Giáo dục giá trị sống, kĩ năng sống (Tái bản có chỉnh lí): Phần 2

Giáo dục giá trị sống, kĩ năng sống (Tái bản có chỉnh lí): Phần 2 cung cấp những kiến thức cơ bản về kỹ năng sống, vì sao phải giáo dục kỹ năng sống và phương pháp giáo dục kỹ năng sống cho lứa tuổi học sinh. Mời các bạn cùng tham khảo để biết thêm nội dung chi tiết.

Chương III

RÈN LUYỆN KĨ NĂNG SỐNG + Kĩ năng là gì? Thế nào là người có kĩ nãng?

* Kĩ năng sống là gì? Vì sao cần phải giáo

dục kĩ năng sống cho học sinh?

+ KT năng sống được hình thành như thế nào?

« Giáo dục, rèn luyện kĩ năng sống cho lứa

tuổi học sinh cần tập trung uào những nhóm kĩ năng nào?

+ Phương pháp giáo dục, rèn luyện kĩ nang

sống ở lứa tuổi học sinh như thế nào là

hiệu quả

+ KHÁI NIỆM KĨ NĂNG SỐNG

Ø Ki năng là gì?

Kí năng là khả năng thực hiện một hành động hay hoạt động nào đó, bằng cách lựa chọn và vận dụng những trí thức, những kinh nghiệm, kĩ xảo đã có để hành động phù hợp với những mục tiêu và những điều kiện thực tế đã cho

Người có kĩ năng về một loại hoạt động nào đó cần phải:

~ Có tri thức vẻ loại hoạt động đó, gồm: mục tiêu, các cách thức thực hiện hành động, các điều kiện phương tiện để đạt mục đích

~ Biết cách tiến hành hoạt động đó có hiệu quả và đạt kết

quả phù hợp với mục dích

~ Biết hành động có kết quả trong những điều kiện mới,

không quen thuộc

Ø Kĩ năng sống là gì?

Có nhiều quan niệm hay cách hiểu khác nhau tê kĩ nâng sống: heo Tổ chức Văn hoá, Kho:

hop quéc (UNESCO): Kĩ năm,

thực hiện dầy dú các chức năng

hang ngay

ng là năng lực cá nhân dể tham gia vào cuộc sống

~ Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WI1O): Kĩ năng sống là những,

kĩ năng thiết thực ma con người cẩn để có cuộc sống an

toàn, khoẻ mạnh Đó là những kĩ năng mang tính tâm lí xã hội và kĩ năng về giao tiếp được vận dụng trong những tình

huống hãng ngày để tương tác một cách hiệu quả với người

khác và giải quyết có hiệu quả những vấn dễ, những tình huống của cuộc sống hằng ngày

~ Kĩ năng sống là những cách hành xử giúp mỗi cá nhân hoà nhập vào môi trường xung quanh (gia đình, lớp học ), giúp

cá nhân ứng phó một cách hiệu quả với những yêu cầu,

thách thức của cuộc sống thường ngày, giúp họ hình thành

các mối quan hệ, phát triển những nét nhân cách tích cực

thuận lợi cho sự thành công trong học đường và thành công

trong cuộc sống

Nói tóm lại, kĩ năng sống là những khả năng tâm lí xã hội của mỗi cá nhân thể hiện trong hành vi thích ứng hay thích nghỉ: tích cực để giúp cá nhân ứng xử một cách hiệu quả trước như câu, đòi hỏi và thách thức của cuộc sống thường ngày ĐẶC ĐIỂM TÂM LÍ CỦA HỌC SINH LỚN

'Theo các nhà tâm lí học trẻ em, lứa tuổi học sinh lớn (THCS

và THIPT) là giai đoạn tuổi vị thành niên Vị thành niên là giai đoạn phát triển đặc biệt, duy nhất của cuộc đời Giai đoạn này xảy ra đồng thời một loạt những thay đổi, bao gồm: sự chin mudi về thể chất, sự biến đổi, điều chỉnh tâm lí và sự biến đổi các quan hệ xã hội nhằm đáp ứng các yêu câu và nhiệm vụ phát triển Dây là giai đoạn các em nỗ lực tìm kiếm những q gia đình, hướng tới những người bạn đồng lứa, xã hội hoá cái tôi tuổi tràn đẩy xúc cảm, đễ xúc

Ý xúc cảm át, dé bị tổn thương

đất thường, không ổn định, thoắt vui rồi lại thoất buồn, khó kiểm soát xung tính, dễ bị kích động, dễ bị lợi dụng Các em thường hay có những suy

nghĩ và hành động cực đoan, bị cảm xúc chỉ phối, khả năng

tự đánh giá, tự điều chỉnh ở các em chưa đạt được sự trưởng, thành như người lớn Các em hay có những hành động bột phát, thích thể hiện mình, nhưng nhiễu khi không hiểu được những hậu quả có thể có của những hành vi của mình

Trẻ em ở tuổi này hay có những thất bại về sự tự phê phán

Đó là những thất bại trong việc nhận biết tính mâu thuần, tính không thích hợp va tinh “vo Ìï" của chính mình

Lửa tuổi này, quan hệ bạn bè có ý nghĩa đặc biệt quan trong Các em rất sợ bị bạn bẻ tẩy chay Các em có nhu cầu về sự

hài lòng thường xuyên và ngay lập tức Các em luôn khổ sở vì những chuyện không đâu (những chuyện người lớn cho là

vớ vấn không quan trọng) các em thưởng có cảm giác không thể chịu đựng nổi nhiều nỗi lo lắng và có nhu cẩu phải giữ được hứng thú thường xuyê

Nhận thức của các em vẻ thế giới xung quanh khác với nhận thức của người lớn Các em có một thế giới về mình với những quyển lợi, điều tốt, điều phải rất riêng (chủ nghĩa vi kỉ) Các

em ít có khá năng nhận biết rõ ràng mối quan hệ giữa bản

thân với người khác và ít có khả năng nhận biết rõ các sự kiện

mà chúng không liên quan trực tiếp đến chính bản thân

Các nghiên cứu vẻ lứa tuổi thiếu niên, đầu thanh niên cho

thấy rất nhiễu những thất bại học dường và thất bại trong cuộc sống của lúa tuổi này liên quan đến sự thiếu hưựt giá trị sống, thiết luụt kĩ năng, sống

vụ thi cử, mà xem nhẹ các hoạt động giáo dục giá trị sống,

vem nhe wide rén hivén nha "kĩ i

> GIAO DUC Ki NANG SỐNG Ở LỨA TUỔI HỌC

SINH LỚN

Giáo duc ki nang sống ở lứa tuổi học sinh lớn cần tập trung

uào những kĩ năng nào?

