Thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong việc bổ nhiệm cán bộ diện ban thường vụ huyện ủy quản lý ở các huyện ven biển tỉnh thanh hóa giai đoạn hiện nay

Trong những năm qua, việc thực hiện các quy chế, quy định, quy trình về công tác cán bộ của Đảng nói chung, trong bổ nhiệm cán bộ nói riêng ởcác huyện ven biển tỉnh Thanh Hóa đã đạt được

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đất nước ta đang bước vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đạihoá, mở rộng quan hệ với các nước hội nhập ngày càng sâu hơn với nền kinh

tế thế giới Nhiệm vụ to lớn và nặng nề ấy đòi hỏi phải huy động toàn diệncác nguồn lực của đất nước, sức lực, trí tuệ của toàn Đảng, toàn dân, trongđó,vai trò lãnh đạo của Đảng là nhân tố quyết định Đảng lãnh đạo bằng định

ra đường lối, chủ trương, chính sách, bằng kiểm tra giám sát, bằng vận độngthuyết phục, bằng vai trò tiền phong gương mẫu của cán bộ,đảng viên vàmột phương thức lãnh đạo cực kỳ quan trọng của Đảng ta nữa là công tác tổchức cán bộ, xây dựng và bố trí sắp xếp cán bộ trong toàn bộ hệ thống chínhtrị Xây dựng đội ngũ cán bộ đồng bộ, đủ năng lực và phẩm chất, bố trí sắpxếp đúng người, đúng việc là một công việc to lớn và vô cùng quan trọngcủa Đảng Dân ta thường nói: “cán bộ nào phong trào ấy” Chủ tịch Hồ ChíMinh đã chỉ rõ: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc” [39, tr.269]; “côngviệc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém” [39, tr.273] Hội nghịlần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII khẳng định: "Cán bộ

là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng gắn liền với vận mệnh củaĐảng, của đất nước, của chế độ, là khâu then chốt trong công tác xây dựngĐảng” [18, tr.66]

Công tác cán bộ bao gồm nhiều khâu, nhiều việc, từ phát hiện, tuyểnchọn, quy hoạch đào tạo, bồi dưỡng đến việc quản lý đánh giá,sử dụng, điềuđộng, bổ nhiệm cán bộ, khen thưởng, kỷ luật cán bộ, thực hiện chính sách cánbộ Các khâu công việc đó liên kết với nhau, tác động qua lại lẫn nhau tạothành một thể thống nhất trong công tác cán bộ, là cơ sở để xây dựng đội ngũcán bộ có đủ số lượng và chất lượng cao đáp ứng nhiệm vụ cách mạng Trongcác khâu đó, việc bổ nhiệm cán bộ vào chức danh lãnh đạo, quản lý có ý

nghĩa đặc biệt quan trọng, ảnh hưởng quyết định đến hiệu quả và chất lượngcủa các khâu công việc khác.

Để công tác bổ nhiệm, bố trí sắp xếp cán bộ sát đúng với công việc,phát huy được năng lực sở trường của cán bộ, điều quan trọng là phải thựchiện đầy đủ và nhất quán nguyên tắc tập trung dân chủ (TTDC) Tập thể chỉquyết định đúng khi phát huy hết tinh thần trách nhiệm của từng thành viênđồng thời thực sự coi trọng vai trò, quyền hạn của người đứng đầu các tổchức, cơ quan, đơn vị trong công tác cán bộ

Nguyên tắc TTDC trong công tác cán bộ phải được thể chế hóa thànhcác quy chế, quy trình, những quy định cụ thể để thực hiện một cách thốngnhất, chặt chẽ, nhất quán Những nhận xét, kết luận về cán bộ và quy trìnhxem xét, bổ nhiệm cán bộ nhất thiết phải do cấp ủy cơ quan lãnh đạo có thẩmquyền quyết định, sau khi đã lắng nghe đầy đủ ý kiến của các cơ quan có liênquan, ý kiến đóng góp của cán bộ, nhân dân và việc tự phê bình, phê bình củacán bộ, đảng viên Kết hợp đúng đắn trách nhiệm tập thể với trách nhiệm cánhân, mở rộng dân chủ, không hình thức

Trong những năm qua, việc thực hiện các quy chế, quy định, quy trình

về công tác cán bộ của Đảng nói chung, trong bổ nhiệm cán bộ nói riêng ởcác huyện ven biển tỉnh Thanh Hóa đã đạt được những kết quả quan trọng.Trong công tác bổ nhiệm, đề bạt cán bộ cơ bản đã phát huy dân chủ, thực hiệnnhiều hình thức công khai lấy ý kiến của cán bộ cấp dưới, của tập thể, củanhân dân tham gia xây dựng đội ngũ cán bộ, khắc phục một phần khuyết điểmtrước đây coi công tác cán bộ chỉ là việc riêng của một số người, của cơ quan

tổ chức, đã tạo ra bước tiến bộ đáng kể trong công tác cán bộ

Bên cạnh những ưu điểm cơ bản đó, công tác cán bộ nói chung, bổnhiệm và bổ nhiệm lại cán bộ nói riêng còn bộc lộ những hạn chế, yếu kém.Nhận thức và thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong công tác cán bộ có

lúc, có nơi chưa nghiêm túc, vẫn còn không ít hiện tượng coi nhẹ việc thựchiện các quy trình, quy chế, quy định Vì thế, việc đánh giá, đề bạt, bổ nhiệmcán bộ nhiều khi còn chủ quan, chưa thật công tâm, chưa hợp lý, thiếu dânchủ hoặc dân chủ hình thức; có nhiều trường hợp bổ nhiệm cán bộ lãnh đạo,quản lý còn nặng nề về cơ cấu, lúng túng, bị động, có biểu hiện cục bộ, bản

vị, hẹp hòi, định kiến Có lúc, có nơi bổ nhiệm sai người, sai việc, không pháthuy được sở trường, năng lực cán bộ, dẫn đến công việc trì trệ; có trường hợpcán bộ vi phạm kỷ luật nhưng không kịp thời thay thế Nhìn chung, đội ngũcán bộ lãnh đạo, quản lý hiện tại của các huyện mặc dù đã có bước trưởngthành đáng kể nhưng vẫn còn khoảng cách không nhỏ so với yêu cầu, nhiệm

vụ trước tình hình cách mạng mới hiện nay

Những yếu kém, khuyết điểm trên có nhiều nguyên nhân khách quan

và chủ quan, nhưng nguyên nhân chính là chưa thực hiện tốt nguyên tắc tậptrung dân chủ trong công tác bổ nhiệm, đề bạt cán bộ lãnh đạo, quản lý nóichung, công tác bổ nhiệm cán bộ thuộc diện Ban Thường vụ Huyện ủy(BTVHU) quản lý nói riêng Từ những phân tích trên, tác giả lựa chọn đề tài

"Thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong việc bổ nhiệm cán bộ diện

Ban Thường vụ Huyện ủy quản lý ở các huyện ven biển tỉnh Thanh Hóa giai đoạn hiện nay" để làm luận văn thạc sĩ, với mong muốn góp phần nhỏ bé

vào việc nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác cán bộ nói chung, công tác

bổ nhiệm cán bộ của các huyện ven biển tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn mới

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Thời gian qua, đã có nhiều công trình nghiên cứu về nguyên tắc tậptrung dân chủ trong sinh hoạt, hoạt động lãnh đạo của Đảng nói chung và thựchiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong công tác cán bộ ở nhiều góc độ khácnhau Có thể nêu lên một số công trình nghiên cứu tiêu biểu liên quan đến đềtài như:

- Đề tài khoa học có liên quan:

+ Đề tài khoa học cấp bộ năm 1999: Bảo đảm và phát huy dân chủ trong chế độ một Đảng cầm quyền ở nước ta hiện nay, PGS, TS Mạch Quang

Thắng làm chủ nhiệm, Hà Nội, 2000

- Các sách xuất bản liên quan đến đề tài:

+ TS Nguyễn Tiến Phồn: Dân chủ và tập trung dân chủ - lý luận và thực tiễn, Nxb khoa học xã hội, Hà nội, 2001.

+ TS Phạm Hồng Chương: Tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ, Nxb Lý

luận Chính trị, Hà Nội, 2004

+ PGS, TS Nguyễn Phú Trọng và PGS, TS Trần Xuân Sầm (đồng chủ

biên): Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, Nxb Chính trị

Quốc gia, Hà Nội, 2003

+ PGS, TS Trương Thị Thông và TS Lê Kim Việt (đồng chủ biên):

Bệnh quan liêu trong công tác cán bộ ở nước ta hiện nay - Thực trạng và giải pháp, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2008

- Các luận văn luận án liên quan

+ Nguyễn Thái Sơn: Xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp tỉnh vùng đồng bằng Sông Hồng trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Luận án tiến sĩ khoa học lịch sử, Hà Nội, 2002

+ Nguyễn Quang Huy: Xây dựng đội ngũ cán bộ thuộc diện Ban Thường vụ Quận ủy Tây Hồ thành phố Hà Nội quản lý trong giai đoạn hiện nay Luận văn thạc sĩ khoa học chính trị, Hà Nội, 2006.

+ Trần Văn Thuận: Xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp quận của thành phố Hồ Chí Minh trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Luận văn thạc sĩ khoa học chính trị, Hà Nội, 2005.

+ Trương Thị Bạch Yến: Chuẩn hóa đội ngũ cấp ủy viên quận, huyện của thành phố Đà Nẵng trong giai đoạn hiện nay Luận văn thạc sĩ khoa học

chính trị, Hà Nội, 2008

+ Lê văn Đủ:Thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong bổ nhiệm

cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang quản lý giai đoạn hiện nay Luận văn thạc sĩ khoa học chính trị, Hà nội, 2007.

+ Trịnh Đình Châu: Thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong việc

bổ nhiệm cán bộ thuộc diện Ban Thường vụ Huyện ủy quản lý ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa giai đoạn hiện nay Luận văn thạc sĩ khoa học chính

trị, Hà Nội, 2008

- Các bài viết đăng trên các Tạp chí:

+ Thu Thuỷ - Anh Dũng: Để nâng cao chất lượng cán bộ ngành Tổ chức xây dựng Đảng, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 10, 2006

+ Nguyễn Đức Hạt: Tiếp tục đổi mới công tác cán bộ, Tạp chí Cộng

+ Phạm Quang Nghị (2004), “Mối quan hệ giữa quy hoạch, đánh giá với luân chuyển cán bộ”, Tạp chí Cộng sản.

+ Lê Hữu Nghĩa (2004), “Đánh giá cán bộ - khâu quan trọng trong công tác cán bộ”, Tạp chí Cộng sản.

+ Nguyễn Thế Phấn (1999), “Về năng lực tổ chức thực tiễn và uy tín của người cán bộ lãnh đạo”, Tạp chí Thông tin lý luận.

+ Vũ Văn Phúc (1999), “Một số vấn đề về cán bộ thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá”, Tạp chí Cộng sản.

