bày không mở rộng vấn đề sẽ làm hoạt động tuyên truyền miệngcủa BCV đạt hiệu quả rất thấp

1.2 BIỂU HIỆN CỦA SỰ THỐNG NHẤT GIỮA LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN TRONG HOẠT ĐỘNG CỦA ĐỘI NGŨ BÁO CÁO VIÊN CẤP CƠ SỞ

1.2.1 Nội dung báo cáo phải phù hợp đối tượng và yêu cầu thực tiễn

Hoạt động của đội ngũ BCV cấp cơ sở là chuyển tải các chủ trương,đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước đến trực tiếp với cán bộ, đảngviên và nhân dân, chính cán bộ, đảng viên và nhân dân là người tổ chức vàthực hiện chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước Cơ sở làđịa bàn rộng, dân số đông, giao thông đi lại khó khăn cho nên thông tin đếnvới cán bộ, đảng viên và nhân dân trong thời gian qua không đầy đủ, kịp thời,

Trang 24

thiếu tính hệ thống và thường xuyên, nhất là chủ trương, đường lối của Đảng,chính sách pháp luật của Nhà nước Thực tế khẳng định rằng, đội ngũ BCVcấp cơ sở vẫn là lực lượng nòng cốt, chủ yếu của cấp uỷ cơ sở trong việctuyên truyền, đưa đường lối, chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách,pháp luật của Nhà nước đến với cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân.

Do vậy, quán triệt nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong hoạtđộng của đội ngũ BCV cấp cơ sở hiện nay là nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọngtrong việc chuyển tải các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, phápluật của Nhà nước đến với cán bộ, đảng viên và nhân dân ở cơ sở

Xuất phát từ thực trạng là một quốc gia có đa dân tộc, đa vùng miền

Do vậy, phản ánh rõ tính đa dạng và phong phú về phong tục, tập quán, thóiquen, nhận thức cũng như sự phân bố về mặt địa giới hành chính, đó chính là

sự không đồng nhất trong sự thống nhất Vậy nên, cần phải căn cứ vào từngđối tượng cụ thể để có sự điều chỉnh nội dung báo cáo sao cho phù hợp Nếuđối tượng là cán bộ ở cơ sở thì vấn đề phân định đối tượng còn có những néttương đồng, ít nhất là về phạm vi địa giới hành chính, dân tộc, phong tục, tậpquán, thói quen, quan điểm, trình độ nhận thức, v.v Đối với những đối tượng

là đảng viên và nhân dân với sự đa dạng về trình độ, thành phần, ngànhnghề thì vấn đề điều chỉnh nội dung gắn lý luận với thực tiễn trong báo cáo

là không dễ

Sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn biểu hiện qua sự phù hợp củanội dung với từng đối tượng cụ thể không chỉ dừng lại ở việc dành cho mộtnội dung cố định với tất cả các đối tượng người nghe mà còn cần phải đượcđiều chỉnh sao cho phù hợp với từng đối tượng người nghe cụ thể Cho nên,

về mặt nội dung đòi hỏi BCV cần phải chú ý chuẩn bị bài nói cho phù hợp vớitừng đối tượng người nghe cụ thể, kể cả những đối tượng có sự giao thoa giữacác vùng, miền, khu vực khác nhau, trình độ nhận thức, trình độ chuyên mônkhác nhau Đồng thời, qua đây cho thấy tầm quan trọng của việc phân chia

Trang 25

đối tượng ngay từ đầu sẽ tạo rất nhiều thuận lợi cho việc chuẩn bị nội dungbài nói Chẳng hạn như khi tổ chức học tập nghị quyết hay báo cáo chuyên đềcho cán bộ, đảng viên và nhân dân, nếu chúng ta biết sàng lọc đối tượngngười nghe như: đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã, phường, thị trấn thành mộtđối tượng; đảng viên là nông dân và nhân dân thành một đối tượng thì nộidung báo cáo sẽ đạt được mục đích cao hơn, tránh được sự cứng nhắc, xơcứng trong suốt buổi học tập.

Một thực trạng khá phổ biến hiện nay là khả năng nắm bắt, xử lý thôngtin, liên hệ thực tiễn, tính nhạy cảm linh hoạt và năng động trong việc huyđộng và sử dụng thông tin tri thức các khoa học khác phục vụ công tác tuyêntruyền miệng của BCV cấp cơ sở chưa tốt Nói cách khác, khả năng xử lýthông tin ở BCV cấp cơ sở còn thấp Thực tế cho thấy, không ít BCV vẫndừng lại ở dạng phổ biến thông tin chính trị, xã hội Mặc dù đa số BCV cótrình độ tư duy lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cơ bản và nắmđược nội dung cơ bản của chỉ thị, nghị quyết Song, BCV lại yếu trong vậndụng kiến thức lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh hoặc thông tin từcác khoa học khác mà họ tích luỹ được để vận dụng phân tích, lý giải làm sâusắc thêm, sinh động hơn các nội dung trong các chỉ thị, nghị quyết đã nêu.Hoặc ngược lại chưa chọn lọc thông tin thực tiễn sinh động để dẫn chứng phùhợp với nội dung, lôgíc của vấn đề trong bài nói

Ngược lại, một bộ phận BCV cấp cơ sở hiện nay có khả năng trong việctiếp nhận thông tin đa chiều Song, khả năng khái quát hoá, trừu tượng hoá,liên kết thông tin, chắt lọc thông tin còn hạn chế Do đó, khi tuyên truyềnmiệng, BCV dẫn chứng nhiều thông tin nhưng chưa phân biệt được cái mớivới chỉ thị, nghị quyết, cái mới với cái hợp nội dung trình bày Nên kết quả làbài tuyên truyền không khắc phục được tính lạc hậu mà còn tạo ra sự rối loạngiữa các thông tin, phức tạp, khó hiểu gây tâm lý ức chế trong nhận thức đốivới người nghe

Trang 26

Như vậy, sự phù hợp giữa lý luận và thực tiễn trong hoạt động của độingũ BCV cấp cơ sở là do đội ngũ này còn nặng về lý luận, câu chữ, báo cáo ynguyên theo Chỉ thị, Nghị quyết, của cấp trên, mà chưa gắn với việc nắmbắt được đối tượng, đặc điểm của đơn vị, địa phương, chắt lọc những nộidung cần vận dụng vào từng điều kiện thực tế của đơn vị, đối tượng đểchuyển tải một cách ngắn ngọn, dễ hiểu cho đối tượng Có như vậy ngườinghe mới dễ tiếp thu và vận dụng một cách dễ dàng nhất vào quá trình cải tạothực tiễn.