Trong cuộc sống hằng ngày, con người phải sử dụng nhiều kĩ

năng Có những kĩ năng chỉ đơn thuần là các thao tác một

cách cơ học như kĩ năng vận hành máy, kĩ năng sứ dụng máy

tính Dó là các kĩ năng hành nghẻ Khi nói đến kĩ năng

sống, người ta chỉ nói đến các kĩ năng mang các yếu tố tâm lí

xã hội, trong đó bao gồm một số các kĩ năng như: tự nhận

thức, giao tiếp, suy nghĩ tích cực, xác định giá trị, ra quyết

định, kiên định và từ chối, đặt mục tiêu

Đối với lứa tuổi học sinh, mỗi kĩ năng trên đều có một vị thế

quan trọng trong việc hình thành nhân cách, giúp cho các

em thành công trong học đường và thành công trong cuộc

sống Dưới đây là các nhóm kĩ năng sống quan trọng được

nhiều tài liệu giáo dục kĩ năng sống viết cho lứa tuổi học

sinh lon da dé cap:

* Kinang uenhdn duic: Tu nin nhan, dinh gid về bản thân

để xác định được điểm mạnh, điểm yếu của mình; nhận biết

sự thay đổi về sinh lí, tâm lí để có thái độ, hành vi ứng xử

phù hợp; hiểu rõ vị trí của mình trong các mối quan hệ để có

những ứng xử hiệu quá, tránh được những hành động xốc

nổi, thiếu suy nghĩ, dẫn tới những hậu quả xấu

*- KT năng xác định giá trị Giá trị là những chuẩn mực vẻ

đạo đức, niễm tin, chính kiến, thái độ của mỗi người, mỗi

nhóm người, mỗi xã hội, có ảnh hưởng đến quá trình ra

quyết định và giải quyết vấn dễ Việc xác định được

trị đúng, giúp cbo các em lựa chọn được hướng di, giải pháp

phù hợp trong các tình huống gay cấn của cuộc sống, tránh

được những những phản ứng tiêu cực nhất thời

«Kĩ năng giao tiếp: Hiểu được các quy tắc giao tiếp chung,

biết đồng cảm, lắng nghe tích cực và phản hỏi tích cực, biết

cách thuyết phục là những hành trang quan trọng đem tời

thành công cho cá nhân và an toàn cho cong déng Rén

luyện kĩ năng giao tiếp, kết bạn là giúp các em học hỏi, trải

nghiệm các tình huống; học cách lắng nghe tích cực, đồng

cảm, chia sẻ những tâm tư, nguyện vọng, những ý tưởng,

những uẩn khúc trong cuộc sống của chính mình với những

người khác

* Kinang ra quyết định: Mỗi ngày, mỗi người đều phải ra

nhiều quyết định, có những quyết định tương đối đơn giản

và có thể không ảnh hưởng nghiêm trọng tới dịnh hưởng

cuộc sống nhưng cũng có những quyết định nghiêm túc liên

quan đến các mối quan hệ, tương lai cuộc đời Các em cần

nằm bắt được quy trình, lựa chọn các giải pháp để dưa ra

những quyết định phù hợp

* Kindng kiên định: Là kĩ năng thực hiện bằng được những,

gì mình muốn boặc biết cách từ chối trước những lời mòi

mọc, hoặc sự lôi kéo, rủ rô tham gia vào các hành động tiêu

Cực với sự tôn trọng, có xem xét tới nhu cầu và quyển của

người khác với như cầu và quyền của mình một cách hài

hoà, đúng mực lên luyện kĩ năng kiên định giúp các em'

lâm chủ được tình huống, kiểm soát được các yếu tố tâm lí,

đặc biệt kiểm soát được cảm xúc trong các tình huống cụ

thể, đảm bảo sự cân bằng, dụng hoà giữa quyền lọi/ nhụ cầu

của bản thân với quyển lợi và nhu cầu của người khác, tránh

được các vấn để mà trẻ vị thành niên hay gập phải là hiếu

* KT năng đặt mục tiêu: Là khả năng của con người trong

việc để ra những cái đích có thể thực hiện được cho một vấn

để hay nhiệm vụ nào đó của cuộc sống ltèn luyện kĩ năng

này giúp các em xác định được các mục tiêu một cách cụ thể

và thực tế, phù hợp với hoàn cảnh, điều kiện của bản thân,

sống có định hướng, có tham vọng để phấn đấu nhưng không có quá nhiễu kì vọng, ảo tưởng để có thể bị “vỡ mộng" sinh ra các phản ứng tiêu cực

«Kĩ năng đương đầu túng phó uới stress: Trong xã hội hiện đại, con người phải chịu nhiều áp lực, ngay cả ở lứa tuổi vị thành niên lên luyện kĩ năng ứng phó tích cực với các tình huống khẩn cấp thông qua các tình huống thực, tình huống giả định, giúp các em chuẩn bị các yếu tố tâm lí để đón nhận, để xử trí một cách khôn ngoan khi cẩn thiết

© Ki năng tự báo uệ: Là biết cách tự bảo vệ, chăm sóc sứ khoẽ của bản thân liên quan đến các vấn đẻ vệ sinh cá nhân,

sinh mỗi trường, phòng bệnh Tự bảo vệ để tránh bị xâm

hại tình dục, không bị lây nhiễm IIIV Rất nhiều học sinh thiếu hụt kĩ năng này đẫn đến những hậu quả khó lường + Kinăng tìm kiếm sự giúp đố: Mỗi người trong những hoàn cảnh, tình huống nào đó khi tự mình không thể giải quyết được, đều cần đến sự giúp đỡ của người khác Lứa tuổi học sinh các em chưa có nhiễu kinh nghiệm trong cuộc sống, cá

em hay gấp phải những ảnh huống khó xử Nếu làm chủ được kĩ năng này các em sẽ tự tin hơn và có nhiễu cơ h

CÁCH THỨC HÌNH THÀNH KĨ NĂNG SỐNG

Đặc điểm của quá trình hình thành kĩ năng sống là một quá trình tích luỹ kinh nghiệm sống, học hỏi lâu dài, có sự chấp nhận, tham gia tích cực của cá nhân uà đòi hỏi phải có

Yếu tố xúc cảm luôn là chất xúc tác quan trọng nhất giúp cho quá trình định hình kĩ năng sống, gid trị sống nhanh hơn,

+ Có nhiều hình thức giáo dục, rên luyện kĩ năng sống nhưng déu phải thông qua các tương tác dưới dạng: câu hỏi, bài tập

xử lí tình huống, thảo luận/ giao nhiệm vụ theo nhóm

« Để giáo dục kĩ năng sống hiệu quả cẩn tạo xúc cảm tích cực, thông qua trò chơi đóng vai dẫn đất các em tới một

“danh sách” các hành vi được làm/ nên làm và không được làm/ không nên làm thực hành rèn luyện thường xuyên, đặc biệt là qua trải nghiệm thục tế

PHAT TRIEN CAC NHOM Ki NANG SONG COT LOI

Các nhà tâm lí học cho rằng lứa tuổi học sinh, đặc biệt là học

sinh lớn cần thiết phải tìm cách phát triển các nhóm kĩ năng

sống cốt lôi sau đây:

+ Kĩnăng tự nhận thức;

+ Kindang giao tiếp, kết bạn;

+ Kindng suy nghĩ tích cực, duy trì thái độ lạc quan;

+ Kĩnăng điều chính nhận thức và hành vi;

+ Kinang tmg pho voi stress;

+ Kindng gidi quyét van dé;

+ Kinang t6 chitc tré choi;

+ Kindng urduy sang tao;

+ Kinang ling nghe tích cục;

+ Kinang thuyét trinh;

+ Kindng hoc bing da gide quan;

+ Kinang tìm kiếm sự giúp đỡ;

+ Kinang ra quyét dinh;

+_ Kĩ năng đặt mục

+ Kĩnăng kiên định và từ chối;

~ Kinăng xác định giá trị;

+ Kinang hanh don;

Dưới đây chúng tôi xin giới thiệu kĩ một số kĩ năng sống íL

được đê cập trong các tài liệu, sách đã xuất bản vẻ giáo dục

kĩ năng sống cho học sinh, nhưng chúng lại có vai trỏ quan

trọng đặc biệt đối với các em, nhất là nhóm tuổi học sinh

lớn:

Kĩ năng suy nghĩ tích cực, nuôi dưỡng thái

độ lạc quan

Lúa tối học sinh lớn thường hay có những suy nghĩ tiêu ewe

tà hành động cực đoan, dễ bị cảm xúc chỉ phối (dễ nổi nông,

dé bée déng, dé roi vio trang thai c6 don, tram cảm ) Lam

thé néo dé gitip cdc em c6 ki nang suy nghi tich exc, th

lac quan?

