Chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn, bản ở tỉnh bắc giang trong giai đoạn hiện nay

Trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Đảng ta chỉ rõ: “Tập trung củng cố, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng, tạo chuyển biến rõ rệt về ch

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rènluyện dựa trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin Đảng là một tổ chứcchặt chẽ, thống nhất ý chí và hành động, được tổ chức theo nguyên tắc tậptrung dân chủ Hệ thống tổ chức của Đảng tương ứng với hệ thống tổ chứchành chính 4 cấp của Nhà nước: Cấp Trung ương, cấp tỉnh, thành phố (trựcthuộc Trung ương), cấp huyện (quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh), vàcấp cơ sở (xã, phường, thị trấn)

Trong công tác xây dựng Đảng, là nền tảng của Đảng, là hạt nhân chínhtrị ở cơ sở Các chi bộ thôn, bản trực thuộc Đảng bộ cơ sở là sợi dây chuyền

để liên lạc giữa Đảng với quần chúng Chi bộ là tế bào của Đảng, là nơi trựctiếp tiến hành các hoạt động để xây dựng nội bộ đảng, là nơi trực tiếp quản lý,giáo dục và rèn luyện đảng viên, chi bộ chính là nền móng của Đảng, chi bộtốt thì mọi việc sẽ tốt

Theo quy định của Điều lệ Đảng (khóa XI): “Chi bộ cơ sở họp thường lệmột tháng một lần, họp bất thường khi cần” Chính vì vậy việc tổ chức sinhhoạt chi bộ là một hoạt động thường xuyên của các chi bộ Đảng, mọi chủtrương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, của địaphương đều được truyền tải, phổ biến trong sinh hoạt chi bộ Mọi định hướnglãnh đạo của chi bộ về xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội của địa phương,công tác xây dựng chi bộ, phân công nhiệm vụ cho đảng viên cũng được bàn

và quyết định trong sinh hoạt chi bộ Sinh hoạt chi bộ thường xuyên để nắmbắt tình hình đảng viên trong chi bộ, công tác lãnh đạo của chi bộ, kiểm trađảng viên trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, để tăng cường mối quan hệ mậtthiết giữa chi bộ, giữa đảng viên với nhân dân trên địa bàn góp phần nâng caonăng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của

Nâng cao chất lượng sinh hoạt của các chi bộ thôn, bản một trong nhữngnhiệm vụ quan trọng của công tác xây dựng đảng Trong những năm vừa qua,Đảng ta đã ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị, các văn bản hướng dẫn, chỉ đạo

về nội dung nâng cao chất lương sinh hoạt chi bộ như:

+ Quyết định số 95-QĐ/TW của Ban bí thư Trung ương (khóa IX) quyđịnh về chức năng, nhiệm vụ của Đảng bộ, chi bộ cơ sở xã

+ Chỉ thị số 10-CT/TW của Ban bí thư Trung ương ( khóa X) về nângcao chất lượng sinh hoạt chi bộ

+ Hướng dẫn số 57-HD/BTCTW của Ban tổ chức Trung ương về “Một

số vấn đề nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ”

+ Hướng dẫn số 05-HD/BTCTW của Ban tổ chức Trung ương về “Nộidung sinh hoạt chi bộ trong các loại hình ”

Gần đây nhất, ngày 02-3-2012 Ban tổ chức Trung ương đã ban hànhHướng dẫn số 09-HD/BTCTW về “Nội dung sinh hoạt chi bộ”

Trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Đảng ta chỉ rõ:

“Tập trung củng cố, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức

cơ sở đảng, tạo chuyển biến rõ rệt về chất lượng hoạt động của các loạihình… Quan tâm đào tạo, bồi dưỡng và xây dựng đội ngũ cấp ủy viên, trướchết là bí thư cấp ủy, thực hiện trẻ hóa, tiêu chuẩn hóa, tăng cường bồi dưỡng

kỹ năng, nghiệp vụ theo chức danh cán bộ cơ sở”

Do có sự chỉ đạo sát sao, cụ thể và kịp thời của Trung ương về công tácxây dựng Đảng nói chung, trong đó có công tác nâng cao chất lượng sinh hoạtcủa các chi bộ thôn, bản nói riêng, trong thời gian qua Đảng bộ tỉnh BắcGiang đã luôn quan tâm chỉ đạo nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ ở cácđảng bộ xã Ban thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Đề án số 02-ĐA/TU ngày29/4/2011 về “Nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của giai đoạn 2011

- 2015” Ban tổ chức Tỉnh ủy ban hành Công văn số 835-CV/BTCTU về việc

“sinh hoạt chi bộ” Các đồng chí ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, ủy viênBan Chấp hành Đảng bộ tỉnh được phân công phụ trách huyện; các đồng chícán bộ lãnh đạo, chuyên viên Ban tổ chức Tỉnh ủy đã xây dựng kế hoạch về

dự sinh hoạt chi bộ trên địa bàn phụ trách Chính bởi vậy, chất lượng sinhhoạt chi bộ nói chung, chi bộ thôn, bản nói riêng trên địa bàn tỉnh Bắc Giang

đã có nhiều chuyển biến Hầu hết các chi bộ thôn, bản trên địa bàn toàn tỉnh

đã cố gắng tìm tòi, cải tiến nội dung và hình thức sinh hoạt theo hướng gắnliền với thực tiễn của địa phương, phát huy tính tiên phong gương mẫu củađội ngũ đảng viên Công tác đánh giá, phân loại đảng viên từng bước đượcnâng cao, sát thực hơn Nhiều chi bộ đã quan tâm đến công tác tạo nguồn, bồidưỡng kết nạp đảng viên, tăng cường quản lý đảng viên thông qua sinh hoạtchi bộ

Tuy nhiên, do nhiều lý do khác nhau, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấucủa nhiều chi bộ thôn, bản trên địa bàn tỉnh còn yếu Việc đổi mới, nâng caochất lượng sinh hoạt chi bộ còn hạn chế Nội dung sinh hoạt ở một số chi bộthôn, bản chậm đổi mới Việc tổ chức sinh hoạt chuyên đề còn hình thức, kỹnăng điều hành, chủ trì cuộc họp của nhiều đồng chí bí thư chi bộ còn yếu, cóchi bộ duy trì thời gian sinh hoạt chưa nghiêm túc, tỷ lệ đảng viên dự sinhhoạt còn vắng nhiều Ý thức tổ chức kỷ luật, tính đảng của một số đảng viêntrong sinh hoạt chưa cao, việc phát hiện đấu tranh xử lý kịp thời đảng viên viphạm còn hạn chế

Những hạn chế, khuyết điểm trên do nhiều nguyên nhân cả về khách quan

và chủ quan nhưng nguyên nhân chủ quan vẫn là chủ yếu: Ban chỉ ủy, đồng chí

bí thư chi bộ và đội ngũ đảng viên trong một số chi bộ chưa nhận thức một cáchđầy đủ và sâu sắc về mục đích và yêu cầu, nội dung của sinh hoạt chi bộ, chưathấy hết được vị trí, vai trò của chi bộ trong toàn bộ hệ thống của Đảng; trình độ,năng lực và kinh nghiệm làm công tác đảng của một bộ phận cấp ủy, bí thư chi

bộ còn hạn chế, chưa qua đào tạo, bồi dưỡng nên việc điều hành hoạt động chi

bộ còn lúng túng, chưa đúng quy trình và thủ tục; các chi bộ thôn, bản nhất là chi

bộ nông nghiệp bố trí theo địa bàn dân cư, đảng viên chủ yếu là anh em, họhàng, làng xóm nên cấp ủy và đồng chí bí thư chi bộ còn có tư tưởng nể nang,nương nhẹ, dĩ hòa vi quý…Làm cho tính kỷ luật và tinh thần đấu tranh của đảngviên trong chi bộ có phần giảm nhẹ Một nguyên nhân nữa là do chế độ phụ cấpcủa đồng chí bí thư chi bộ còn thấp nên việc đầu tư nghiên cứu chuyên môn,nghiệp vụ, phương pháp lãnh đạo còn hạn chế Nhiều đồng chí trong chi ủy và bíthư chi bộ có tư tưởng làm khóa nào biết khóa đó, nên không đầu tư cho côngtác lãnh đạo, chỉ đạo và hoạt động của chi bộ

Xuất phát từ những lý do nêu trên, là người trực tiếp làm công tác tổchức xây dựng Đảng, tác giả đã có nhiều lần xuống dự sinh hoạt chi bộ nhất

là chi bộ thôn, bản Tác giả luôn băn khoăn tự nhủ với tình hình như hiện naylàm thế nào để cải tiến, nâng cao chất lượng hoạt động của các chi bộ thôn,bản Ngay từ khi được học lớp Thạc sỹ Khoa học Chính trị, chuyên ngànhXây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam, tác giả luôn luôn ấp ủ nghiên cứu về vấn

đề này Đến nay sau khi đã được trang bị đầy đủ các kiến thức về lý luận xây

dựng Đảng tác giả quyết định chọn đề tài: “Chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang trong giai đoạn hiện nay” làm nội dung nghiên

cứu với mong muốn đóng góp một phần nhỏ bé của mình vào công tác xâydựng Đảng của tỉnh Bắc Giang trong giai đoạn hiện nay

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Nghiên cứu về chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn, bản thuộc các Đảng bộ

xã là một trong những nội dung được nhiều nhà nghiên cứu, giảng dạy và hoạtđộng thực tiễn quan tâm Nhiều học viên, nghiên cứu sinh chọn đề tài làm nộidung viết luận án và luận văn tốt nghiệp trình độ tiến sĩ, thạc sĩ Các đề tài,công trình nghiên cứu tiêu biểu phải kể đến là:

- Nguyễn Phương Cương (2006), Chất lượng sinh hoạt của chi bộ thôn ở các đảng bộ xã của huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội trong giai đoạn hiện nay.

- Nguyễn Thị Bích Hạnh (2008), Tư tưởng Hồ Chí Minh về chi bộ Đảng với việc xây dựng Đảng vững mạnh trong sạch.

- Cao Thanh Vân (2008), Chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn xóm ở thành phố Hà Nội giai đoạn hiện nay.

- Nguyễn Hồng Sơn (2010), Chất lượng sinh hoạt chi bộ thuộc các Đảng

bộ xã ở thành phố Hà Nội giai đoạn hiện nay, Luận văn Thạc Sĩ khoa học

Bên cạnh các công trình, Đề tài nghiên cứu còn có các bài viết đăng trêncác báo, tạp chí như:

- Ngô Đình Xây (10-2002), Những tiêu chí cần có để nâng cao chất lượng buổi sinh hoạt chi bộ, thông tin công tác đảng, Học viện Chính trị quốc

gia Hồ Chí Minh

- Thu Thủy (12-7-2009), Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ gắn với việc thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, Tạp chí Ban Tuyên giáo điện tử.

- Minh Tuấn và Thanh Liêm (05-9-2009), Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, vấn đề là ở cấp ủy hay đảng viên?, Tạp chí xây dựng Đảng điện

tử

- Bùi Văn Tiếng (20-3-2010), Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ khu

dân cư, Tạp chí Cộng sản điện tử.