Qua thực tế hoạt động của đội ngũ BCV cấp cơ sở hiện nay cho thấy,nội dung báo cáo của BCV cấp cơ sở là chưa phù hợp với đối tượng, bởi dođội ngũ BCV tham gia hoạt động thực tiễn chưa nhiều, chưa có kinh nghiệmtổng kết thực tiễn do đó chưa có tính khái quát, dẫn đến trong quá trình báocáo nhiều BCV chỉ có đọc y nguyên các nghị quyết, chỉ thị, chính sách phápluật của Nhà nước cho người nghe Bên cạnh đó trong hoạt động của mìnhmột bộ phận đội ngũ BCV cấp cơ sở đã góp phần quán triệt tốt nguyên tắcthống nhất giữa lý luận và thực tiễn, một phần là do nội dung báo cáo là cácchủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước nên bảnthân nội dung đã là sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn rồi BCV là cán bộ

ở cơ sở đã và đang hoạt động gần gũi với nhân dân cũng là một trong nhữngđiều kiện tốt cho việc nắm bắt thông tin, học tập kinh nghiệm thực tế, gần gũiđối tượng học viên Đây là một nội dung quan trọng góp phần làm mới nộidung vận dụng nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong hoạtđộng của đội ngũ BCV Hay nói cách khác, sự thống nhất giữa lý luận và thựctiễn trong hoạt động của đội ngũ BCV ở cơ sở đòi hỏi phải đổi mới về nộidung báo cáo sao cho phù hợp với thực tiễn Như vậy, mặc dù nguyên tắcthống nhất giữa lý luận và thực tiễn về yêu cầu là “cứng” nhưng trong vậndụng lại phải rất “mềm” Bởi lẽ, những quan điểm của Đảng là bất biến,nhưng bản thân nội dung tuyên truyền lại cần phải điều chỉnh sao cho phù hợp

Trang 27

với thực tiễn địa phương, đối tượng người nghe Do vậy, vận dụng nguyên tắcnày lại đòi hỏi phải linh hoạt cho phù hợp với từng đối tượng cụ thể.

V.I.Lênin chỉ rõ:

Khi tình hình đã thay đổi, không thể giải quyết những nhiệm vụ củangày hôm nay chỉ bằng những hiểu biết và kinh nghiệm của ngàyhôm qua Khuyết điểm chẳng qua chỉ là ưu điểm được sử dụng quámức cần thiết Bởi thế, cái đúng đắn và hợp lý trước đây, nếu ápdụng vào việc giải quyết những nhiệm vụ mới trong điều kiện vàhoàn cảnh mới đã thay đổi thì sẽ không phù hợp và khó tránh khỏisai lầm [35, tr.648]

Hoạt động của đội ngũ BCV cấp cơ sở hiện nay cũng vậy

1.2.2 Phương pháp báo cáo của đội ngũ báo cáo viên phải phù hợp đối tượng người nghe

Ý thức được tầm quan trọng của phương pháp trong hoạt động tuyêntruyền, thời gian qua, Ban Tuyên giáo Trung ương, Ban Tuyên giáo các tỉnh,thành phố thường xuyên tổ chức sơ kết, tổng kết hoạt động của đội ngũ BCV;

tổ chức nhiều cuộc hội thảo tìm lời giải cho việc nâng cao chất lượng triểnkhai quán triệt chỉ thị, nghị quyết mà phương pháp của BCV đóng vai tròquyết định

Trên thực tế hiện nay, do nhiều nguyên nhân, phương pháp trình bàycủa BCV cấp cơ sở vẫn là độc thoại Sự thiếu hụt về tài liệu tham khảo, thôngtin đã tạo thành thói quen khi triển khai, báo cáo chỉ thị, nghị quyết theo phươngpháp độc thoại Tất nhiên phương pháp độc thoại có thế mạnh là tính chính xácnội dung của văn bản được chuyển tải đến người nghe nhưng phương pháp này

có hạn chế lớn là lượng thông tin mới, thông tin rộng, thông tin đa dạng rất ít vànhất là không nhận được thông tin phản hồi từ người nghe

Trong điều kiện thông tin hiện nay, BCV cần có sự phối hợp nhiềuphương pháp thích hợp trong từng nội dung mới nâng cao chất lượng công tác

Trang 28

tuyên truyền miệng BCV sử dụng các phương pháp như: phương pháp thuyếttrình, phương pháp đối thoại, phương pháp nêu vấn đề v.v Song chúng tabiết rằng để có thể tuyên truyền miệng bằng phương pháp nêu vấn đề, phươngpháp đối thoại, cần có cơ sở vật chất và thông tin nhất định cho BCV và cho

cả người nghe Phương pháp này đòi hỏi BCV phải có vốn tri thức nền phongphú, vững chắc, có bản lĩnh chính trị vững vàng, có thông tin đa dạng BCVkhông được né tránh mà phải lý giải vấn đề một cách nghiêm túc, khách quan,thoả đáng trước những vấn đề thực tiễn mà người nghe nêu lên Điều này đòihỏi BCV phải có trí thức sâu, vốn sống rộng, không ngừng tìm tòi, tiếp nhậnnhững thông tin mới và luôn đặt câu hỏi vì sao? tại sao? Và tự lý giải mộtcách khoa học trước khi thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền Phương pháp nêuvấn đề và đối thoại, người nghe phải có tài liệu và có thời gian nghiên cứutrước BCV chủ yếu trình bày những nội dung trọng tâm, trọng điểm, mở rộngthông tin mới để lý giải vấn đề ở nhiều góc độ khác nhau Sau đó, cả BCV vàngười nghe nêu vấn đề và đối thoại Như vậy, trong khoảng thời gian nhưnhau, BCV nào thông tin được nhiều thông tin mới, chất lượng, lý giải vấn đềmột cách khoa học, thì BCV đó đáp ứng được yêu cầu trong buổi tuyêntruyền Hiện nay quá trình áp dụng các phương pháp đối thoại trong tuyêntruyền miệng đang gặp phải rào cản từ hai phía Ở phía người nói có tâm lýngại đối thoại, do phải chuẩn bị kỹ càng, không chỉ nội dung mà cả phươngpháp đối thoại Ngoài ra, tình huống đối thoại cũng hay xuất hiện bất ngờnếu BCV không chuẩn bị công phu, thiếu kinh nghiệm xử lý sẽ rơi vàotrạng thái bị động và có thể bị mất uy tín nếu trong cuộc đối thoại khôngđáp ứng được yêu cầu của người đối thoại Còn ở phía người nghe, đốithoại cũng chưa phải đã hoàn toàn hấp dẫn, lôi cuốn với họ Đây là biểuhiện tâm lý có thật trong một bộ phận công chúng ở nước ta Lý do đơngiản là tính áp đặt, một chiều kéo dài trong quá trình thông tin của thời kỳbao cấp đã hình thành ở người nghe tâm lý thụ động, không thích, không