độ

Một số người có xu hướng suy nghĩ tiêu cực, chỉ nhìn thấy

“mặt tối” của sự việc, khi đối mặt với khó khăn luôn nhìn

cuộc sống qua lãng kính mau den/ bi quan, khong tin vào

bản thân Với họ dường như luôn có vông xoáy thất b;

Một sự uiệc không thành công, họ tin rằng mình không có

khả năng, họ chán nản không cố gắng kết quả họ không

tận dụng được, dà chỉ là vai phan team kha năng của bản thân Kết quả họ gập thất bại nối tiếp thất bại.

VONG XOAY THAT BAL

0% Hanh dong:

ï một sự uiệc không thành công, suy nghĩ tìm

thành công:

ra nguyên nhân thất bại Họ tìn rằng người khác làm được,

mình cũng làm được Ho tim cách học hói, luôn nỗ lực, cổ gắng Kết quả họ tận dụng được 90 ~ 100% khả nâng của bản thân, thậm chí trên 100% khá năng của bản thân Kết

quá họ gật hái sự thành công.

VÒNG LẶP THÀNH CÔNG

những niềm tìn của người thành công:

~ Đểthành công tôi nhất định phải thay đối!

- Không có thất bai, chi cé bài học kinh nghiệm!

~ Nếu mọi người làm dược, tôi cũng lam duoc!

~ Hạc chỉnh là chơi ~ tìm ra niềm 0u, sự đau mẻ trong việc hoc!

Bạn hãy khởi tạo vòng lặp thành công bằng việc sưy nghĩ

tích cực hơn nữa uễ khả năng của bán thân Chẳng hạn, bạn luôn nuôi dưỡng thái độ tích cực, tỉnh thần lạc quan như:

không nghĩ hay nói từ "Không thể” mỗi khi bạn đương dẫu với một vấn đẻ khó khăn hay thách thức, mà thay vào đó hãy nghĩ hoặc nói là “Chưø thể”, và tìm cách chuyển từ

“Chưa thể” thành “Có thể”, rồi thành “Nhất định làm được”

Khoa học ngày nay đã chứng minh được rằng một trong những quy luật quyển năng nhất của vũ trụ là guợ lưật hấp

“dẫn Theo quy luật hấp dẫn, bạn sẽ hấp dẫn tất cả những, gì

mình tập trung vào và bất cứ việc gi bạn dành toàn bộ tâm

lực, công sức vao, déu “quay trở lại” với bạn, giống như

tiếng vọng lại khi ta nói vào vách núi vậy Vì vậy nếu bạn tự

tin, biết cách tập trung tâm trí vào những điều tốt dep/ tich

cực, tự nhiên bạn sẽ thu bút thêm được rất nhiều những

điều tích cục vào cuộc sống của chính bạn Ngược lại, bạn luôn thiếu tự tn, lo lắng hoặc chỉ quan tâm tới những điều

tiêu cực thi chính những thứ đó sẽ bị “hút vào cuộc sống

của bạn

giúp mình thành công trong cuộc sống

yêu thương an sẽ nắm được chiếc chìa khóa vàng dể

Co thé gidi thích tóm tắt cách thức hoạt động của quy

luật hấp dẫn như sau: Nếu bạn cảm thấy ham thích,

nhiệt tình, đam mê, tự tin, vị tha, yêu thương, giàu có,

thành công, hạnh phúc, nghĩa là bạn đang phát di những

bại, bất hạnh, nghĩa là bạn đang phát di những “năng

Thông qua quy luật hấp dẫn, vũ trụ

trạng thái rùng cảm nay và ê phí i

an sẽ nhận được dúng những thứ mà bạn đã gúi di Nhờ có quy luật hấp dẫn, mỗ

trong chúng ta giống như một thói nam châm có s

Người

ic htit lớn, lấp dẫn được nhiều hơn những gì chúng ta cảm nhận được

uào một thời điểm nhất định nào đó Vì vậy bạn cần học cách

nuôi dưỡng những suy nghĩ và cảm xúc tích cực của mình dế hấp dẫn những diễu tương tự, làm cho cuộc sống của bạn giảu có hơn, thành công hơn, hạnh phúc hơn

Rất nhiều bậc thấy trong nghệ thuật truyền lửa, khuyến

khích động viên thúc đẩy người khác hành động, mà cuộc

đời của họ là những gương thành công, giàu có hạnh phúc

đến viên mãn, đều có cùng đúc tin rằng suy nghĩ tích cực có

sức mạnh gấp hàng trăm lẳn suy nghĩ tiêu cực Vậy ngay từ

Đây giờ, chỉ cẳn bạn luôn nghĩ đến những diều tích cực, cuộc

sống của bạn sẽ bắt đầu thay đối: gát hái được nhiều thành

in si Robert Schuller, dién

lạn sẽ trớ

công hơn, hạnh phúc hơn Theo tiết

giả, người truyền lửa, nhà văn nổi tiếng người Mĩ:

thành điểu mà bạn nghĩ đến suốt cá ngày” Còn Willie

Nelson, ca sĩ, nhạc sĩ huyền thoại của dòng nhạc đồng quê

Mĩ thì cho rằng; “Một khỉ bạn thay thế những suy nghĩ tiêu

Bạn hãy học các cách suy nghĩ, thái

~ Tiedduy bằng cái đâu của người khác trên cơsó cái đâu của mình!

~ Biết rút ra bài học từ sự thất bại!

= Tìn trông nào nâng lực của bản thân?

~ Nhìn nhận uấn để như những thử thách!

~ Liên tục nhân đôi khả nâng của bản thân!

Hãy ghỉ nhớ

Suy nghĩ là sự diễn tập của hành động

Suy nghĩ của bạn rất quyển nang tì nó tác động đến từng tế

bào trong cơ thể bạn

Khi mỗi suy nghĩ của bạn là một khao khát, nó sẽ tạo ra

những thay đối sinh tâm lí trong con người bạn

Bạn là sản phẩm được tạo nên từ tất cả những suy ngÌ,

xúc cảm uà trải nghiệm Vì uậy bạn phải học cách suy

nghĩ tích cực Và tích cực hành động để gặt hái sự THÀNH CÔNG

** Thực dơn nuôi dưỡng thái độ tích cực

“Ý nghĩa của cuộc sống không phải ớ chỗ nó đem đến cho ta

điều gì mà ở chỗ ta có thải độ đối uới nỗ ra sao; không phải ở chỗ điều gì xảy ra uới ta, mà ở chỗ ta phản ứng với những điều đó nhưư thế nào.” (Lewis 1 Dunnington)

Sự thành công hay thất bại của một người khồng chỉ phụ thuộc vào chỉ số thông minh (1Q), chỉ số sáng tạo (CQ) mà chủ yếu phụ thuộc vào thái độ sống - liên quan nhiêu đến

chỉ số thông minh cảm xúc (EQ), chỉ số thông minh trong

các Lương tác xã hồi (SQ), chi số vượt khó (AQ) Trên thực

tế, nhiều nghiên cứu cũng cho thấy: thái độ sống có ý nghĩa

bất cứ một nhân tố nào khác Vậy bằng cách nào, bạn có thể:

xây dựng cho mình một thái độ tích cực để đâm bio cho sie

thành công?

