VẬT LIỆU VÀ PHƯƠN G PHÁP N GHIÊN CỨU Thí nghiệm 1: Đánh giá hiệu lực của một số chế phm tăng năng suất cho cây điều trong điều kiện thí nghiệm - Địa điểm nghiên cứu và điều kiện thí ngh
Trang 1NGHIÊN CỨU THỬ NGHIỆM CHẾ PHẨM KÍCH THÍCH RA HOA ĐẬU QUẢ TĂNG NĂNG SUẤT CHO CÂY ĐIỀU TẠI ĐẮK LẮK
Trần Thị Hoàng Anh1, Vương Phấn1, Nguyễn Văn Thường1, Đào Thị Lam Hương1, Trần Thị Minh Huệ1,
Phan Thanh Bình1, Phạm Văn Thao1, Trần Thị Miên1
Summary
The study of the impact of regulators to cashew flowering and fruit setting to increase
cashew yield in Daklak province
The study of the impact of regulators to cashew flowering and fruit setting on the trees of 8-10 years old at 3 locations: Buon Ma Thuot, Buon Don, Ea Kar in 3 years shows all treatments with regulators have higher yield than the control, in which ĐQĐ was the best The result of spraying ĐQĐ at a large scale shows the increase of cashew yield of up to 30% comparing to that of control
Keywords: Cashew, flowering, fruit setting, ĐQĐ
I ĐẶT VẤN ĐỀ
Điều là loại cây trồng có diện tích
tương đối lớn ở khu vực Tây Nguyên
Trước đây người dân chủ yếu trồng bằng
giống hỗn tạp, không chọn lọc nên năng
suất điều thấp, không ổn định, chất lượng
hạt kém Vì thế, chọn lọc giống tốt cho
năng suất cao đã được nông dân hết sức
quan tâm Tuy nhiên năng suất cây điều
không chỉ phụ thuộc vào giống mà các
biện pháp tác động khác cũng có thể ảnh
hưởng đến năng suất điều Một trong
những biện pháp này là sử dụng các chế
phNm tác động lên các chỉ tiêu cấu thành
năng suất như số hoa, chùm hoa, tỷ lệ hoa
lưỡng tính, tỷ lệ đậu quả, tỷ lệ rụng quả
đóng vai trò quan trọng Việc sử dụng các
chất kích thích ra hoa, đậu quả cây điều như
N AA, GA3, Ethylen đã có những kết quả
khả quan Hiện nay trên địa bàn Đắk Lắk đã
có một số chế phNm giúp tăng năng suất
cây điều Tuy nhiên, chưa có một chế
phNm nào đặc thù cho điều kiện đất đai,
khí hậu của vùng để phục vụ cho việc thâm
canh tăng năng suất điều Xuất phát từ cơ
sở lý luận và thực tiễn trên, việc tiến hành nghiên cứu sản xuất chế phNm kích thích
ra hoa đậu quả tăng năng suất cho cây điều đặc thù cho vùng là rất cần thiết
Bài viết này giới thiệu kết quả nghiên cứu thử nghiệm chế phNm kích thích ra hoa đậu quả tăng năng suất điều tại Đắk Lắk
II VẬT LIỆU VÀ PHƯƠN G PHÁP
N GHIÊN CỨU
Thí nghiệm 1: Đánh giá hiệu lực của một số chế phm tăng năng suất cho cây điều trong điều kiện thí nghiệm
- Địa điểm nghiên cứu và điều kiện thí nghiệm:
+ Vườn điều tại Buôn Ma Thuột: Có khoảng cách 7 m x 6 m, trồng trên nền đất bazan, trồng năm 2001
+ Vườn điều tại Buôn Đôn: Có khoảng cách 7 m x 6 m, trồng trên nền đất xám, trồng năm 1998
+ Vườn điều tại Ea Kar: Có khoảng cách 7 m x 6 m, trồng trên nền đất cát, trồng năm 1998
1
Viện KHKT NLN Tây Nguyên
Trang 2- Vật liệu nghiên cứu
Chế phNm đậu quả điều: gồm 4 loại:
+ Chế phNm ĐQĐ1 (Thành phần: GA3