Nội dung của các bài viết phản ánh thực chất của sinh hoạt chi bộ hiệnnay, cung cấp thêm những luận cứ khoa học và kinh nghiệm thực tiễn về sinhhoạt chi bộ Tuy nhiên cho đến thời điểm hiện nay, trên địa bàn tỉnh BắcGiang chưa có một đề tài nào đi sâu nghiên cứu một cách hệ thống và toàndiện về chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn, bản trong phạm vi toàn tỉnh

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn

3.1 Mục đích

Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về chi bộ thôn, bảntỉnh Bắc Giang, luận văn tập trung phân tích, đánh giá chất lượng sinh hoạtchi bộ thôn, bản tỉnh Bắc Giang hiện nay; xác định nguyên nhân; rút ra kinhnghiệm và đề xuất một số giải pháp cụ thể để nâng cao chất lương sinh hoạtchi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang từ nay đến năm 2020

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang hiện nay

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Luận văn tập trung khảo sát, nghiên cứu tình hình sinh hoạt chi bộ thôn,bản ở một số Đảng bộ xã thuộc tỉnh Bắc Giang từ năm 2008 đến nay (Theotinh thần nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Bắc Giang lần thứ XVII, nhiệm kỳ

2010 - 2015) Đề xuất kịp thời những giải pháp nâng cao chất lượng sinh hoạt

chi bộ thôn, bản trên địa bàn toàn tỉnh hiện nay.

5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu của luận văn

5.1 Cơ sở lý luận

Luận văn được thực hiện dựa trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam vềxây dựng

-5.2 Cơ sở thực tiễn

Luận văn nghiên cứu trên cơ sở thực tiễn hoạt động lãnh đạo công tácxây dựng Đảng của Tỉnh ủy Bắc Giang và chất lượng sinh hoạt của các chi bộthôn, bản ở tỉnh Bắc Giang từ năm 2008 đến nay

5.3 Phương pháp nghiên cứu

Dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh, Luận văn sử dụng một số phương pháp cụ thể như: Các phươngpháp chuyên ngành và liên ngành, tổng kết thực tiễn, phân tích và tổng hợp,

so sánh, điều tra xã hội học, sử dụng chuyên gia

6 Đóng góp về khoa học của luận văn

Luận văn đã làm rõ thêm về thực trạng sinh hoạt và chất lượng sinh hoạtchi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang hiện nay, đồng thời đề xuất các giải phápnhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Sau khi bảo vệ và được công nhận luận văn có thể làm tài liệu tham khảocho những người làm công tác xây dựng Đảng, đặc biệt là đội ngũ bí thư chi

bộ và chi ủy viên ở các chi bộ thôn, bản trên địa bàn tỉnh Bắc Giang

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục,Luận văn gồm 3 chương, 6 tiết

Chương 1 CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ THÔN, BẢN Ở TỈNH BẮC GIANG - NHỮNG VẪN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1.1 KHÁI QUÁT VỀ TỈNH BẮC GIANG; CÁC THÔN, BẢN VÀ CHI BỘ THÔN, BẢN Ở TỈNH

1.1.1 Khái quát về tỉnh Bắc Giang, các thôn, bản ở tỉnh

1.1.1.1 Khái quát về tỉnh Bắc Giang

Bắc Giang là một tỉnh miền núi có diện tích tự nhiên 3.843,95 km2, dân

số 1.576.962 người, mật độ trung bình 410,2 người/1km2 Toàn tỉnh có 10đơn vị hành chính gồm 9 huyện và 1 thành phố là Sơn Động, Lục Ngạn, LụcNam, Yên Thế, Tân Yên, Lạng Giang, Hiệp Hoà, Việt Yên, Yên Dũng vàthành phố Bắc Giang với 230 xã, phường, thị trấn

* Về điều kiện tự nhiên:

Phía Bắc và Đông Bắc của tỉnh Bắc Giang giáp tỉnh Lạng Sơn; phía Tây vàTây Bắc giáp tỉnh Thái Nguyên; phía Nam và Tây Nam giáp tỉnh Hải Dương,tỉnh Bắc Ninh và thành phố Hà Nội; phía Đông giáp tỉnh Quảng Ninh

Bắc Giang có chiều ngang rộng nhất theo hướng Đông - Tây khoảng 120

km, chiều dọc hẹp nhất theo hướng Bắc - Nam khoảng 26 km

Bắc Giang có vị trí địa lý khá độc đáo, là tụ điểm cuối cùng các cánhcung Ngân Sơn, Yên Lạc, Bắc Sơn, Đông Triều là khởi điểm trong dải đấtchuyển tiếp Bắc Châu Thổ Do ở giữa vùng núi và đồng bằng nên địa lý tựnhiên của Bắc Giang phong phú và đa dạng bao gồm: Vùng rừng núi, vùngđồi trung du, vùng thềm phù sa cổ, vùng thềm mài mòn

Khí hậu của Bắc Giang cũng mang những đặc trưng chuyển tiếp, vừa cótính chất nhiệt đới nóng ẩm, vừa có tính chất á nhiệt đới Nhiệt độ trung bình

hàng năm là 230C, lượng mưa trung bình từ 1.500 - 1.700mm Nhìn chung,khí hậu Bắc Giang có nhiều thuận lợi cho một nền kinh tế công - nôngnghiệp

Mạng lưới sông hồ của Bắc Giang tương đối phong phú, bao gồm cáccon sông lớn: Sông Thương, sông Cầu, sông Lục Nam

Nguồn tài nguyên thiên nhiên của Bắc Giang phong phú và đa dạng vớihơn 20 loại khoáng sản, khoảng 40 loại mỏ vàng, sắt, chì, kẽm, thuỷ ngân.Bắc Giang có hàng chục mỏ than đá và than bùn như Đồng Rẽ (huyện SơnĐộng), Bố Hạ (huyện Yên Thế)…

* Về kinh tế:

Từ khi tái lập tỉnh đến nay (01-7-1997) nền kinh tế của tỉnh Bắc Giang

đã có nhiều chuyển biến rõ rệt Tiến trình công nghiệp hoá được đẩy mạnh, cơcấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực Tốc độ tăng trưởng kinh tế bìnhquân hàng năm đạt 9,2%, trong đó: công nghiệp - xây dựng tăng 14,9%; dịch

vụ tăng 8,7%; nông, lâm nghiệp và thuỷ sản tăng 2,9% GDP bình quân/ngườiước đạt 1.080 USD, tăng 420 USD so với năm 2010 Sản xuất Công nghiệptiếp tục được quan tâm phát triển, duy trì tốc độ tăng trưởng khá Đến nay trênđịa bàn tỉnh đã hình thành 34 cụm công nghiệp thu hút 225 dự án với 3.200 tỷđồng Sản xuất nông nghiệp phát triển, đã hình thành một số vùng sản xuấtnông nghiệp hàng hóa tập trung theo hướng nâng cao chất lượng sản phẩm vàhiệu quả kinh tế Chương trình xây dựng nông thôn mới đạt được một số kếtquả bước đầu cơ cấu ngành công nghiệp tiếp tục có sự chuyển dịch theo hướngtăng tỷ trọng chăn nuôi, giảm tỷ trọng trồng trọt Thương mại, dịch vụ và du lịchtăng trưởng khá, giá trị xuất khẩu tăng cao Tổng mức lưu chuyển hàng hoá bán

lẻ về doanh thu dịch vụ năm 2012 đạt gần 11.560 tỷ đồng Năn 2013 ước đạt15.000 tỷ đồng, tốc độ tăng trưởng bình quân 3 năm (2011 - 2013) đạt 26

%/năm Thu hút đầu tư ở trọng và ngoài nước đạt được kết quả tích cực

Đến nay, toàn tỉnh đã thu hút 139 dự án (trong đó 93 dự án trong nước,

46 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài) với số vốn 5.192,5 tỷ đồng và 1.331triệu USD Kết cấu hạ tầng tiếp tục được quan tâm, đầu tư nâng cấp Toàntỉnh đã huy động được 5.100 tỷ đồng để đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng và

đô thị

* Về văn hoá - xã hội:

Chất lượng giáo dục - đào tạo được duy trì, công tác xã hội hoá giáo dụcđược quan tâm Quy mô dạy nghề được mở rộng, đáp ứng cơ bản nhu cầu họcnghề của người lao động, 10/10 huyện thành phố và 230 xã, phường, thị trấnđạt chuẩn phổ cập trẻ 5 tuổi, các hoạt động văn hoá, thể thao không ngừngphát triển Đến nay toàn tỉnh có 127 nhà văn hoá cấp xã, 2061 nhà văn hoácấp thôn (tăng 67 nhà so với năm 2010) Công tác bảo vệ, chăm sóc sức khoẻnhân dân có nhiều tiến bộ Tỷ lệ người tham gia bảo hiểm y tế đạt 64%, cứ35,5 cán bộ y tế/1 vạn dân, 7 bác sỹ/1 vạn dân, 19,5 giường bện/1 vạn dân.Công tác xoá đói giảm nghèo, đảm bảo an ninh xã hội, giải quyết chế độchính sách và phòng chống tệ nạn xã hội được quan tâm Đã giải quyết việclàm cho trên 65.600 lao động, tỷ lệ hộ nghèo giảm từ19,61% năm 2010 xuốngcòn 12,11% năm 2012 và ước năm 2013 còn 11% Thực hiện chi trả kịp thời,đúng quy định cho gần 3 vạn người có công đang hưởng trợ cấp xã hội

* Về quốc phòng an ninh:

Đẩy mạnh nâng cao chất lượng công tác giáo dục quốc phòng xây dựngkhu vực phòng thủ, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận anninh nhân dân Hoàn thành 100% chỉ tiêu tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũhàng năm 100% ban chỉ huy quân sự cấp xã được tổ chức kiện toàn theo quyđịnh Tích cự đấu tranh phòng ngừa các loại tội phạm, bài trừ các tệ nạn xãhội Từ 2011 đến nay, toàn tỉnh đã phát hiện 327 vụ với 456 đối tượng xâmphạm về trật tự quản lý kinh tế, gây thiệt hại 12,9 tỷ đồng; điều tra khám phá

1.771 vụ với 1.899 đối tượng phạm pháp hình sự, đạt tỷ lệ 74,9%, triệt phá 31đường dây ma tuý lớn Tai nạn giao thông giảm trên cả 3 tiêu chí.