Bạn hãy thử áp dụng “Thực đơn 5 ngày cho việc nuôi dưỡng thái độ tích cực” và tiếp tục nhấc lại chu kì này cho tới khi nào bạn xây dựng được một thái độ tích cực: hoàn toàn tự

tin vào bản thân, kiên định với mục tiêu/ ước mơ, không dễ

bị lung lay trước bất cứ tình huống khó khân nảo

~ Ngày thứ nhất: lây lấp đây nhưng suy nghĩ

đâu của bạn

Con người nhiều lúc hành động như người máy hoặc có ai

sai khiến Vậy thay vì hành động như một người máy tự động hoặc luôn để cho những ý nghĩ tiêu cực xâm chiếm đầu óc, bạn hãy thường xuyên nuôi dưỡng những ý nghĩ tích cực trong dau Hãy làm điều này mọi lúc, mọi nơi, bất kể khi nao bạn có thể Hãy đọc những bài thơ, những quyển sách truyền cảm hứng tích cực cho bạn, lắng nghe những bản nhạc yêu đòi, hoặc gọi điện thoại ưỏ chuyện với những người lác quan, vui vẻ Hãy luôn để ý tìm kiếm niểm vui từ những điều nhỏ nhất Ví dụ như tìm thay niém vui trong việc chăm sóc cây cảnh, don lại căn phòng, nấu một món ân bay phát hiện sự thích thú trong mỗi công việc mình làm, nhìn thấy về đẹp trong mỗi con người mình gặp hay sự phấn

chấn trong những sự kiện mình tham gia Luôn nở nụ cười

tươi trên môi, ngay cả với một người hoàn toàn không quen biết tình cờ gặp bạn trên đường Lúc đó, bạn sẽ hiểu ra rằng,

có nhiều điều xây ra trong cuộc sống của mình thật tốt đẹp

và tiếp nhận chúng với một thái độ tích cực Bằng mọi cách, bạn hãy tránh không để mình bị rơi vào trạng thái cô đơn, hoài nghỉ, mất niềm tín vào bản thân, buôn chán, lo âu cần tránh kêu ca, phần nàn, vì theo quy luật hấp dẫn những suy nghĩ tiêu cực này sẽ “tụ” lai trong ban, kam ban khong con là

ch cực trong:

~ Ngày thứ hai: Khẳng định bản thân,

Những niễm vui, sự thành công dù là nhỏ nhất luôn tạo

dựng niém tin nơi bạn Vì vậy, để xây dựng một thái độ tích

cực, bạn nên thỉnh thoảng hôi tưởng vẻ những phút giây

hạnh phúc trong quá khứ hoặc nhắc nhở bản thân mình bằng những chiến thắng hay thành công trong hiện tại Hãy

tự hào vẻ tất cả những gì bạn đã làm và tin tưởng vào những

gì mà bạn sẽ làm Hây biết để loại bỏ những ý nghĩ

ngờ vực và không tin tưởng vào bản thân mình xuất hiện trong đầu Hãy luôn tự nói với mình: "Tôi luôn luôn tin tướng uào khả năng uà nâng lực cúa mình" Mỗi khi mắc một sai lầm nào đó, bạn hãy tìm hiểu nguyên nhân, rút kinh nghiệm và lấy đó làm bài học cho lẳn sau Hãy học cách hài hước hoặc tự cười nhạo bản thân mình Trong cuộc sống,

những người không biết cười mỗi khí thất bại, luôn sống với

một thái độ cực đoan, đễ mắc phải những bệnh hiểm nghèo như ung thư, đột quy và tim mạch Vì vậy, hãy cười nhạo bản thân mình và chấp nhận sự thật để học hỏi và lớn mạnh

Tất nhiên, bạn có thể có một vài nghỉ ngờ về bản thân mình

Nhưng trong ngày thứ hai, cũng giống như ngày thứ nhất,

bạn nên có chú ý nuôi dưỡng ý thức bằng việc tiếp tục khẳng

định thái độ tích cực Giống như nhà cựu vô địch quyển anh thế giới Sugar Ray Robinson da timg noi:

nhà uô địch, bạn phải tin tưởng uào chính bản thân mình là

nổi tiếng người

không ai có thể uượt qua bạn” Nữ ca

Scotland Dolly Parton cũng nứ

mình bị tốn thương hay bị kích động bới nhường câu nói đùa

không bao giờ làm ngờ ngắn bói tì tôi biết rằng mình không phái là một người ngỡ ngẩn tả tôi cũng không phái là người dễ bị kích động".

~ Ngày thứ ba: Nghĩ những điêu tốt đẹp uề mọi người,

Đừng cho phép những ý nghĩ không có lợi bay những ác ý

xuất hiện trong đầu óc của bạn Hãy tìm ra những gì mà bạn

thích trong mỗi con người mà bạn gặp gỡ Người này có thể

có một nụ cudi rat tươi, một tình cảm chân thật, một sự nhiệt tình hay người kia rất tận tuy với công việc của mình

Điều này sẽ không hẻ dễ dàng, nhất là khi bạn làm việc với

những "sếp" rất khó tính Tuy nhiên, bạn hãy coi đó không phải là vấn đề gì ghê gớm cả Đơn giản, bạn hãy coi họ như những người tạo cho bạn cơ hội để vượt qua thử thách, để học hỏi tính kiên trì, nhẫn nại Đó cũng là những gì mà bạn thích và có ích đối với bạn

~ Ngày thứ tre Nói những từ ngữ có ý nghĩa tích cực

Để xây dựng và duy trì một thái độ tích cực, bạn luôn nhất

quán trong từng suy nghĩ và lời nói bằng một niềm tín và hi

vọng về mọi thú: công hững người thân, khách hàn)

người quản lí; các nhân viên; con cái; sức khoẻ và cả tương

lai phía trước nữa Hãy luôn là một người vui vẻ và lạc quan

, không phải lúc nào bạn cũng thốt ra được những

ăn tự phục vụ cơm trưa tại

‘Tuy nhi

lời lạc quan Ví dụ, trong quả

công ty, có một người đân ông dường như không quan tâm

đến mọi người xung quanh, chen lấn xô đẩy để lấy thức án

cho mình Trông anh ta thật nực cười trong sự trật tự của

mọi người chờ đến lượt mình Bạn cảm thấy rất bất bình và

ngay lập tức muốn dưa ra một lời nhận xét ác ý Nhưng hãy

đừng làm điều đó, mà thay vào đó, bạn có thể nói: “Cũng là

tốt biết bao khi mã trong tất cả chúng ta, chỉ có một người

duy nhất chen lấn, xô đẩy như muốn tận dụng từng giấy,

từng phút của thời gian”