Trang 29

quen trao đổi, đối thoại Quá trình dân chủ hoá trong thông tin, giao tiếpđược mở rộng, tăng cường trong thời gian gần đây hình như cũng chưa đủchiến thắng sức ỳ của tâm lý bị động, chưa đủ mạnh để khởi động nhu cầutrao đổi, tranh luận từ một bộ phận người nghe.

Ngoài ra, không ít cơ sở do khó khăn về kinh phí, BCV chỉ có một vàicuốn tài liệu (dùng cho BCV), người nghe thì không có tài liệu hoặc 10 - 15người 1 cuốn tài liệu Trong điều kiện đó, BCV đành sử dụng phương pháp độcthoại, trình bày thông tin một chiều, trình bày thông tin có sẵn trong tài liệu theokiểu áp đặt thông tin cho người nghe Dần dần BCV có tư tưởng thoả mãn, bằnglòng với phương pháp trên dẫn đến thụ động, không tích cực tìm tòi, cập nhậtthông tin mới để vận dụng trong hoạt động tuyên truyền miệng Rõ ràng, vớiphương pháp truyền đạt thông tin chính trị, xã hội theo kiểu độc thoại, kết quả là

cả BCV và người nghe không tiến bộ, không năng động trong quá trình tiếpnhận, xử lý thông tin và chưa phát huy hiệu quả thông tin ở cấp cơ sở

Nhìn chung, do điều kiện kinh tế, xã hội còn hạn chế, địa giới hànhchính rộng, nhiều đơn vị hành chính cấp xã, phường, thị trấn, đặc biệt là ởkhu vực miền núi cao, giao thông đi lại gặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng khôngnhỏ đến việc tổ chức tuyên truyền một cách khoa học Việc tổ chức tuyêntruyền ở cơ sở thường tập trung tất cả các đối tượng lại thành một lớp họchoặc lồng ghép với các hội nghị của xã, phường, thị trấn do đó BCV khôngthể vận dụng phương pháp một cách linh hoạt trước đa dạng đối tượng ngườinghe Bên cạnh đó, phương pháp tuyên truyền còn phụ thuộc nhiều vào đốitượng người nghe cụ thể Sự lựa chọn và chuẩn bị đúng phương pháp kết hợpvới phương tiện thích hợp là yếu tố quan trọng đối với sự thành công của mỗibài tuyên truyền Đây cũng là một biểu hiện của sự quán triệt tốt nguyên tắcthống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong hoạt động của đội ngũ BCV Bởi lẽ,phương pháp tuyên truyền phải phù hợp với đối tượng cụ thể mới mang lạihiệu quả tích cực trong hoạt động

Trang 30

Trong quá trình hoạt động, đội ngũ BCV sử dụng nhiều phương pháp

để thực hiện bài nói của mình, như: phương pháp thuyết trình; phương phápđối thoại; phương pháp tình huống; phương pháp hỏi chuyên gia; phươngpháp phỏng vấn nhanh v.v Trong đó, phương pháp thuyết trình là phươngpháp mang đậm tính truyền thống nhưng cũng không kém phần tích cực nếunhư người BCV biết cách thể hiện, các phương pháp còn lại nếu được vậndụng và kết hợp một cách phù hợp với từng đối tượng người nghe cụ thể sẽquán triệt tốt sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong hoạt động của độingũ BCV

Đối với đối tượng người nghe là những người lớn tuổi, có trình độ họcvấn cao thì vấn đề vận dụng phương pháp, kết hợp phương pháp báo cáo cho

họ không nên dè dặt, không nên coi họ là những thính giả đơn thuần Cần tíchcực hoá tinh thần hỏi và tham luận của họ, tạo không khí lớp học vừa thânthiện, vừa sôi nổi góp phần làm tăng hiệu quả của buổi nói chuyện Đồng thờiqua đó cũng là quán triệt tốt sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong hoạtđộng của đội ngũ BCV Trong thực tế, hoạt động của đội ngũ BCV các cấpđều sử dụng phương pháp thuyết trình là chính Thuyết trình vẫn là mộtphương pháp chủ yếu nhưng bản thân phương pháp này cũng được BCV trìnhbày với những phong cách khác nhau, kết hợp với nhiều dạng ngôn ngữ như:ngôn ngữ hình thể, ngôn ngữ phi ngôn từ, v.v và thường có sự đan xen vớicác phương pháp khác như hỏi - đáp, phỏng vấn nhanh, thảo luận, tình huống,nhằm khai thác thông tin thực tiễn mà nguồn cung cấp lại chính là ngườinghe Chính vì vậy, trong hoạt động của đội ngũ BCV cấp cơ sở đã phần nàokhắc phục được sự khô cứng, buồn chán như quan niệm thường thấy ở ngườinghe trước đây Điều đó nói lên tính hiệu quả của sự vận dụng nguyên tắcthống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong hoạt động của đội ngũ BCV cấp cơ

sở hiện nay

Để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của đội ngũ BCV cấp cơ

Trang 31

sở hiện nay, bên cạnh việc nội dung, phương pháp phải phù hợp với đối tượngngười nghe cụ thể thì người BCV luôn phải chú ý đến nguyên tắc hoạt động

cơ bản trong báo cáo của mình Đảm bảo đúng mục tiêu bài nói; đồng thờilắng nghe ý kiến của người nghe để vừa tạo không khí trong buổi tuyêntruyền, đồng thời vận dụng những ý kiến đó vào bài thuyết trình, trực quanhoá trong hoạt động, khách quan trong kiểm tra đánh giá, sử dụng các phươngtiện dạy học tích cực khi cần thiết và có kế hoạch tuyên truyền cụ thể, đặc biệt

là thái độ thân thiện, gần gũi trao đổi thông tin đa chiều cùng với người nghe.Đây là điểm căn bản giúp cho cả BCV và người nghe đi đến thống nhất quanđiểm trong việc nhận thức và vận dụng lý luận vào thực tiễn