* Công tác xây dựng Đảng có chuyển biến tiến bộ:

Toàn Đảng bộ tỉnh Bắc Giang tiếp tục đẩy mạng cuộc vận động “Học tập

và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” Đẩy mạnh công tác sinh hoạtchi bộ, đổi mới cả về nội dung và hình thức sinh hoạt, ý thức sinh hoạt Đảngđược nâng lên, thực hiện nghiêm túc Nghị quyết Trung ương 4 (khoá XI) củaĐảng “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay” Thực hiệnnghiêm túc công tác kiểm tra, giám sát, đến nay cấp uỷ các cấp đã kiểm traviệc chấp hành với 2493 tổ chức Đảng, 13.920 đảng viên Qua kiểm tra đã xử

lý kỷ luật 20 tổ chức Đảng, 1055 đảng viên

* Công tác xây dựng chính quyền:

- Hoạt động của HĐND, UBND các cấp được nâng lên, tăng cường hoạtđộng giám sát, tiếp xúc cử tri, trả lời ý kiến kiến nghị của cử tri

UBND các cấp nâng cao hiệu quả quản lý và điều hành Thực hiệnnghiêm túc việc đánh giá, xếp loại trách nhiệm người đứng đầu Nâng caochất lượng hoạt động của cơ chế một cửa, một cửa liên thông, một cửa điện

tử, ý thức, trách nhiệm phục vụ nhân dân của đội ngũ cán bộ, công chức Đẩymạng công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại tố cáo, phòng chống tham nhũng,lãng phí

* Hoạt động của mặt trận tổ quốc và các đoàn thể nhân dân:

Các cấp uỷ Đảng đã quan tâm lãnh đạo hoạt động của Mặt trận Tổ quốc

và các tổ chức chính trị - xã hội Cấp uỷ, chính quyền các cấp thường xuyên

tổ chức giao ban với Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể Tỷ lệ hội viên, đoànviên tham gia sinh hoạt trong tổ chức ngày càng tăng

Tình hình dân tộc, tôn giáo trên địa bàn tỉnh cơ bản ổn định Đại bộphận nhân dân tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, chấp hành tốt chính

sách, pháp luật của Nhà nước, của địa phương, xây dựng đời sống văn hoá

ở khu dân cư

1.1.1.2 Các thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang, vai trò và đặc điểm

* Vai trò của các thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang.

Theo Đại từ điển tiếng Việt “Thôn, làng là một phần của xã, gồm nhiềuxóm” [54, tr.1584]’ “Bản là đơn vị dân cư nhỏ nhất của một vùng dân tộcthiểu số Việt Nam, tương đương với làng xóm [54, tr.92]

Tại Thông tư số 04/2012/TT - BNV ngày 31-8-2012 của Bộ Nội vụ ghirõ: Thôn, làng, ấp, bản, buôn, phun, sóc…(gọi chung là thôn) được tổ chức ở

xã dưới xã là thôn, không phải là một tổ chức hành chính mà là một tổ chức

tự quản của cộng đồng dân cư có chung địa bàn cư trú trong một khu vực ởmột xã, nơi thực hiện dân chủ trực tiếp và rộng rãi để phái huy các hình thứchoạt động tự quản, tổ chức nhân dân thực hiện chủ trương, đường lối củaĐảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và nhiệm vụ cấp trên giao

Như vậy, thôn, bản có vai trò vô cùng quan trọng trong đời sống xã hội ởtỉnh Bắc Giang Vai trò của các thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang thể hiện cụ thểtrên những nội dung chủ yếu sau đây:

Thứ nhất, thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang là nơi trực tiếp tổ chức thực hiện mọi đường lối, chủ trương của Đảng; chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Với đặc điểm là một vùng đất cổ, có truyền thống lịch sử lâu đời, bởi vậytrên địa bàn tỉnh Bắc Giang các thôn, bản đan xem, cộng đồng các dân tộcsống xen canh, xen cư, tạo nên sự đoàn kết, gắn bó các dân tộc anh em Thôn,bản ở tỉnh Bắc Giang được hình thành từ lâu đời, có vai trò to lớn trong đờisống của cộng đồng dân cư Tại đây, diễn ra các hoạt động lao động dản xuất,đảm bảo đời sống của dân cư, đồng thời thôn, bản cũng là nơi tạo nên các sắcthái văn hoá đặc thù của mỗi vùng, miền Mọi chủ trương, đường lối củaĐảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Suy cho cùng phải được chuyển

tải đến từng thôn, bản, từng người dân Các phong trào như: Toàn dân đoànkết xây dựng đời sống văn hoá, xây dựng thôn bản văn hoá, gia đình văn hoáhay việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở đều được tổ chức triển khai và

thực hiện ở thôn, bản

Thứ hai, thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang là nơi diễn ra các hoạt động của cộng đồng dân cư tạo nên các sắc thái đặc sắc, đa dạng và phong phú của văn hoá các dân tộc tỉnh Bắc Giang.

Thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang là nơi cư trú lâu đời của nhân dân các dântộc trong tỉnh Trong mỗi thôn, bản hình thành các cộng đồng người, cácdòng họ cùng huyết thống, cùng dân tộc, cùng tôn giáo Tuy nhiên, do sựbiến động của cuộc sống, so chiến tranh, do sự di cư buôn bán, làm ăn, docác điều kiện sống khác nhau, trong các thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang còn cócác gia đình, các dòng họ khác đến sinh sống Họ mang đến các thôn bảncác phong tục, tập quán, cách thức làm ăn khác nhau, những nét văn hoákhác nhau Qua sự giao thoa giữa những người bản địa (người gốc) vàngười từ nơi khác đến tạo nên sự phong phú, đa dạng của văn hoá vùngmiền Vùng là điểm khác biệt tạo nên các sắc thái văn hoá của các vùngmiền, các xã, các huyện trong tỉnh Bắc Giang

Thứ ba, ở trong các thôn, bản của tỉnh Bắc Giang còn lưu giữ và bảo tồn nhiều phong tục tập quán tạo nên các sắc thái văn hoá của các dân tộc tỉnh Bắc Giang.

Như trên ta đã nói, thôn bản của tỉnh Bắc Giang được hình thành từ lâuđời Bởi vậy nhiều hoạt động của con người trong các thôn, bản được lưutruyền, lập đi, lập lại từ đời này sang đời khác Trong mỗi gia đình, dòng họđều có các nghi lễ, quy định khác nhau Các tập tục như: cưới xin, ma chay,tín ngưỡng, thờ cúng…đã trở thành lối mòn, tiềm thức của thôn, bản, conngười, của mỗi dòng họ, được lưu truyền từ đời này sang đời khác Mặc dù

cho đến ngày nay nhiều phong tục, tập quán đã được cải tiến, sửa đổi cho phùhợp với đời sống mới, xong những sắc thái văn hoá thể hiện tính thuần phong

mỹ tục vẫn được lưu giữ và bảo tồn trong các thôn bản, tạo nên sắc thái, màusắc văn hoá của mỗi vùng, miền, mỗi dân tộc trong tỉnh Các sắc thái văn hoánày được thể hiện rõ nét qua ngày hội văn hoá các dân tộc tỉnh Bắc Giangđược tổ chức thường niên 2 năm một lần

* Đặc điểm của các thôn, bản ở tình Bắc Giang.

Với đặc điểm của một tỉnh miền núi phía Bắc có nhiều dân tộc anh emsinh sống như: Kinh, tày, Nùng, Sán Dùi, Cao Lan, Sán Chí, Dao, Hoa… cácthôn, bản ở tỉnh Bắc Giang có nhiều đặc điểm riêng biệt

Một là, mặc dù có nhiều dân tộc anh em sinh sống nhưng đồng bào các dân tộc ở các thôn, bản sống đan xen, có nhiều điểm văn hoá chung.

Đồng bào các dân tộc anh em sống chủ yếu ở các huyện: Lục Nam, LụcNgạn, Sơn Động, Yên Thế, Lạng Giang Nếu như ở nhiều tỉnh miền núinhư Hà Giang, Tuyên Quang, Cao Bằng, Lạng Sơn, Bắc Kan…có nhữngbản vùng cao chủ yếu là dân tộc ít người sinh sống thì ở tỉnh Bắc Giangtrong các bản có vài ba dân tộc anh em sinh sống Đặc biệt, nhờ có côngcuộc đổi mới, đường xá giao thông, điện, thông tin , việc giao lưu pháttriển kinh tế đã làm cho các thôn, bản có nhiều đổi mới Trong các thôn,bản có nhiều dân tộc anh em sinh sống, đời sống vật chất tinh thần, sựgiao lưu văn hoá ngày càng phát triển Phong tục tập quán của các dân tộctuy có những nét đặc sắc riêng nhưng sự khác biệt không nhiều, chủ yếumang đậm nét sắc thái văn hoá của các dân tộc tỉnh Bắc Giang Đó là nênvăn hoá miền núi, đời sống tâm linh là tín ngưỡng đa thần mà cối lõi làthờ cúng các vị thần nông nghiệp, các vị thần có công với nước Các dântộc thiểu số ở tỉnh Bắc Giang đều có phong tục thờ cúng tổ tiên, canh tácruộng nước, nương rẫy, có truyền thống đoàn kết gắn bó cộng đồng người

dân trong các thôn, bản đã có sự giao lưu về văn hoá, làm ăn kinh tế, giữgìn các phong tục, tập quán tốt đẹp của người xưa để lại.

Hai là, trong các thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang trước đây người dân sống thưa thớt, cách xa nhau Nhưng ngày nay người dân sống đông hơn, sự giao lưu của các dân tộc giữ các thôn, bản được phát triển cả về kinh tế và văn hoá.

Trước đây ở các huyện miền núi cao như Sơn Động, Lục Nam, LụcNgạn, Yên Thế quy mô thôn bản nhỏ, người dân sống thưa thớt, từ nhà nọ đếnnhà kia khoảng cách rất xa Do quá trính phát triển của xã hội, ngày nay cácthôn, bản quy mô ngày càng lớn Thêm vào đó sự phát triển của hệ thốngđường giao thông, người ở dưới xuôi lên làm ăn sinh sống lập nghiệp trênmiền núi ngày càng nhiều Sự pháp triển kinh tế và công nghiệp hình thànhnên các khu công nghiệp, cụm công nghiệp và trang trại đã làm cho các thôn,bản ngày càng phát triển Chẳng hạn tuyến đường Quốc lộ 13 từ thành phốBắc Giang đi huyện Sơn Động được mở rộng, cải tạo và nâng cấp Từ thị trấn

An Châu (huyện Sơn Động) đã xây dựng thêm tuyến đường vào thị trấnThanh Luận nối liền với tỉnh Quảng Ninh tại dãy núi Yên Tử, xây dựng nhàmáy nhiệt điện Sơn Động, đã làm cho thôn, bản thay đổi, dân cư đông đúc Nếu như trước đây việc đi lại, thông thương làm ăn, buôn bán, giao lưuvăn hoá giữa các thôn, bản gặp khó khăn, thì nay thuận lợi và thông thương.Người dân giữa các thôn bản đi lại buôn bán, làm ăn phát triển kinh tế, giao lưuvăn hoá, học hỏi lẫn nhau Không còn sự phân biệt giữa miền xuôi và miền núi,giữa vùng này với vùng khác Thông tin giữa các thôn, bản ngày càng thườngxuyên, xoá bỏ ranh giới giữa các vùng miền trên địa bàn toàn tỉnh

Ba là, công tác quản lý hoạt động của các thôn, bản vừa mang tính chất pháp lý lại vừa mang đậm tính chất đạo lý và các phong tục cộng đồng dân cư.