~ Ngày thứ năm: Gieo hành ơi tích cực mọi lúc mọi nơi

Để có kĩ năng suy nghĩ tích cực và duy trì một thái độ lạc

quan, bạn cần gieo thật nhiều những hành 0Ù hành động tích cục để tạo xúc cảm tích cực, gặt hái thỏi quen suy nghĩ tích cực, gieo thôi quen suy nghĩ tích cực để gặt hái tính cách

bản lĩnh sảng tạo, gieo tính cách bản linh sáng tạo để gặt hái

thành công cuộc đời

Dưới đây là những ví dụ tốt để bạn tham khảo: Thay vì nghĩ

“Tôi không muốn bị muộn giờ" hãy nghĩ "Tôi muốn đúng giờ" và hãy hành động "Thức dậy ngay khi có tiếng chuông báo thức” và ra khỏi nhà “sớm hơn 5 phút "; Thay vì

*Tôi không thể học tốt môn Toán” hãy nghĩ cũn thể học tốt môn Toán như " và bắt dẫu hành don;

trung chú ý hơn trong những giờ giảng lí thuyết chịu khó làm bài tập ở nhà, chủ động hỏi ích cực trao đổi với các bạn khá môn Toán”; Thay vì nói "Đừng có đóng rắm cánh cửa như thế” hãy nói “Xin đóng cửa nhẹ nhàng thôi

“Thay vì nói "Hãy thôi ngay cái trò la hét âm ï đó đi” hãy nói

*Xin yên lặng một chút "; Thay vì nói "Phòng của con trông không khác gì một “ hãy nói "Con có thể giữ

Khi bạn có một thái độ tích cực, bạn sẽ không nói ngôn ngữ

của một người thất bại Nếu bạn nói giống như một người

ễ uấp phải thất bại Giống như George

ói: Bất cứ khi nào nói đến

thất bại, bạn sẽ rất cỉ Schultz ~ cựu ngoại trưởng Mĩ đã n‹

những gì mà bạn sẽ làm mà lại thêm từ "nếu như thất bại”, chắc chắn bạn sẽ thất bại

Không gì có thể đóng góp uào sự thành công nhiễu hơn là thái

độ tích cực của chính bạn Chẳng có gì ngăn cản bạn uươn tới thành cong néu ban có một thái độ tích cực, lạc quan Vi vay, ngay bây giờ bạn hãy áp dụng "thục đơn nuôi dưỡng thái độ tích cực” này Hoặc bạn hãy suy ngẫm để tự mình đua ra một thực đơn khác mà bạn cảm thấy còn tốt hơn

Bài tập thực hành:

Mỗi học sinh hãy sử dụng thước chữ T: một bên liệt kê những suy nghĩ! thái độ tích cực (kí hiệu +) uà một bên liệt kê những suy nghĩ thái độ tiều cực (kí hiệu ~) tà tập trung nghĩ cách làm thế nào để gia tăng những dấu + uà triệt tiêu dẫn những dấu ~ nghĩ cách thay thế những suy ngÌư/ thái độ tiêu cực, bằng nhưững suy nghĩ thái độ tích cực hơn

Mỗi học sinh hãy chuẩn bị một bài thuyết trình uễ kĩ năng

suy nghĩ tích cực, nuôi dưỡng thái độ lạc quan nà đưa ra một thực đơn cho riêng mình Thực hành chúng trong 2~4 tuần sau đô chia sẻ kinh nghiệm ưới nhóm bạn, các (hành niên

1 Hạnh phúc hay không là do bạn quyết định Học cách tìm những niềm vui trong những diễn đơn giản

2 Biến đổi được hoàn cảnh của bạn Không ai sở hữu mọi

thứ và mọi người đều phải trải qua những niễm vui hoà lẫn

nỗi buồn trong cuộc sống Bí kíp ở đãy chính là làm cho nụ cười “nặng kí" hơn nước mắt

3 Dừng quá quan trọng hoá vấn đề Đừng áy náy rằng bạn đã

tìm cách tránh được rủi ro nhưng nó lại xảy ra với người khác

4 Bạn không thể làm hài lòng tất cả mọi người Do đó, đừng

để những lời chỉ trích phê bình khiến bạn buồn lòng quá lâu

5 Dừng để người khác đưa ra mục tiêu cho cuộc đời bạn Hãy là chính mình

6 Làm những gì bạn thích nhưng luôn nghĩ đến những hậu quả có thể có của nó để làm cho những sở thích ấy phục vụ

bạn tốt hơn

7 Đừng bao giờ rước hoạ vào thân, vì đó

thường khó gánh hơn khoản nợ có thực

8 Căm ghét là thuốc độc của tâm hồn, do đó đừng “nuôi dưỡng” lòng ghen tị, hận thù, đố kị

9 Theo đuổi nhiều niễm đam mẽ Nếu bạn không đi du lịch

được, hãy đọc hiểu về những nơi chốn mới

“món nợ ảo”,

10 Không hối tiếc Dừng mất thời gian nghiên ngẫm những

nỗi đau hay lỗi lắm Đừng biến mình thành người uỷ mị đến mức không bao giờ đủ sức vượt qua nỗi đau

11 Giúp đỡ những người ít may mắn hơn bạn với hết khả

năng mình có

12 Ilãy giữ mình luôn bận rộn Một người bận rộn không có

thời gian để buôn

Bài tập thực hành:

Mỗi học sinh hãy tìm xem những nguyên tắc hay bí quyết

nào trong số 12 bí quyết trên đây mà bạn đã ứng dụng

thành cơng hoặc bạn đưa ra những nguyên tắc hay bí quyết của riêng mình uà chuẩn bị một bài thụ

những bí quyết của bạn làm thế nào để duy trì được suy nghĩ thái độ tích cực?

+ Câu chuyện bốn ngọn nến

Xin bạn hãy đọc kĩ uà suy ngẫm uê câu chuyện dưới đây:

Trong phịng tối, cĩ 4 ngọn nến đang cháy Xung quanh thật yên tĩnh, đến mức chúng ta cĩ thể nghe thấy tiếng thì thẩm của chúng

Đột nhiên, cánh cửa chợt mở tung, một cậu bé chạy vào

phịng Một cơn giĩ ùa vào làm tắt cả ba ngọn nến

“Tại sao cả ba ngọn nến lại tất" Cậu bé sửng sốt nĩi

Đến đây, cậu bé ồ lên khĩc

Dừng lo lắng cậu bé

Lúc này ngọn nến thứ tư mới lên tiến

Khi tơi vẫn cịn cháy thì vẫn cĩ thể thắp sáng lại cả ba ngọn

nến kia Bởi vì, tự chính là niềm tín rà hỉ uọng”

1au những giọt nước mắt cịn đọng lại, cậu bé lần lượt thấp

sáng lại những ngọn nến vừa tất.