Trong thực tiễn hoạt động của đội ngũ BCV cho thấy vai trò củaphương pháp báo cáo phù hợp với đối tượng người nghe cụ thể là việc quántriệt nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong hoạt động của độingũ BCV cấp cơ sở hiện nay; khắc phục phương pháp thuyết trình truyềnthống (tức là BCV nói - cán bộ, đảng viên, nhân dân nghe, không có thông tinphản hồi, không thu thập và xử lý thông tin trong buổi báo cáo) mà là sự phốihợp tích cực giữa các phương pháp Điều này đã tạo nên tinh thần mới choviệc quán triệt sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong hoạt động của độingũ BCV cấp cơ sở hiện nay

1.3 TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC QUÁN TRIỆT NGUYÊN TẮC THỐNG NHẤT GIỮA LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN TRONG HOẠT ĐỘNG CỦA ĐỘI NGŨ BÁO CÁO VIÊN HIỆN NAY

1.3.1 Góp phần ngăn ngừa, khắc phục bệnh kinh nghiệm trong hoạt động của đội ngũ báo cáo viên

Bệnh kinh nghiệm theo quan điểm của triết học Mác - Lênin là khuynhhướng tư tưởng và hành động tuyệt đối hoá kinh nghiệm thực tiễn, coithường, hạ thấp lý luận, cho kinh nghiệm là yếu tố duy nhất quyết định thànhcông trong hoạt động thực tiễn Biểu hiện của bệnh kinh nghiệm là ở việc coi

Trang 32

thường học tập lý luận, đánh giá không đúng vai trò của lý luận sa vào tácphong làm việc sự vụ, v.v

Như vậy, có thể hiểu bệnh kinh nghiệm trong hoạt động của đội ngũBCV cấp cơ sở chính là khuynh hướng tư tưởng và hành động tuyệt đối hoákinh nghiệm thực tiễn trong thuyết trình, coi thường, hạ thấp những tri thức lýluận, nguyên tắc của việc thuyết trình, cùng với đó chính là việc quá đề caonhững kinh nghiệm thực tiễn được nêu trong bài thuyết trình mà không bámsát những nội dung lý luận Từ đó, người BCV cho rằng những kinh nghiệmthực tiễn đó mới chính là thành công của bài thuyết trình, vì vậy làm cho việcthuyết trình không có tính nguyên tắc, nội dung rơi vào rời rạc, tuỳ hứng,thiếu tính hệ thống,…

Nguyên nhân của bệnh kinh nghiệm trong hoạt động của đội ngũ BCVcấp cơ sở chính là sự vi phạm sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn, thậmchí đó là tình trạng BCV chưa hiểu sâu về mặt nội dung lý luận cũng như vềphương pháp tuyên truyền miệng, đặc biệt trong điều kiện bùng nổ thông tinnhư hiện nay, điều đó dẫn đến sự hành động theo lối mòn, không tìm hiểu sâu

lý luận tuyên truyền… Cùng với đó chính là thói quen thuyết trình theo kinhnghiệm của người BCV, tình trạng BCV thực hiện buổi thuyết trình theo mộtchiều, không coi trọng vai trò của người nghe, không phát huy tính tích cựccủa người nghe, mà chỉ thuyết trình một chiều

Biểu hiện bệnh kinh nghiệm trong hoạt động của đội ngũ BCV cấp cơ

sở chính là việc tuyệt đối hoá kinh nghiệm thực tiễn hoạt động tuyên truyền,cũng như tuyệt đối hoá những kiến thức thực tiễn, coi nhẹ nội dung lý luận.Giải thích những quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sáchpháp luật của Nhà nước theo kiểu kinh nghiệm của BCV, mà không xuất phát

từ bản chất khoa học, cách mạng của các chủ trương, đường lối

Bệnh kinh nghiệm trong hoạt động của đội ngũ BCV cấp cơ sở biểuhiện ở hai khía cạnh sau:

Trang 33

Một là, tuyệt đối hoá những kinh nghiệm thực tiễn hoạt động báo cáo

coi thường những nguyên tắc của lý luận thuyết trình Theo đó, trongthuyết trình, người BCV thường bỏ qua những nguyên tắc như tìm hiểu đốitượng, mục đích, yêu cầu của một đối tượng cụ thể, thay vào đó, BCVthường dựa vào những kinh nghiệm thuyết trình của các buổi báo cáo trước

đó để thuyết trình mà không cần tính đến sự khác biệt giữa các đối tượngkhác nhau như: đặc điểm, điều kiện kinh tế - xã hội khác nhau Người BCVkhông cần đến những bước như: xác định đối tượng, mục đích, yêu cầu củabài thuyết trình, dù việc đó chỉ là trong suy nghĩ, hành động khi bắt đầumột buổi thuyết trình Do vậy, với cùng một bài thuyết trình cả về nội dung

lý luận và những liên hệ thực tiễn BCV áp dụng cho tất cả các đối tượngkhác nhau, đặc điểm, điều kiện kinh tế - xã hội khác nhau Từ chỗ khôngtìm hiểu về đối tượng dẫn đến việc không nắm bắt được điểm mạnh vàđiểm yếu của đối tượng, áp dụng những kinh nghiệm báo cáo trước đó vào

áp đặt cho một đối tượng mới, thậm chí không quan tâm tới trình độ, lứatuổi, tâm lý của người nghe… Trong giải quyết các vấn đề cụ thể của buổithuyết trình, BCV cũng yếu về phương pháp nghiệp vụ tuyên truyền, dovậy xử lý vấn đề mang tính cảm tính, kinh nghiệm