0,05‰, Zn 2‰, Bo 2‰, axít Fulvic 0,05‰)
+ Chế phNm ĐQĐ2 (Thành phần: GA3
0,05‰, Zn 2‰, Bo 2‰)
+ Chế phNm CP1 (Thành phần: GA3
0,05‰, N 6%, P2O5 5%, K2O 5%, T.E 3%)
+ Chế phNm CP2 (Thành phần: - Vọt
hoa: N 10%, P2O5 30%, K2O 30%, Mn
0,3‰, Cu 0,5‰, Zn 0,3‰, Fe 0,22‰,
B0,02‰, Mo 0,005‰; Đậu trái: N 6%,
P2O5 8%, K2O 6%, (Mn, Cu, Zn, Fe, B, Mo)
> 2‰; Chống rụng: N 6%, P2O5 8%, K2O
6%, (Mn, Cu, Zn, Fe, Mo) > 1,6‰)
- Diện tích thí nghiệm: Mỗi điểm 1 ha
- Bố trí thí nghiệm: Thí nghiệm được
bố trí theo khối đầy đủ ngẫu nhiên, mỗi
điểm gồm 5 công thức, mỗi công thức 15
cây 3 lần lặp lại
Công thức phun:
+ CT1: 160 g chế phNm ĐQĐ1/bình 8
lít phun cho 3 cây
+ CT2: 160 g chế phNm ĐQĐ2/bình 8
lít phun cho 3 cây
+ CT3: 10 g chế phNm CP1/bình 8 lít
phun cho 3 cây
+ CT4: 20 g chế phNm CP2/bình 8 lít
phun cho 3 cây
+ CT5: đối chứng không phun
Thời điểm phun:
+ Lần 1: Sau khi cây rụng lá và đâm
chồi non
+ Lần 2: Cây đang ra ngồng hoa có chiều dài 15 - 25 cm
+ Lần 3: Điều đậu trái sau phun thuốc đợt 2 từ 40 - 45 ngày (trái có kích thước khoảng 0,5 cm)
- Chỉ tiêu theo dõi:
+ N ăng suất thực thu kg/cây
+ Số hạt/kg
Thí nghiệm 2: Đánh giá hiệu lực của chế phm trên diện rộng
- Địa điểm: Buôn Ma Thuột, Buôn
Đôn, EaKar
- Diện tích: Mỗi điểm 2 ha
- Vật liệu: Chọn chế phNm tăng năng suất
cao nhất, vườn điều trồng năm 1998-2001
- Bố trí thí nghiệm:
+ Phun chế phNm: 1 ha
+ Không phun: 1 ha
- Chỉ tiêu theo dõi:
+ Năng suất thực thu (kg/cây)
+ Mức tăng năng suất (% so với đối chứng)
+ Hiệu quả kinh tế
III KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
1 Đánh giá hiệu lực của một số chế ph#m tăng năng suất cho cây điều trong điều kiện thí nghiệm
Kết quả ở bảng 1 cho thấy, chỉ tiêu về
số hạt/kg ở 3 điểm biến động từ 166 - 189,
số hạt thấp nhất là công thức ĐQĐ2 và số hạt/kg nhiều nhất là công thức đối chứng
Bảng 1 Ảnh hưởng của các chế ph%m lên yếu tố cấu thành năng suất
Buôn Ma Thuột Buôn Đôn Ea Kar
Trang 3Bảng 2 Ảnh hưởng của các chế ph%m đến năng suất
* Ghi chú: Các số trên cùng một cột đi theo sau bởi các chữ cái giống nhau thì không khác nhau có ý nghĩa thống kê ở mức 0,05 theo trắc nghiệm Duncan
Kết quả bảng 2 cho thấy: Năng suất có
sự khác biệt giữa các công thức: Tại Buôn
Ma Thuột năng suất có sự khác biệt có ý
nghĩa giữa các công thức, công thức ĐQĐ2
cho năng suất cao nhất (1,6 kg hạt/cây và
năng suất thấp nhất là công thức đối chứng
(1,1 kg) Tại Buôn Đôn các công thức có
phun chế phNm có năng suất cao hơn hẳn so
với đối chứng, công thức ĐQĐ2 cho năng
suất kg hạt/cây cao nhất (13,6 kg) và thấp
nhất là đối chứng (7,4 kg) Ở EaKar, so
sánh năng suất ở các công thức cho thấy có
sự khác biệt giữa các công thức xử lý so với đối chứng, công thức ĐQĐ2 cho năng suất
kg hạt/cây cao nhất (3,6 kg) và thấp nhất là đối chứng (2,8 kg)