Loi ban:

Ngon lita ctia niém tin va hi uọng sẽ luôn đi cùng ta theo suốt cuộc đời

Khi giữ được niềm tin uà hủ uọng chúng ta có thể thắp sáng:

lại những ngọn lửa khác đã tắt trong ta! Chí cần bạn uững tin

uà đừng từ bỏ con đường đã chọn

NGUYÊN TẮC ĐỂ THÀNH CÔNG

1 Suy nghĩ: Tích cực

2 Cảm nhận: Say mê —> Thành công sẽ đến!

3 Hãnh động: Quyết đoán, kiên trì

*Hôm nay người bạn thân của tôi đã tất tôi"

Họ tiếp tục chuyến du lịch đến một vùng hoang vu, ngườ tat suýt bị cát vùi, may mắn được bạn cứu Tỉnh lại, người dó lại khắc lên đá: "Hôm nay người bạn thân của tôi đã cứu tôi" Đứng bên cạnh, người bạn hiếu kì hối: "Tại sao lúc mình tát cậu, cậu lại viết lên cát, bây giờ lại khắc lên đá?" Người này trả lời: "Khi bị bạn lâm tổn thương nên viết vào nơi đễ quên gió sẽ thổi lấp đi Ngược lại, nếu được giúp đỡ hãy nên khắc

sâu trong đáy lòng Ở nơi đó, bất cứ ngọn gió nào cũng

không thể xoá lấp dược”

Loi ban:

Bạn bè nếu xảy ra ta chạm là nhất thời, do hiểu lẫm, còn giúp

đỡ môi là thật lòng, lâu bền Hãy quên đi những phiền toái não đó do bạn bè đã gây ra, nhưng đừng quên ghỉ nhớ sự giáp

đỡ của họ, chúng ta sẽ thấy trên thế giới này toàn là bạn tối Bài tập thực hành:

Mỗi học sinh hãy oiết lời bàn của riêng mình cho câu chuyện nay va thi dua ra mot “công thúc" vé tình bạn rồi dán nó ở nơi mình dễ thấy nhất

Nết có thể hãy tổ chức một cuộc thi oiết loi bàn trong một buổi sinh hoạt câu lạc bo Uay chí định một ban giám khảo

để đánh giá cho điểm những lời bàn này Dông thời các thành uiên khác đóng uai khán giá bầu chọn lời bàn hay

nhất Diểm của ban giám khảo có trọng số 50%, điểm của

khán giả có trọng số 50% lây chọn ra những người có lời bản hay nhất để trao giải uà dán những lời bàn này ở nơi có

nhiều học sinh, giáo uiên lui tới, chẳng hạn cuối lớp! hoặc

phòng đọc của thư iện

Các công trình nghiên cứu về lĩnh uực này đều xác nhận

rằng: Cách thức mà mỗi cá nhân đáp ứng lại những kích

thích bên trong hay bên ngoài cơ thể phụ thuộc đáng kể uào khả năng nhận diện uà thấu hiểu hay phiên dịch các kích thích này

“Trước một hoàn cảnh bất lợi, một tình huống khó khăn, hay

xung đột, có người cho rằng đó là hoàn cảnh bi đát, tuyệt vọng, không lối thoát, người khác cho rằng đó chỉ là khó

khăn tạm thời Hai cách nhận diện, phiên dịch này có thể dẫn đến các chiến lược ứng phó khác nhau Những người thuộc nhóm thứ nhất vì cho rằng “không cách gì giải quyết",

có thể sẽ rất lo lắng không thể chịu dựng được, họ sẽ trốn chạy Cứ theo lôgic này, nếu trẻ em cảm thấy gia đình như là

“địa ngục", cảm thấy “mình bị xúc phạm, bị ghét bỏ” không, cảm thấy được cha mẹ yêu thương có thể bỏ nhà đi bà

Như vậy cái cách thức mà chúng ta nhận thức các tình huống, các sự kiện trong cuộc sống có ảnh hưởng đáng kể đến hành động và tình cảm của chúng ta Những ý nghĩ,

niém tin, mong muốn và cả thái độ đều có ảnh hưởng đáng

kể đến hành vi của mỗi cá nhân

Tiến sĩ Albert Fllis khẳng định rằng hấu hết những hành vi sai lệch, hành vi kém thích nghỉ là do những suy nghĩ không,

hop li, những niễm tin sai lệch hoậc những mong muốn thái

quá không phù hợp gây ra Theo Ellis thì có một mối quan

hệ nhân quả giữa thế giới bên ngoài với tư cách là tác nhân

kích thích và hệ thống niềm tin, mong muốn của cá nhân

hoặc nếp nghĩ dùng để "nhận diện, phiên dịch" trước khi nảy sinh xúc cảm/ tình cảm/ thái độ và bành vi Vì vậy theo ông, cách ứng phó tốt nhất ưới tình huổng bất lợi là điều chính những nhận thức không hợp lí, thay thế chúng bằng

những ý nghĩ, niềm tin, mong muốn hợp lí hơn

Việc điều chỉnh lại nhận thức (cognitive restructuring) chính

là quá trình xem xét, loại bỏ những niém tin hoặc những ý

nghĩ không hợp lí đang chỉ phối hành vi kém thích nghỉ

‘Theo Ellis thì những ý nghĩ hoặc niễm tin không hợp lí duy

2 Trầm trọng hoá, quan trọng hoá uấn đề: Kiểu này liên

quan đến việc nhìn nhận một thất bại nhỏ, không đáng kể như là một tai hoạ, một tổn thất lớn Ví dụ, một cbáu gái 12 tuổi bị mẹ mắng, liễn xem đó như là bị “xi nhục” hay mình

bị mẹ “ghét bỏ” không muốn ở nhà nữa

3 Tự ám thị mình không có khả năng chịu đựng hoàn cảnh

cô đơn, thất bại: những người có kiểu tư duy này không có khả năng chịu đựng những hoàn cảnh không được thuận lợi

Ví dụ, “Tôi cảm thấy nhục nhã khi bị điểm kém Ở lớp thì

thấy cô nhìn tôi với ánh mắt trách cứ, còn vẻ nhà thì bố mẹ

tỏ ra thất vọng, buôn bã "

4 Khái quát hoá một cách uội va, thai qué: chi can cứ vào 1 ~

2 biểu hiện đã vội vã kết luận khái quát Ví dụ, học sinh sau một khuyết điểm, bị thấy cô quở trách đã vội quy kết rằng

mình bị giáo viên ghét bó, tt am

có khả năng gì

Dựa trên những nghiên cứu vẻ 5 kiểu suy nghĩ và niém tin

không hợp lí nay, Ellis đã dưa ra Kĩ thuật 3 bước điều chỉnh nhận thúc, niềm tin sai lệch Các bước diễu chỉnh suy nghĩf

niém tin sai lệch:

~ Bước 1:

không phù hợp hận diện những ý nghĩ dựa trên những niềm tin

~ Bước 2: Tum bằng chứng phản bác lại những niềm từn phí lí này

~ Bước 3: Náy sinh ý nghĩ mới dựa trên niềm tin hợp lí, những

mông muốn thực tế,

Để làm được điều này, bạn cân liệt kẽ các tình huống, sự việ

gay stress, sau đồ tìm xem có những ý nghĩ niềm tín nào là thái quá, không hợp lí, xem mình có mắc những lỗi của 5

kiểu suy nghĩ đã nêu ở trên không

Việc phát hiện ra những ý nghĩ sai lầm dựa trên những niễm

tin mong muốn không hợp lí sẽ giúp các em "nhận thức" lạ

vấn đẻ, đánh giá lại tình huống Việc làm thức dậy những xúc cảm ~ niễm tin hợp lí là những tín hiệu quan trọng dể điều chỉnh hành vi

