Quản lý nhà nước về địa giới hành chính là gì? Đồng chí hãy phân tích vai trò quản lý hành chính nhà nước về địa giới hành chính? Liên hệ thực tiễn?

Quản lý nhà nước về địa giới hành chính là gì? Đồng chí hãy phân tích vai trò quản lý hành chính nhà nước về địa giới hành chính? Liên hệ thực tiễn? PHẦN MỞ ĐẦU Việc tổ chức các đơn vị hành chính ở nước ta tùy theo giai đoạn lịch sử đã có những lúc chia tách, thành lập mới rồi tiến hành sáp nhập Hiện nay, công tác phân chia địa giới hành chính ở nước ta đã đạt được những kết quả nhất định, tuy nhiên, vẫn còn tình trạng tranh chấp địa giới hành chính giữa các địa phương với nhiều nguyên nhân khác.

Quản lý nhà nước về địa giới hành chính là gì? Đồng chí hãy phân tích vai trò quản lý hành chính nhà nước về địa giới hành chính? Liên hệ thực tiễn?

PHẦN MỞ ĐẦU

Việc tổ chức các đơn vị hành chính ở nước ta tùy theo giai đoạn lịch sử đã có những lúc chia tách, thành lập mới rồi tiến hành sáp nhập Hiện nay, công tác phân chia địa giới hành chính

ở nước ta đã đạt được những kết quả nhất định, tuy nhiên, vẫn còn tình trạng tranh chấp địa giới hành chính giữa các địa phương với nhiều nguyên nhân khác nhau Vì vậy, Nhà nước cần có những giải pháp mang tính căn bản để giải quyết những vấn đề liên

quan đến công tác địa giới hành chính hiện nay Mục đích của

quản lý ĐGHC là quốc gia, xác định quyền trên đất liền và biển đảo, xác định ranh giới giữa các đơn vị hành chính đảm bảo an ninh chính trị trật tự an toàn xã hội, bảo đảm sự ổn định chính trị

và phát triển của đất nước trong thời kỳ đổi mới

NỘI DUNG

1 Khái niệm quản lý nhà nước đối với địa giới hành chính

Quản lý về địa giới hành chính là hoạt động của các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, các cán bộ, công chức được Nhà nước căn cứ vào quy định của pháp luật điều chỉnh các quy hội phát sinh trong quản lý ĐGHC, điều chỉnh, xác định, lập hồ sơ, giải quyết tranh chấp về ĐGHC điều chỉnh hành vi của các tổ chức, cá

nhân liên quan tới và quản lý địa giới hành chính, nhằm bảo vệ

lãnh thổ quốc gia, chính quyền biên giới, xác định ranh giới giữa

các đơn vị hành chính, góp phần bảo đảm sự ổn định và phát triển kinh tế - xã hội ở Việt Nam hiện nay

Địa giới hành chính được đánh dấu bằng các mốc địa giới, là

cơ sở pháp lý phân định phạm vi trách nhiệm của bộ máy hành chính nhà nước các cấp trong việc quản lý dân cư, đất đai, kinh tế chính trị, văn hóa, xã hội ở địa phương

Để quản lý nhà nước về địa giới hành chính thì các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền như Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội: Chính phủ đã ban hành các văn bản quy phạm pháp luật làm căn cứ pháp lý cho việc quản lý địa giới hành chính, cụ thể là Hiến pháp năm 2013 là văn bản pháp luật có giá trị cao nhất quy định về công tác quản lý địa giới hành chính (ĐGHC)

2 Một số nội dung quản lý nhà nước đối với địa giới hành chính

2.1 Quản lý nhà nước về xác định đường chính, vị trí căm mộc địa giới hành chính

* Xác định đường địa giới hành chính

Địa giới hành chính là đường ranh giới phân chia lãnh thổ giữa các đơn vị hành chính Xác định địa chính là yêu cầu quan trọng trong quản lý nhà nước đối với kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội Đường ĐGHC xác định ở tất cả các cấp hành chính, bao gồm đường ĐGHC cấp tỉnh, đường ĐGHC cấp huyện, đường ĐGHC cấp

xã Địa giới hành chính các cấp được xác định trên cơ sở các mức ĐGHC, các điểm đặc trưng trên thực địa và được thể hiện lên bản