+ Đức Vượng (2006), “Một trăm năm thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ”, Tạp chí Cộng sản

Qua việc khảo cứu các đề tài, các sách,các bài viết và các luận văn tốtnghiệp trên cho thấy:

- Công tác cán bộ nói chung và bổ nhiệm cán bộ nói riêng là nhiệm vụcực kỳ quan trọng trong quá trình lãnh đạo của Đảng Buông lỏng công táccán bộ, sắp xếp bố trí đội ngũ cán bộ không đúng, bổ nhiệm cán bộ khôngđảm bảo sẽ không những không phát huy được năng lực của cán bộ, ảnhhưởng đến kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương, đơn vị màcòn nguy hại đến uy tín của Đảng, vai trò lãnh đạo của Đảng

- Vì công tác cán bộ quan trọng như thế và bao gồm rất nhiều khâu, nhiềucung đoạn cho nên số lượng bài viết, bài nói, luận văn tốt nghiệp khá nhiều nhưngchưa có một công trình nào nghiên cứu một cách quy mô, hệ thống mà chỉ thườngnghiên cứu một vài nội dung trong công tác cán bộ, nhất là trong công tác bổnhiêm cán bộ lại càng ít bài viết và có viết thì cũng chưa thật sự chuyên sâu

- Công tác cán bộ là một thể thống nhất, có tính liên thông Việc phâncấp cán bộ đã được đăt ra và đang thực hiện Nhưng thực tế cho thấy cònthiếu sự thống nhất trong việc phân cấp, nơi thế này nơi thế khác, và đang có

xu hướng khép kín, cát cứ Cán bộ địa phương nào công tác ở địa phương ấy,

cơ quan nào, ngành nào cụng tỏc ở cơ quan ấy, ngành ấy, thiếu tớnh thốngnhất từ trung ương xuống tận cơ sở Thiết nghĩ, dự cú phõn cấp thỡ cũng nờn

cú quy định chung tiờu chuẩn cho từng chức danh, từng loại cỏn bộ Cú nhưthế cỏc khõu khỏc trong cụng tỏc cỏn bộ như phỏt hiện nguồn, quy hoạch, đàotạo mới cú cỏi đớch để tổ chức thực hiện

- Cỏch thức thực hiện nguyờn tắc tập trung dõn chủ trong bổ nhiệm cỏn

bộ, quy trỡnh thực hiện cụng tỏc bổ nhiệm cỏn bộ cũng khụng được quy địnhmột cỏch thống nhất từ trờn xuống dưới, nơi làm cỏch này, nơi làm cỏch khỏc,chức danh này làm thế này, chức danh kia làm thế khỏc, và vỡ thế, mỗi khi

đề bạt bổ nhiệm một chức danh nào đú xong là dư luận lại bàn tỏn, ý kiến thếnày, ý kiến thế kia Tớnh thống nhất khụng cao và chất lượng bổ nhiệm thực chấtcũng chưa tốt Nguyờn nhõn cú nhiều nhưng chắc chắn cú một nguyờn nhõn mà

dư luận quan tõm là Đảng lựa chọn bổ nhiệm cỏn bộ chưa đỳng người đỳng việc,chưa thực hiện nghiờm tỳc nguyờn tắc tập trung dõn chủ, biểu hiện ngày càngnhiều sự nể nang, cục bộ, lợi ớch nhúm Từ đó có thể khẳng định rằng, việc thựchiện nghiêm túc nguyờn tắc tập trung dõn chủ trong bổ nhiệm cỏn bộ l à hết sứcquan trọng trong hoạt động lãnh đạo của cấp ủy

Nhỡn chung, đến nay đó cú nhiều cỏc cụng trỡnh nghiờn cứu như trờn,cỏc cụng trỡnh đều đó đề cập đến thực trạng đội ngũ cỏn bộ, cụng tỏc cỏn bộdiện BTV Huyện ủy quản lý, thực trạng thực hiện nguyờn tắc tập trung dõnchủ trong cụng tỏc cỏn bộ và cỏc giải phỏp nõng cao chất lượng đội ngũ cỏn

bộ lónh đạo, quản lý cỏc cấp song chưa cú cụng trỡnh nào đi sõu nghiờn cứu

về thực hiện nguyờn tắc TTDC trong bổ nhiện cỏn bộ diện BTVHU quản lý ởcỏc Huyện ven biển tỉnh Thanh Húa

3 Mục đớch, nhiệm vụ của luận văn

3.1 Mục đớch

Trờn cơ sở làm rừ một số vấn đề lý luận và thực tiễn, luận văn đề

xuất phương hướng và những giải phỏp chủ yếu gúp phần thực hiện đỳng

nguyên tắc TTDC trong việc bổ nhiệm cán bộ thuộc diện BTVHU quản lý

ở các huyện ven biển tỉnh Thanh Hóa giai đoạn hiện nay

3.2 Nhiệm vụ

- Đưa ra quan niệm đội ngũ cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện ủyquản lý; nội dung, hình thức thực hiện nguyên tắc TTDC trong bổ nhiệm cán

bộ diện BTV Huyện ủy quản lý giai đoạn hiện nay

- Khảo sát, đánh giá thực trạng việc thực hiện nguyên tắc TTDC trongcông tác cán bộ nói chung, công tác bổ nhiệm cán bộ diện BTVHU quản lý ởcác huyện ven biển của tỉnh Thanh Hóa từ 2005 đến nay, chỉ ra nguyên nhân,kinh nghiệm

- Đề xuất phương hướng và các giải pháp chủ yếu thực hiện tốt nguyêntắc TTDC trong bổ nhiệm cán bộ diện BTVHU quản lý ở các huyện ven biểntỉnh Thanh Hóa đến năm 2020

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

- Đối tượng nghiên cứu của luận văn là thực hiện nguyên tắc TTDC

trong việc bổ nhiệm, bổ nhiệm lại cán bộ thuộc diện BTVHU quản lý

- Phạm vi nghiên cứu của luận văn là 5 huyện ven biển tỉnh Thanh Hóa

từ 2005 đến nay

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

Luận văn được thực hiện trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam vềnguyên tắc TTDC, đồng thời sử dụng các phương pháp kết hợp giữa lý luậnthực tiễn, lôgíc - lịch sử, khảo sát thực tiễn, sơ kết, tổng kết, phân tích, sosánh, tổng hợp

6 Những đóng góp về khoa học của luận văn

- Đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp có tính khả thi nhằmgóp phần thực hiện đúng nguyên tắc TTDC trong bổ nhiệm cán bộ diện

BTV Huyện ủy quản lý ở các huyện ven biển tỉnh Thanh Hóa trong giaiđoạn hiện nay.

- Luận văn có thể được dùng làm tài liệu tham khảo, nghiên cứu

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục,

nội dung của luận văn gồm 3 chương, 6 tiết

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NGUYÊN TẮC TẬP TRUNG DÂN CHỦ TRONG BỔ NHIỆM CÁN BỘ THUỘC DIỆN BAN

THƯỜNG VỤ HUYỆN ỦY QUẢN LÝ

1.1 CÁC HUYỆN, HUYỆN ỦY VÀ CÁN BỘ DIỆN BAN THƯỜNG VỤ HUYỆN ỦY QUẢN LÝ Ở CÁC HUYỆN VEN BIỂN TỈNH THANH HÓA

1.1.1 Khái quát về đặc điểm các huyện ven biển tỉnh Thanh Hoá

Thanh Hoá là một tỉnh phía bắc Trung bộ, có vĩ độ: 190 - 35' - 200 - 300,kinh độ đông 1040 - 106,300 Diện tích tự nhiên 11.168 km2 và 18.760 km2, bờbiển dài 102 km, có nhiều cửa lạch (Lạch Sung, Lạch Trào, Lạch Trường,Lạch Ghép, Lạch Bạng ) Biển Thanh Hoá là một kho tài nguyên vô giá vềkhoáng sản, hải sản, danh lam thắng cảnh, có tiềm năng to lớn phát triển cácngành công nghiệp, khai thác hải sản, du lịch, dịch vụ, có vị trí chiến lược cực

kỳ quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước

Thanh Hoá có 5 huyện ven biển đó là: Tĩnh Gia, Quảng Xương, HoằngHoá, Hậu Lộc và Nga Sơn

- Tổng diện tích 5 huyện ven biển Thanh Hoá là 813 km2 (chiếm 22,8%diện tích tỉnh) với 1.075.363 người (chiếm 25% dân số tỉnh) Các huyện venbiển có điều kiện tự nhiên, địa hình, thổ nhưỡng phong phú, đa dạng, có vị tríđịa chính trị, kinh tế - xã hội quan trọng của tỉnh, nhất là khi khu kinh tế Nghisơn huyện Tĩnh Gia đi vào hoat động Có huyện bao gồm toàn bộ các đặcđiểm địa lý của tỉnh, như: có đồi núi, trung du, đồng bằng và biển (Tĩnh Gia,Hậu Lộc, Hoằng Hóa)

- Các huyện ven biển Thanh Hoá có lịch sử hình thành, phát triển lâuđời, có nhiều thành tựu kinh tế, văn hoá, có nhiều di tích lịch sử văn hoá đượcxếp hạng cấp quốc gia, cấp tỉnh Hệ thống giao thông đường bộ, đường biển,đường sông phát triển rất thuận lợi cho việc đi lại và phát triển kinh tế

- Nhân dân các huyện ven biển tỉnh Thanh Hoá có truyền thống đoànkết, vượt khó khăn, lao động cần cù, sáng tạo, tương thân, tương ái giúp đỡlẫn nhau; dũng cảm, kiên cường trong sự nghiệp chống kẻ thù xâm lược.

- Sản xuất kinh tế chủ yếu là sản xuất nông nghiệp, ngư nghiệp, diêmnghiệp, tiểu thủ công nghiệp, trong đó chủ yếu là trồng trọt, chăn nuôi vàđánh bắt thuỷ, hải sản là chủ yếu

Bên cạnh những thuận lợi về địa kinh tế và chính trị, các huyện venbiển tỉnh Thanh Hoá cũng có nhiều khó khăn, trở ngại:

- Luôn phải đối mặt với những khó khăn thử thách do thiên tai, bão lụt,nắng nóng, khô hạn kéo dài, xâm thực của nước biển ngày một sâu đã ảnhhưởng lớn đến sản xuất, nuôi trồng và đời sống nhân dân

- Số lượng dân cư đông đúc, trình độ văn hoá của một bộ phận dânsống bằng nghề khai thác biển còn thấp, việc làm thiếu, lao động dư thừanhiều, nhất là lao động nữ Tỷ lệ hộ nghèo cao, các chính sách xã hội luôn làgánh nặng cho địa phương

1.1.2 Đặc điểm, vai trò, chức năng và nhiệm vụ của các đảng bộ huyện ven biển tỉnh Thanh Hoá

* Đặc điểm của các Đảng bộ huyện ven biển tỉnh Thanh Hoá

Tương ứng với 5 huyện ven biển tỉnh Thanh Hoá có 5 đảng bộ cấphuyện Đến nay, 5 đảng bộ huyện ven biển tỉnh Thanh Hoá đã có 356 tổ chức

cơ sở đảng, 2.293 chi bộ dưới cơ sở với 48.955 đảng viên

- Các Đảng bộ huyện ven biển tỉnh Thanh Hoá có hệ thống tổ chức từhuyện đến cơ sở phát triển hoàn chỉnh, hoạt động có nề nếp Về mặt tổ chức,các đảng bộ được thành lập khá sớm, tập trung trong giai đoạn từ năm 1940đến 1946 Nhìn chung các đảng bộ đều được thành lập vào thời kỳ trước,trong cách mạng tháng Tám 1945

Qua quá trình phát triển, hệ thống tổ chức đảng từ huyện đến cơ sở củacác đảng bộ cấp huyện vùng ven biển tỉnh Thanh Hoá thường xuyên đượckiện toàn, nên hoạt động có nền nếp, thể hiện được vai trò lãnh đạo của mình

- Các đảng bộ huyện ven biển tỉnh Thanh Hoá có đội ngũ cán bộ, đảngviên đông đảo, nhiều đảng viên được tôi luyện trong 2 cuộc kháng chiếnchống xâm lược và cuộc chiến đấu chống các thế lực bành trướng, nên có bảnlĩnh chính trị vững vàng, nhưng chủ yếu là nông dân, đặc biệt là nông dânvùng biển trình độ, năng lực công tác hạn chế Tuổi đời bình quân cao, hơn50% số đảng viên trên 50 tuổi.