Theo quy định chung, thôn bản ở tỉnh Bắc Giang tuy không phải là mộtcấp hành chính nhưng lại là cánh tay nối dài của chính quyền cơ sở Với tínhchất là một đơn vị tự quản của cộng đồng dân cư, thôn bản vừa mang tínhchất Nhà nước vì chức danh trưởng thôn, trưởng bản do nhân dân các thôn,bản trực tiếp bầu ra và được chủ tịch UBND xã quyết định bổ nhiệm, đồngthời thôn, bản lại là nơi mà ở đó chi bộ Đảng, Ban quản lý thôn bản, các đoànthể quần chúng trong thôn, bản gắn liền với người dân, nắm dân và hiểu dân.Chính quyền cơ sở muốn vững mạnh, phải đặc biệt quan tâm đến các thôn,bản trên địa bàn Việc củng cố, xây dựng và phát triển các thôn, bản vữngmạnh, tăng cường đoàn kết, hoà hợp, gắn bó giữa các dân tộc trong từng thôn,bản, giữa thôn bản này với thôn bản khác là động lực mạng mẽ để xây dựng

hệ thống chính trị ở cơ sở vững mạnh, tạo điều kiện để phát triển kinh tế, vănhoá - xã hội, đảm bảo quốc phòng an ninh ở cơ sở

Để quản lý tốt mọi hoạt động của các thôn, bản phải tuân thủ theo cácquy định của Đảng và Nhà nước (các nội quy, quy định, hướng dẫn, các chủtrương, chính sách của Nhà nước và Chính phủ) mà người trực tiếp điều hành làban quản lý thôn, bản Tuy nhiên, do đặc điểm huyết thống, họ hàng, dòng tộc,làng xóm, láng giềng trong công tác quản lý các hoạt động của thôn, bản, ngoàitính chất pháp lý cuả Nhà nước, việc quản lý thôn, bản còn phải khôn khéo vậndụng nhiều yếu tố khác đan xen như: yếu tố làng bản, dân tộc, họ hàng, làngxóm, phong tục tập quán…Bởi vì con người sống trong các thôn, bản thiên vềtình cảm “Một trăm cái lý không bằng một tý cái tình” Chính vì vậy, chúng tachủ trương xây dựng thôn, bản văn hoá gắn với gia đình văn hoá có ý nghĩ vôcùng to lớn, thúc đẩy xây dựng thôn, bản ngày càng văn minh, tiến bộ

Bốn là, mặc dù có nhiều tiến bộ nhưng về trình độ dân trí, các điều kiện

về cơ sở hạ tầng kinh tế, xã hội, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân các dân tộc miền núi tỉnh Bắc Giang vẫn còn khoảng cách so với thành thị và

nhiều nơi khác.

Đảng và Nhà nước ta có nhiều chủ trương, chính sách ưu tiên phát triểncác vùng đồng bào dân tộc thiểu số, các vùng cao, vùng sâu, vùng xa Tuynhiên, do điều kiện địa hình không thuận lợi, giao thông còn hạn chế Thêmvào đó do trình độ nhận thức, tập quán lạc hậu vẫn còn tồn tại trong đời sốngcủa đồng bào các dân tộc tỉnh Bắc Giang, bởi vậy việc học tập, nâng cao trình

độ dân trí của con em đồng bảo các dân tộc trong tỉnh còn hạn chế Đường xá

đi lại đến các bản làng vùng cao chưa được đầu tư nhiều Việc hưởng thụ vănhóa của đồng bào các dân tộc trong tỉnh còn ít Phong tục tập quán làm ăn,sinh sống còn lạc hậu, thiếu hiểu biết khoa học Bởi vậy, đời sống vật chất vàtinh thần của nhân dân ở các thôn, bản vùng cao tuy có nhiều cải thiện so vớitrước nhưng so với các vùng đô thị trong tỉnh (thành phố, thị trấn), với các địaphương miền xuôi còn chênh lệch về khoảng cách, nhân dân còn phải chịunhiều thiệt thòi

1.1.2 Các chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang - Vị trí, vai trò, đặc điểm, chức năng, nhiệm vụ

1.1.2.1 Vị trí, vai trò, đặc điểm của chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang

* Vị trí, vai trò của chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang

Theo từ điển tiếng việt: Vị trí là chỗ, nơi xác định, là địa vị, vai trò trong

nghĩa Mác - Lê nin, Đảng cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minhkhẳng định Trong quá trình hoạt động cách mạng, đẫm mình trong phongtrào cộng sản và công nhân quốc tế, C Mác và Ph Ăng ghen đã đưa ra nhữngquan điểm đầu tiên về vị trí, vai trò của chi bộ Trong tác phẩm “Liên đoànnhững người cộng sản” Hai ông khẳng định về cơ cấu Liên đoàn gồm chi bộ,khu bộ, tổng khu bộ, Ban chấp hành Trung ương và Đại hội: Chi bộ đượchình thành từ các hội bí mật trong các tổ chức của công nhân Chi bộ phải có

sự liên hệ chặt chẽ với nhau và liên hệ với Trung ương Nếu các chi bộ không

có sự liên hệ chặt chẽ với nhau sẽ dẫn tới sự cắt đứt liên lạc với Trung ương

và như vậy sẽ làm mất đi chỗ dựa cho “Liên đoàn những người cộng sản”.Hai ông còn cho rằng trong hoạt động phải thường xuyên củng cố các chi bộ,biến các chi bộ thành trọng tâm và hạt nhân của các hiệp hội công nhân, làmắt xích quan trọng, là chỗ dựa vững chắc của Đảng

Kế thừa và phát triển sáng tạo các quan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen

về xây dựng các tổ chức Đảng, V.I Lênin đã ra sức xây dựng Đảng kiểu mớicủa giải cấp công nhân - Đảng Bôn sê vích Nga Theo Lênin “Đảng là đội tiênphong của giai cấp thì phải hết sức có tổ chức Đảng viên phải tham gia trongmột tổ chức của Đảng [34, tr.86] Trong toàn bộ hệ thống tổ chức của Đảng,V.I.Lênin coi trọng đến chi bộ Bởi vì chi bộ là nơi hàng ngày, hàng giờ diễn

ra công tác giáo dục, rèn luyên, phân công công tác, quản lý, phát triển đảngviên, thanh lọc đảng viên, nhằm làm cho họ luôn là chiến sỹ tiên phong củagiai cấp công nhân

Lênin còn khẳng định: Các chi bộ phải liên hệ chặt với nhau và vớiTrung ương để trao đổi kinh nghiệm công tác, thực hiện tuyên truyền quầnchúng cách mạng Đồng thời các chi bộ phải tự thích nghi với mọi điềukiện, mọi lĩnh vực của đời sống xã hội và mọi tầng lớp nhân dân Lê nincho rằng mỗi chi bộ và mỗi uỷ ban công nhân của Đảng phải là một điểm

tựa để tiến hành công tác tuyên truyền, cổ động và tổ chức thực hiện trongquần chúng”, tức là nhất định phải đi đến nơi mà quần chúng đi và trongmỗi bước đi, phải cố gắng làm cho ý thức của quần chúng hướng về chủnghĩa xã hội [34, tr.447].

Theo Lênin “Trong các chi bộ, ta thấy còn có rất ít tính chủ động, hoạtđộng của họ tại địa phương sẽ rất có lợi về mặt tác động vào những người ngoàiĐảng [34, tr.56], các cán bộ, các cơ quan Xô viết phải đem hết sức lực, đem hếtchú ý để tạo ra, để phát huy một tính chủ động lớn hơn ở cơ sở [37, tr 279].Vận dụng sáng tạo các học thuyết, quan điểm của C.Mác, Ph.Ăng ghen

và V.I.Lênin về công tác xây dựng Đảng nói chung và công tác xây dựng chi

bộ nói riêng, trong suốt tiến trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng Cộngsản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn luôn quan tâm đến cống tác xâydựng Đảng trong đó có công tác xây dựng chi bộ Đảng cho phù hợp với tìnhhình thực tiễn ở nước ra trong từng thời điểm, từng địa phương nhất định.Đảng ta khẳng định: “Mỗi chi bộ của Đảng phải là một hạt nhân lãnh đạoquần chúng ở cơ sở, đoàn kết chặt chẽ, liên hệ mật thiết với quần chúng ở cơ

sở, đoàn kết chặt chẽ, liên hệ mật thiết với quần chúng, phát huy được trí tuệ

và lực lượng vĩ đại của quần chúng [28, tr23]

Trải qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và trong sự nghiệpxây dựng Chủ nghĩa xã hội, Đảng ta luôn coi các chi bộ là tế bào trong hệthống tổ chức của Đảng Hoạt động của Đảng chủ yếu diễn ra ở chi bộ Chấtlượng của các chi bộ là yếu tố cơ bản tạo nên chất lượng lãnh đạo của Đảng,

là uy tín của Đảng trước quần chúng nhân dân, là yếu tố quyết định đến sứcmạnh của toàn Đảng

Là một người Đảng viên công sản, người đầu tiên sáng lập ra Đảng Cộngsản Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt coi trong công tác xây dựng chi

bộ Đảng, người coi đây là một trong những nhiệm vụ quan trọng của công tác

xây dựng Đảng Theo quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh “Chi bộ là gốc rễcủa Đảng” [44, tr.242], “là nền tảng của Đảng, của cách mạng xã hội” [44,tr.467], “Tác dụng của chi bộ là cực kỳ quan trọng và nó là sợi dây chuyền đểliên hệ đảng với quần chúng” [44, tr243], “Mỗi chi bộ phải là một hạt nhânvững chắc, lãnh đạo đồng bào thi đua yêu nước, cần kiệm xây dựng nướcnhà” [45, tr.205] “Chi bộ tốt thì mọi chính sách của Đảng đều được thi hành tốt,mọi công việc đều tiến bộ không ngừng Trái lại, nếu chi bộ kém thì công việckhông trôi chảy” [46, tr.161], “Muốn làm nhà cho tốt phải xây dựng nền chovững Muốn thực hiện Kế hoạch cho tốt phải chăm lo củng cố chi bộ Thực tếcho thấy chỗ nào chi bộ tốt, công việc trôi chảy, chổ nào chi bộ yếu, công việcxộc xệch Chi bộ được củng cố phải được biểu hiện trước hết ở chỗ đảng viên,đoàn viên thanh niên lao động ở hợp tác xã, xí nghiệp, cơ quan, công trường phải gương mẫu [44, tr.226] Hồ Chí minh đã xem xét, phân tích vai trò nền tảngcủa chi bộ trong mối quan hệ với chất lượng tổ chức cơ sở đảng và chất lượngcủa toàn Đảng Theo Người “Để lãnh đạo cách mạng thì Đảng phải mạnh, Đảngmạnh là do chi bộ tốt, chi bộ tốt là do các đảng viên đều tốt” [46, tr 94].