đồ

Trên cơ sở các văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quy về ĐGHC, tiến hành vẽ đường ĐGHC lên bản đồ nền Đường ĐGHC các cấp phải được biểu thị đầy đủ, chính xác trên bản đồ nền

* Xác định vị trí cắm mốc địa giới hành chính

- Mốc ĐGHC phải được xác định tại vị trí giao nhau của đường ĐGHC và ở những vị trí dễ phát sinh tranh chấp Nếu không chọn được vị trí cắm mốc nằm đúng đường ĐGHC thì được phép chọn ở

vị trí thuận, ổn định và gần đường ĐGHC nhất Tiếp theo, vị trí cắm mốc phải được các địa phương có liên quan thống nhất và đánh dấu bằng thực địa bằng cọc gỗ Trường hợp vị trí giao nhau của đường ĐGHC các cấp là đỉnh núi hoặc trên sông, suối, hồ, biển thì không cần xác định vị trí cắm mốc

- Số lượng vị trí cắm mốc, loại mốc ĐGHC cần phải cắm do Ủy ban nhân dân các cấp có liên quan đến đường địa giới thống nhất quyết định và đánh dấu ở thực địa bằng cột gỗ

- Số hiệu mốc ĐGHC trên mỗi tuyến ĐGHC do các địa phương liên quan thỏa thuận, đánh số theo thứ tự từ 1 đến hết hoặc tiếp theo số thứ tự mốc đã có, bảo đảm không có số trùng nhau

* Thực hiện cắm mốc địa giới hành chính

Sau khi xác định vị trí cắm mốc ĐGHC, thì các Cơ quan chức năng theo quy định của pháp luật tổ chức cắm mốc ĐGHC và lập

sơ đồ thuyết minh cắm mốc ĐGHC Việc chọn mốc ĐGHC phải được thực hiện với những yêu cầu kỹ thuật nhất định: mặt mốc quay về phía nào, quá trình chôn mốc phải có sự chứng kiến của các bên có liên quan, lập bản xác nhận sơ đồ vị trí ĐGHC theo mẫu…

2.2 Quản lý nhà nước về lập hồ sơ địa giới hành chính

Hồ sơ ĐGHC bao gồm tài liệu dạng giấy, dạng số thể hiện thông tin về việc thành lập, điều chỉnh đơn vị hành chính và các mốc địa giới, đường địa giới của đơn vị hành chính Hồ sơ ĐGHC được các cơ quan nhà quyền lập

Hồ sơ địa giới hành chính cấp xã gồm các tài liệu: Các văn bản pháp lý về thành lập xã và điều chỉnh ĐGHC xã; bản đồ, ĐGHC cấp xã; các bản xác nhận sơ đồ các mốc ĐGHC cấp xã, huyện, tỉnh trên đường ĐGHC của xã; xác nhận tọa độ các mốc ĐGHC cấp xã; bản tọa độ các điểm đặc trưng trên đường ĐGHC cấp xã; bản mô tả tình hình chung về ĐGHC cấp xã; các biên bản xác nhận mô tả đường ĐGHC cấp xã; các phiếu thống kê địa danh

Bộ Tài nguyên và Môi trường, Ủy ban nhân dân các cấp tiến hành quản lý lập hồ sơ ĐGHC theo quy định pháp luật

2.3 Quản lý nhà nước, địa giới hành chính

* Xác định tính pháp lý trên bản đồ địa giới hành chính

- Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp ký tên, đóng dấu xác nhận ở ngoài góc khung Đông Nam các mảnh bản đồ trong bộ bản đồ hành chính thuộc phạm vi quản lý hành chính của mình Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp liên quan ký tên, đóng dấu bên trong nội dung các mảnh bản sơ đồ ĐGHC thuộc phạm vi quản lý hành chính của mình

*Xác định tính pháp lý trên bản sơ đồ vị trí các mốc địa giới hành chính

Các cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác định tính pháp lý trên bản đồ vị trí các mốc địa giới hành chính:

- Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trực tiếp quản lý mốc ký xác nhận sơ đồ vị trí mốc ký xác nhận sơ đồ vị trí mốc địa giới hành chính cấp tỉnh

- Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện trực tiếp quản lý mốc,

ký xác nhận sơ đồ vị trí mốc ĐGHC và Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ký chứng thực sơ đồ vị trí mốc ĐGHC cấp huyện

- Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã trực tiếp quản lý mốc, ký xác nhận sơ đồ vị trí mốc ĐGHC và Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện ký chứng thực sơ đồ vị trí mốc ĐGHC cấp xã

Hồ sơ ĐGHC đã được xác lập về mặt pháp lý là để phân định ĐGHC giữa các địa phương với nhau và là căn cứ để phân cấp quản lý nhà nước, phát triển kinh tế xã hội

3 Vai trò của quản lý nhà nước đối với địa giới hành chính

và thực tiễn

Một là, quản lý nhà nước về ĐGHC có vai trò quan trọng trong

việc bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền quốc gia, giữ vững an ninh biên giới, mở rộng hợp tác quốc tế, phát triển kinh tế Sự phân chia ranh giới giữa các quốc gia với nhau thông qua hệ thống mốc giới quốc gia trên bộ và đường phân chia ranh giới trên biển, hải đảo và thềm lục địa, đặc biệt khiViệt Nam có đường biên giới trên đất liền và biển tiếp giáp nhiều nước ở châu Á và khu vực ASEAN

Thực tiễn cho thấy công tác quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia đã đạt được những thành tựu to lớn: biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc đã hoàn thành phân giới cắm mốc; biên giới Việt Nam - Lào hoàn thành dự án tôn tạo, tăng dày hệ thống mốc quốc giới… Biên giới được giữ vững, an ninh, trật tự, an toàn xã hội ở khu vực biên giới được đảm bảo, tạo môi trường và không

gian hợp tác, phát triển với các nước láng giềng và bạn bè quốc

tế

Tập trung tuyên truyền sâu rộng Luật Biên giới quốc gia và các văn kiện pháp lý đã ký kết với các nước có chung đường biên giới, tuyên truyền để đồng bào thấy rõ ý nghĩa to lớn của các hiệp ước, hiệp định phân giới cắm mốc biên giới đất liền, phân định biên giới biển, đảo, tạo sự thống nhất về suy nghĩ và hành động trong toàn Đảng, toàn quân và toàn dân, nhằm nâng cao ý thức quốc gia, quốc giới, tôn trọng bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia

Hai là, quản lý nhà nước về ĐGHC có vai trò quan trọng trong

việc phân định rõ nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan chính quyền địa phương trong quá trình quản lý các lĩnh vực an ninh chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục, khoa học công nghệ, đối ngoại, tránh được sự trùng lắp, chồng chéo, bỏ trống hoặc đổ lỗi giữa các cấp chính quyền địa phương trong quá trình quản lý nhà nước

Sự việc về phân định về địa giới hành chính giữa hai tỉnh Đắk Lắk và Khánh Hòa tại khu vực giáp ranh giữa xã Ea Trang, huyện M'Drắk, tỉnh Đắk Lắk và xã Ninh Tây, thị xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa iệc phân định địa giới không rõ ràng nên còn tồn tại khu vực chồng lấn về địa giới hành chính giữa hai tỉnh tại khu vực núi Vọng Phu với tổng diện tích là 9.300,00 ha, dẫn đến chưa xác định được đường chỉ giới hành chính giữa hai tỉnh, gây ra một số khó khăn, vướng mắc cho các địa phương trong việc quản lý đối với địa bàn này

Tình trạng đường ranh giới hành chính chồng lấn và xảy ra tranh chấp giữa các địa phương trên địa bàn tỉnh và giữa tỉnh Quảng Nam với các tỉnh, thành phố giáp ranh, xảy ra điểm nóng

về tranh chấp đất đai… Ranh giới giữa Quảng Nam với các tỉnh Quảng Ngãi, Kon Tum có 5 điểm xảy ra tranh chấp, chưa có sự thống nhất giữa chính quyền và nhân dân 2 bên Cụ thể, thôn 1 (xã Trà Giáp, huyện Bắc Trà My) nằm trên đất của xã Trà Thanh

