NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA PHÂN HỮU CƠ VI SINH FITO-VIỆT SÉC TRÊN CÂY DƯA HẤU TẠI XÃ GIA XUYÊN - GIA LỘC - HẢI DƯƠNG Nguyễn Thị Yến, Lê Thị Vân Anh, Nguyễn Trọng Tuyển, Lê Văn Tri Summar
Trang 1NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA PHÂN HỮU CƠ VI SINH FITO-VIỆT SÉC TRÊN CÂY DƯA HẤU TẠI XÃ GIA XUYÊN - GIA LỘC - HẢI DƯƠNG
Nguyễn Thị Yến, Lê Thị Vân Anh, Nguyễn Trọng Tuyển, Lê Văn Tri
Summary
Research influence of Fito-Viet Sec microorganism organic fertilizer on the melon at
Gia Xuyen commune - Gia Loc district - Hai Duong province
Using the Fito-Viet Sec microorganism organic fertilizer on the Melon crops in the season 2006 and
2007 had a good result The growth and development of melon were promoted intensively Watermelon yield increased from 2,16 to 2,18 ton/ha in comparison to control There for the economical effect increased from 4.38 to 5.19 millions dong/ha The Brix of Melon was higher than control from 0,6 to 1,2 degree The rate of decay fruit reduced from 0,8 to 1,0%., the disease of
Phythophtora reduced from 5,0 to 5,8%
Applying the Fito-Viet Sec microorganism organic fertilizer had significance in increasing the rich
nutrition of soil and conserving arableland The humus total content, nitrogen total and phosphorus
total were increased lightly after using fertilizer The fertilizer had a sensible cost and commonly available
Keywords: Melon, quality, yield, Fito-Viet Sec microorganism organic fertilizer
I ĐẶT VẤN ĐỀ
Các loại phân hữu cơ vi sinh hiện nay
được nghiên cứu và sử dụng rộng rãi trên
nhiều đối tượng cây trồng đã thu được
những kết quả rất khả quan, tăng năng suất
lúa từ 0,7-0,9 tấn/ha; cải ngồng 11,0-15,6
tấn/ha; đậu tứ quý 0,65-1,71 tấn/ha; cà chua
2,4-4,4 tấn/ha; cải bắp 0,7-7,2 tấn/ha; cải
làn 4,45-8,69 tấn/ha Bên cạnh tăng năng
suất, nó còn làm tăng chất lượng cây trồng
so với bón phân vô cơ [4, 5, 6, 7] Vì vậy,
đây là một loại phân được sử dụng vì một
nền nông nghiệp an toàn và bền vững môi
trường sinh thái
Hải Dương là một tỉnh đồng bằng Bắc
bộ có ngành nông nghiệp phát triển mạnh,
trong đó có các loại cây lương thực, rau
màu và cây ăn quả Hiện nay nhu cầu sử
dụng phân hữu cơ của các đối tượng cây
trồng này là rất lớn song lượng cung cấp trong các nông hộ ngày càng giảm dẫn đến tình trạng thiếu phân hữu cơ bón cho cây trồng Xuất phát từ nhu cầu đó Sở Khoa học và công nghệ tỉnh Hải Dương đã giao cho Công ty cổ phần Công nghệ sinh học
thực hiện đề tài “ghiên cứu ứng dụng
công nghệ Fitohoocmon để sản xuất phân bón hữu cơ vi sinh từ rác thải hữu cơ và phân thải chăn nuôi tại Hải Dương"đểsản xuất phân bón hữu cơ vi sinh nhằm xây dựng một nền nông nghiệp hữu cơ bền vững Bài báo là một phần kết quả của đề tài trên
II VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1 Vật liệu nghiên cứu
Trang 2+ Giống dưa hấu Trang Nông 12 được
trồng tại đội 2 - thôn Tranh Đấu - xã Gia
Xuyên - huyện Gia Lộc - tỉnh Hải Dương
+ Phân bón hữu cơ vi sinh Fito-Việt
Séc có thành phần như sau: NPK: 3:2:2;
hàm lượng chất hữu cơ: 15%; hàm lượng
axit humic: 0,5%; hỗn hợp vi lượng:
0,02%; số lượng vi sinh vật hữu ích (3×106
CFU/g)
2 Phương pháp nghiên cứu
+ Thí nghiệm được bố trí theo khối
ngẫu nhiên hoàn chỉnh, nhắc lại 3 lần
+ Công thức và lượng phân bón:
- Công thức đối chứng (CTĐC): Phân
chuồng: 4000 kg; urê: 280 kg; lân: 550 kg;
kali 220 kg; NPK16-16-8: 280 kg cho 1 ha
- Công thức thử nghiệm (CTTN): Phân hữu cơ vi sinh Fito-Việt Séc: 4500 kg/ha + Các chỉ tiêu theo dõi: Chiều dài thân chính (cm); tổng số lá thân chính (lá); tổng số hoa đực, hoa cái lúc rộ (hoa); trọng lượng quả trung bình (kg); năng suất (tấn/ha)
Các chỉ tiêu chất lượng: Mầu sắc ruột quả; mức độ đặc ruột quả; độ Brix
+ Các phương pháp phân tích đất và chất lượng nông sản được áp dụng theo tiêu chuNn ngành [1]
+ Xử lý số liệu: Số liệu theo dõi được
xử lý trên chương trình Excel và theo phương pháp thống kê thông dụng
III KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
1 Ảnh hưởng của phân hữu cơ vi sinh Fito-Việt Séc đến tính chất nông hoá của đất trước và sau thử nghiệm phân bón
Bảng 1 Tính chất nông hoá của đất trước và sau thử nghiệm
Thời gian lấy mẫu
Các chỉ tiêu phân tích
% mg/100 g đất % mg/100 g đất
Vụ hè thu 2006 Trước khi thử nghiệm 5,7 2,16 0,087 0,114 10,93 0,58 5,20 Sau khi thử
nghiệm
CTĐC 5,5 2,26 0,085 0,092 10,88 0,60 5,18 CTTN 5,7 2,28 0,091 0,117 11,12 0,64 5,33
Vụ hè thu 2007 Trước khi thử nghiệm 5,8 2,20 0,088 0,110 11,05 0,62 5,63 Sau khi thử
nghiệm
CTĐC 5,5 2,25 0,092 0,110 11,12 0,65 5,78 CTTN 5,9 2,34 0,095 0,113 12,20 0,67 5,78
Kết quả phân tích tính chất nông hoá
của đất trước thử nghiệm ở cả 2 vụ cho
thấy: Đất có phản ứng chua ít với giá trị
pHKCl, hàm lượng mùn, đạm tổng số ở mức
trung bình; hàm lượng lân tổng số ở mức
giầu, lân dễ tiêu ở mức trung bình; kali tổng
số, dễ tiêu đều ở mức nghèo
Sau khi kết thúc thử nghiệm: Phân bón Fito-Việt Séc có tác dụng làm tăng nhẹ các chỉ tiêu dinh dưỡng đất so với trước khi thử nghiệm và so với CTĐC; hàm lượng lân dễ
Trang 3tiêu tăng 0,19-1,15 mg/100 g đất (đây là kết
quả của nhóm vi sinh vật phân giải lân đã
phát huy tốt vai trò phân giải lân khó tiêu
thành dạng lân hữu hiệu cây trồng dễ sử
dụng) Sử dụng phân Fito-Việt Séc còn có
tác dụng giúp cho đất giữ Nm tốt, thoáng
khí, dễ canh tác
2 Ảnh hưởng của phân hữu cơ vi sinh
Fito-Việt Séc đến sinh trưởng phát triển
và sâu bệnh hại trên cây dưa hấu
Phân hữu cơ vi sinh Fito-Việt Séc có tác dụng tốt đến sinh trưởng phát triển của cây như: tốc độ ra lá, tốc độ bò và vươn ngọn nhanh, ngọn dài, mập, lá xanh tốt, mức độ nhiễm sâu bệnh hại giảm , đây là tiền đề cho ruộng dưa đạt năng suất cao Kết quả được trình bày ở bảng 2
Bảng 2 Ảnh hưởng của phân hữu cơ vi sinh Fito-Việt Séc đến các chỉ tiêu sinh trưởng phát triển và sâu bệnh hại trên cây dưa hấu
Chiều dài thân chính (cm) 226,2 230,7 230,3 242,3 Tổng số lá thân chính (lá) 23,06 24,04 24,16 25,20
Độ bền thân lá (thời gian giữ xanh tốt) (cảm quan) Dài Dài Dài Dài
Số lá bắt đầu ra hoa đực (lá) 8,3 8,0 9,0 9,0