Kết quả cho thấy, sử dụng các chế phNm phun cho điều ở thời kỳ ra hoa và quả đều cho năng suất cao hơn công thức không phun chế phNm, nhưng trong đó công thức ĐQĐ2 cho hiệu quả cao nhất N hư vậy chế phNm có mang các chất như GA3, Bo, Zn đã ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng hạt điều
Bảng 3 Ảnh hưởng của các chế ph%m lên năng suất vườn điều (kg/ha)
Năm 2007 Năm 2008 Năm 2007 Năm 2008 Năm 2007 Năm 2008
ĐQĐ1 1550,0 a 287,8 b 3436 a 2177 b 1703,0 b 569,4 bc 1620,5 ĐQĐ2 1427,1 b 319,3 a 3245 a 2727 a 2154,0 a 704,1 a 1762,8 CP1 1295,0 c 281,3 b 2894 b 2350 ab 1543,0 c 623,3 b 1497,8 CP2 1350,8 bc 278,5 b 2768 b 2362 ab 1651,0 bc 602,4 bc 1502,1 Đối chứng 1090,0 d 226,7c 2020 c 1473 c 1125,0 d 558,2 c 1082,2
Tại 3 điểm các công thức thí nghiệm của
năm 2008 có năng suất/ha thấp hơn năm
2007 Nguyên nhân chính là do thời tiết bất
lợi Cây điều thích hợp với độ Nm tương đối
của không khí là 65-80%, nhiệt độ trung
bình 24-280C, thấp nhất 180C là thích hợp
cho giai đoạn ra hoa đậu quả Tuy nhiên điều
kiện thời tiết năm 2008 bất thuận nên đã ảnh hưởng đến ra hoa đậu quả điều (Nm độ tương đối cao biến động từ 87-94%, nhiệt độ trung bình 21,150C và nhiệt độ trung bình thấp nhất 10,90C (tháng 11, 12 năm 2007 và
tháng 1 năm 2008)) (5guồn: Trung tâm Khí
tượng Thủy văn tỉnh Đắk Lắk) Chính vì
Trang 4vậy, kết quả thu năng suất của năm 2008
thấp (đây là đặc điểm chung của vụ điều
năm 2008 trên toàn vùng) Kết quả thu năng
suất tại 3 điểm trung bình 2 năm cho thấy
công thức phun chế phNm ĐQĐ2 có năng
suất cao nhất
2 Đánh giá hiệu lực của chế ph#m trên diện rộng
Sau quá trình theo dõi thí nghiệm đánh giá hiệu lực của một số chế phNm, kết quả cho thấy chế phNm ĐQĐ2 cho hiệu quả tốt nhất và đổi thành tên chế phNm ĐQĐ sau này
Bảng 4 Ảnh hưởng của chế ph%m ĐQĐ đến năng suất vườn điều (năm 2008)
Công thức
Năng suất (kg/ha)
Mức tăng năng suất (%)
Năng suất (kg/ha)
Mức tăng năng suất (%)
Năng suất (kg/ha)
Mức tăng năng suất (%)
* Ghi chú: Quy về độ Nm hạt 10%
Kết quả ở bảng 4 cho thấy khi phun chế
phNm ĐQĐ trên diện rộng ở Buôn Đôn mức
tăng năng suất cao nhất 50,14% so với
không phun Vườn điều tại Buôn Ma Thuột,
EaKar cho thấy mặc dù năng suất điều năm
2008 không cao nhưng khi phun chế phNm ĐQĐ trên diện rộng khả năng tăng năng suất vẫn cao hơn so với không phun Mức tăng năng suất này khi phun chế phNm sẽ góp phần tăng năng suất đáng kể
Bảng 5 Ảnh hưởng của chế ph%m lên năng suất vườn điều (năm 2009)
Công thức
Năng suất
(kg/ha)
Mức tăng năng suất (%)
Năng suất (kg/ha)
Mức tăng năng suất (%)
Năng suất (kg/ha)
Mức tăng năng suất (%)
ĐQĐ
Đối chứng
858
523
1064
2083
37,15
Năm 2009 nhìn chung vườn điều tại 3
điểm có năng suất cao hơn so với năm
2008 Mức tăng năng suất bình quân trên
30% so với không phun Như vậy sử dụng chế phNm ĐQĐ góp phần làm tăng năng suất điều
Hiệu quả kinh tế của việc sử dụng chế phm:
Bảng 6 Hiệu quả kinh tế của việc sử dụng chế ph%m ĐQĐ (năm 2009)