- Từ đặc điểm trên đây và vị trí quan trọng trong chiến lược phát triểnkinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng, phát triển kinh tế biển, bảo vệ an ninhtuyến biên giới hải đảo, xây dựng đời sống văn hoá, tinh thần đến xây dựngĐảng, xây dựng hệ thống chính trị là nhiệm vụ hết sức nặng nề của các đảng

bộ huyện ven biển tỉnh Thanh Hóa

* Vai trò, chức năng, nhiệm vụ của các đảng bộ huyện ven biển tỉnh Thanh Hoá

- Các đảng bộ huyện ven biển tỉnh Thanh Hoá là một bộ phận trong hệthống tổ chức của Đảng, có vai trò to lớn trong việc lãnh đạo toàn diện cáclĩnh vực và tổ chức nhân dân thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị đặt ra,giữ mối liên hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân

- Đảng bộ huyện là cấp uỷ cấp trên trực tiếp của tổ chức cơ sở đảng, đặtdưới sự lãnh đạo của Tỉnh uỷ, có chức năng lãnh đạo hệ thống chính trị vànhân dân trong huyện thực hiện thắng lợi các chủ trương, đường lối, chỉ thị,nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và của cấp ủy cấptrên; xây dựng các tổ chức cơ sở đảng trong sạch vững mạnh, xây dựng độingũ cán bộ đảng viên đáp ứng yêu cầu, bảo đảm thực hiện nhiệm vụ chính trịtrong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

- Đảng bộ cấp huyện có nhiệm vụ lãnh đạo toàn diện các mặt hoạt

động trên địa bàn huyện, trong đó, tập trung lãnh đạo thực hiện tốt các nhiệm

vụ trọng tâm cơ bản sau:

+ Lãnh đạo tổ chức cơ sở đảng chấp hành đường lối, chính sách củaĐảng, pháp luật của Nhà nước; đề ra chủ trương, nhiệm vụ chính trị của Đảng

bộ, chi bộ và lãnh đạo nhân dân trong huyện thực hiện có hiệu quả các chủtrương, nhiệm vụ đó

+ Lãnh đạo xây dựng đảng bộ, chi bộ trong sạch, vững mạnh trên cả bamặt: chính trị, tư tưởng và tổ chức

+Lãnh đạo xây dựng chính quyền, các tổ chức kinh tế, hành chính, sựnghiệp, quốc phòng, an ninh; lãnh đạo xây dựng Mặt trận Tổ quốc và cácđoàn thể nhân dân trong sạch, vững mạnh; chấp hành đúng pháp luật và pháthuy quyền làm chủ của nhân dân

+ Liên hệ mật thiết với nhân dân, lãnh đạo tổ chức cơ sở Đảng và cán

bộ, đảng viên ở cơ sở chăm lo đời sống vật chất, tinh thần và bảo vệ lợi íchchính đáng của nhân dân

+ Lãnh đạo công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện các nghị quyết,chỉ thị của Đảng và pháp luật của Nhà nước Cùng với tổ chức cơ sở đảngkiểm tra việc chấp hành Điều lệ Đảng của tổ chức đảng và đảng viên

1.1.3 Quan niệm, vai trò, đặc điểm cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ quản lý ở các huyện ven biển tỉnh Thanh Hóa hiện nay

1.1.3.1 Quan niệm về cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ quản lý

ở các huyện ven biển tỉnh Thanh Hóa

Đội ngũ cán bộ thuộc diện BTV Huyện ủy quản lý là những cán bộchủ chốt của huyện được Ban Thường vụ trực tiếp quản lý, đề bạt, bổ nhiệm,giới thiệu ứng cử, bố trí, sắp xếp, điều chuyển, khen thưởng, thi hành kỷ luật

và thực hiện các chính sách khác

Đội ngũ cán bộ thuộc diện BTV Huyện ủy quản lý gồm các nhóm đốitượng cụ thể như sau:

Một là: Cán bộ công tác đảng, bao gồm các chức danh: Ủy viên Ban

Chấp hành Đảng bộ huyện, ủy viên Ủy ban Kiểm tra Huyện ủy; Trưởng, Phó

các ban đảng, Chánh, Phó Văn phòng Huyện ủy; Giám đốc, Phó giám đốcTrung tâm bồi dưỡng chính trị huyện; các đồng chí Bí thư, Phó bí thư và Ủyviên Thường vụ cấp ủy ở các tổ chức đảng trực thuộc Huyện ủy.

Hai là: Cán bộ chính quyền và lãnh đạo, quản lý các cơ quan hành

chính, sự nghiệp bao gồm các chức danh: Phó chủ tịch HĐND, Phó chủ tịchUBND, Ủy viên thường trực HĐND huyện; Trưởng, Phó phòng, Chánh, Phóvăn phòng UBND huyện; Trưởng, Phó giám đốc Đài truyền thanh huyện;Giám đốc, Phó giám đốc Trung tâm giáo dục thường xuyên; Chủ tịch, Phóchủ tịch HĐND, Chủ tịch, Phó chủ tịch UBND xã, thị trấn

Ba là: Cán bộ mặt trận và các đoàn thể nhân dân bao gồm các chức

danh: Chủ tịch, Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ và Trưởng, Phó các đoàn thểchính trị - xã hội cấp huyện

1.1.3.2 Vai trò của đội ngũ cán bộ diện Ban Thường vụ quản lý ở các Huyện ven biển Tỉnh Thanh Hóa

Lịch sử đã chứng minh, trong bất kỳ giai đoạn cách mạng nào, cán bộ

và công tác cán bộ cũng giữ vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng Cán bộ là nhân

tố cơ bản, quyết định mọi thắng lợi của sự nghiệp cách mạng

Theo C.Mác: Muốn thực hiện tư tưởng thì cần có những con người sử dụnglực lượng thực tiễn V.I.Lênin đã khẳng định: “Trong lịch sử, chưa hề có một giaicấp nào giành được quyền thống trị, nếu nó không đào tạo ra được trong hàng ngũcủa mình những lãnh tụ chính trị, những đại biểu tiền phong có đủ khả năng tổchức và lãnh đạo phong trào” [40, tr.473] Khi đã giành được chính quyền, lãnhđạo công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội, V.I.Lênin tiếp tục khẳng định: Nghiêncứu con người, tìm những cán bộ có bản lĩnh Hiện nay đó là then chốt; nếu khôngthế thì tất cả mọi mệnh lệnh và quyết định sẽ chỉ là mớ giấy lộn

Chủ tịch Hồ Chí Minh - người sáng lập, lãnh đạo, rèn luyện Đảng ta,luôn khẳng định: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc” [39, tr.269] và “Côngviệc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hay kém” [39, tr.273]

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam luônlấy chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng vàkim chỉ nam cho hành động của mình Đảng ta luôn ý thức hết sức rõ về vai trò,tầm quan trọng của cán bộ và công tác cán bộ Nghị quyết Hội nghị lần thứ BaBan Chấp hành Trung ương khoá VIII xác định: “Cán bộ là nhân tố quyết định

sự thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước vàcủa chế độ, là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng” [18, tr.66]

Kinh nghiệm thực tiễn đã chỉ rõ, mức độ đúng đắn của đường lối vàviệc cụ thể hoá đường lối chính xác, kịp thời cũng như việc thực hiện đườnglối, chính sách thắng lợi đều tuỳ thuộc ở chất lượng đội ngũ cán bộ nói chung,đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, các ngành trong hệ thống chính trị nóiriêng Vì vậy, văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng nhấnmạnh: “Nhiệm vụ quan trọng nhất là xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, trướchết là cán bộ lãnh đạo cấp chiến lược và người đứng đầu tổ chức các cấp, cácngành của hệ thống chính trị” [22, tr.293]

Đội ngũ cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ các Huyện ven biểnTỉnh Thanh Hóa quản lý là những người trực tiếp quán triệt, cụ thể hoáviệc tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối, nghị quyết của Đảng, chínhsách, pháp luật của Nhà nước, là lực lượng giữ vai trò nòng cốt, quyết địnhtrong việc đề ra nhiệm vụ và thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị củaĐảng bộ huyện và cơ sở; đồng thời, có vai trò nòng cốt trong việc xây dựng

hệ thống chính trị từ huyện xuống cơ sở, trong việc giữ gìn sự đoàn kếtthống nhất trong nội bộ Đảng và trong nhân dân, là nguồn cán bộ để bổsung vào các cơ quan, ban, ngành cấp tỉnh Muốn vậy, cấp uỷ huyện, nhất

là Ban Thường vụ Huyện uỷ phải làm tốt công tác cán bộ, để có được mộtđội ngũ cán bộ chất lượng, đáp ứng yêu cầu sự nghiệp cách mạng của địaphương và của tỉnh

1.1.3.3 Đặc điểm của đội ngũ cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện ủy quản lý ở các Huyện ven biển Tỉnh Thanh Hóa

- Đội ngũ cán bộ diện BTV Huyện ủy quản lý có nguồn gốc, thành phần xuất thân, môi trường công tác đa dạng, từ nhiều nguồn khác nhau Đa số

xuất thân từ nông dân và nông thôn, tham gia hoạt động, công tác, chiến đấu

và trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, chiến tranh bảo

vệ Tổ Quốc và xây dựng chủ nghĩa xã hội Một số cán bộ được trưởng thành

từ hoạt động thực tiễn, một số có nguồn gốc từ giai cấp công nhân, hoạt độngquản lý kỹ thuật với những điều kiện, hoàn cảnh khác nhau, nhiều cán bộ cókinh nghiệm hoạt động thực tiễn nhưng lại không có điều kiện học tập quatrường lớp chính quy, trình độ lý luận, chuyên môn còn hạn chế Tuy vậy, họ

là những người được thừa hưởng truyền thống yêu quê hương, đất nước, cần

cù chịu khó lao động, luôn cố gắng tích cực học tập, công tác để vươn lên,chủ động, sáng tạo trong công việc, có tinh thần tương thân, tương ái, đoànkết, gắn bó với cộng đồng, gần gũi với quần chúng nhân dân, được quầnchúng tín nhiệm

- Đội ngũ cán bộ diện BTV Huyện ủy quản lý ở các Huyện ven biển Tỉnh Thanh Hóa là những người có trình độ hiểu biết về đường lối, chủ trương, chỉ thị, nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước Là

đội ngũ cán bộ chủ chốt nên họ là những người có kiến thức, kinh nghiệmhoạt động trong công tác xây dựng Đảng, chính quyền, đoàn thể, vận độngquần chúng, quản lý kinh tế, quản lý nhà nước; có năng lực tổ chức, quản lý,chỉ đạo tổng kết kinh nghiệm thực tiễn; có khả năng chủ trì xây dựng hoặcthẩm định các đề án, chuyên đề công tác liên quan đến lĩnh vực được phâncông công tác và chỉ đạo hoạt động tại các cơ sở

- Đội ngũ cán bộ diện BTV Huyện ủy quản lý ở các Huyện ven biển

Tỉnh Thanh Hóa phần đông phải kiêm nhiệm Đây là điều kiện làm cho vai

trò, năng lực của mỗi cán bộ được phát huy tối đa, đồng thời làm cho việctriển khai các chủ trương chính sách quan trọng của Đảng vào các lĩnh vực cụthể thuận lợi Việc bàn bạc đưa ra các quyết định và tổ chức chỉ đạo thực hiệncác mặt công tác trong thực tế có thể được tiến hành nhanh chóng Nhưng bêncạnh đó,việc phải kiêm nhiệm nhiều chức vụ đã làm cho cán bộ phải đảmđương quá nhiều công việc, làm nhiều chức năng, không có điều kiện đi sâusát vào từng vấn đề cụ thể và nhất là không có thời gian cần thiết, tham khảokinh nghiệm, tham gia học tập để không ngừng nâng cao trình độ hiểu biết về

lý luận, mở rộng tầm nhìn và hoàn thiện kỹ năng lãnh đạo, quản lý

- Đội ngũ cán bộ diện BTV Huyện ủy quản lý ở các Huyện ven biểnTỉnh Thanh Hóa hiện nay là đối tượng chủ yếu nằm trong diện điều chỉnh củachế độ bổ nhiệm và giới thiệu ứng cử, được Đảng giới thiệu để bầu cử hoặc

bổ nhiệm vào các chức vụ lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền và