Trong nội dung của bài nói, đó là sự không phù hợp giữa kiến thức lýluận và thực tiễn, tuyệt đối hoá những kinh nghiệm thực tiễn Cũng chính từviệc bỏ qua những nguyên tắc lý luận trong hoạt động của BCV, do đó dẫnđến bệnh kinh nghiệm cả trong việc triển khai nội dung và phương pháp báocáo Trong nội dung bài nói, đó chính là sự đề cao quá mức những việc liên

hệ thực tiễn, hay những trải nghiệm thực tiễn của bản thân người BCV màchưa được đánh giá, tổng kết, chọn lọc Cho dù trong hoạt động của BCV thìviệc liên hệ thực tiễn là rất cần thiết, song nếu tuyệt đối hoá nó thì sẽ rơi vàothực tiễn vụn vặt, thiếu tính hệ thống chặt chẽ Những kiểu liên hệ này mangtính lan man, sự vụ, làm cho người nghe khó có thể nắm bắt được những quan

Trang 34

điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nướcmột cách nhanh nhất, dẫn đến người nghe không vận dụng vào thực tế hoạtđộng của mình, biến chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luậtcủa Nhà nước vào hoạt động sống của mình

Hai là, bệnh kinh nghiệm biểu hiện ở việc đưa cùng một nội dung lý

luận và cùng những liên hệ thực tiễn cho tất cả các đối tượng khác nhau Đócòn là sự xem nhẹ những kiến thức lý luận, BCV không xác định được mức

độ kiến thức phù hợp, thay vào đó, BCV đưa ra liên hệ thực tế, những câuchuyện lan man, không sát với nội dung bài nói, hay những liên hệ lặp đi lặplại nhiều lần, không sát thực tế, thiếu sự tìm tòi, thiếu sự phát hiện ra nhữngvấn đề mới kịp thời đưa vào bài nói

Quán triệt sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong hoạt động củađội ngũ BCV cấp cơ sở sẽ có tác động tích cực nhằm ngăn ngừa, khắc phụcđược bệnh kinh nghiệm trong hoạt động của đội ngũ này Có thể nói, tronghoạt động nói chung và trong việc thuyết trình nói riêng, bệnh kinh nghiệmlàm cho việc tổ chức thuyết trình không đạt được mục đích đề ra, dẫn đếnngười nghe không nắm được những nội dung cơ bản nhất mà BCV muốnchuyển tải đến Một mặt, chúng ta không hề phủ nhận vai trò của kinh nghiệmtrong hoạt động của đội ngũ BCV cấp cơ sở cũng như trong thực tiễn cuộcsống Việc tuyệt đối hoá kinh nghiệm thực tiễn, không quán triệt sự thốngnhất giữa lý luận và thực tiễn trong hoạt động của đội ngũ BCV cấp cơ sở

sẽ là nguyên nhân cho sự ra đời, tồn tại và phát triển của bệnh kinh nghiệmtrong hoạt động của BCV Để khắc phục và ngăn ngừa một cách có hiệuquả bệnh kinh nghiệm trong hoạt động của đội ngũ này thì phải gắn lý luậnvới thực tiễn một cách nhuần nhuyễn trong hoạt động của đội ngũ BCV.Trong việc chuyển tải các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách,pháp luật của Nhà nước thì người BCV cần có nghiệp vụ tuyên truyền, đặcbiệt, trong nội dung của bài nói, luôn cần đảm bảo sự thống nhất giữa nội

Trang 35

dung lý luận và nội dung thực tiễn Quán triệt được sự thống nhất này,người BCV sẽ đảm bảo những yêu cầu của một bài nói, sẽ có những sự tìmtòi, đổi mới, đầu tư trí tuệ để nâng cao chất lượng bài nói cả về nội dung vàphương pháp cho từng đối tượng cụ thể, từ đó sẽ tránh được tình trạng “Đềcương vạn năng” cho mọi đối tượng.

1.3.2 Góp phần ngăn ngừa, khắc phục bệnh giáo điều trong hoạt động của đội ngũ báo cáo viên

Trong triết học, khái niệm “giáo điều” chỉ một nguyên lý hay luận điểmđược tiếp nhận như là chân lý hiển nhiên, không thể phê phán, không cầnchứng minh, mà chỉ dựa trên lòng tin mù quáng Vì vậy, trong thực tiễnkhông thể không dẫn đến những sai lầm V.I.Lênin cho rằng cứ tin theo màtiếp thu bất cứ một điều gì làm như thế là mắc một lỗi nghiêm trọng

“Bệnh giáo điều” là trạng thái, tính chất biểu hiện đặc thù, sai lầmtrong quá trình tư duy ở chủ thể (tính máy móc, cứng nhắc, rập khuôn, thiếusáng tạo) mang lại hậu quả tiêu cực trong hoạt động thực tiễn Ở đây, chúng tachủ yếu muốn nói tới sai lầm thực tiễn, tới hậu quả trong hoạt động thực tiễn

và lý luận khi chủ thể máy móc, cứng nhắc, rập khuôn theo quan niệm, luậnđiểm, lý luận nào đó, không sát kịp thực tiễn địa phương

Bệnh giáo điều trong hoạt động của đội ngũ BCV cấp cơ sở ở nước ta

nói chung, Thanh Hoá nói riêng thường thể hiện như sau:

Thứ nhất, là sự bắt chước dập khuôn kinh nghiệm báo cáo của các đối

tượng này với đối tượng khác mà không tính đến những đặc điểm, điều kiệnkinh tế - xã hội, vùng miền, lứa tuổi khác nhau hay đó là sự bắt chước kinhnghiệm thuyết trình, bắt chước đề cương tuyên truyền (nội dung, phươngpháp, cả những liên hệ thực tiễn) của người khác, ở nơi khác… vào cáchthuyết trình của mình Đó cũng chính là việc áp dụng cùng một phương pháp,một cách báo cáo, những kiểu liên hệ na ná nhau… vào việc thuyết trình cácnội dung khác nhau, ở những đối tượng khác nhau Giáo điều cũng thể hiện ở

Trang 36

chỗ áp dụng những kiến thức lý luận một cách cứng nhắc trong hoạt động báocáo cũng như trong nội dung bài nói, tách những kiến thức lý luận về mặtphương pháp ra khỏi thực tiễn ở những đối tượng cụ thể Có sự bắt chướcnhưng không biết cụ thể hoá cho thích hợp với điều kiện của mình, cũng nhưkhông biết bổ sung những phương pháp báo cáo phù hợp với đối tượng cụthể Từ đó tao ra sức ỳ của chính người BCV, không chịu đầu tư, đổi mới vềmặt nội dung và cả phương pháp trong hoạt động của mình.