Đơn vị tính: 5gàn đồng
Địa điểm Công thức Tổng thu/ha Chi phí cho chế
phẩm/ha Lợi nhuận Tăng lợi nhuận
Buôn Ma Thuột ĐQĐ
Đối chứng
10.296 6.276
970
-
9.326 6.276
3.050
Đối chứng
20.592 12.768
970
-
19.622 12.768
6.854
Đối chứng
34.284 24.996
970
-
33.314 24.996
8.318
Trang 6T¹p chÝ khoa häc vµ c«ng nghÖ n«ng nghiÖp ViÖt Nam
6
Kết quả cho thấy, sau khi đã trừ chi phí phun chế phNm, vườn cây có phun chế phNm cho lợi nhuận cao hơn so với đối chứng không phun
Ở Buôn Ma Thuột 1 ha điều chi phí 970.000 đồng cho phun chế phNm, nhưng lợi nhuận thu về cũng tương đối cao là 3.050.000 đồng/ha
Ở Buôn Đôn, Ea Kar năm 2009 toàn bộ diện tích điều trên địa bàn huyện bị mất mùa, nhưng kết quả thu hoạch ở các vườn thí nghiệm thì công thức có phun chế phNm được tính chi phí vẫn có lợi nhuận tăng so với đối chứng là 6.854.000 - 8.318.000 đồng/ha Như vậy việc sử dụng chế phNm đã góp phần tăng năng suất cây điều cũng như tăng thêm lợi nhuận cho người dân
IV KẾT LUẬN VÀ ĐỀ N GHN
1 Kết luận
Các kết quả thí nghiệm trên diện hẹp cũng như trên diện rộng cho thấy:
- Phun chế phN m ĐQĐ với liều lượng 160 g/8 lít nước phun cho 3 cây và phun 3 đợt cho năng suất tăng cao nhất
- Phun chế phN m ĐQĐ tăng lợi nhuận từ 3.050.000 đến 8.318.000 đồng/ha khi chỉ chi phí thêm 970.000 đồng tiền chế phN m và công phun
2 Đề nghị
- Sản phN m được phổ biến rộng trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Phạm Văn Biên và cộng sự, 2005 Nghiên cứu các giải pháp khoa học công nghệ và
thị trường để phát triển vùng điều nguyên liệu phục vụ chế biến và xuất khNu Báo cáo tóm tắt tổng kết khoa học và kỹ thuật - Viện Khoa học Kỹ thuật N ông nghiệp Miền N am
2 Vương Phấn & ctv, 2001 Thăm dò biện pháp xử lý hóa chất để nâng cao tỉ lệ đậu quả
của cây điều Báo cáo khoa học tại Viện KHKT N ông Lâm nghiệp Tây N guyên
3 5guyễn Văn Uyển, 1995 Phân bón lá và các chất kích thích sinh trưởng N hà xuất
bản N ông nghiệp
4 Bera P.K., Mazumdar B.C, 1993 Comparative effect of spraying cashewnut trees
with three types of auxin solutions on the qualitative constituents of their apples and kernels during development Indian Biologist, 25:2, 72-74
5 Hariharan.M, Unnikrishnan K, 2003 Effect of gibberellic acid on variation in free
amino acid and total protein contents in developing kernel of cashew
6 Konar T., Arun Mech, Mech A, 1988 Effect of growth regulators on flowering, fruit
set and fruit retention in cashew Indian Cashew Journal, 18:4, 17-19
7 Kumar D.P., Khan M.M and Melanta K.R, 1996 Effect of nutrition and growth
regulators on apple characters and yield in cashew Cashew Agricultural Research
Station, India 10:2, 17-24
Trang 7T¹p chÝ khoa häc vµ c«ng nghÖ n«ng nghiÖp ViÖt Nam
7
8 Pavithran K and Ravindranathan P.P, 1976 Effect of GA and IAA on sex
expression in cashew Journal of Plantation Crops 4:1, 1-3
/gười phản biện: /guyễn Văn Viết