đoàn thể nhân dân Tùy theo chức danh cụ thể, mà mỗi cán bộ được bổ nhiệm,

giới thiệu ứng cử theo yêu cầu Chế độ điều chỉnh này được thực hiện songsong với việc đánh giá năng lực, phẩm chất, kết quả hoạt động công tác trongthực tế của mỗi cán bộ và liên quan trực tiếp đến các quyết định bổ nhiệm, bổnhiệm lại, giới thiệu ứng cử, chuyển công tác và thi hành kỷ luật

Trong quá trình thực hiện theo chế độ điều chỉnh này, mỗi cán bộ lãnhđạo, quản lý diện BTV Huyện ủy quản lý, một mặt chịu sự chi phối trực tiếphay gián tiếp bởi thẩm quyền quản lý của BTV Huyện ủy, đồng thời giao chocấp ủy địa phương theo dõi một số nhiệm vụ cụ thể Mặt khác họ cũng phảichịu sự giám sát, đánh giá, kể cả những ý kiến phản ánh, kiến nghị của các tổchức, cơ quan, đơn vị nơi họ hoạt động, công tác và chính quyền nơi cư trú

1.1.3.4 Quan niệm về bổ nhiệm cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện

uỷ quản lý ở các Huyện ven biển Tỉnh Thanh Hóa

Bổ nhiệm thực chất là một từ ghép Hán-Việt giữa từ “Bổ” và từ

“Nhiệm”; “Bổ” nghĩa là bù vào chỗ thiếu, chỗ khuyết, bổ sung người vào

công việc gì đó hoặc chia cho mọi người đóng góp, còn “Nhiệm” là uỷ việcgì: uỷ nhiệm, đảm nhiệm, nhiệm chức Theo Từ điển Tiếng Việt thông dụng

do Nhà xuất bản Thanh Hoá ấn hành tháng 6/1998 thì “Bổ nhiệm là cử giữmột chức vụ trong bộ máy Nhà nước” [58, tr.97] Như vậy, bổ nhiệm cán bộđược hiểu là việc cử cán bộ đảm nhận, đảm nhiệm chức vụ nào đó (hoặc uỷthác công việc, chức vụ đó cho cán bộ đảm nhiệm) trong một tổ chức, cơquan, đơn vị nhất định

Khái niệm bổ nhiệm cán bộ tuy chưa được các nhà kinh điển nghiêncứu một cách hoàn chỉnh, song cũng đã được đề cập khá nhiều Theo quanđiểm của V.I.Lênin, công tác cán bộ cần phải bố trí, sử dụng đúng năng lựccủa từng cán bộ, phù hợp với vị trí, tính chất của từng công việc, nhiệm vụ,nhất là những cán bộ giữ cương vị lãnh đạo chủ chốt của Đảng Cộng sản Nga

và Chính quyền Xô Viết Với kinh nghiệm, tính nhạy cảm chính trị sâu sắccủa mình, V.I.Lênin hiểu rất rõ trình độ, năng lực và phẩm chất của nhữngcán bộ do mình đào tạo, bồi dưỡng Vì vậy, trong lựa chọn, bố trí cán bộNgười chỉ rõ:

Chú ý tìm cho ra và thử thách một cách hết sức nhẫn nại, hết sứcthận trọng những người thật sự có tài tổ chức, những người có bộ ócsáng suốt và có bản lĩnh tháo vát trong thực tiễn, những người vừatrung thành với chủ nghĩa xã hội lại vừa có năng lực lặng lẽ (bấtchấp sự hỗn loạn và ồn ào)… Chỉ có những người như thế, chúng tamới đề bạt lên những chức vụ lãnh đạo lao động của nhân dân, lênnhững chức vụ lãnh đạo, quản lý [38, tr.236-237]

Theo V.I.Lênin, công việc như vậy lúc này là hệ trọng nếu không “tất

cả mọi mệnh lệnh và quyết định sẽ chỉ là mớ giấy lộn” Người chỉ ra, chúng tachỉ lựa chọn cán bộ phụ trách và ở đây không thể có vấn đề không tín nhiệm đốivới một người nào đó đã không được bầu mà chỉ có vấn đề xem xét việc đó có

lợi cho sự nghiệp không và người được lựa chọn có xứng đáng với chức vụ màngười ấy đảm nhiệm không Ở đây V.I.Lênin muốn chỉ rõ yêu cầu, mục đích, ýnghĩa của việc lựa chọn, đề bạt, sử dụng cán bộ trước hết phải từ công việc màtìm người thích ứng, đủ phẩm chất, năng lực đảm bảo cho công việc ấy.

Chủ tịch Hồ Chí Minh là một mẫu mực về dùng người, về sử dụng cán

bộ Người nói: “phải khéo dùng cán bộ”, tức là đặt người đúng việc, vì việc

mà đặt người, chứ không phải vì người mà đặt việc Hồ Chí Minh cho rằng:

“Người đời ai cũng có chỗ hay chỗ dở Ta phải dùng chỗ hay của người vàgiúp người chữa chỗ dở Dùng người cũng như dùng gỗ Người thợ khéo thì

gỗ to, nhỏ, thẳng, cong, đều tuỳ chỗ mà dùng được” [39, tr.72] Còn thậm chínếu người có tài mà không biết dùng tài của họ thì cũng không được việc.Trong quá trình hoạt động và lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Hồ Chí Minh rấtxem trọng việc bố trí, sử dụng cán bộ và đòi hỏi cần phải thực hiện đảm bảonhững yêu cầu cụ thể sau: 1) Phải hiểu rõ và đánh giá đúng cán bộ, có nhưvậy mới bố trí và sử dụng đúng, tránh được những thiếu sót, sai lầm, mới pháthuy được mặt mạnh, hạn chế mặt yếu của cán bộ 2) Phải khéo dùng cán bộ,phải đặt đúng người, đúng việc, vì việc mà đặt người; khéo dùng cán bộ thểhiện ở chỗ biết kết hợp các thế hệ, các loại cán bộ một cách đúng đắn; khidùng cán bộ phải hết sức khách quan, công tâm, chống tư tưởng địa phươngchủ nghĩa, “óc bè phái, óc hẹp hòi” 3) Phải “có gan cất nhắc cán bộ”, tứcmạnh dạn đề bạt, bổ nhiệm cán bộ vào các cương vị cần thiết để đáp ứng yêucầu nhiệm vụ cách mạng đặt ra 4) Phải thương yêu cán bộ và tích cực giúp

đỡ cán bộ sửa chữa khuyết điểm, chớ nên thành kiến, xa lánh những cán bộ cóthiếu sót, khuyết điểm Đây là những quan điểm, chỉ dẫn hết sức độc đáo vàđúng đắn trong cách dùng người, bố trí, sử dụng cán bộ của Chủ tịch Hồ ChíMinh

Nắm vững quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí

Minh, Đảng ta có nhiều chủ trương, quan điểm đúng đắn, sáng tạo về công táccán bộ, Đảng ta cho rằng: Bổ nhiệm cán bộ là quyết định cử cán bộ giữ mộtchức vụ lãnh đạo trong bộ máy tổ chức, thực chất là giao trách nhiệm quyềnhạn cho cán bộ lãnh đạo một ban, một bộ, một ngành, một cơ quan, đơn vị…Đây là khâu quyết định trong công tác cán bộ.

Khái niệm nêu trên chỉ rõ ba đặc trưng quan trọng của khâu bổ nhiệmcán bộ:

Thứ nhất, bổ nhiệm là quyết định cử cán bộ giữ một chức vụ lãnh đạo,

quản lý trong cơ cấu tổ chức Trong một cơ cấu tổ chức có nhiều chức danhcần sử dụng cán bộ, những cán bộ được bổ nhiệm có nghĩa là được cất nhắc

từ vị trí người bị lãnh đạo, bị quản lý lên vị trí của người lãnh đạo, quản lýhoặc từ vị trí người lãnh đạo, quản lý cấp thấp lên vị trí người lãnh đạo, quản

lý cấp cao hơn Chính vì vậy, việc bổ nhiệm cán bộ luôn là một động lực tíchcực khuyến khích cán bộ phấn đấu vươn lên

Thứ hai, những cán bộ được bổ nhiệm lên vị trí mới được trao trách

nhiệm và quyền hạn tương xứng Bổ nhiệm cán bộ là quyết định trao cho cán

bộ đó một quyền hạn mới, cao hơn cương vị công tác hiện tại, đồng thời đòihỏi cán bộ đó phải phát huy trách nhiệm cá nhân tương xứng với quyền hạnđược trao

Thứ ba, bổ nhiệm cán bộ giữ vai trò quan trọng có ý nghĩa quyết định

trong công tác cán bộ Là công việc mang tính khoa học về tổ chức, độ chínhxác của việc bổ nhiệm cán bộ thể hiện chất lượng, hiệu quả của công tác quản

lý Bổ nhiệm sai cán bộ sẽ làm cho tổ chức trì trệ, rối loạn, nhiệm vụ bê trễkhó hoàn thành

- Những trường hợp cần bổ nhiệm cán bộ:

+ Khi có sự thay đổi tổ chức hoặc thay đổi các chức danh lãnh đạo,quản lý trong tổ chức

+ Những chức danh lãnh đạo, quản lý còn thiếu cần bổ nhiệm cho đủ.+ Thực hiện quy hoạch sắp xếp cán bộ chủ trì, bảo đảm cho đội ngũphát triển liên tục, kế tiếp nhau theo hướng dự định.

+ Rà xét, phát hiện những cán bộ được sử dụng không phù hợp cầnđiều chỉnh

Gần đây, theo quy chế kèm theo Quyết định số 68-QĐ/TW ngày04/7/2007 của Bộ Chính trị (khoá X) thì: bổ nhiệm cán bộ và giới thiệu cán

bộ ứng cử (gọi chung là bổ nhiệm cán bộ), tức là cấp uỷ có thẩm quyền quyếtđịnh cử cán bộ (bổ nhiệm, giới thiệu ứng cử) vào các vị trí lãnh đạo, quản lýcủa các tổ chức trong hệ thống chính trị

Từ những tư tưởng, quan điểm, quan niệm nêu trên có thể hiểu bổ nhiệm cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ quản lý ở các Huyện ủy ven biển Tỉnh Thanh Hóa là việc tập thể Ban Thường vụ Huyện uỷ các Huyện quyết định cử cán bộ giữ các chức vụ lãnh đạo, quản lý của các tổ chức trong hệ thống chính trị cấp huyện và chức danh chủ chốt cấp xã, thị trấn thuộc phạm

vi phân cấp theo nguyên tắc tập trung dân chủ, nhằm mục đích quản lý, sử dụng cán bộ có hiệu quả, đảm bảo việc thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của từng đơn vị và Đảng bộ huyện.

Qua quan niệm cho thấy:

Chủ thể quyết định bổ nhiệm cán bộ là Ban Thường vụ Huyện uỷ Bêncạnh đó, còn các tổ chức và cá nhân liên quan tham gia vào quá trình thựchiện công tác bổ nhiệm cán bộ như: cơ quan tham mưu về công tác tổ chứccán bộ, người đứng đầu và các tổ chức thành viên của hệ thống chính trịhuyện và cơ sở

Đối tượng xem xét bổ nhiệm là cán bộ lãnh đạo, quản lý diện Banthường vụ Huyện ủy quản lý có đủ phẩm chất chính trị, trình độ, năng lực, có

uy tín, sự tín nhiệm cao và phải đủ tiêu chuẩn.