Xuất phát từ quan điểm của các nhà kinh điển của Chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng, có thểkhái quát về vị trí, vai trò của các chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang như sau:Các chi bộ thôn, bản trực thuộc đảng uỷ các xã, là nền tảng của Đảng, làhạt nhân chính trị ở mỗi thôn, bản, là cầu nối trực tiếp giữa Đảng với nhândân Mỗi chi bộ trực tiếp lãnh đạo đội ngũ cán bộ, đảng viên và nhân dân trênđịa bàn (thôn, bản) thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách,pháp luật của Nhà nước Động viên, khích lệ, khơi dậy nguồn lực, nguồn trítuệ trong nhân dân, đời sống dân sinh, dân chủ chủ của mỗi người dân sinhsống trên địa bàn thôn, bản

-Chi bộ thôn, bản là nơi trực tiếp, hàng ngày giáo dục, rèn luyện, quản lý,

phát triển và sàng lọc đảng viên, đóng góp ý kiến vào xây dựng Đảng bộ xã

và các tổ chức Đảng cấp trên Đồng thời là nơi đào tạo, cung cấp cán bộ chođảng uỷ, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể xã, góp phần nâng cao độingũ cán bộ cho địa phương

Chi bộ thôn, bản là trung tâm quy tụ, tập hợp lực lượng ở trong làngxóm Trực tiếp nắm bắt mọi tâm tư, nguyện vọng của nhân dân trên địa bànthôn, bản phản ánh kịp thời với xã, với huyện, với Đảng và Nhà nước Tạoniềm tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước và chế độ

Thực tiễn đã chứng minh ở thôn, bản nào chi bộ trong sạch vững mạnh,chính quyền thôn vững mạnh là ở đó có đảng viên gương mẫu, đời sống kinh

tế, văn hoá, xã hội của nhân dân trong thôn, bản được cải thiện, quốc phòng

an ninh vững chắc, mối quan hệ giữa chi bộ, đảng viên, giữa đảng viên vàquần chúng ngày càng mật thiết, tạo nên một bộ mặt trong thôn, bản mớingày càng khởi sắc

* Đặc điểm của chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang

Các chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang có những đặc điểm cơ bản sau đây:

Một là, các chi bộ thôn, bản có số lượng đảng viên và quy mô không đồng đều, phạm vi hoạt động rất đa dạng.

Do ảnh hưởng của vị trí địa lý và tình hình dân cư, các thôn, bản trongtỉnh có diện tích và dân số không đồng đều Điều này tác động đến số lượngđảng viên của mỗi chi bộ Ở những huyện vùng dưới (Yên Dũng, Việt Yên,HIệp Hoà) chủ yếu là mỗi thôn có 01 chi bộ, có chi bộ có từ 10 - 12 đảngviên, nhưng cũng có chi bộ lên tới 60 - 70 đảng viên, đảng viên phần lớn làngười Kinh Trong khi đó tại những huyện vùng cao (Yên Thế, Lục Nam, LụcNgạn, Sơn Động) mặc dù diện tích rộng nhưng dân cư thưa thớt, vẫn còn tồntại chi bộ ghép, đảng viên là người dân tộc chiếm tỷ lệ khá lớn, số lượngđảng viên trong chi bộ còn ít (có chi bộ chỉ có từ 5 - 7 đảng viên) thậm chí

từ 3 - 4 đảng viên Địa bàn hoạt động của các chi bộ phụ thuộc vào địa bàndân cư Có chi bộ, đảng viên chủ yếu là người Kinh, nhưng cũng có chi bộđảng viên xuất thân từ nhiều dân tộc khác nhau (Kinh, Tày, Nùng, CaoLan, Hoa…) Có chi bộ chủ yếu là lãnh đạo phát triển nông nghiệp, nhưngcũng có chi bộ lãnh đạo đan xen nhiều ngành kinh tế, Nông nghiệp tiểu thủcông nghiệp - dịch vụ…Bởi vậy, trong sinh hoạt, các chi bộ thôn, bản cầnnắm chắc đặc điểm của địa phương mình, chủ động đề ra các biện pháplãnh đạo, duy trì hoạt động của chi bộ một cách phù hợp với thực tiễn đểmang lại hiệu quả thiết thực.

Hai là, đối tượng lãnh đạo của chi bộ thôn, bản là đồng bào các dân tộc trong tỉnh, trong đó chủ yếu là nông dân.

Trong các thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang có nhiều dân tộc anh em cùng cưtrú đan xem, hoà đồng Bởi vậy, đối tượng lãnh đạo của các chi bộ là đồngbào các dân tộc bao gồm: Người Kinh và các dân tộc thiểu số như Tày, Nùng,Sán Dìu, Cao Lan, Sán Chỉ, Hoa…Trong đó dân tộc Kinh chiếm tỷ lệ đôngnhất (khoảng 87,9%)

Tuy mỗi dân tộc có phong tục tập quán và những nét văn hoá riêngnhưng họ có những điểm chung, tương đồng là: Có tinh thần đoàn kết, yêuthương, giúp đỡ lẫn nhau đã được thử thách qua lịch sử, thời gian, cần cù chịukhó trong lao động, luôn tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, chung sức xâydựng cuộc sống mới ngày càng văn minh và tiến bộ

Ở các thôn, bản người nông dân chiếm số lượng đông đảo Bởi vậy, đốitượng lãnh đạo của chi bộ chủ yếu là nông dân Mặc dù trình dộ dân trí đãđược cải thiện nhưng nhìn chung trình độ nhận thức của người nông dân sovới đối tượng khác còn thấp, đời sống kinh tế vẫn còn có những khó khănnhất định Trong lãnh đạo, các chi bộ thôn, bản cần nắm chắc đặc điểm này để

tập trung lãnh đạo Bên cạnh đó, một số phong tục tập quán lạc hậu của cácdân tộc chưa được loại bỏ hoàn toàn, thậm chí có xu hướng gia tăng như: Machay, cưới xin, bói toán… đã tác động trực tiếp đến sự lãnh đạo của các chi

Bốn là, trình độ của đội ngũ cán bộ và đảng viên của các chi bộ thôn, bản không đồng đều.

Như trên đã phân tích, đảng viên các chi bộ thôn, bản chủ yếu là nôngdân nên trình độ không đồng đều Đại đa số đảng viên trình độ văn hoá tốtnghiệp THCS, chưa qua đào tạo lý luận chính trị Đội ngũ Ban chi uỷ thườngxuyên có sự thay đổi theo nhiệm kỳ đại hội chi bộ, phần lớn chỉ được bồidưỡng, tập huấn về nghiệp vụ công tác xây dựng Đảng hoặc được đào tạo sơcấp lý luận chính trị Trong khi đó có một bộ phận cán bộ đảng viên là cán bộnghỉ hưu về sinh hoạt theo nơi ở thì trình độ văn hoá, lý luận chính trị cao, đãtích luỹ, đúc rút kinh nghiệm Bởi vậy, trong lãnh đạo, các cấp uỷ chi bộ và

đồng chí bí thư chi bộ thôn, bản cần nắm chắc trình độ đảng viên Một mặt,phát huy, tranh thủ ý kiến của đội ngũ đảng viên hưu trí Mặt khác đề ra cácnghị quyết, nhiệm vụ lãnh đạo phù hợp với trình độ của đảng viên nôngnghiệp đảm bảo tính đoàn kết, phù hợp giữa mọi đảng viên và đảm bảo vaitrò, hiệu quả lãnh đạo của chi bộ.

1.1.2.2 Chức năng, nhiệm vụ của các chi bộ thôn, bản

ở tỉnh Bắc Giang

* Chức năng của các chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang

Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam thông qua tại Đại hội đại biểu toànquốc lần thứ XI quy định chức năng, nhiệm vụ của chi bộ trực thuộc đảng uỷ

cơ sở: “Chi bộ lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị của đơn vị; giáo dục,quản lý và phân công công tác cho đảng viên; làm công tác vận động quầnchúng và công tác phát triển đảng viên; kiểm tra, giám sát thi hành kỷ luậtđảng viên; thu, nộp đảng phí Chi bộ, chi uỷ họp thường lệ mỗi tháng mộtlần” [26, tr.41] Theo quy định của Điều lệ Đảng, chức năng của các chi bộthôn, bản ở tỉnh Bắc Giang như sau:

Chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang là cầu nối trực tiếp giữa Đảng vớinhân dân ở địa bàn các thôn, bản, có chức năng lãnh đạo nhân dân trên địabàn thôn, bản thực hiện tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, phápluật của Nhà nước; nghị quyết, chương trình, kế hoạch kinh tế - xã hội củađảng uỷ xã; chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân; động viênnhân dân làm tròn nghĩa vụ công dân đối với Nhà nước; giữ vững ổn địnhchính trị, xã hội ở địa phương; xây dựng phong trào toàn dân đoàn kết xâydựng đời sống văn hoá ở thôn, bản; thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở vàthường xuyên giữ mối liên hệ với đảng viên đang công tác ở nơi cư trú

Sự lãnh đạo của chi bộ thôn, bản là lãnh đạo chính trị, tức là chi bộ xácđịnh các chủ trương, giải pháp và lãnh đạo nhân dân thực hiện các nội dungnêu trên Chi bộ không can thiệp quá sâu và làm thay công việc của trưởng

thôn, trưởng bản và các đoàn thể nhân dân ở thôn, bản.

* Nhiệm vụ của chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang.

Chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang có những nhiệm vụ sau:

Một là, chi bộ thôn, bản lãnh đạo công tác chính trị tư tưởng.

Chi bộ thôn, bản tổ chức tuyên truyền, giáo dục sâu rộng chủ trương,đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các chỉ thị, nghịquyết của cấp trên và của chi bộ cho đảng viên và nhân dân chấp hànhnghiêm chỉnh

Bên cạnh đó, chi bộ thôn, bản thường xuyên chăm lo, giáo dục, rèn luyệnđội ngũ cán bộ, đảng viên về đạo đức, lối sống, về phẩm chất chính trị, nănglực công tác, nêu cao tính tiền phong, gương mẫu của người đảng viên

Chi bộ thôn, bản phải quan tâm, nắm vững tâm tư, nguyện vọng, diễnbiến tư tưởng của cán bộ, đảng viên và nhân dân Qua đó, chi bộ thôn, bản kịpthời giải quyết, phản ánh lên cấp trên xem xét, giải quyết những đề xuất, kiếnnghị chính đáng của nhân dân trên địa bàn thôn, bản mà chi bộ lãnh đạo.Chi bộ thôn, bản phải tích cực đấu tranh chống các luận điệu xuyên tạc,

âm mưu “Diễn biến hoà binh”, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch, nhất

là các thôn, bản ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc ít người sinhsống của tỉnh Bắc Giang

Hai là, chi bộ thôn, bản lãnh đạo phát triển sản xuất, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân.

Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, chi bộ thôn, bản cần tuyên truyền, vậnđộng nhân dân thực hiện các chủ trương, giải pháp phát triển kinh tế - xã hộitheo tinh thần nghị quyết của Đại hội chi bộ, nghị quyết Đại hội đảng bộ xã,

và các nghị quyết của cấp trên

Với vai trò lãnh đạo của mình, các chi bộ thôn, bản cần tích cực tạo môitrường thuận lợi, khuyến khích phát triển sản xuất, trong đó các thôn, bản ở

tỉnh Bắc Giang chủ yếu là sản xuất nông - lâm nghiệp; lãnh đạo vận độngnhân dân thực hiện nghiêm chỉnh nghĩa vụ đối với nhà nước (thuế nôngnghiệp, thuỷ lợi phí…).

Chi bộ thôn, bản phải thường xuyên chăm lo đời sống vật chất, tinh thầncủa nhân dân, lãnh đạo có hiệu quả chủ trương “xoá đói, giảm nghèo” côngcuộc xây dựng nông thôn mới trên địa bàn

Chi bộ thôn, bản lãnh đạo công tác văn hoá, xã hội, tôn trọng tự do tínngưỡng, phòng, chống các tệ nạn xã hội, xây dựng nếp sống văn hoá ở thôn, bản

Ba là, chi bộ thôn, bản lãnh đạo giữ vững an ninh chính trị nông thôn, trật tự an toàn xã hội và công tác quốc phòng.