và xã Trà Khê (huyện Tây Trà, tỉnh Quảng Ngãi) với diện tích tự nhiên là 1.071ha và 73 hộ dân Tranh chấp đất đai giữa thôn 3 (xã Trà Ka, Bắc Trà My) với xã Trà Xinh (huyện Tây Trà, tỉnh Quảng Ngãi) với diện tích tự nhiên 250ha Nhân dân thôn 3, xã Trà Vân (huyện Nam Trà My) sinh sống, canh tác, chôn cất mồ mả ông bà trên phần đất thuộc quản lý của xã Sơn Bua (huyện Sơn Tây, tỉnh Quảng Ngãi) với diện tích tự nhiên 503ha và 41 hộ Nhân dân xã Trà Vinh (huyện Nam Trà My) sản xuất trên đất có truyền thống lâu đời với diện tích 55ha, nhưng theo bản đồ được lập theo Chỉ thị 364 thì diện tích này thuộc quản lý của xã Sơn Bua và 235 hộ dân thuộc xã Trà Vinh đang sinh sống, canh tác trên đất của xã Đắk Nên (huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum) Đối với ranh giới giữa các địa phương trong tỉnh có 15 tuyến ranh giới cấp huyện, liên quan đến 12 huyện, thị xã, thành phố và có 36 tuyến ranh giới hành chính cấp xã, liên quan đến 51 đơn vị hành chính cấp xã tại

9 huyện, thị xã, thành phố có đường ranh giới hành chính chồng lấn, tranh chấp

Ba là, quản lý nhà nước đối với ĐGHC có vai trò là bảo đảm

cho đường ranh giới hành chính giữa các địa phương không bị xê dịch trên thực địa, cũng như trên bản đồ ĐGHC Từ đó, góp phần giữ vững an ninh chính trị xã hội và phát triển kinh tế của các địa phương

ĐGHC do chính quyền cũ xây dựng tại thời điểm khoa học kỹ thuật chưa phát triển, độ chính xác chưa cao và ranh giới được xác định giữa các địa phương còn chung chung theo lịch sử để lại nên đã tồn tại nhiều vấn đề bất hợp lý, không

rõ ràng, có sự giao thoa, chồng lấn giữa các ĐVHC Vấn đề này đã gây nhiều khó khăn trong quá trình quản lý cũng như quy hoạch và phát triển kinh tế – xã hội của các địa phương, gây ra sự tranh chấp ĐGHC trong một thời gian khá dài

Bốn là, quản lý nhà nước đối với ĐGHC giúp các cơ quan nhà

nước có thẩm quyền nắm được tình hình cụ thể về quỹ đất đã sử dụng, cũng như quỹ đất chưa sử dụng không chỉ về diện tích, chất lượng đất, mà còn về hình thù của đất nước và tạo thuận lợi cho quá trình đưa đất vào sử dụng hiệu quả

4 Thực tiễn tại di tích Hải Vân Quan

Tình cảnh bi hài đang diễn ra tại di tích Hải Vân Quan Do chồng lấn ranh giới, không có đơn vị đứng ra chăm nom, đến nay

di tích bị xuống cấp trầm trọng Cụm di tích tại đây bao gồm di tích Hải Vân Quan thời Nguyễn, các công sự thời chiến của Pháp,

Mỹ xây dựng Với ngành du lịch, đây là điểm dừng chân hấp dẫn, được khai thác quanh năm nên du khách biết và đến đây ngày càng nhiều, đặc biệt là khách quốc tế

Tại di tích này, tình trạng chèo kéo, bu bám du khách phản cảm, gây mất trật tự, mỹ quan, làm ảnh hưởng môi trường du lịch

đã diễn ra trong suốt thời gian dài Chưa hết, con đường dốc ngoằn ngoèo bằng các bậc tam cấp dẫn lên di tích đang bị bao vây bởi rác và cỏ dại Một số hạng mục sau nhiều năm “trơ gan cùng tuế nguyệt” ngày càng mục vỡ, xuống cấp nghiêm trọng Do

vị trí này nằm sát TP.Đà Nẵng nên áp lực dư luận đều quy trách nhiệm về phía TP.Đà Nẵng Đến năm 2013, Đà Nẵng chính thức công nhận đây là một trong các điểm du lịch thuộc TP để có cơ chế quản lý, giám sát chặt chẽ