- Nguyên tắc, thủ tục bổ nhiệm cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ

quản lý ở các huyện ven biển tỉnh Thanh Hóa.

Nguyên tắc, quy trình, thủ tục bổ nhiệm cán bộ phải thực hiện theođúng quan điểm, chủ trương, nghị quyết, điều lệ Đảng, pháp luật Nhà nước,Điều lệ của các tổ chức chính trị - xã hội; đặc biệt là Quyết định số 68 của BộChính trị (khoá X) và Quyết định số 483 của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ ThanhHóa khóa (khoá XVII) về ban hành quy chế bổ nhiệm cán bộ và giới thiệu cán

bộ ứng cử Trên cơ sở đó, Ban Thường vụ Huyện uỷ thực hiện bổ nhiệm cán

bộ thuộc cấp mình quản lý phải đảm bảo đúng nguyên tắc, đặc biệt nguyêntắc tập trung dân chủ, đảm bảo quy trình, thủ tục:

Một là, Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ, đi đôi với phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu và các tổ chức thành viên trong hệ thống chính trị.

Đảng là người đề ra chủ trương, đường lối, chính sách, tiêu chuẩn, quychế, quy định về công tác cán bộ và thông qua các cấp uỷ, tổ chức đảng, đảngviên trong cả hệ thống chính trị để lãnh đạo, tổ chức thực hiện các quyết địnhcủa Đảng về cán bộ và công tác cán bộ

Đảng trực tiếp quản lý đội ngũ cán bộ, trước hết là cán bộ lãnh đạo chủchốt các ngành, các cấp

Đảng phân công, phân cấp quản lý cán bộ cho các cấp uỷ và tổ chứcđảng, đồng thời thường xuyên kiểm tra việc thực hiện công tác cán bộ của cácngành, các cấp

Hai là, cấp uỷ, tổ chức đảng và tập thể lãnh đạo cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định một cách dân chủ trên cơ sở phát huy đầy đủ trách nhiệm và quyền hạn của từng thành viên, nhất là của người đứng đầu cơ quan, đơn vị, cơ sở.

Mọi vấn đề về công tác cán bộ phải do tập thể cấp uỷ và tổ chức đảng có

thẩm quyền (theo phân cấp quản lý) thảo luận dân chủ và quyết định theo đa số.

Người đứng đầu cấp uỷ, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị có trách nhiệmphát hiện, đề xuất bổ nhiệm cán bộ và tổ chức thực hiện các quyết định củatập thể về cán bộ trong lĩnh vực được phân công phụ trách

Cá nhân đề xuất bổ nhiệm, cơ quan tham mưu thẩm định, tập thể cấp uỷđảng quyết định phải chịu trách nhiệm về đề xuất, thẩm định, quyết định của mình

Ba là, xuất phát từ yêu cầu, nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị, cơ sở, phải căn cứ vào phẩm chất, đạo đức, năng lực và sở trường của cán bộ để bổ nhiêm cán bộ.

Xuất phát từ công việc, từ chức năng, nhiệm vụ của từng tổ chức vàtiêu chuẩn từng chức danh, kết quả đánh giá cán bộ mà bổ nhiệm cán bộ đúngchỗ, đúng lúc, đúng sở trường, thực hiện "vì việc đặt người", "có lên cóxuống", "có vào có ra" Tránh bổ nhiệm cán bộ vào vị trí mà bản thân cán bộchưa được học, chưa từng làm hoặc chưa am hiểu

Nhất thiết không điều động những cán bộ bị kỷ luật, không hoàn thànhnhiệm vụ ở đơn vị, cơ quan này sang nhận chức vụ tương đương hoặc cao hơn

ở nơi khác

Ở những nơi trì trệ, yếu kém phải thay cán bộ chủ chốt thì mạnh dạn bổnhiệm cán bộ trẻ được rèn luyện, thử thách, được đào tạo và có đủ tiêu chuẩnvào các chức vụ lãnh đạo, quản lý thích hợp

Bốn là, đảm bảo sự ổn định, kế thừa và phát triển của đội ngũ cán bộ, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của cơ quan, đơn vị, cơ sở.

Cần đảm bảo tính đồng bộ của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý, hìnhthành mối tương quan lực lượng đáp ứng yêu cầu trước mắt và lâu dài.Trong bổ nhiệm cán bộ cần chú ý đảm bảo tính liên tục, kế thừa và pháttriển vững chắc trong cả đội ngũ cán bộ; kết hợp hài hoà cán bộ lớn tuổidày dạn kinh nghiệm với cán bộ trẻ được đào tạo cơ bản đã qua rèn luyện

thực tiễn.

1.2 NGUYÊN TẮC TẬP TRUNG DÂN CHỦ TRONG BỔ NHIỆM CÁN BỘ DIỆN BAN THƯỜNG VỤ HUYỆN UỶ QUẢN LÝ Ở CÁC HUYỆN VEN BIỂN TỈNH THANH HÓA - QUAN NIỆM, NỘI DUNG, QUY TRÌNH THỰC HIỆN

1.2.1 Quan niệm về nguyên tắc tập trung dân chủ trong bổ nhiệm cán bộ diện Ban thường vụ Huyện ủy quản lý

+ Quan niệm về nguyên tắc tập trung dân chủ trong Đảng

Tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản trong tổ chức và hoạt động củacác Đảng Cộng sản Song, nguyên tắc này không chỉ đóng khung trong đảng,

mà khi giành được chính quyền, nó đã được thực hiện trong quản lý và hoạtđộng của nhà nước xã hội chủ nghĩa (XHCN) và của nhiều tổ chức chính trị -

xã hội trong chế độ XHCN

Nguyên tắc TTDC được C.Mác và Ph.Ăngghen nêu ra lần đầu vào năm

1847 trong việc tổ chức “Liên minh những người cách mạng”; sau đó, đượctiếp tục khẳng định trong tổ chức “Liên minh công nhân quốc tế” (Quốc tế I)

do chính C.Mác sáng lập vào năm 1864 và cùng với Ph.Ăngghen lãnh đạo tổchức này nhằm đáp ứng nhu cầu của của phong trào công nhân là phải thốngnhất lực lượng trong cuộc đấu tranh chống lại chủ nghĩa tư bản, bảo đảm sự

ổn định, nhất trí và tính tổ chức của đội tiên phong

V.I Lênin là người kế thừa và phát triển sáng tạo nguyên tắc tập trungdân chủ phù hợp với những điều kiện lịch sử và thời đại mới Ngay từ năm

1905, tại Hội nghị Trung ương Đảng Công nhân dân chủ-xã hội Nga, V.I.Lênin đề nghị đưa nguyên tắc TTDC vào chương trình nghị sự của Hội nghị

và được Hội nghị chấp thuận Tuy nhiên, tại Hội nghị, nguyên tắc TTDC vẫnchưa được đưa vào Điều lệ của Đảng Công nhân dân chủ-xã hội Nga, vì còn

có những ý kiến khác nhau Đảng Công nhân dân chủ-xã hội Nga họp Đại hội

từ ngày 23-4 đến ngày 8-5, năm 1906 để thống nhất lực lượng và nguyên tắc

tổ chức của Đảng Tại Đại hội này, V.I Lênin trình bày “Cương lĩnh hànhđộng” của Đảng Người viết: “nguyên tắc tập trung trong Đảng hiện nay đượcmọi người thừa nhận” [38, tr.279] Đại hội nhất trí thông qua Điều lệ mới củaĐảng Điều lệ ghi rõ: Tất cả các tổ chức đảng phải được xây dựng theonguyên tắc tập trung dân chủ Như vậy, nguyên tắc TTDC lần đầu tiên đượcghi trong Điều lệ của Đảng công nhân dân chủ- xã hội Nga vào năm 1906 vàđược thực hiện cho đến khi Đảng Cộng sản Liên Xô và các Đảng Cộng sản ởcác nước Đông Âu tan rã vào đầu thập kỷ 90 của thế kỷ XX.

Ở Việt Nam, thuật ngữ nguyên tắc tập trung dân chủ xuất hiện lần đầutiên vào năm 1929, trong Điều lệ Hội Việt Nam cách mạng thanh niên (gọi tắt

là “Thanh niên cách mạng hội”- một trong tổ chức tiền thân của Đảng Cộngsản Đông Dương Trong Điều lệ Hội thông qua tại Đại hội đại biểu toàn quốctháng 5-1929 ghi: “Hội tổ chức theo nguyên tắc tập trung” [32, tr.20] Trong

“Điều lệ vắn tắt của Đảng Cộng sản Việt Nam” được thông qua Hội nghịthành lập Đảng ngày 03-02-1930 chưa ghi nguyên tắc TTDC Tháng 10-1930Trung ương Đảng họp Hội nghị lần thứ nhất, quyết định đổi tên Đảng thànhĐảng Cộng sản Đông Dương và thông qua “Điều lệ Đảng Cộng sản ĐôngDương”, trong đó ghi: Đảng Cộng sản Đông Dương cũng như các chi bộ củaQuốc tế Cộng sản phải tổ chức theo lối dân chủ tập trung Trải qua các nhiệm

kỳ Đại hội Đảng, trong Điều lệ Đảng, Đảng ta đều khẳng định: “Đảng tổ chứctheo nguyên tắc tập trung dân chủ” và xác định TTDC là nguyên tắc tổ chức

cơ bản của Đảng Chủ tịch Hồ Chí Minh với cương vị Người sáng lập và lãnhđạo Đảng ta đã luôn khẳng định: Đảng phải hoạt động theo nguyên tắc dânchủ tập trung Nguyên tắc tập trung dân chủ không chỉ thực hiện nghiêm túctrong hoạt động của Đảng mà trong hoạt động của Nhà nước Điều 6, Hiếnpháp nước Cộng hòa XHCN Việt Nam năm 1992, ghi: “Quốc hội, Hội đồngnhân dân và các cơ quan khác của Nhà nước đều tổ chức và hoạt động theo

nguyên tắc tập trung dân chủ” [47, tr.178].