Chi bộ thôn, bản quan tâm giáo dục, vận động nhân dân đề cao tinh thầncảnh giác cách mạng, kiên quyết tố giác và đấu tranh có hiệu quả với các thếlực thù địch trên địa bàn; phòng ngừa, ngăn chặn các tệ nạn xã hội, chủ độnggiải quyết những vấn đề bức xúc ở thôn, bản, kịp thời báo cáo, đề xuất vớicấp trên giải quyết những kiến nghị chính đáng của nhân dân

Chi bộ thôn, bản lãnh đạo xây dựng lực lượng an ninh, quốc phòng vữngmạnh ở thôn, bản Chăm lo chính sách “hậu phương quân đội”, động viênthanh niên thực hiện nghiêm chỉnh Luật Nghĩa vụ quân sự, thực hiện giáo dụcquốc phòng toàn dân

Bốn là, chi bộ thôn, bản lãnh đạo thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở

Chi bộ thôn, bản cần tích cực phát huy quyền làm chủ của nhân dân,thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở; lãnh đạo trưởng thôn, trưởng bản thựchiện đúng nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định; lãnh đạo các đoàn thể nhândân ở thôn, bản vững mạnh; lãnh đạo việc xây dựng sự đoàn kết, thống nhấttrong nhân dân ở thôn, bản

Chi bộ thôn, bản lãnh đạo kiểm tra, kịp thời báo cáo với đảng uỷ, uỷ bannhân dân xã những vấn đề nảy sinh ở thôn, bản để kịp thời xử lý, giải quyết

Chi uỷ chi bộ thôn, bản cần tổ chức, duy trì và thực hiện tốt chế độ quầnchúng tham gia xây dựng, góp ý xây dựng chi bộ, xây dựng thôn, bản.

1.2 CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ THÔN, BẢN Ở TỈNH BẮC GIANG

- QUAN NIỆM VÀ TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ

1.2.1 Quan niệm về chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang

1.2.1.1 Quan niệm về sinh hoạt chi bộ

- Quan niệm về chi bộ:

Ngay từ những ngày đầu của phong trào cộng sản và công nhân quốc

tế, C.Mác và Ph.Ăngghen đã khẳng định: “Biến mỗi chi bộ của mình thành

trung tâm và hạt nhân của các hiệp hội công nhân” [40, tr.348].

Sau khi Đảng Cộng sản Nga trở thành đảng cầm quyền, V.I.Lênin viết: Những chi bộ ấy liên hệ chặt chẽ với nhau và với Trung ương Đảngphải trao đổi kinh nghiệm lẫn cho nhau, phải làm công tác cổ động,phải thích nghi với mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, với tất cả mọiloại và mọi tầng lớp quần chúng lao động, những chi bộ ấy phải thôngqua công tác muôn hình, muôn vẻ đó mà rèn luyện bản thân mình, rènluyện đảng, giai cấp, quần chúng một cách có hệ thống [37, tr.279]

Chủ tịch Hồ Chí Minh, người trực tiếp tổ chức và lãnh đạo Đảng ta đãnhấn mạnh, các chi bộ, đảng bộ cơ sở có vai trò là “nền móng” của Đảng,Người khẳng định: “Muốn làm nhà cho tốt thì phải xây nền cho vững, muốnthực hiện kế hoạch tốt phải chăm lo củng cố chi bộ” [45, tr.266]

Theo Điều 21, Chương V, Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam (sửa đổi,

bổ sung tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng [25] đã quy địnhrất cụ thể: “ (chi bộ cơ sở, đảng bộ cơ sở) là nền tảng của Đảng, là hạt nhânchính trị ở cơ sở Ở xã, phường, thị trấn có từ 3 đảng viên chính thức trở lênlập tổ chức cơ sở đảng (trực thuộc cấp ủy cấp huyện)

Như vậy, trong hệ thống tổ chức đảng hiện nay có hai loại hình chi bộ: + Chi bộ cơ quan trực thuộc huyện ủy, quận ủy, thị ủy và tương đương.Những chi bộ này tương đương với Đảng bộ xã, thị trấn,

+ Chi bộ trực thuộc đảng ủy các xã, phường, thị trấn,

Theo thói quen, có nơi gọi loại hình thứ hai là chi bộ nhỏ, chi bộthường, chi bộ dưới cơ sở, chi bộ dưới đảng ủy bộ phận… Nhưng cách gọiđúng và thống nhất đối với loại hình chi bộ này là chi bộ trực thuộc đảng ủy

cơ sở hoặc chi bộ trực thuộc đảng ủy bộ phận

Trong khuôn khổ luận văn nghiên cứu về chất lượng sinh hoạt chi bộthôn, bản ở tỉnh Bắc Giang, tức là loại hình chi bộ trực thuộc đảng ủy cơ sở(đảng ủy xã)

- Quan niệm về sinh hoạt:

Theo Từ điển Tiếng Việt, “sinh hoạt” có nhiều nghĩa

Là danh từ, sinh hoạt có nghĩa: Những hoạt động thuộc về đời sốnghàng ngày của một người hay một cộng đồng Ví dụ: sinh hoạt gia đình, tưliệu sinh hoạt Hoặc những hoạt động tập thể của một tổ chức Ví dụ: sinhhoạt câu lạc bộ [52, tr.920]

Là động từ, sinh hoạt có nghĩa: Sống cuộc sống riêng hàng ngày Ví dụ:sinh hoạt giản dị Hoặc họp để tiến hành những hoạt động tập thể Ví dụ: lớp

đang sinh hoạt văn nghệ [52, tr.920].

- Quan niệm về sinh hoạt chi bộ:

Sinh hoạt chi bộ là hoạt động rất quan trọng của chi bộ, đồng thời lànguyên tắc tổ chức và biện pháp có liên quan mật thiết đến nhiệm vụ xâydựng, củng cố chi bộ, nâng cao vai trò và tác dụng to lớn đối với năng lựclãnh đạo và sức chiến đấu của chi bộ, đảng bộ, đảm bảo cho chi bộ và mỗiđảng viên thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình

Sinh hoạt chi bộ là một hoạt động tập thể của chi bộ, với tư cách là sinh

hoạt thường lệ Theo nghĩa rộng, sinh hoạt chi bộ bao gồm tất cả các hoạtđộng như: Đại hội chi bộ, họp chi bộ thường kỳ hàng tháng hoặc đột xuất, họcnghị quyết, nghe thời sự, hội thi, học tập kinh nghiệm Trong thực tế, theocách hiểu thông thường, sinh hoạt chi bộ chủ yếu bao gồm các cuộc họpthường kỳ hàng tháng hoặc đột xuất của chi bộ để thông tin, thảo luận, quyếtđịnh những hoạt động lãnh đạo và xây dựng nội bộ

Sinh hoạt chi bộ, về bản chất phải là một hội nghị lãnh đạo và xây dựngnội bộ của toàn thể đảng viên trong chi bộ có tính chất thường xuyên, định kỳ

Mục đích của sinh hoạt chi bộ là để tổ chức thực hiện nhiệm vụ của chi

bộ, tạo sự đoàn kết thống nhất từ ý chí đến hành động, thể hiện vai trò hạtnhân lãnh đạo chính trị

Nội dung của sinh hoạt chi bộ là quán triệt đường lối, chủ trương của

Đảng; thảo luận và đề ra nhiệm vụ, chủ trương, biện pháp lãnh đạo của chibộ; bàn bạc và quyết nghị những vấn đề xây dựng nội bộ đảng

Chi ủy, cấp ủy cấp trên, đội ngũ đảng viên, trong đó trước hết và trựctiếp là bí thư chi bộ, chi ủy có trách nhiệm tổ chức sinh hoạt chi bộ

1.2.1.2 Quan niệm về chất lượng sinh hoạt chi bộ

Có nhiều định nghĩa khác nhau về khái niệm chất lượng Theo triết học

duy vật biện chứng, chất là tính quy định bản chất của sự vật Tính quy định

đó giúp phân biệt sự việc này với sự việc khác Chất lượng được xem xét

trong mối quan hệ biện chứng với số lượng, sự tác động biện chứng này tạocho sự vật tồn tại, vận động, phát triển không ngừng.

Theo Đại từ điển Tiếng Việt, “chất lượng” được hiểu là: “1- Cái làmnên phẩm chất, giá trị của một con người, sự vật 2- Cái tạo nên bản chất sựvật, làm cho sự vật này khác với sự vật kia ” [54, tr.331]

Dù mỗi lĩnh vực có liên quan khác nhau, phương pháp đánh giá khácnhau về chất lượng, nhưng đều có điểm chung, đó là: chất lượng của đốitượng đánh giá là tổng hợp các yếu tố liên quan đến bản chất đối tượng đó,làm nên tác dụng, giá trị của đối tượng Nói đến chất lượng là phải nói tới hai

yếu tố: thứ nhất, đó là tổng hợp những phẩm chất, tính chất (thuộc tính) tạo nên cái giá trị của một con người, một sự vật, hiện tượng; thứ hai, những

phẩm chất đó đáp ứng đến đâu những yêu cầu đã đặt ra Nói đến chất lượng lànói đến tốt hay xấu, đạt hay không đạt một chuẩn mực nào đó

Vậy, chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang là tổng hợp của các yếu tố làm cho sinh hoạt chi bộ phát huy tác dụng với mọi hoạt động của chi bộ thôn, bản, trước hết là đề ra các chủ trương, nghị quyết đúng, góp phần để chi bộ thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình.

1.2.2 Tiêu chí đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang

- Quan niệm về tiêu chí đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ

Theo Đại từ điển tiếng Việt, “tiêu chí” là đặc trưng, dấu hiệu làm cơ sở,

căn cứ để nhận biết, xếp loại các sự vật, các khái niệm [54, tr.1640]

“Tiêu chí đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn, bản tỉnh BắcGiang là đặc trưng, dấu hiệu làm cơ sở để nhận biết, đánh giá được chất lượngsinh hoạt chi bộ thôn, bản cao hay thấp, tốt hay chưa tốt, đạt hay chưa đạtmục tiêu, yêu cầu đề ra

- Các tiêu chí chủ yếu đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn, bản ở

tỉnh Bắc Giang

Một là, việc duy trì nền nếp sinh hoạt chi bộ tác động trực tiếp đến chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang

Điều lệ Đảng quy định: “chi bộ thường lệ mỗi tháng một lần, họp bất

kỳ khi cần thiết” [25] Đây là việc làm cần thiết để nâng cao chất lượng sinhhoạt chi bộ Muốn bảo đảm chất lượng sinh hoạt chi bộ, trước hết phải tổchức thành nền nếp theo đúng tinh thần trong Điều lệ Đảng đã quy định

Việc duy trì sinh hoạt chi bộ thường xuyên là rất quan trọng, có tácdụng nhiều mặt, đặc biệt là việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, gópphần nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của chi bộ Nếu chi bộ thựchiện không tốt nền nếp sinh hoạt chi bộ, vai trò lãnh đạo của chi bộ sẽ bịgiảm sút, công tác quản lý cán bộ, đảng viên thiếu chặt chẽ, công tác xâydựng đảng của chi bộ không đạt được kết quả như mong muốn

Hai là, chất lượng sinh hoạt cho bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang phụ thuộc vào chất lượng công tác chuẩn bị sinh hoạt chi bộ

Với đặc thù điều kiện ở thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang, chất lượng sinhhoạt chi bộ phụ thuộc rất lớn vào chất lượng công tác chuẩn bị sinh hoạt.Công tác chuẩn bị sinh hoạt chi bộ nói chung và sinh hoạt chi bộ thôn, bản ởtỉnh Bắc Giang nói riêng bao gồm các công việc:

+ Xác định thời gian, địa điểm sinh hoạt;

+ Phân công chi ủy viên chuẩn bị nội dung sinh hoạt và điều hành sinh hoạt; + Thông báo cho toàn thể đảng viên trước thời điểm sinh hoạt chi bộ đểđảng viên chủ động

Ba là, số lượng và chất lượng đảng viên tham gia sinh hoạt chi bộ là nhân tố đặc biệt quan trọng tạo nên chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang.