Trả lời về vấn đề địa giới hành chính, cụm di tích này thuộc Huế hay Đà Nẵng, đại diện Sở Nội vụ TP.Đà Nẵng cho rằng: Cả

cụm di tích nằm ngay tại khu vực đường ranh giới phân định, ngay mốc địa phận nên không thể nói rõ là thuộc bên nào Tuy nhiên,

do di tích nằm sát với Đà Nẵng, cụ thể là địa phận Q Liên Chiểu nên từ trước đến nay, đơn vị này có trách nhiệm xử lý trật tự môi trường Thêm vào đó, gần 80% các hộ kinh doanh mua bán sản phẩm phục vụ khách du lịch trên đỉnh đèo Hải Vân là dân của P Hòa Hiệp Bắc (Q Liên Chiểu) nên các đội quy tắc đô thị, công an của quận và bộ đội biên phòng địa phương vẫn có trách nhiệm đảm bảo an ninh và môi trường du lịch tại đây

Giữ nguyên ranh giới lịch sử

Theo đó, đường ĐGHC giữa tỉnh Thừa Thiên-Huế và TP Đà Nẵng đã có lịch sử tồn tại và ổn định lâu đời Từ trước đến nay, tuy cách thể hiện khác nhau nhưng trong các văn bản, báo cáo điều hành của Ban Cán sự Đảng Chính phủ và các bộ, ngành T.Ư đều nhất trí thừa nhận rằng về mặt ranh giới lịch sử thì khu vực từ điểm cao 724 m theo đường hợp thủy qua cống Ba Cửa trên đường sắt bắc - nam tới mép bờ biển, ra đến mũi Khẻm và đảo Sơn Thà là thuộc tỉnh Thừa Thiên-Huế Tỉnh Thừa Thiên-Huế không

hề có tranh chấp địa giới với TP Đà Nẵng, từ ngày giải phóng năm

1975 cho đến khi triển khai đo vẽ bản đồ theo Chỉ thị 364-CT ngày 6.11.1991 của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (nay là Thủ tướng Chính phủ) về việc giải quyết những tranh chấp đất đai liên quan đến ĐGHC và lập bộ bản đồ hiện trạng về ĐGHC tỉnh, huyện, xã

Cụ thể, trong quá trình triển khai lập hồ sơ thì phía tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng (cũ) đơn phương đề nghị không đi theo đường địa giới lịch sử Sau khi chia tách tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng thì tuyến địa giới hành chính giữa tỉnh Thừa Thiên-Huế và tỉnh Quảng Nam

đã thống nhất; riêng tuyến giữa tỉnh Thừa Thiên-Huế và TP Đà

Nẵng đoạn từ đỉnh cao 724 m theo đường hợp thủy qua cống Ba Cửa vẫn chưa giải quyết dứt điểm

UBND tỉnh Thừa Thiên-Huế đề nghị giữ nguyên 2 km đoạn ranh giới lịch sử như đã nói ở trên và giữ nguyên hiện trạng quản

lý Nếu theo ranh giới này thì Hải Vân Quan có một phần lớn thuộc

về Thừa Thiên-Huế

Di tích bị bỏ rơi: Do tình trạng chồng lấn ranh giới nên đến

nay, di tích Hải Vân Quan vẫn chưa được công nhận di tích quốc gia

KẾT LUẬN

Qua nhiều nghiên cứu, khảo sát cho thấy có lẽ Việt Nam là quốc gia duy nhất trên thế giới có tình trạng biến động về đơn vị hành chính nhiều và liên tục như trong mấy chục năm qua Từ các nước phát triển đến các nước chậm phát triển, các nước có diện tích lớn, dân số đông đến các nước nhỏ, đều rất ít biến động

về hệ thống đơn vị hành chính các cấp Việc thay đổi, nếu có, thường là sáp nhập các đơn vị hành chính nhỏ lại hoặc mở rộng, hình thành các đô thị mới theo hướng giảm bớt số đơn vị hành chính Điều này ngược lại với ở Việt Nam, các đơn vị hành chính thường được chia tách, xé nhỏ ra dẫn đến số lượng đơn vị hành chính ngày càng tăng lên

Trong nhiều năm qua, Nhà nước ta đã ban hành một số văn bản pháp luật quy định về việc điều chỉnh địa giới hành chính Tuy nhiên cho đến nay, có những văn bản quy định về tiêu chuẩn, điều kiện, trình tự, thủ tục điều chỉnh địa giới hành chính ban hành đã nhiều năm, do vậy nhiều nội dung, quy định đã không còn phù hợp, không đáp ứng yêu cầu quản lý trong thực tiễn

Để thực hiện thắng lợi mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế, đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại, ngoài các nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội và đảm bảo an