Nguyên tắc tập trung dân chủ trong Đảng quy định: Cơ quan lãnh đạocao nhất là Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng Trong thời gian giữa hainhiệm kỳ Đại hội, sự lãnh đạo của Đảng tập trung vào Ban Chấp hành Trungương Những nghị quyết của Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng là sảnphẩm kết tinh trí tuệ của toàn Đảng Khi nghị quyết của Đại hội Đảng và nghịquyết của Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã được thông qua thìtrở thành “pháp lệnh” đối với các tổ chức đảng và đảng viên Nghị quyết đóchính là thành quả của một quá trình thảo luận đóng góp dân chủ trong Đảng.Nghị quyết đúng và đi vào cuộc sống là sự thể hiện một cách đầy đủ nguyêntắc TTDC trong Đảng và trong sinh hoạt của Đảng Vì vậy, nếu xem nhẹ,buông lỏng hoặc thực hiện không đúng nguyên tắc TTDC sẽ gây những thiệthại nghiêm trọng đến năng lực hoạt động của Đảng, đến vai trò lãnh đạo vàảnh hưởng của Đảng trong xã hội, thậm chí dẫn đến Đảng bị tan rã

Một trong những đặc trưng cơ bản của đảng vô sản kiểu mới là thừanhận và thực hiện triệt để nguyên tắc TTDC trong tổ chức, sinh hoạt nội bộ vàtoàn bộ hoạt động của mình Đây không chỉ là một nguyên tắc tổ chức cơ bảnđối với đảng vô sản chân chính, mà còn là một quy luật và nhu cầu của quátrình phát sinh, phát triển và trưởng thành của Đảng

Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: Đảng tổ chức theo nguyên tắc dân chủ tậptrung Nghĩa là: có Đảng chương thống nhất, cơ quan lãnh đạo thống nhất Cánhân phải phục tùng đoàn thể, số ít phải phục tùng số nhiều, cấp dưới phải phụctùng cấp trên, địa phương phải phục tùng Trung ương

Rõ ràng, nguyên tắc TTDC là một chỉnh thể thống nhất, nguyên tắc nàyhướng tới sự tập trung thống nhất, nhưng là tập trung trên cơ sở dân chủ,mang tính chất dân chủ; bảo đảm, củng cố và tăng cường tập trung phải đặttrên cơ sở giữ vững, mở rộng và phát huy dân chủ Đến lượt mình, dân chủ

trong nguyên tắc TTDC chỉ được thực hiện đúng đắn và đầy đủ bằng sự bảođảm và chế ước bởi tập trung Mở rộng và phát huy dân chủ không có mụcđích gì khác ngoài việc hướng tới củng cố sự tập trung trong Đảng

Nói cụ thể, tập trung trên cơ sở dân chủ, mang tính chất dân chủ là sựtập trung trí tuệ ý chí và quyền lực của đa số, thiểu số phải phục tùng; là sựtập trung gắn liền giữa cấp trên và cấp dưới, cấp trên lắng nghe và tôn trọngcấp dưới, kiểm tra cấp dưới và cấp dưới tự giác phục tùng cấp trên, giám sátcấp trên Đồng thời, tập trung trên cơ sở dân chủ, được quyết định bởi nềntảng dân chủ là sự tập trung do toàn thể đảng viên kiến lập nên, không phải domột ai đó ban phát hoặc một nhóm nào có quyền thâu tóm; là sự tập trung của

ý chí, trí tuệ, quyền lực của đa số tạo nên một cách thống nhất và tự giác chứkhông phải là thứ tập trung được thiết lập một cách độc đoán, cưỡng bức nào

đó Nó khác hẳn, đối lập với mọi thứ: tập trung quan liêu, độc đoán chuyênquyền; tập trung nhằm trấn áp cấp dưới, trấn áp đảng viên, thoát ly cơ sở, xarời thực tiễn, tập trung theo kiểu hình hành “đẳng cấp” trong Đảng

Mặt khác, dân chủ phải hướng tới tập trung, bảo vệ và giữ vững tậptrung; là việc bảo vệ, tôn trọng quyền bình đẳng và phát huy trí tuệ, sự đónggóp của các đảng viên trong trong việc bàn bạc, thảo luận và quyết định cáccông việc của Đảng, không phân biệt đảng viên giữ chức vụ hoặc không giữchức vụ, đảng viên trẻ hoặc đảng viên có nhiều tuổi đảng; là sự tự do phát huymọi sáng kiến, kinh nghiệm của đảng viên, của các tổ chức đảng nhằm tậptrung cao nhất trí tuệ của toàn Đảng Đó cũng là sự mở rộng những conđường, phương pháp một cách đa dạng và rộng rãi đối với tất cả các đảngviên, các tổ chức của Đảng nhằm tạo nên sức mạnh chung bằng sự đoàn kếtthống nhất, hướng vào việc thực hiện mục tiêu, lý tưởng chung của toànĐảng, chứ không phải thứ dân chủ cực đoan mưu toan tạo ra sự chia rẽ bèphái, phân tán cục bộ phá vỡ sự đoàn kết thống nhất của Đảng, biến tổ chức

đảng thành câu lạc bộ bàn cãi suông, mất khả năng hành động thống nhất.

+ Quan niệm nguyên tắc tập trung dân chủ trong bổ nhiệm cán bộ diện Ban thường vụ huyện ủy quản lý:

Nguyên tắc tập trung dân chủ trong bổ nhiệm cán bộ là một nội dungcủa nguyên tắc tập trung dân chủ của Đảng nói chung, nguyên tắc tập trungdân chủ trong công tác tổ chức, cán bộ nói riêng Nguyên tắc tập trung dânchủ trong bổ nhiệm cán bộ phải vừa đảm bảo tính dân chủ, công khai, vừađảm bảo tính tập trung: Đảm bảo sự lãnh đạo của cấp ủy, của Ban thường vụcấp ủy, của tập thể lãnh đạo, thủ trưởng đơn vị, cơ quan, thực hiện đúngnguyên tắc, quy trình bổ nhiệm cán bộ

1.2.2 Nội dung, quy trình nguyên tắc tập trung dân chủ trong bổ nhiệm cán bộ diện Ban thường vụ huyện ủy quản lý

+ Nội dung nguyên tắc TTDC trong quá trình bổ nhiệm cán bộ lãnh

đạo, quản lý được thể hiện ở các nội dung cụ thể:

Một là: Người đứng đầu và các thành viên cấp ủy, lãnh đạo cơ quan,

đơn vị đề xuất nhân sự đề nghị bổ nhiệm và nêu nhận xét, đánh giá về cán bộđược đề xuất

Hai là: Cá nhân, tập thể đề nghị bổ nhiệm cán bộ, nhât là người đứng

đầu phải đề cao trách nhiệm của mình trong việc đề xuất, nhận xét, đánh giácán bộ, giúp tập thể cấp ủy xem xét, quyết định

Có như thế mới quy trách nhiệm được cho những cá nhân và tổ chức đềxuất cán bộ bổ nhiệm, tránh tình trạng dựa dẫm, đùn đẩy trách nhiệm lẫnnhau, khi bổ nhiệm cán bộ sai thì không ai chịu trách nhiệm Trong trườnghợp người lãnh đạo, quản lý không đề xuất, bồi dưỡng được cán bộ dự nguồn

để bổ nhiệm thì họ cũng phải chịu trách nhiệm như những trường hợp đề xuất

bổ nhiệm không đúng, gây hậu quả không tốt

Ba là: Tập thể cấp ủy, tổ chức đảng, lãnh đạo cơ quan, đơn vị thảo luận

nhận xét, đánh giá cán bộ một cách dân chủ, công khai trước khi biểu quyết

(bằng phiếu kín) đề nghị cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định bổ nhiệm.

Quyết định bổ nhiệm cán bộ cùng với nhận xét, đánh giá chính thức vềcán bộ đề nghị bổ nhiệm do tập thể cấp ủy, tổ chức đảng, lãnh đạo cơ quan,đơn vị xem xét, thảo luận quyết định theo đa số đúng theo Quyết định số 68-QĐ/TW ngày 04-7-2007 của Bộ Chính trị Trường hợp không thuộc thẩmquyền theo phân cấp quản lý thì tập thể cấp ủy lãnh đạo cơ quan, đơn vị đềnghị lên cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định

Bốn là: Cấp ủy, tổ chức đảng và tập thể lãnh đạo các cơ quan có thẩm

quyền xem xét, quyết định bổ nhiệm một cách dân chủ trên cơ sở phát huyđầy đủ trách nhiệm và quyền hạn của từng thành viên, nhất là của người đứngđầu cơ quan, đơn vị Việc đánh giá, lựa chọn, bổ nhiệm cán bộ phải do tập thểcấp ủy và tổ chức đảng, tập thể lãnh đạo các cơ quan có thẩm quyền thảo luậndân chủ và quyết định theo đa số Trường hợp người đứng đầu cơ quan, đơn

vị và tập thể lãnh đạo có ý kiến khác nhau thì cần báo cáo đầy đủ lên cấp cóthẩm quyền xem xét, quyết định; nếu tập thể lãnh đạo giới thiệu hai người có

số phiếu ngang nhau thì chọn nhân sự do người đứng đầu giới thiệu để quyếtđịnh bổ nhiệm hoặc trình cấp có thẩm quyền bổ nhiệm

Việc thực hiện quy trình bổ nhiệm phải đảm bảo chặt chẽ qua các bướcsau:( theo Quyết định số 68-QĐ/TW ngày 04-7-2007 của Bộ Chính trị)

- Trước hết, khi cơ quan, đơn vị có nhu cầu, cấp ủy tổ chức đảng phảitrình cơ quan có thẩm quyền về yêu cầu, số lượng và dự kiến phân công côngtác đối với cán bộ sẽ được bổ nhiệm Sau khi được cơ quan có thẩm quyềnđồng ý về chủ trương mới thực hiện các bước tiếp theo

- Người đứng đầu và các thành viên cơ quan, đơn vị đề xuất nhân sự dựkiến bổ nhiệm

- Căn cứ quy hoạch cán bộ, những người có trách nhiệm đề xuất nhân

sự, tiến hành đánh giá, nhận xét đầy đủ về cán bộ được dự kiến bổ nhiệm làm

căn cứ để lấy ý kiến cán bộ trong cơ quan, đơn vị.

- Tổ chức lấy ý kiến cán bộ, công chức trong cơ quan, đơn vị

Cấp có thẩm quyền quản lý cán bộ tiến hành các bước lấy ý kiến cán

bộ, công chức trong cơ quan, đơn vị về cán bộ dự kiến bổ nhiệm

Tại các hội nghị lấy phiếu tín nhiệm phải tiến hành các công việc chínhnhư sau:

+ Nêu mục đích, yêu cầu

+ Công bố tiêu chuẩn cán bộ cần bổ nhiệm

+ Thông báo danh sách cán bộ do tập thể lãnh đạo giới thiệu; tóm tắt lýlịch, quá trình học tập công tác; nhận xét, đánh giá ưu, khuyết điểm mặtmạnh, mặt yếu, triển vọng phát triển; dự kiến phân công công tác đối với từngcán bộ được giới thiệu

Trường hợp người được giới thiệu bổ sung ngoài danh sách nhân sự dolãnh đạo đưa ra lấy ý kiến, thì người giới thiệu phải báo cáo rõ và chịu tráchnhiệm về lý lịch, nhận xét, đánh giá của cá nhân mình về người của mình giớithiệu

+ Lập danh sách lấy phiếu tín nhiệm

+ Ghi phiếu lấy ý kiến (không phải ký tên)

Kết quả phiếu tín nhiệm có giá trị tham khảo quan trọng, là một trongnhững căn cứ để xem xét, nhưng không phải là căn cứ duy nhất và chủ yếu đểquyết định

- Tập thể lãnh đạo xem xét, quyết định bổ nhiệm hoặc trình lên cấp trên

bổ nhiệm theo quy định phân cấp quản lý cán bộ

Tập thể lãnh đạo (cấp ủy đảng, lãnh đạo đơn vị) căn cứ ý kiến đề xuấtcủa các cá nhân có trách nhiệm, sự tín nhiệm của tập thể xem xét, đánh giá vàthảo luận một cách toàn diện, sau đó quyết định theo ý kiến của đa số cácthành viên trong lãnh đạo Trường hợp có ý kiến khác nhau giữa tập thể lãnh

đạo và người đứng đầu cơ quan, đơn vị, thì báo cáo lên cấp trên xem xét,quyết định.