Kĩ thuật 4 bước điều chỉnh nhận thức, hành uù:

Kĩ thuật điểu chính nhận thie eda Beck cing dua trên giá thuyết cho rằng những hành vĩ không thích nghỉ được duy trì bối những nhận thức không phù hợp và ông cũng chủ động loại bố những hành vi này bằng cách điều chỉnh, cấu trúc lại nhận thức

Theo Beck, những đáp ứng hành vi không thích nghỉ (hành

vĩ sai lệch) xây ra khi người ta nhìn nhận thế giới này như là

nơi rất nguy hiểm, đẩy sự de doa Khi diễu này xảy ra với ai

đó thì rõ rằng ở người đó có uấn để (có sai lệch) trong quá

trình xử lí thông tin bình thường Các quá trình nhận thức, phân ứch, hiểu các tình huống hoặc sư kiện của những người này đã bị cứng nhắc, vị ki, hoặc lộch hướng, Họ mất dị

khả năng "ngắt bỏ" những ý nghĩ lệch lạc, mất kh:

trung, hồi tưởng hoặc mất khả năng suy luận hợp lí, Vì vậy

họ mắc những lỗi cĩ tính hệ thống trong việc suy luận Những lỗi này là cơ sở để phát sinh và duy trì một hay nhiều dang hành vi kém thích nghỉ cụ thé

'Theo Beck, cĩ 6 lỗi chính tong quá trình nhận thức - xử lí thong tin:

1 Suy ludin tuy tign: Nút ra những kết luận khi khơng cĩ bằng chứng đẩy đủ hoặc khi những bằng chứng cịn mâu thuẫn nhau Ví đụ như cĩ trẻ tin rằng mình bị mẹ mắng vì mình bị

mẹ “ghét b:

2 Khái quát hố thái quá: Rút ra kết luận chung dựa vào một bằng chứng ngẫu nhiên duy nhất Ví dụ, tin rằng mình sẽ khơng bao giờ thành cơng sau thất bại đầu tiên "Tơi bị một điểm 2, tơi cảm thấy như cả lớp đang cọ thường t

biết nĩi thế nào với bố mẹ Tơi cảm thấy mình khơng cịn muốn dến lớp nữa "

3, Chú ý uào chỉ tiết: Tập trung thái quá vào một chỉ tiết, bỏ qua bối cảnh chung Vĩ dụ, chào một người bạn nhưng người đĩ Khơng đáp lại và nghĩ rằng người bạn kia ghét bỏ mình Thực r8 người đĩ đang mải suy nghĩ, khơng nghe thấy tiếng chào

4 Tự van vao mình: Tự vận vào mình một sự kiện khong he

cĩ liên quan Ví dụ, bước vào một đám đơng bắt gặp họ đang cười, liền nghĩ và tin chắc rằng họ dang cười nhạo mình Diều này dẫn đến bực tức, khĩ chịu, cãi, đánh nhau

5 Suy nghĩ tuyệt đối hố: Nghĩ về

hoặc là tất cả hoặc là khơng cĩ gì, hoặc chỉ tồn màu đen

€ chỉ tồn mâu hồng, Ví dụ tín rằng mình là kế bản cùng,

sau khí bị mất chiếc vĩ

6 Quan trọng hố hoặc coi thường: Nhìn một sự việc hoặc là

quá quan trọng hoặc quá coi thường Ví dụ, nghỉ rằng mình

là kẻ đốt văn sau khi được giáo viên trả một bài kiểm tra van với nhiều đoạn bị nhận xét không rõ ý, câu văn khó hiểu

Từ 6 kiểu mắc lỗi trên, Beck sử dụng chiến lược ứng phó 4

bước sau đây nhằm điều chính lại quá trình nhận thức xử lí

thong tin:

* Buée I: Dénh gid lại sự kiện, phân tích lại tình huống để tìm những ý nghĩ ue dong (automatic thoughts) nà phát hiện

những lỗi hoặc tính uô lí của những ý nghĩ này

®_ Bước 2: Thách thúc những giá thuyết cơ bản của thân chủ

Những tiền để sai lệch ban đâu cân được mổ xẻ, phân tích để

tìm ra tính bất hợp lí cần phải điêu chỉnh

* Bước

thìn sự uật từ quan điểm của người khác Phân

tích lại tình hướng hoặc sự kiện từ các góc nhìn khác nhau

> Bước 4: Thức tỉnh những ý nghĩ lạc quan tích cure ua thc

tê hơn Dũng những ÿ nghĩ uẩn vơ, tiêu cực va thay thé chiing

bằng những ý nghĩ tích cực tốt đẹp hơn

Bạn hãy diều chỉnh nhận thức hành uỉ

để luôn thấy rằng:

Không có điều gì trong cuộc sống mà không hàm chúa

trong đó những bài học Có lúc bạn sẽ uô cùng thích thú nhưng cũng có lúc bạn sẽ thấy chán phòo uà có những,

Đài học khiển bạn dau

Nhưng hãy hiểu rằng điều quan trọng là

ban rút ra được điều gì sau nhưãng bài học đó

Khi đó cuộc sống của bạn clã chạm tôi con đlườn

thành công oà hạnh phác!

Câu chuyện:

ö phở”

Bạn có thể học được kĩ năng điều chính nhận thức, hành 0í

từ câu chuyện sau:

Buổi tối hôm đó Hoa cải nhau với mẹ, rồi cô giận dữ dùng dùng bỏ đi khỏi nhà Trong lúc đang lang thang trên đường,

cô mới nhớ ra rằng mình chẳng mang theo gì, thậm chí không có đủ tiền để gọi điện về nhà

Cùng lúc đó, cô di qua một quán phở, mài phở thơm bốc lên ngào ngạt làm cô cảm thấy đói cồn cảo Lúc này cô thèm

được än một tô phở nhưng lại không có tiên!

Người bán phở thấy cô đứng tân ngắn trước quầy hàng bèn hồi: "Này cô bé, cô có muốn ăn một tô không?"

“Dạ có nhưng cháu không mang theo tiền " - Cô thẹn thùng trả lời

“Dược rồi, tôi sẽ đãi cô” ~ người bán phở nói

Mấy phút sau ông chủ quần bung tới cho cô một tô phở bốc

khói Ngồi an được mấy miếng, cô lại bật khóc

*Có chuyện gì vậy?" - Ông ta hỏi

"Không có gi Tai cháu cảm động quát" - Cô vừa nói vừa lấy

tay quet nude

tô phở mã cô đã cảm động như vậy, côn mẹ cô đã nuôi có từ

khi cô còn nhỏ xíu, sao cô lại không biết ơn mà lại còn dám cai lồi mẹ nữa? "

Cô bé giật mình ngạc nhiên khi nghe điều đó

"Tại sao mình lại không nghĩ ra nhĩ Một tô phở của người lạ

mà mình cảm thấy mang ơn, còn mẹ mình đã nuôi mình hang bao nam qua nhưng thậm chí mình chưa bao giờ tỏ ra quan tâm đến mẹ dù chỉ một chút Mà chí vì một chuyện nhỏ mình lại cấi mẹ? ”