Số lượng và chất lượng đảng viên tham gia sinh hoạt chi bộ thể hiện ý

chí và trách nhiệm của đảng viên, là tiêu chí đánh giá chất lượng sinh hoạt chi

bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang, thể hiện trên các mặt:

+ Số lượng đảng viên tham gia sinh hoạt chi bộ;

+ Việc chuẩn bị ý kiến phát biểu trong sinh hoạt chi bộ và chất lượngcác ý kiến phát biểu trong sinh hoạt chi bộ

Bốn là, chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang thể hiện qua hình thức sinh hoạt chi bộ.

Khi xem xét chất lượng sinh hoạt chi bộ phải xem xét tính hợp lý, tínhlinh hoạt và sự sinh động của hình thức sinh hoạt chi bộ Sinh hoạt chi bộgồm 3 hình thức:

+ Sinh hoạt chính trị: là loại hình sinh hoạt để chi bộ bàn bạc, đề ra chủ

trương, biện pháp lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ của chi bộ

+ Sinh hoạt chuyên đề: là loại hình sinh hoạt chỉ đi sâu thảo luận, giải

quyết một vấn đề nào đó mà chi bộ thấy cần thiết tập trung bàn bạc, lãnh đạo,giải quyết

+ Sinh hoạt học tập: là loại sinh hoạt chủ yếu nhằm nghiên cứu, quán

triệt nghị quyết, chỉ thị hoặc để thông tin, thông báo tình hình thời sự, chínhsách, pháp luật mới, những vấn đề mới về quan điểm, lý luận và thực tiễn…

Tùy tình hình thực tiễn và yêu cầu cụ thể, chi bộ thôn, bản ở tỉnh BắcGiang có thể vận dụng một trong những hình thức sinh hoạt nói trên, hoặc kếthợp các hình thức với nhau nhằm nâng cao chất lượng và tính phong phú,sinh động của sinh hoạt chi bộ

Năm là, chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang thể hiện qua nội dung sinh hoạt chi bộ.

Nội dung sinh hoạt chi bộ phải thiết thực và phù hợp Thiết thực ở việcnội dung sinh hoạt rõ ràng, cụ thể, đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ chính

trị của chi bộ; đáp ứng sự quan tâm của đảng viên và nhân dân, giải quyếtnhững vấn đề đang chi phối mạnh mẽ đến tư tưởng và hoạt động của đảngviên, chi bộ và nhân dân trên địa bàn thôn, bản Phù hợp ở việc nội dung sinhhoạt chi bộ gắn với khả năng thực hiện của chi bộ, với chức năng, nhiệm vụcủa chi bộ Nội dung sinh hoạt chi bộ phải bảo đảm tính lãnh đạo,tính giáodụcvà tính chiến đấu của chi bộ, đồng thời phải có tính khả thi trong tổ chứcthực hiện.

Sáu là, quy trình sinh hoạt chi bộ thể hiện tính khoa học của sinh hoạt chi bộ thôn, bản.

Để sinh hoạt chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang có chất lượng, bí thưchi bộ và cấp ủy đều phải nắm vững và thực hiện đúng quy trình sinh hoạt chi

bộ Quy trình sinh hoạt chi bộ được xác định một cách khoa hoc, được thựchiện nghiêm túc là một nhân tố bảo đảm cho chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn,bản ở tỉnh Bắc Giang Việc điều hành sinh hoạt chi bộ của bí thư hoặc phó bíthư chi bộ tác động trực tiếp đến chất lượng sinh hoạt chi bộ

Bảy là, chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn, bản thể hiện ở việc thực hiện các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng.

Đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang phảibảo đảm thực hiện nghiêm chỉnh các nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt đảng, nhất

là nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, tự phêbình và phê bình, đoàn kết thống nhất…

Tám là, thái độ của đảng viên tham gia sinh hoạt chi bộ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang.

Theo quy định của điều lệ Đảng, đảng viên bỏ sinh hoạt chi bộ ba thángtrong năm mà không có lý do chính đáng, đã được chi bộ giáo dục mà khôngtiến bộ thì đề nghị xóa tên trong danh sách đảng viên Tham gia sinh hoạt chi

bộ là trách nhiệm và cũng là quyền lợi của mỗi đảng viên Nếu không tham

gia sinh hoạt chi bộ một cách đều đặn thì đảng viên sẽ tự tách mình khỏi tổchức Đảng và nhiều lần như thế sẽ bị đưa ra khỏi Đảng Đảng viên tham giasinh hoạt đầy đủ, tích cực không những thể hiện ý thức tổ chức kỷ luật củađảng viên, nền nếp sinh hoạt của chi bộ mà còn là dấu hiệu đánh giá chấtlượng của sinh hoạt chi bộ Những chi bộ có số lượng đảng viên tham gia sinhhoạt đầy đủ, tích cực nhất định sẽ ra được nghị quyết đúng đắn, sát hợp vớitình hình địa phương, tính khả thi cao hơn so với những chi bộ có đảng viêntham gia sinh hoạt ít, thiếu tích cực.

Chín là, kết quả thực hiện nghị quyết chi bộ là thước đo đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang.

Sinh hoạt chi bộ có chất lượng nhất thiết phải thực hiện được các tínhchất của sinh hoạt chi bộ, các mục tiêu, nội dung đã định, như: ra được nghịquyết, tổ chức phân công rành mạch, quán triệt sâu sắc nghị quyết, chỉ thịmới… Căn cứ chương trình, kế hoạch công tác của chi bộ trong quý, kết quảthực hiện nhiệm vụ tháng trước, yêu cầu nhiệm vụ mới đặt ra và sự chỉ đạocủa cấp ủy cấp trên, chi bộ xác định và chọn ra một số nhiệm vụ cụ thể đểthực hiện trong tháng tới như: những vấn đề về tư tưởng nổi lên mà chi bộ cầntập trung lãnh đạo; những nhiệm vụ chính trị trọng tâm, những vấn đề bứcxúc cấp thiết phải giải quyết; những giải pháp để xây dựng chi bộ trong sạch,vững mạnh; về công tác phát triển đảng viên

Chi bộ tập trung thảo luận, thông qua kết luận hoặc nghị quyết Trongthảo luận, phải thực sự phát huy dân chủ, tạo được không khí đoàn kết, cởi

mở, thẳng thắn để các đảng viên thể hiện chính kiến của mình Những vấn đềcòn có ý kiến khác nhau, chi bộ cần trao đổi, thảo luận sâu, tạo sự thống nhấttrong chi bộ từ ý chí đến hành động Trên tinh thần đó, chi bộ tổ chức thựchiện nghị quyết và trong quá trình thực hiện nghị quyết, chi ủy thường xuyênkiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện nghị quyết chi bộ hàng tháng, năm

Chương 2 CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ THÔN, BẢN

Ở TỈNH BẮC GIANG TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY - THỰC

TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ KINH NGHIỆM

2.1 THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ THÔN, BẢN Ở TỈNH BẮC GIANG

2.1.1 Ưu điểm

Các cấp uỷ đảng thuộc Đảng bộ tỉnh Bắc Giang đã quan tâm chỉ đạo thựchiện nghiêm túc Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng,Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Bắc Giang lần thứ XVII; Chỉ thị số10-CT/TW ngày 30-3-2007 của Ban Bí thư Trung ương Đảng (khoá X) vàHướng dẫn số 09-HD/BTCTW ngày 02-3-2012 của Ban Tổ chức Trung ương

về đổi mới, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ Nhất là từ khi có Đề án số02-ĐA/TU ngày 29-4-2011 của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ về “Nâng cao nănglực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng giai đoạn 2011-2015”,nhiều cấp uỷ huyện đã xây dựng được các chương trình, kế hoạch, đề ánchuyên sâu triển khai thực hiện, như: Huyện uỷ Yên Thế đã ban hành Kế hoạch

số 35-KH/HU ngày 14-10-2012 của Ban Thường vụ Huyện uỷ về nâng caochất lượng sinh hoạt chi bộ trong Đảng bộ huyện; Huyện uỷ Lạng Giang banhành hướng dẫn sinh hoạt chuyên đề lãnh đạo công tác bầu cử trưởng, phó thônnhiệm kỳ 2011-2013; Huyện uỷ Lục Ngạn ban hành kế hoạch và thành lập các

tổ công tác trực tiếp về cơ sở để khắc phục các mặt hạn chế, yếu kém; Huyện

uỷ Hiệp Hoà ban hành nghị quyết chuyên đề về kết nạp đảng viên…

Nhìn chung, các cấp uỷ đảng trong Đảng bộ tỉnh Bắc Giang đã thực hiệnnghiêm túc việc phổ biến, quán triệt và triển khai thực hiện Đề án 02-ĐA/TU, tạo

sự chuyển biến tích cực trong nhận thức của cán bộ, đảng viên về vị trí, vai trò của

tổ chức cơ sở đảng và sự cần thiết phải nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấucủa tổ chức cơ sở đảng trong giai đoạn hiện nay, mà một trong những giải pháp cơbản, nền tảng là phải nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ nói chung và nâng caochất lượng sinh hoạt chi bộ thôn, bản nói riêng.

Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Bắc Giang lần thứ XVII nhiệm

kỳ 2010-2015 đã khẳng định thành tựu: “Hầu hết giữ vai trò hạt nhân chínhtrị ở cơ sở Chất lượng sinh hoạt chi bộ có bước cải thiện; nội dung sinh hoạtđược chuẩn bị chu đáo, thiết thực; không khí sinh hoạt sôi nổi, dân chủ hơn;bảo đảm thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ, tăng cường kỷ cương, giữgìn đoàn kết, thống nhất trong Đảng” [4]

Với 41.491 đảng viên sinh hoạt trong 2.392 chi bộ thôn, bản ở tỉnh BắcGiang, trong những năm qua chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn, bản đã đạtđược một số thành tựu cơ bản sau:

Thứ nhất, về việc duy trì nề nếp sinh hoạt chi bộ

Nhìn chung, hầu hết các chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang đã duy trì,thực hiện nghiêm túc chế độ sinh hoạt đảng đều đặn hàng tháng, bảo đảm tốtviệc tổ chức sinh hoạt chi bộ thường kỳ do Điều lệ Đảng quy định

Về thời điểm tổ chức sinh hoạt, các chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giangtrên cơ sở nhiệm vụ chính trị, đặc điểm, đặc thù, tính chất hoạt động của mỗithôn, bản mà các chi uỷ đã chọn thời điểm tổ chức sinh hoạt chi bộ thích hợp,nhất là các chi bộ thôn, bản ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn,vùng đông đồng bào dân tộc của tỉnh Bắc Giang Với điều kiện ở các thôn,bản tỉnh Bắc Giang, đảng viên phần lớn là lao động trong khu vực sản xuấtnông-lâm nghiệp, nên nhiều chi bộ thôn, bản đã chọn sinh hoạt chi bộ vàothời gian buổi tối, để tạo điều kiện cho đảng viên sinh hoạt chi bộ được thuậnlợi.Đại đa số các chi bộ tổ chức sinh hoạt định kỳ vào ngày mùng 3 hàngtháng Số ít chi bộ do tính chất công việc có thể họp sau.xong nhìn chung đều

tổ chức họp chi bộ trước ngày mùng 10 hàng tháng

Do các chi uỷ đã chủ động nắm tương đối chắc khả năng tham gia sinhhoạt chi bộ của đảng viên, nên các chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang đã tổchức duy trì khá đều đặn nền nếp và chế độ sinh hoạt chi bộ hàng tháng Cácchi uỷ đã căn cứ tình hình yêu cầu giải quyết những vấn đề bức xúc, nảy sinhtrên địa bàn thôn, bản để tổ chức các cuộc sinh hoạt bất thường theo đúng quyđịnh của Điều lệ Đảng và sự chỉ đạo của đảng uỷ xã Ở huyện Yên Thế, dưới

sự chỉ đạo của Huyện uỷ đã thống nhất và quy định tổ chức sinh hoạt chi bộđịnh kỳ hàng tháng ngay sau ngày giao ban hàng tháng của các đảng uỷ xã.Nhiều chi bộ thôn, bản ở Hiệp Hoà, Lạng Giang, Việt Yên, Lục Nam đãchủ động quy định rõ thời gian cố định hàng tháng tiến hành sinh hoạt chi bộ.Điều này, vừa bảo đảm thời gian cần thiết cho chi uỷ chuẩn bị nội dung vàcác điều kiện cần thiết cho sinh hoạt chi bộ, vừa tạo điều kiện cần thiết chođảng viên sắp xếp công việc để tham gia sinh hoạt chi bộ, góp phần nâng cao

ý thức và tinh thần trách nhiệm của chi uỷ và mỗi đảng viên đối với sinh hoạtchi bộ Trong Báo cáo sơ kết 02 năm thực hiện Đề án số 02-ĐA/TU, Tỉnh uỷBắc Giang đã đánh giá: “Hầu hết các chi bộ đã duy trì sinh hoạt đều đặn hàngtháng, đảng viên dự sinh hoạt đầy đủ”

Thứ hai, chất lượng công tác chuẩn bị sinh hoạt chi bộ

Chi uỷ các chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang đã nhận thức sâu sắc tầmquan trọng của công tác chuẩn bị sinh hoạt quyết định trực tiếp đến chấtlượng công tác sinh hoạt chi bộ Dù điều kiện kinh tế còn gặp nhiều khó khăn,nhưng trước khi tiến hành sinh hoạt chi bộ theo định kỳ, chi uỷ các chi bộthôn, bản đa số đều đã họp bàn, thống nhất nội dung sinh hoạt chi bộ, phâncông nhiệm vụ cho từng chi uỷ viên chuẩn bị các mặt công tác như: xây dựngchương trình sinh hoạt chi bộ, chuẩn bị tài liệu sinh hoạt chi bộ…

Trong xây dựng chương trình sinh hoạt chi bộ, các chi uỷ chi bộ thôn,bản ở tỉnh Bắc Giang đã bám sát, căn cứ nhiệm vụ trong tháng của đảng uỷ

xã, nắm những vấn đề nổi lên cần giải quyết của nhân dân, những vấn đề chưađược thực hiện tốt do nghị quyết của chi bộ tháng trước đề ra để chuẩn bị nộidung sinh hoạt chi bộ Do đặc thù các thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang phần lớn làlao động sản xuất trong khu vực nông - lâm nghiệp, các chi uỷ chi bộ thôn,bản đã coi trọng nắm tình hình hoạt động trên địa bàn, những chủ trương mớicủa cấp trên để chuẩn bị nội dung sinh hoạt.

Thứ ba, về số lượng và chất lượng đảng viên tham gia sinh hoạt chi bộ

Số đảng viên tham gia sinh hoạt tại chi bộ thôn, bản ngày càng được cảithiện, thường dao động từ 75% đến 85%, nhiều chi bộ thôn có số lượng đảngviên tham gia sinh hoạt gần 100% như các chi bộ thôn ở xã Tân Thịnh, huyệnLạng Giang; các chi bộ thôn Biển Dưới (xã Biển Động), chi bộ thôn ThanhVăn (xã Tân Hoa), chi bộ Đồng Phúc (xã Đồng Cốc) của huyện Lục Ngạn…

Đa số đảng viên khi vắng sinh hoạt thường chủ động liên lạc với cấp ủy đểnắm bắt chủ trương, thông tin của buổi sinh hoạt chi bộ

Trong các cuộc sinh hoạt chi bộ thôn, bản ở nhiều nơi, đảng viên đãđược miễn sinh hoạt và công tác do tuổi cao, sức yếu hoặc có hoàn cảnh đặcbiệt khó khăn, vẫn tự giác tham gia sinh hoạt chi bộ Nhiều đảng viên tuy tuổi

đã cao vẫn rất tích cực phát biểu ý kiến trong các cuộc sinh hoạt chi bộ Điều

đó thể hiện ý thức và trách nhiệm của đảng viên đối với sinh hoạt chi bộ

Sau 6 năm thực hiện Chỉ thị số 10-CT/TW ngày 30-3-2007 của Ban Bíthư (khóa X), về nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, tại Đảng bộ huyệnLạng Giang, với 5.318 đảng viên sinh hoạt tại 282 chi bộ thôn, bản; tỷ lệ đảngviên tham gia sinh hoạt chi bộ thôn, bản đều đạt từ 85% trở lên, trên 90% chi

bộ thôn, bản đã xây dựng và ban hành quy chế làm việc Một số đảng ủy xã

đã thực hiện tốt việc phân công cấp ủy viên dự sinh hoạt hàng tháng đối vớichi bộ thôn, bản trực thuộc đảng ủy nên đã giúp chi bộ thôn, bản tháo gỡ kịpthời những khó khăn, hoặc báo cáo kịp thời với cấp uỷ cơ sở và Huyện ủy đểtìm những giải pháp đúng đắn, giải quyết có hiệu quả

Tại Đảng bộ huyện Hiệp Hòa, với 5.284 đảng viên sinh hoạt tại 226 chi

bộ thông, bản, số lượng đảng viên dự sinh hoạt đảm bảo trung bình đạt trên80%, đảng viên vắng mặt báo cáo lý do; chi ủy, tổ trưởng tổ đảng truyền đạtnội dung, nghị quyết, kết luận của chi bộ cho đảng viên biết và thực hiện Đa

số các chi ủy, bí thư chi bộ, đảng viên đã nhận thức rõ và thực hiện tốt ba tínhchất của sinh hoạt chi bộ, đó là tính lãnh đạo, tính giáo dục, tính chiến đấu;thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình trong sinhhoạt chi bộ

Việc tích cực tham gia phát biểu ý kiến của đảng viên trong sinh hoạtchi bộ ngày càng được các cấp ủy cơ sở coi trọng chỉ đạo các chi bộ thôn,bản Nhiều nơi, đảng viên phát biểu trong sinh hoạt chi bộ đạt tỉ lệ khá cao.Tại Đảng bộ huyện Việt Yên, với 3.194 đảng viên, sinh hoạt trong 144 chi bộ,thôn, bản, bình quân một buổi sinh hoạt chi bộ có 30-40% đảng viên trong chi

bộ có ý kiến phát biểu Thông qua sinh hoạt chi bộ đã kịp thời uốn nắn nhữngbiểu hiện bình quân chủ nghĩa, làm việc cầm chừng, ý thức tổ chức kỷ luậtkém… Qua đó giúp đảng viên nâng cao ý thức trách nhiệm trong công tác,phát huy ưu điểm, kịp thời khắc phục khuyết điểm, giúp chi bộ nắm chắc tìnhhình đảng viên, có biện pháp giáo dục, bồi dưỡng, quản lý đảng viên, xâydựng chi bộ trong sạch vững mạnh

Thực hiện Quy định số 76-QĐ/TW ngày 15-6-2000 của Bộ Chính trị

về việc “Đảng viên đang công tác ở cơ quan, doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệpthường xuyên giữ mối liên hệ với chi ủy, đảng ủy cơ sở và gương mẫu thựchiện nghĩa vụ công dân nơi cư trú”, các cấp ủy cơ sở đã chỉ đạo các chi bộthôn, bản tăng cường công tác quản lý đảng viên, tổ chức cho đảng viên thamgia sinh hoạt theo Quy định này; chi uỷ nhận xét đảng viên ở nơi cư trú vềchấp hành đường lối chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước, các quy địnhcủa địa phương Mỗi năm, các đảng viên tham gia sinh hoạt theo Quy định

này được chi bộ thôn, bản mời dự họp 2 lần vào giữa năm và cuối năm đểthông báo tình hình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và đóng góp ýkiến cho một số chương trình, kế hoạch hoạt động của cấp ủy địa phương.

Thứ tư, về hình thức sinh hoạt chi bộ

Nhìn chung, đa số chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang áp dụng hình thứcsinh hoạt chi bộ tập trung do đồng chí bí thư hoặc phó bí thư chủ tọa Hìnhthức sinh hoạt chuyên đề đã phát huy tác dụng trong thảo luận quyết địnhnhững nội dung lãnh đạo của chi bộ phù hợp với yêu cầu của tình hình thực tế

ở thôn, bản, phát huy tinh thần trách nhiệm, trí tuệ của mỗi đảng viên, khắcphục được sự buồn tẻ, nhàm chán trong sinh hoạt ở một số chi bộ thôn, bảnđang được nhiều chi bộ thôn, bản áp dụng Các chuyên đề được các chi bộ lựachọn trong sinh hoạt phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ chính trị của chi bộ, như:học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; xây dựng nông thônmới, dồn điền, đổi thửa; giải phóng mặt bằng … Các hình thức sinh hoạt khácnhư: hội thảo, toạ đàm ít được áp dụng

Tại Đảng bộ huyện Sơn Động, Ban Thường vụ Huyện ủy đã chỉ đạo vàhướng dẫn 100% chi bộ thôn, bản tổ chức sinh hoạt chuyên đề với nội dung

cụ thể, bám sát chủ đề nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đầu của và chấtlượng đội ngũ cán bộ, đảng viên

Tại Đảng bộ huyện Lục Nam, từ khi có Chỉ thị số 10-CT/TW của Ban

Bí thư, các chi bộ thôn, bản đã chủ động kết hợp ba hình thức sinh hoạt chínhtrị, học tập và chuyên đề trong một buổi sinh hoạt; ngoài các kỳ sinh hoạt vớinội dung toàn diện, nhiều chi bộ thôn, bản đã tổ chức sinh hoạt chi bộ theochuyên đề như: Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; bàngiải quyết những khó khăn, vướng mắc xây dựng nông thôn mới, bồi dưỡngkết nạp đảng viên…”