Đối với những cán bộ thuộc diện của Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lýthì quy trình nêu trên được bổ sung thêm những yêu cầu cao hơn

Khi cần thiết, cơ quan có thẩm quyền quyết định bổ nhiệm cán bộ gặp,trao đổi ý kiến hoặc uỷ quyền cho cơ quan tham mưu về công tác tổ chức -cán bộ gặp, trao đổi ý kiến với nhân sự trước khi quyết định

Quy trình xem xét bổ nhiệm lại cũng cơ bản như quy trình xem xét bổnhiệm lần đầu

Chương 2 NGUYÊN TẮC TẬP TRUNG DÂN CHỦ TRONG BỔ NHIỆM CÁN BỘ THUỘC DIỆN BAN THƯỜNG VỤ HUYỆN UỶ QUẢN LÝ Ở CÁC HUYỆN VEN BIỂN TỈNH THANH HÓA - THỰC TRẠNG, NGUYÊN

NHÂN VÀ KINH NGHIỆM

2.1 THỰC TRẠNG THỰC HIỆN NGUYÊN TẮC TẬP TRUNG DÂN CHỦ TRONG CÔNG TÁC BỔ NHIỆM CÁN BỘ DIỆN BAN THƯỜNG VỤ HUYỆN ỦY QUẢN LÝ Ở CÁC HUYỆN VEN BIỂN TỈNH THANH HÓA

2.1.1 Tình hình đội ngũ cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện ủy các huyện ven biển quản lý

* Về số lượng, chất lượng, cơ cấu:

- Đối với cán bộ cấp xã, thị trấn:

Trong quá trình phát triển của từng địa phương, quán triệt các quanđiểm của Đảng về công tác cán bộ, các huyện ven biển tỉnh Thanh Hóa luônquan tâm đến công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bổ nhiệm, bố trí, sắpxếp đội ngũ cán bộ Trong 5 huyện ven biển của tỉnh Thanh Hóa có tổng số

204 xã, thị trấn Tổng số cán bộ chủ chốt cấp xã, thị trấn là 1045, trong đó: nữ 34nam 1011, số cán bộ trẻ dưới 35 tuổi 40 Số lượng các chức danh cụ thể là: Bí thưĐảng ủy kiêm Chủ tịch HĐND là 204, trong đó cán bộ nữ là 6 ; Phó bí thư trựcĐảng ủy 204, trong đó nữ 13; Chủ tịch UBND 204, trong đó có 3 nữ, Phó chủ tịchHĐND 204, trong đó có 4 nữ; Phó chủ tịch UBND 225, trong đó có 8 nữ

Đội ngũ cán bộ cấp xã thuộc diện BTVHU quản lý ở các huyện ven biểntỉnh Thanh Hóa phần lớn được thử thách, rèn luyện, trưởng thành từ cơ sở và côngtác từ quân đội, các ngành khác chuyển về Nhìn chung, đội ngũ này có bản lĩnhchính trị vững vàng, tin tưởng vào đường lối đổi mới của Đảng Đại bộ phận cán

bộ có ý thức tổ chức kỷ luật tốt, đoàn kết thống nhất, giữ gìn phẩm chất đạo đức,

lối sống lành mạnh, gắn bó với quần chúng; có kiến thức và kinh nghiệm thựctiễn; tận tụy với công việc, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, khắc phụckhó khăn vươn lên hoàn thành nhiệm vụ Xuất phát từ yêu cầu thực tế nhiệm vụcủa cơ sở, đảng ủy các xã, thị trấn đã có chuyển biến trong nhận thức về công táccán bộ, xác định rõ công tác cán bộ là trách nhiệm của cấp ủy nên đã quan tâmchăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ Theo báo cáo của Ban Tổ chức Tỉnh ủy ThanhHóa tổng hợp ở các huyện vùng biển: Từ năm 2005 đến nay đã bổ nhiệm mới 356đồng chí và bổ nhiệm lại 689 đồng chí Chủ yếu là thực hiện bố trí đợt đại hộiĐảng năm 2010 nhiệm kỳ 2010-2015 Việc bố trí, đề bạt cán bộ đều do tập thể cóthẩm quyền quyết định theo phân công, phân cấp quản lý Việc lựa chọn, bố trícán bộ thời gian qua cơ bản là đúng người, đúng việc, thực hiện đúng quy trình,đảm bảo nguyên tắc TTDC Để đảm bảo tiêu chuẩn trình độ chuyên môn, lý luậncho cán bộ trước khi bố trí, sử dụng.Từ năm 2005 đến nay, mỗi huyện ủy đã phốihợp với trường chính trị tỉnh mở được từ 1-2 lớp trung cấp chính trị tại chức, 1-2lớp trung cấp quản lý nhà nước, phối hợp các trường đại học mở các lớp đại họcvừa học vừa làm Vì vậy, trình độ cán bộ cấp xã nói chung, trình độ đội ngũ cán

bộ cấp xã thuộc diện BTVHU quản lý nói riêng đã từng bước được nâng lên Chấtlượng đội ngũ cán bộ được thể hiện: 100% có trình độ học vấn trung học phổthông, 67,3% có trình độ trung cấp chuyên môn, 93,4% có trình độ trung cấpchính trị, 245 có trình độ đại học, 26 thạc sỹ

Các số liệu trên cho thấy, đội ngũ cán bộ cấp xã thuộc diện BTVHUquản lý có trình độ học vấn và trình độ lý luận chính trị tương đối khá Tuynhiên, chất lượng đội ngũ cán bộ ở đây cũng còn nhiều bất cập Số cán bộchưa được đào tạo về chuyên môn còn nhiều, số có trình độ cao đẳng, đại họccòn ít, số có bằng đại học chủ yếu là hệ tại chức và từ xa Tuổi đời bình quâncao cụ thể: Hoằng Hóa bình quân là 44,5; Hậu Lộc bình quân là 44; Nga Sơnbình quân là 43,5; Tĩnh Gia bình quân là 45; Quảng Xương bình quân là 44,5

Tỷ lệ cán bộ nữ còn quá thấp Tổng số cả 5 huyện là 34 đồng chí bằng0,33%.Qua đánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ thuộc diện Ban thường vụhuyện ủy quản lý trong những năm qua, kết quả năm 2005 là: Cán bộ hoànthành xuất sắc chức trách nhiệm vụ được giao: 60/1395 đạt 4,3%; Cán bộhoàn thành tốt chức trách nhiệm vụ được giao: 1215/1395 đạt 88%; Cán bộhoàn thành nhiệm vụ: 120/1395 đạt 7,7 %.

Kết quả đánh giá năm 2012: Cán bộ hoàn thành xuất sắc chức tráchnhiệm vụ được giao là 125/1400 bằng 12,5% Cán bộ hoàn thành tốt chức tráchnhiệm vụ được giao là 1160/1400 bằng 83% Cán bộ hoàn thành nhiệm vụ là45/1400 bằng 3,1% Cán bộ chưa hoàn thành nhiệm vụ là 20/1400 bằng 1,4 %

Như vậy, cả về chất lượng và cơ cấu, đội ngũ cán bộ cấp xã thuộc diệnBTVHU quản lý ở các huyện ven biển tỉnh Thanh Hóa, về cơ bản đáp ứngyêu cầu nhiệm vụ chính trị hiện nay, song vẫn còn nhiều mặt yếu kém chưađáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ của thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóatrong thời kỳ đổi mới của đất nước

- Đối với các phòng, ban cấp:

Qua khảo sát 5 huyện ven biển của tỉnh Thanh Hóa cho thấy: tổng sốcác cán bộ diện Trưởng, Phó các phòng, ban, đoàn thể và Giám đốc các trungtâm là 414, trong đó cán bộ nữ là 55 bằng 23,2%, cán bộ trẻ dưới 35 tuổi là 64bằng 15,4%, cụ thể các Huyện là: Hậu Lộc tổng số cán bộ là 82 trong đó nữ là

12, trẻ dưới 35 là 11 Hoằng Hóa tổng số cán bộ là 85 trong đó nữ là 11, trẻdưới 45 tuổi là 12 Nga Sơn tổng số cán bộ là 82 trong đó nữ là 10, trẻ dưới

35 tuổi là 13.Tĩnh Gia tổng số cán bộ là 85 trong đó nữ là 10, trẻ dưới 35 tuổi

là 14 Quảng Xương tổng số cán bộ là 80 trong đó nữ là 12, trẻ dưới 35 là 14.Theo báo cáo của Ban Tổ chức Tỉnh ủy Thanh Hóa, đội ngũ cán bộ cấp huyệnthuộc diện BTVHU quản lý cho thấy, đa số cán bộ được trưởng thành từ cuộckháng chiến chống Mỹ, số còn lại trưởng thành sau ngày miền Nam hoàn toàn

giải phóng và có một số trưởng thành trong thời kỳ đổi mới Cơ cấu cán bộhiện nay đang tồn tại cả ba thế hệ, mỗi thế hệ có những điểm mạnh, yếu khácnhau Số cán bộ trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mỹ là những cán

bộ có kinh nghiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo phong trào quần chúng Họ thực sự

là đội quân nòng cốt trong việc tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối củaĐảng và chính sách của Nhà nước trong thời kỳ đổi mới Hạn chế cơ bản của

số cán bộ này không được đào tạo bài bản, ít nhiều ảnh hưởng của cơ chế tậptrung quan liêu, bao cấp, khả năng tư duy sáng tạo bị hạn chế, không tích cựcđổi mới Số cán bộ trưởng thành trong thời kỳ đổi mới là những người có kinhnghiệm từng trải và tiếp thu được những kinh nghiệm của lớp cán bộ đi trước,đồng thời cũng là lực lượng có sự tiếp cận một cách cơ bản những tiến bộkhoa học kỹ thuật hiện đại, nhưng cần quan tâm bồi dưỡng năng lực thực tiễn

về quản lý kinh tế, xã hội, quản lý nhà nước, năng lực công tác Đảng Các thế

hệ cán bộ có sự hỗ trợ bổ sung cho nhau trong công tác, số cán bộ trẻ từngbước hình thành được bản lĩnh chính trị vững vàng, kinh nghiệm lãnh đạo, chỉđạo và phong cách đạo đức lối sống từ sự dìu dắt của các thế hệ cán bộ đitrước và là nguồn để thay thế dần số cán bộ lớn tuổi

Mặc dù đã được trẻ hóa một bước, song độ tuổi trung bình của cácchức danh cán bộ lãnh đạo các phòng, ban cấp huyện vẫn còn cao Bìnhquân trung bình của các huyện ven biển tỉnh Thanh Hóa là 45,7 tuổi:Trong đó Nga Sơn bình quân 45; Hoằng Hóa bình quân 46; Hậu Lộc bìnhquân 44,5; Tĩnh Gia bình quân 46,5; Quảng Xương bình quân 45,5 Điều

đó đặt ra vấn đề là phải khẩn trương đào tạo, bồi dưỡng, rèn luyện để bổsung lực lượng trẻ vào đội ngũ này Cơ cấu độ tuổi nhìn chung chưa đảmbảo yêu cầu Độ tuổi của từng chức danh khá cao (độ tuổi trên 45 tuổichiếm trên 47,6%), nhất là các chức danh cán bộ chủ chốt, khó có thể tạonguồn cho cán bộ cấp cao hơn

Về cơ cấu giới tính, trong những năm qua, cấp ủy các cấp đã có sựquan tâm trong việc bồi dưỡng, đào tạo và bổ nhiệm cán bộ nữ giữ các chức

vụ lãnh đạo, quản lý ở cấp huyện, nhưng hiện nay tỷ lệ cán bộ nữ vẫn cònthấp Qua khảo sát các chức danh cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện thuộcdiện BTVHU quản lý ở 5 huyện ven biển tỉnh Thanh Hóa, trong tổng số 414cán bộ thì có 55 cán bộ nữ, chiếm 13,3% (chưa đạt tỷ lệ 20% theo yêu cầu củaTrung ương)

Về trình độ lý luận và năng lực quản lý: số cán bộ lãnh đạo, quản lý cấphuyện thuộc diện BTVHU quản lý có trình độ lý luận chính trị cử nhân và caocấp chiếm 83,5%; cán bộ có trình độ lý luận chính trị trung cấp chiếm 16,5%,không còn cán bộ ở trình độ sơ cấp Về năng lực quản lý, đa phần cán bộ lãnhđạo, quản lý cấp huyện trưởng thành từ hoạt động thực tiễn và trong công tácchuyên môn, được đào tạo từ nhiều nguồn và bằng nhiều hình thức khác nhau(ngắn hạn, dài hạn, tập trung, tại chức), nhìn chung hiện tại có thể đáp ứng vàhoàn thành tương đối tốt chức năng, nhiệm vụ của mình Về trình độ ngoạingữ và tin học, đội ngũ cán bộ cấp huyện thuộc diện BTVHU quản lý ở cáchuyện ven biển tỉnh Thanh Hóa được đào tạo về ngoại ngữ và tin học hiệnchiếm tỷ lệ thấp Về ngoại ngữ, phổ biến nhất là tiếng Anh ở trình độ A, cómột số ít được đào tạo ở trình độ B, C Về tin học, chủ yếu là học ở chươngtrình tin học ứng dụng văn phòng, được đào tạo ở trình độ phổ cập

Nhìn chung, trình độ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện thuộc diệnBTVHU quản lý không đồng đều ở các cơ quan: cán bộ ở khối Đảng có trình

độ lý luận chính trị cao hơn các các cơ quan khác; cán bộ khối nhà nước ngoàiviệc cần được trang bị kiến thức quản lý nhà nước, quản lý kinh tế để đáp ứngvới yêu cầu và nhiệm vụ trong giai đoạn đẩy mạnh CNH, HĐH, còn cần phảiđược trang bị thêm trình độ lý luận chính trị Thực tế hiện nay, nhiều cán bộlãnh đạo, quản lý cấp huyện rất ít người có chuyên môn nghiệp vụ và kiến

thức pháp luật vững chắc để có thể giải quyết nhanh chóng công việc, do đócòn có tình trạng xử lý công việc theo kinh nghiệm, nếu gặp vấn đề mới phátsinh rất dễ bị lúng túng, gây chậm trễ trong giải quyết công việc Điều đó đòihỏi các cấp ủy huyện phải quan tâm hơn đến công tác đào tạo, bồi dưỡngnhững kiến thức cần thiết cho đội ngũ cán bộ.