“rên dường về, cô thẩm nghĩ trong đầu những điều cô sẽ nói

với mẹ: "Mẹ ơi, con xin lỗi Con biết đó là lỗi của con, xin mẹ tha thứ cho con "

Khi bước lên thêm cửa, cô nhìn thấy mẹ đang mệt mỗi và lo

lắng vì đã tìm kiếm cö khắp nơi Nhìn thấy cô, mẹ mừng rỡ nói: "Hoa, vào nhà đi con Chắc con đói bụng lắm rồi phải

không? Cơm nước mẹ nấu xong nãy giờ rồi, vào mà ăn ngay cho nồng ",

rong cuộc sống, đôi khi chúng ta dễ cám kích uới những

hành động nhó mà một số người xung quanh làm cho chứng

14, nhưng đổi uới những người thân thuộc, nhất là cha mẹ,

chúng ta lại xem sự hả sinh của họ như chuyện đương nhĩ

Bài tập thực hành:

Bạn hãy chia sẻ những hiểu biết của bạn hay kinh nghiệm của ai đó hoặc những trải nghiệm, cảm xúc của chính bạn uễ những câu chuyện, tình huổng tương tự dới các thành uiên khác trong nhónH lớp câu lạc bộ

Bạn hãy đưa ra 1 — 3 tình huống mình đã hoặc dang gap

phải, áp dụng kĩ năng điều chỉnh nhận thức, hành uù để

giải quyết nà chìa sẻ kinh nghiệm này voi cde thank vi trong

những học làm người còn cần thiết uà quan trong hon!

Dại sư Tỉnh Vân có một người dé tử, sau khi tốt nghiệp đại học,

liễn học thạc sĩ, rồi lại học sĩ Sau nhiều năm, cuối cùng

cũng đã hoàn thành luận án tiến sĩ, nên vô cùng vui mừng

Một hôm người đổ đệ này trở vẻ, thưa với ngài Tỉnh Vân:

"Bạch Sư phụ, nay con đã có học vị tiến sĩ rồi, sau này CO phải học những gì nữa?”

Ngài Tỉnh Vân bảo: "Học làm người” Học làm người là việc học suốt đổi, chẳng thể nào tốt nghiệp được Bất luận là ai,

có học tập là có tiến bộ

Những diu cần phải học để lâm người lã:

~ Thứ nhất "học nhận l

Con người thường không chịu nhận lỗi lắm về mình, tất cả

mọi lỗi lầm đều đổ cho người khác, cho rằng bản thân mình

mai ding,

‘That ra không biết nhận lỗi chính là một lỗi lầm lớn

Đối tượng mà mình nhận lỗi có thể là cha mẹ, bạn bè, mọi

người trong xã hội thậm chí nhận lỗi cả với những người không tốt đối với mình

Nhận lỗi như vậy bản thân chẳng mất mát gì; ngược lại, còn

thể hiện được sự độ lượng của bản thân

Học nhận lỗi là một điều rất tốt, là sự tu tập lớn

~ Thứ hai "học như hoà

Răng người ta rất cứng, lưỡi người ta lại mềm Di hết cuộc

đời, răng người ta lại rụng hết, nhưng lưỡi thì vẫn còn

nguyên Cho nên cần phải học mềm mỏng, như hoà, thì đời

con người ta mới có thể tồn tại dài lâu được; chứ cứng làm

chỉ cho chịu thiệt thoi

Chúng ta hãy xem: Những người cố chấp thì tấm lòng của

họ, tính cách của họ, rất lạnh, rất cứng, y như một miếng sat vay

Nếu chúng ta có thể điều hoà hơi thở, điều hoà thân tâm,

dân dẫn điều phục tâm khiển cho nó như hoà mềm mại,

thì cuộc sống mới vui tươi hơn, mới lâu dài được

~ Thứ ba "học nhẫn nhịn":

Thế gian này nếu nhẫn được một chút, thì sóng yên biển

lặng, lùi một bước, thì biển rộng trời cao

Nhẫn, vạn sự được tiêu trừ

han, chính là biết xử sự, biết hoá giải, dùng trí tuệ và năng

lực lâm cho chuyện lớn hoá thành nhỏ, chuyện nhỏ hoá thành không Chỉ khi nảo học nhẫn dể

thể hiếu rõ những đúng sai, thiện ác, tốt

để mà chấp nhận hay tìm cách thay đổi nó

t của thể gian n bình mới có

~ Thứ tư "học thấu hiểu":

Mọi người nên thấu hiểu thông cảm lẫn nhau, để giúp đỡ lẫn nhau Không thông cảm lẫn nhau làm sao có thể hoà bình được? TÌ thấu hiểu lẫn nhau sẽ nảy sinh những hiểu lam thi phi, tranh chấp

~ Thứ bảy "học sinh tôn":

Dé sinh tổn chúng ta phải duy trì, bảo vệ, thân thể khoẻ

s* Thay dồi cách suy nghĩ đời thay đổi khi ta thay đổi

Ban hay dành chút thời gian để suy nghĩ lại mỗi khi gặp trắc trở Thay đổi cách suy nght, điễu chính lại thái độ có thể giúp bạn thành công

“Trong khí có nhiều người chỉ ao ước được như bạn

* Có khi nào bạn tựhỏi:

Trong khi bạn chưa nỗ lực tìm ra mục tiêu của đời mình,

* Nếu bạn bị thất vọng vì một chuyện tình cảm dang đến hỏi tan vỡ Hãy nghĩ đến những người chưa bao giờ biết thương yêu và được yêu thương như thế nào?

dat

* Nếu bạn bị hỏng xe va pl õ dến trường, Hãy nghĩ

* Nếu bạn cảm thấy mất mát và tư hỏi mình cuộc

và có mục đích gì Hãy nghĩ đến những người bệnh

trước mình không sống được bao lâu nữa và sẽ không còn cơ

hội để tự hỏi mình như thế nữa

lây nhớ: Cuộc sống không cho bạn tất cả những gì bạn muốn, nhưng cuộc sống cho bạn tất cả những gì bạn cẳn Câu hỏi va bai tap:

Bạn hãy tập thôi quen tự đặt cho mình những câu hỏi tương

tự, nghĩ uễ cách suy nghĩ của mình uà học cách suy nghĩ tích cực của những người thành công để một ngày không xa bạn cũng thành công như họ

Mỗi học sinh hãy chuẩn bị bài thuyết trình bình luận uễ

những câu nói sau:

“Cảnh khổ là một nấc thang cho bậc anh tài, một kho tàng cho kẻ khôn khéo, một tực thâm cho kẻ yếu đuối"

“Hoàn cảnh không bao giờ là nguyên nhân cho những hành động không đúng mực, tiêu cục hoặc sai trái Nó chí là lí do

để những kẻ lười biểng, không có ý chí uà tâm hôn hẹp hồi vin ào đó để tự bào chữa cho mình mà thôi"

Kĩ năng ứng phó với stress

Theo các nhà y học, stress là từ dàng để chỉ trạng thái tinh thần căng thẳng hoặc áp lực mà ai đô phải chịu đựng Nó tác động đến các công ty, tổ cluúc uà mọi cá nhân uà gây ra nhĩng ảnh hướng nhất định

‘Trong cuộc sống có rất nhiều sự kiện, tình huống gây stress

á nhân xử lí giải quyết các sự kiện, tình huống