Số lá bắt đầu ra hoa cái (lá) 12,2 11,0 13,4 12,2 Tổng số hoa đực lúc rộ (hoa) 10,6 10,4 11,3 11,0 Tổng số hoa cái lúc rộ (hoa) 3,43 3,49 3,71 4,25 Tốc độ lớn của giai đoạn quả đầu (cảm quan) Trung bình Nhanh Trung bình Nhanh Tốc độ lớn của giai đoạn quả giữa (cảm quan) Trung bình Trung bình Trung bình Trung bình
Tỷ lệ bệnh thán thư (%) 37,3 31,5 35,2 30,2
Kết quả số liệu thu được ở bảng 2 cho
thấy: Phân Fito-Việt Séc có tác dụng giúp
cho cây dưa hấu sinh trưởng khoẻ, độ bền
thân lá dài, số lá bắt đầu ra hoa đực và hoa
cái sớm, chiều dài thân chính đạt 230,7 cm
vụ 2006 và 242,3 cm vụ 2007 (dài hơn
4,5-12,0 cm) so với CTĐC đạt 226,2 cm vụ
2006 và 230,3 cm vụ 2007
Kết quả còn cho thấy, sử dụng phân
hữu cơ vi sinh Fito-Việt Séc đã giúp cho
cây dưa hấu tăng khả năng chống chịu bệnh
thán thư, CTTN tỷ lệ nhiễm bệnh thán thư
là 30,2 và 31,5%, giảm 5,0-5,8% so với CTĐC và đặc biệt giảm tỷ lệ thối quả là 0,8-1,0% Điều này mang lại ý nghĩa lớn cho người trồng dưa vì nó quyết định đến năng suất thu hoạch cuối vụ
3 Ảnh hưởng của phân hữu cơ vi sinh Fito-Việt Séc đến một số yếu tố cấu thành năng suất, năng suất và chất lượng dưa hấu
Trang 4Năng suất dưa hấu vụ hè thu năm 2006
đã bị ảnh hưởng bởi yếu tố thời tiết, do giai
đoạn quả non phát triển gặp mưa làm cho
một số quả bị thối, bà con nông dân phải
thụ phấn lại (đây là nguyên nhân làm cho
năng suất dưa không được cao) Năm 2007,
yếu tố phân bón cùng với điều kiện thời tiết thuận lợi đã giúp cho cây dưa sinh trưởng phát triển tốt, năng suất cao
Kết quả theo dõi các yếu tố cấu thành năng suất, năng suất và chất lượng dưa hấu được trình bày ở bảng 3
Bảng 3 Ảnh hưởng của phân HCVS Fito-Việt Séc đến một số yếu tố cấu thành năng suất
và một số chỉ tiêu chất lượng
STT Các yếu tố cấu thành năng suất
và chỉ tiêu chất lượng
Vụ hè thu 2006 Vụ hè thu 2007
1 Trọng lượng quả trung bình (kg) 2,4 2,6 2,7 2,9
2 Năng suất (tấn/ha) 14,68 16,84 16,75 18,93
3 Bội thu so với CTĐC (%) - 14,7 - 13,0
4 Mầu sắc ruột quả Đỏ tươi Đỏ tươi Đỏ tươi Đỏ tươi
6 Độ dầy vỏ quả (cm) 0,68 0,67 0,70 0,68
7 Mức độ đặc ruột quả Trung bình Cao Trung bình Cao
8 Độ ngọt (độ Brix) 12,3 13,5 13,4 14,0
Vụ 2006: CV (%): 5,84; Vụ 2007: CV (%): 6,42
LSD (0,05): 0,90 tấn/ha; LSD (0,05): 0,83 tấn/ha
Kết quả trên bảng 3 cho thấy: Trọng lượng
quả trung bình ở CTTN cao hơn trọng lượng quả
trung bình ở CTĐC là 0,2 kg Chính điều đó góp
phần làm cho năng suất dưa hấu thu hoạch ở
công thức thử nghiệm phân bón phân Fito-Việt
Séc cao hơn công thức đối chứng là 2,16 và 2,18
tấn/ha (LSD (0,05) = 0,90 và 0,83 tấn/ha)
tương ứng với 13,0- 14,7% Độ Brix của CTTN
cao hơn so với CTĐC là 0,6 và 1,2 độ
Về chất lượng cảm quan, dưa có mầu
ruột quả đẹp, đỏ tươi, khi ăn có vị ngọt hơn
dưa ở CTĐC Có được kết quả này là do vai
trò của các nguyên tố vi lượng có trong phân HCVS Fito-Việt Séc, các nguyên tố Zn, B, Mn đã thúc đNy quá trình tổng hợp gluxit, các vitamin và các axit nucleic làm tăng năng suất và cải thiện chất lượng rau quả [3]
4 Hiệu quả kinh tế của phân HCVS Fito-Việt Séc sử dụng trên cây dưa hấu
Kết quả tính toán hiệu quả kinh tế của phân hữu cơ vi sinh Fito-Việt Séc trên cây dưa hấu vụ hè thu năm 2006 và 2007 được trình bày ở bảng 4
Bảng 4 Hiệu quả kinh tế của phân hữu cơ vi sinh Fito-Việt Séc