* Tình hình quy hoạch cán bộ:

Từ khi có Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ươngĐảng khóa VIII và Nghị quyết số 42-NQ/TW ngày 30-11-2004 của Bộ Chính trị(khóa IX) về công tác quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý thời kỳ đẩy mạnh CNH,HĐH đất nước, công tác quy hoạch cán bộ đã có bước chuyển biến rõ nét, đặc biệt

là chuyển biến về nhận thức Thực hiện các nghị quyết của Ban Chấp hành Trungương và Nghị quyết, Chỉ thị của Bộ Chính trị, các hướng dẫn của Ban Tổ chứcTrung ương và các chỉ thị, kế hoạch của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, BTVHU cáchuyện đã xây dựng kế hoạch, triển khai tổ chức thực hiện nghiêm túc, thống nhất,chặt chẽ công tác quy hoạch cán bộ, phục vụ thiết thực cho công tác đào tạo, bổnhiệm cán bộ của huyện Căn cứ vào thẩm quyền được phân công, phân cấp quản

lý cán bộ, các cấp ủy xây dựng quy hoạch đội ngũ cán bộ thuộc thẩm quyền cấptrên quản lý xem xét phê duyệt; xây dựng và phê duyệt quy hoạch đội ngũ cán bộthuộc thẩm quyền cấp mình quản lý BTVHU các huyện đã xây dựng quy hoạchBan Chấp hành Đảng bộ huyện, các chức danh cán bộ thuộc diện Ban thường vụHuyện ủy quản lý

Kết quả quy hoạch đội ngũ cán bộ thuộc diện BTVHU quản lý cho hai giaiđoạn 2015 - 2020 và giai đoạn 2020 - 2025 ở 5 huyện ven biển cụ thể như sau:

- Quy hoạch các chức danh cán bộ chủ chốt xã, thị trấn:

Tổng số xã, thị trấn thực hiện quy hoạch cán bộ 204/204, đạt 100%.Mỗi xã, thị trấn quy hoạch 10 - 11 chức danh Theo báo cáo tổng hợp của Ban

Tổ chức Tỉnh ủy Thanh Hóa, tổng hợp 5 - 6 chức danh thuộc diện BTVHUquản lý: Bí thư đảng ủy, Phó bí thư thường trực đảng ủy; Chủ tịch, Phó chủ

tịch HĐND; Chủ tịch, Phó chủ tịch UBND Tổng số 1.132 cán bộ nguồn, bìnhquân 2,36 cán bộ nguồn cho một chức danh; trong đó, cán bộ nữ trong quyhoạch là 99 người, đạt 8,74%; nguồn là cán bộ có độ tuổi trẻ (dưới 35 tuổi)

203 người, đạt 17,9% Trình độ Trung học phổ thông có 1.132 cán bộ trongquy hoạch bằng 100%; Đại học, cao đẳng có 121 cán bộ trong quy hoạch,chiếm 10,06%; trung cấp 980 cán bộ trong quy hoạch, chiếm 86,5% Lý luậnchính trị: cử nhân, cao cấp có 12 cán bộ trong quy hoạch, chiếm 1,06%; trungcấp 995 cán bộ trong quy hoạch, chiếm 87,89%

- Quy hoạch các chức danh cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện thuộc diện BTVHU quản lý:

Số cán bộ cấp huyện của 5 huyện có 568 người trong quy hoạch, bìnhquân 2,32 cán bộ trong quy hoạch cho một chức danh Trong đó, nữ là 83 cán

bộ trong quy hoạch, chiếm 14,61%; cán bộ trong quy hoạch diện trẻ (dưới 35

tuổi) là 164, chiếm 28,87% Trình độ văn hóa: tốt nghiệp trung học phổ thông

có 568 cán bộ trong quy hoạch, đạt 100% Thạc sĩ có 52 cán bộ trong quyhoạch, chiếm 0,9%; đại học có 568 cán bộ trong quy hoạch, chiếm 100%; Lýluận chính trị: cử nhân,cao cấp 381 cán bộ trong quy hoạch, chiếm 67,07%;Trung cấp có 187 cán bộ trong quy hoạch, chiếm 39,3%

Số liệu khảo sát nêu trên cho thấy, nhìn chung chất lượng đội ngũ cán bộtrong quy hoạch chưa cao, nhất là nguồn quy hoạch cho cán bộ chủ chốt cấp xã.Trong nguồn cán bộ thuộc diện Ban thường vụ Huyện ủy quản lý, nguồn cán bộ

nữ, cán bộ trẻ còn thấp Nguồn quy hoạch bình quân cho một chức danh cònthấp, chỉ có 2,3-2,4 cán bộ trong quy hoạch cho một chức danh Vì vậy, khi cóyêu cầu bổ nhiệm cán bộ lãnh đạo, quản lý thường gặp nhiều khó khăn

2.1.2 Những kết quả và ưu điểm đạt được

- BTVHU các huyện ven biển tỉnh Thanh Hóa đã tập trung quán triệt vàthực hiện nghiêm túc nguyên tắc Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và

quản lý đội ngũ cán bộ theo nguyên tắc TTDC, đồng thời phát huy tráchnhiệm của các tổ chức thành viên và người đứng đầu trong các tổ chức trong

hệ thống chính trị Thống nhất trên nguyên tắc đó, căn cứ vào các văn bản quyđịnh của Trung ương, của Tỉnh ủy Thanh Hóa, BTVHU các huyện đã nghiêncứu cụ thể hóa thành những quy chế, quy định về công tác cán bộ Trên cơ sởcác văn bản quy định đó, BTVHU chỉ đạo các cấp, các ngành, đoàn thể, cácđảng ủy, chi ủy trực thuộc thực hiện theo phân cấp quản lý cán bộ Nguyêntắc TTDC được thực hiện thống nhất và nghiêm túc hơn trên cơ sở được đảmbảo bằng tổ chức, bằng quy chế đã góp phần hạn chế được những thiếu sót,khuyết điểm trong công tác cán bộ nói chung và trong việc bổ nhiệm cán bộdiện BTVHU quản lý nói riêng

- BTVHU các huyện đã xây dựng, ban hành và chỉ đạo tổ chức thựchiện thống nhất các quy chế, quy trình về công tác cán bộ như: Quy định vềphân công, phân cấp quản lý tổ chức bộ máy và cán bộ; Quy chế bổ nhiệmcán bộ và giới thiệu cán bộ ứng cử Quy chế đánh giá cán bộ Các quy chế,quy định thực hiện chủ trương phân cấp quản lý cán bộ, xác định rõ tráchnhiệm của các cấp ủy, của tập thể và cá nhân nhất là người đứng đầu trongcông tác cán bộ Việc thực hiện nghiêm túc các quy chế, quy định đã phát huyđược tinh thần dân chủ, công khai lấy ý kiến của tập thể, cấp dưới trong lựachọn bổ nhiệm cán bộ đã góp phần khắc phục được không ít những biểu hiện

cá nhân, cục bộ, thiếu dân chủ trong công tác cán bộ

Nhìn chung, từ công tác nhận xét, đánh giá đến tiến hành quy trình bổnhiệm đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý diện BTVHU quản lý ở các huyệnven biển tỉnh Thanh Hóa trong thời gian qua được tiến hành khá chặt chẽ Vìthế đến nay các huyện đều có đội ngũ cán bộ chất lượng khá tốt, các đồng chíluôn có bản lĩnh chính trị vững vàng, có ý thức vươn lên, ý chí kiên định vớiđường lối đổi mới của Đảng Trong thực hiện nhiệm vụ luôn có tinh thần chủ

động dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, luôn gắn bó với nhân dân,được nhân dân tin tưởng Hầu hết các đồng chí được bổ nhiệm vào các chứcdanh lãnh đạo, quản lý đều phát huy tốt vai trò ở cương vị công tác mới Việc

bổ nhiệm lại đã được thực hiện theo đúng quy trình, đây là một dịp kiểm tra,đánh giá đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý về tiêu chuẩn, mức độ hoàn thànhnhiệm vụ và sự tín nhiệm đối với đơn vị mình trong thời gian đảm nhậncương vị lãnh đạo, đồng thời phát huy dân chủ của tập thể cán bộ, đảng viên

và quần chúng trong xây dựng đội ngũ cán bộ của đơn vị

- Cùng với việc bố trí, sắp xếp, thực hiện đúng quy trình nhân sự bổnhiệm, các cấp ủy, tổ chức đảng ngày càng quan tâm đến chất lượng và cơcấu, khắc phục những hạn chế, những bất hợp lý về các yếu tố giới, vùng, lĩnhvực trong bổ nhiệm, đề bạt cán bộ lãnh đạo, quản lý

- Trong công tác bổ nhiệm cán bộ, các cấp ủy, tổ chức đảng thực hiệnnguyên tắc tập thể quyết định theo đa số, tôn trọng và đề cao vai trò, quyềnhạn và trách nhiệm của người đứng đầu Đa số các đồng chí lãnh đạo đứngđầu cấp ủy, cơ quan, đơn vị đã chủ động nghiên cứu, nhận xét, đề xuất với tậpthể việc bố trí, bổ nhiệm trong bộ máy cơ quan, đơn vị mình phụ trách Cáccấp ủy lãnh đạo khi ra quyết định đều tôn trọng lắng nghe, ủng hộ những ýkiến đề xuất đúng đắn, công tâm của người thủ trưởng, ý kiến của các cơ quantham mưu và của cấp dưới, thảo luận dân chủ để đi đến thống nhất và quyếtđịnh theo đa số Trong quá trình thực hiện quy trình, BTV các huyện đã tậptrung vào việc nâng cao trách nhiệm của từng thành viên, cụ thể:

Một là: Về trách nhiệm của người đứng đầu và các thành viên cấp ủy

trong việc đề xuất, nêu nhận xét về nhân sự giới thiệu đề nghị bổ nhiệm

Hầu hết các cá nhân người đứng đầu và thành viên trong tập thể cấp ủy,lãnh đạo đã đề cao vai trò, trách nhiệm của mình trong việc nhận xét, đánh giácán bộ và đề xuất nhân sự bổ nhiệm Các ý kiến nhận xét, đánh giá cán bộ của