Thứ hai, chính nội dung bài nói có sự tuyệt đối hoá tri thức lý luận,

sách vở, luôn luôn đọc y nguyên từ đầu đến cuối những quan điểm, chủtrương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước trong buổibáo cáo, tình trạng trích dẫn quá nhiều, hay quá câu nệ về mặt câu chữ, trongkhi đó lại thiếu những liên hệ thực tế điển hình để minh hoạ cho những quanđiểm, chủ trương đó Đó cũng chính là sự thể hiện chưa đi sâu, đi sát về mặtthực tiễn của đội ngũ BCV, họ nắm được quan điểm, chủ trương, đường lốicủa Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước nhưng chưa liên hệ với thựctiễn ở địa phương, đơn vị, ngành để làm cho bài nói trở nên mềm hoá, sát vớitừng đối tượng, từng điều kiện kiện kinh tế - xã hội khác nhau Chính điềunày làm cho mỗi bài nói của BCV trở nên nặng nề, quá tải đối với sự tiếp thucủa người nghe trong buổi học tập nghị quyết, phổ biến kiến thức mới trởnên khô khan, thiếu hơi thở của cuộc sống Người BCV luôn bám quá sát nộidung trong sách vở mà không dám chủ động mở rộng những nội dung cụ thể,ngay cả việc liên hệ thực tiễn cũng chỉ là những nội dung đã có trong tài liệu

Xuất phát từ bệnh giáo điều của đội ngũ BCV cấp cơ sở hiện nay, dẫnđến việc tiếp thu các Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật củaNhà nước của cán bộ, đảng viên, hội viên và nhân dân cũng mang tính chấtgiáo điều, theo kiểu chỉ dừng lại ở nghị quyết, trên lời nói, nếu có áp dụng thìcũng áp dụng một cách máy móc, rập khuôn, không có sáng tạo, không sátvới tình hình, điều kiện của địa phương, đơn vị, ngành mình Trong việc tiếp

Trang 37

thu các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhànước , đó là sự y nguyên những nội dung quan điểm, đường lối của Đảngnhưng khi vận dụng vào thực tiễn; việc xem xét, soi rọi những vấn đề thựctiễn thì lại không linh hoạt, lúng túng, v.v

Nguyên nhân của bệnh giáo điều trong hoạt động của đội ngũ BCVcũng chính là việc vi phạm sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn Do vậy,quán triệt nguyên tắc về sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn sẽ có vai trò, ýnghĩa quan trọng trong việc khắc phục bệnh giáo điều trong hoạt động của độingũ BCV hiện nay

Quán triệt được sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong hoạt độngcủa đội ngũ BCV sẽ có những tìm tòi, đổi mới trong phương pháp báo cáo saocho phù hợp với mục đích, yêu cầu của bài nói đồng thời phù hợp đối tượngngười nghe; trên cơ sở BCV đưa ra được phương pháp phù hợp với đối tượngthì trong bài nói người BCV phải linh hoạt vận dụng những quan điểm, chủtrương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước để liên hệ vớithực tiễn tại địa phương, đơn vị Chính những điều đó sẽ làm tăng tính chủđộng của người BCV, tạo ra những nét độc đáo riêng có trong phong cách củamỗi BCV, góp phần khắc phục bệnh giáo điều kinh nghiệm và giáo điều lýluận đang tồn tại trong hoạt động của đội ngũ này

1.3.3 Góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của đội ngũ báo cáo viên

Hoạt động của đội ngũ BCV cùng với các binh chủng khác của côngtác tư tưởng là tích cực tuyên truyền vận động cán bộ, đảng viên và quầnchúng nhân dân trong việc đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống, tạo ra sựchuyển biến tốt trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, quốcphòng, an ninh

Quán triệt tốt nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn có ýnghĩa trong việc khắc phục và ngăn ngừa bệnh giáo điều, sách vở cũng như

Trang 38

bệnh kinh nghiệm trong hoạt động của đội ngũ BCV cấp cơ sở, đó là yêu cầuquan trọng để nâng cao chất lượng, hiệu quả trong hoạt động của đội ngũBCV cấp cơ sở hiện nay Hay nói khác đi, yêu cầu của việc quán triệt nguyêntắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn chính là việc khắc phục bệnh kinhnghiệm, bệnh giáo điều, đồng thời nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt độngcủa đội ngũ BCV Đó là lý luận gắn liền với thực tiễn, biến những chủ trương,đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước vào quátrình sản xuất, kinh doanh và hoạt động sống của mỗi địa phương, đơn vị, cánhân Để quán triệt tốt nguyên tắc này thì trong hoạt động của người BCVphải tích cực tìm tòi, nghiên cứu, học hỏi và đổi mới phương pháp, nội dungbáo cáo cho phù hợp với từng đối tượng người nghe cụ thể, sao cho sau mỗibuổi báo cáo người nghe hiểu và nắm ngay được những quan điểm, đường lối,chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, vận dụng vào tronghoạt động của mình, làm chuyển biến tư tưởng, nhận thức và hành động, thìhoạt động của đội ngũ BCV mới đạt yêu cầu đặt ra.

Để khắc phục được bệnh kinh nghiệm trong hoạt động thì người BCVphải không ngừng nâng cao trình độ lý luận, trình độ chuyên môn nghiệp vụ,phương pháp báo cáo Bởi vì nếu không nắm vững lý luận thì người BCV rất

dễ rơi vào tình trạng sùng bái kinh nghiệm, dẫn đến việc thuyết trình mangtính kinh nghiệm Nếu không chịu học tập, nâng cao trình độ thì sẽ làm chongười BCV mãi dừng lại ở trình độ kinh nghiệm, hoạt động BCV sẽ bị kinhnghiệm chi phối, bệnh kinh nghiệm càng thêm trầm trọng, kéo dài Hoặcnhững kiến thức về lý luận và liên hệ thực tiễn được vận dụng khi thuyết trìnhvẫn mãi là những điều nêu trong Nghị quyết, Chỉ thị đã nêu, không có sựđổi mới, tìm tòi nhằm đem lại những điều mới cho hoạt động của mình

Bên cạnh đó, sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn không có nghĩa làcoi nhẹ việc tổng kết, đúc rút kinh nghiệm từ thực tiễn hoạt động của đội ngũBCV cấp cơ sở, từ thực tiễn cuộc sống Ngược lại, người BCV chỉ có thể nắm