Chi phí sản xuất/ha Vụ hè thu 2006 Vụ hè thu 2007
Giá nhân công (1000 đ/ngày công) 25.0 25.0 30 30 Tổng số nhân công (công/ha) 180.7 166.8 173.5 164.5
Trang 5Chi phí sản xuất/ha Vụ hè thu 2006 Vụ hè thu 2007
Ghi chú: Giá mua các loại nguyên liệu tại thời điểm thực hiện mô hình
Trang 6T¹p chÝ khoa häc vµ c«ng nghÖ n«ng nghiÖp ViÖt Nam
6
1300 đ/kg, kali: 4200đ/kg, NPK 5200 đ/kg, phân chuồng (phân lợn nguyên chất): 500 đ/kg, phân HCVS Fito-Việt Séc: 1600 đ/kg
+ Năm 2007: Đạm: 5000 đ/kg, lân: 1500 đ/kg, kali: 5400 đ/kg, NPK 5500 đ/kg, phân
chuồng: 400 đ/kg, phân Fito-Việt Séc: 1600 đ/kg
Kết quả thu được ở bảng 4 cho thấy, cùng 1 chế độ canh tác (giống, chăm sóc, thuốc BTTV) nhưng sử dụng các loại phân bón khác nhau đã cho năng suất và hiệu quả kinh tế khác nhau: Ở CTTN không những năng suất dưa hấu tăng lên mà còn giảm được công bón phân (giảm hơn so với CTĐC là 9-13,9 công/ha) Điều đó cũng góp phần giảm chi phí, lãi suất tăng lên ở công thức này so với CTĐC là 4.380.000-5.190.000 đ/ha Nếu tính cho 1 sào thì con số này là 157.500-186.700 đ/sào, đây là một con số thật ý nghĩa với nhà nông
IV KẾT LUẬN
Kết quả thử nghiệm hiệu lực phân hữu cơ vi sinh Fito-Việt Séc trên cây dưa hấu vụ
hè thu năm 2006 và năm 2007 tại xã Gia Xuyên cho những nhận xét như sau:
+ Phân bón Fito-Việt Séc có tác dụng tốt đến sinh trưởng phát triển: Chiều dài thân chính, tổng số lá thân chính, số lá bắt đầu ra hoa đực, hoa cái dài, nhiều và sớm hơn CTĐC
+ Năng suất dưa hấu thu hoạch tăng hơn so với CTĐC là 2,16-2,18 tấn/ha (tương đương 13,0-14,7%), hiệu quả kinh tế tăng so với đối chứng là 4.380.000-5.190.000 đ/ha Chất lượng dưa được cải thiện, độ Brix trong thành phần ruột dưa cao hơn CTĐC từ 0,6-1,2 độ (đối chứng chỉ đạt 12,3 và 13,4 độ; CTTN đạt 13,5 và 14 độ)
+ Có tác dụng làm tăng nhẹ các chỉ tiêu dinh dưỡng đất như: Hàm lượng mùn, đạm, lân tổng số và được bà con nông dân đánh giá đây là loại phân bón dễ sử dụng, dễ bón, chăm sóc cây dưa được dễ dàng hơn, giá phân bón hợp lý
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bộ ông nghiệp và Phát triển nông thôn, 1998 Tiêu chuNn ngành: Phân tích đất
2 Niên giám Thống kê tỉnh Hải Dương, 2006 Nhà xuất bản Thống kê, Hà Nội
3 Tạ Thu Cúc và cs., 2000 Giáo trình cây rau, Nhà xuất bản Nông nghiệp
4 Hoàng Hải, 2007 Tác dụng của một số chế phNm vi sinh vật đến năng suất, hàm
lượng NO3- trong rau cải và tính chất đất tại Thái Nguyên; Hiệu lực của một số chế phNm vi sinh vật hữu hiệu đối với lúa tại Thái Nguyên Tạp chí Khoa học đất, số 27
5 guyễn Ích Tân và cs., 2006 Tác dụng của phân hữu cơ chế biến từ rác thải sinh
hoạt và phế thải nông nghiệp đến sinh trưởng, phát triển và năng suất cây đậu Tứ quý trên đất cát pha tỉnh Quảng Bình Tạp chí Khoa học đất, số 26
6 Công ty Giống cây trồng Hà ội, Viện Thổ nhưỡng ông hoá, 1996 Nghiên cứu sử
dụng phân hữu cơ-hữu cơ vi sinh thích hợp cho một số loại cây trồng (lúa, rau, màu) Báo cáo kết quả nghiên cứu
Trang 7T¹p chÝ khoa häc vµ c«ng nghÖ n«ng nghiÖp ViÖt Nam
7
7 Lê Văn Tri, 2001 Phân phức hợp hữu cơ vi sinh, NXB Nông nghiệp
Jgười phản biện: Jguyễn Văn Viết