Trang 39

vững được nguyên tắc này khi không ngừng tiếp thu, chắt lọc được những vấn

đề mới mà lý luận chưa đề cập nhưng thực tiễn đang đặt ra, đồng thời vậndụng những kinh nghiệm trong việc tổng kết thực tiễn để bổ sung cho lý luận,trên cơ sở lý luận nền tảng, bổ sung cho bài nói của mình những liên hệ phongphú, sinh động Các vấn đề lý luận và thực tiễn phải được trình bày một cáchthống nhất, làm sao để những quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, chínhsách pháp luật của Nhà nước thường xuyên liên hệ chặt chẽ với điều kiện kinh tế

- xã hội, quốc phòng - an ninh ở địa phương, đơn vị và từng nhiệm vụ của cán

bộ, đảng viên, hội viên và nhân dân, đồng thời phản ánh kịp thời những biến đổicủa đời sống xã hội Chính điều này sẽ làm nên sự thành công cho mỗi bài nóicủa BCV, làm cho người nghe cảm thấy bớt “khô khan” của việc học tập Nghịquyết, Chỉ thị của Đảng , làm cho sự tiếp thu sẽ tốt hơn, tạo nên sự hứng khởitrong việc vận dụng lý luận vào thực tiễn công tác của người nghe

Hiện nay, trong hoạt động của đội ngũ BCV đang tồn tại hai quan niệm

về phương pháp báo cáo đó là, quan điểm truyền thống (BCV là trung tâm) vàquan điểm hiện đại (người nghe là trung tâm)

Theo quan điểm truyền thống: BCV là trung tâm của buổi báo cáo.Thông thường trong một buổi báo cáo, BCV có nhiệm vụ chuyển tải quanđiểm, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và

kỹ năng đã tích luỹ được trong suốt quá trình hoạt động của mình cho ngườinghe Người nghe tiếp thu thụ động trong việc tiếp nhận những quan điểm,chủ trương , kỹ năng mà BCV truyền đạt, không tham gia tích cực vào quátrình thu nhận Từ đó, có tình trạng nhiều BCV nắm vững những quan điểm,chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước nhưngphương pháp báo cáo không phù hợp với yêu cầu người nghe, làm cho buổibáo cáo trở nên xơ cứng, người nghe nhàm chán, thu nhận được ít thông tin.Điều đó dẫn đến hạn chế khả năng chủ động, sáng tạo của người nghe.Phương pháp này đã làm hao phí nhiều thời gian và sức lực của BCV và gây

Trang 40

ra sự mệt mỏi, nhàm chán cho người nghe, làm cho không khí của buổi báocáo trở nên nặng nề, không đạt được hiệu quả cao.

Báo cáo viên đóng vai trò là người nêu vấn đề cơ bản của những chủtrương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đồng thờihướng dẫn để người nghe tiếp thu những thông tin, chuyển tải thông tin vàoquá trình hoạt động thực tiễn; đó là quá trình mà BCV và người nghe trao đổi,làm rõ hơn những thông tin mà BCV nêu ra trong một buổi báo cáo Để làmtốt được yêu cầu này đòi hỏi BCV phải nắm chắc cả nội dung lý luận và có sựtrải nghiệm thực tiễn Trên cơ sở đó sẽ làm cho buổi báo cáo thêm sinh động,mỗi bài nói là một sự truyền đạt, tiếp thu một cách nhẹ nhàng, song mang lạihiệu quả cao nhất Thực chất của quá trình đó cũng chính là sự quán triệtnguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong hoạt động của đội ngũBCV Chính những điều này, sẽ nâng cao hiệu quả trong hoạt động báo cáo

Như vậy, quán triệt nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễntrong hoạt động của đội ngũ BCV cấp cơ sở hiện nay bao gồm những nộidung: Sự thống nhất giữa phương pháp với nội dung; giữa đối tượng, mụcđích, yêu cầu của bài nói; đặc biệt trong chính nội dung báo cáo đó là sựthống nhất giữa nội dung với những liên hệ thực tiễn, giữa nội dung vàphương pháp báo cáo… đồng thời, vai trò của người BCV nổi lên như là mộtthành tố cốt yếu trong việc đảm bảo sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn

Ngày đăng: 19/07/2022, 13:47

Nguồn tham khảo

Tài liệu tham khảo Loại Chi tiết
2. Ban Tư tưởng - Văn hoá Trung ương (2003), Đổi mới và nâng cao chất lượng hoạt động thông tin công tác tư tưởng, Kỷ yếu Hội thảo khoa học Sách, tạp chí
Tiêu đề: Đổi mới và nâng cao chấtlượng hoạt động thông tin công tác tư tưởng
Tác giả: Ban Tư tưởng - Văn hoá Trung ương
Năm: 2003
8. Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ Thanh Hoá (2012), Báo cáo Sơ kết 5 năm thực hiện Chỉ thị số 17-CT/TW, ngày 15- 10-2007 của Ban Bí thư Trung ương Đảng (khoá X) “Về tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền miệng trong tình hình mới” Sách, tạp chí
Tiêu đề: Báo cáo Sơ kết 5 năm thựchiện Chỉ thị số 17-CT/TW, ngày 15- 10-2007 của Ban Bí thư Trungương Đảng (khoá X) “Về tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng,hiệu quả công tác tuyên truyền miệng trong tình hình mới
Tác giả: Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ Thanh Hoá
Năm: 2012
10. Hoàng Quốc Bảo (2003), “Sự thống nhất giữa lý luận với thực tiễn trong hoạt động tuyên truyền của Hồ Chí Minh”, Tạp chí Triết học, (5), tr.20- 25 Sách, tạp chí
Tiêu đề: Sự thống nhất giữa lý luận với thực tiễntrong hoạt động tuyên truyền của Hồ Chí Minh”, "Tạp chí Triếthọc
Tác giả: Hoàng Quốc Bảo
Năm: 2003
12. Bộ Chính trị (1992), Nghị quyết 01 của Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương khoá VII về công tác lý luận trong giai đoạn hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Nghị quyết 01 của Bộ Chính trị, Ban Chấp hànhTrung ương khoá VII về công tác lý luận trong giai đoạn hiện nay
Tác giả: Bộ Chính trị
Nhà XB: Nxb Chính trị quốc gia
Năm: 1992
14. Đảng Cộng sản Việt Nam (1977), Chỉ thị số 14 - CT/TW “Về việc tổ chức Về việc tổ chứcđội ngũ báo cáo viên và tuyên truyền viên của Đảng” Sách, tạp chí
Tiêu đề: Chỉ thị số 14 - CT/TW" “Về việc tổ chức"Về việc tổ chức"đội ngũ báo cáo viên và tuyên truyền viên của Đảng
Tác giả: Đảng Cộng sản Việt Nam
Năm: 1977
15. Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốclần thứ VIII
Tác giả: Đảng Cộng sản Việt Nam
Nhà XB: Nxb Chính trị quốc gia
Năm: 1996
16. Đảng Cộng sản Việt Nam (1997), Văn kiện Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương khóa VIII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Văn kiện Hội nghị lần thứ ba BanChấp hành Trung ương khóa VIII
Tác giả: Đảng Cộng sản Việt Nam
Nhà XB: Nxb Chính trị quốc gia
Năm: 1997
18. Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương khóa IX “Về nhiệm vụ chủ yếu của công tác tư tưởng, lý luận trong tình hình mới”, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm BanChấp hành Trung ương khóa IX “Về nhiệm vụ chủ yếu của công tác tưtưởng, lý luận trong tình hình mới”
Tác giả: Đảng Cộng sản Việt Nam
Nhà XB: Nxb Chính trị quốc gia
Năm: 2002
19. Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Báo cáo tổng kết một số vấn đề lý luận - thực tiễn qua 20 năm đổi mới (1986 - 2006), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Báo cáo tổng kết một số vấn đề lý luận -thực tiễn qua 20 năm đổi mới (1986 - 2006)
Tác giả: Đảng Cộng sản Việt Nam
Nhà XB: Nxb Chính trị quốc gia
Năm: 2006
21. Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH (Bổ sung, phát triển năm 2011), Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Cương lĩnh xây dựng đất nước trongthời kỳ quá độ lên CNXH (Bổ sung, phát triển năm 2011)
Tác giả: Đảng Cộng sản Việt Nam
Nhà XB: NxbChính trị quốc gia - Sự thật
Năm: 2011
22. Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốclần thứ XI
Tác giả: Đảng Cộng sản Việt Nam
Nhà XB: Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật
Năm: 2011
23. Hà Đăng (1994), “Đổi mới và tăng cường hoạt động BCV, góp phần nâng cao hiệu quả công tác tư tưởng‹, Tạp chí Tư tưởng - Văn hoá, (10), tr.4-6 Sách, tạp chí
Tiêu đề: Đổi mới và tăng cường hoạt động BCV, góp phầnnâng cao hiệu quả công tác tư tưởng‹, "Tạp chí Tư tưởng - Vănhoá
Tác giả: Hà Đăng
Năm: 1994
24. Lương Việt Hải (1999), “Một số nguyên tắc phương pháp luận trong vận dụng quan hệ l› luận và thực tiễn‹, Tạp chí Triết học, (5), tr.24-26 Sách, tạp chí
Tiêu đề: Một số nguyên tắc phương pháp luận trong vậndụng quan hệ l› luận và thực tiễn‹," Tạp chí Triết học
Tác giả: Lương Việt Hải
Năm: 1999
25. Lương Khắc Hiếu, Nguyễn Viết Thông (2003), “Đổi mới tư duy về công tác cán bộ Tuyên giáo hiện nay”, Tạp chí Tư tưởng - Văn hoá, (2), tr.23-27 Sách, tạp chí
Tiêu đề: Đổi mới tư duy về côngtác cán bộ Tuyên giáo hiện nay”, "Tạp chí Tư tưởng - Văn hoá
Tác giả: Lương Khắc Hiếu, Nguyễn Viết Thông
Năm: 2003
26. Học viện Báo chí và Tuyên truyền - Khoa Tuyên truyền tư tưởng (1996), Phong cách tuyên truyền Hồ Chí Minh và một số suy nghĩ về công tác tuyên truyền hiện nay, Đề tài khoa học cấp Bộ, mã số 95-98- 063/ĐT, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Phong cách tuyên truyền Hồ Chí Minh và một số suy nghĩ về côngtác tuyên truyền hiện nay
Tác giả: Học viện Báo chí và Tuyên truyền - Khoa Tuyên truyền tư tưởng
Năm: 1996
27. Phạm Đình Huỳnh (chủ nhiệm đề tài) (1995), Nâng cao năng lực hoạt động thực tiễn của cán bộ tuyên giáo huyện, thị - thực trạng và giải pháp, Kỷ yếu đề tài khoa học cấp Bộ, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Nâng cao năng lực hoạtđộng thực tiễn của cán bộ tuyên giáo huyện, thị - thực trạng và giảipháp
Tác giả: Phạm Đình Huỳnh (chủ nhiệm đề tài)
Năm: 1995
28. Vi Thái Lang (1999), “Về mối quan hệ biện chứng giữa lý luận và thực tiễn”, Tạp chí Triết học, (1), tr.47-52 Sách, tạp chí
Tiêu đề: Về mối quan hệ biện chứng giữa lý luận và thựctiễn”," Tạp chí Triết học
Tác giả: Vi Thái Lang
Năm: 1999
37. C.Mác - Ph.Ăngghen (1989), Toàn tập, Tập 1, Nxb Sự thật, Hà Nội 38. C.Mác - Ph.Ăngghen (1995), Toàn tập, Tập 3, Nxb Sự thật, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Toàn tập", Tập 1, Nxb Sự thật, Hà Nội38. C.Mác - Ph.Ăngghen (1995), "Toàn tập
Tác giả: C.Mác - Ph.Ăngghen (1989), Toàn tập, Tập 1, Nxb Sự thật, Hà Nội 38. C.Mác - Ph.Ăngghen
Nhà XB: Nxb Sự thật
Năm: 1995
39. C.Mác - Ph.Ăngghen (1995), Toàn tập, Tập 4, Nxb Sự thật, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Toàn tập
Tác giả: C.Mác - Ph.Ăngghen
Nhà XB: Nxb Sự thật
Năm: 1995
40. C.Mác - Ph.Ăngghen (1995), Toàn tập, Tập 20, Nxb Sự thật, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Toàn tập
Tác giả: C.Mác - Ph.Ăngghen
Nhà XB: Nxb Sự thật
Năm: 1995

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w