Giáo dục giá trị sống, kĩ năng sống (Tái bản có chỉnh lí): Phần 1

Giáo dục giá trị sống, kĩ năng sống (Tái bản có chỉnh lí): Phần 1 gồm có 2 chương, cung cấp những kiến thức cơ bản nhằm giúp bạn khám phá bản thân và giới thiệu một số phương pháp giáo dục giá trị sống. Mời các bạn cùng tham khảo nội dung chi tiết.

PGS.TS NGUYỄN CÔNG KHANH

PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC Giá trị sống,

kĩ năng sống Giúp bạn gặt hái sự thành công

‘SP

UNIVERSITY OF EDUCATION PUBLISHING HOUSE

PHUONG PHAP GIAO DUC GIA TRI SONG, KI NANG SONG

Giúp bạn gặtháisựthành công

PGS.TS, NGUYEN CONG KHANH

a sch que ISBN 978-608-5418772 Bản quyền suất bên thuộc về Nhì xuất bắn Đạihọc 5ưphạm,

‘Moi nh the st ep hay phát hành mà không có sựcho phép bằng văn bản của NN xuất bận Đại họ Sưphạm đầu là viphạm pháp uit

"Chứng tôluôn mọng muốn nhộn được nhữngÿ “02 quÿ 14c aÓ đểgchngö củng hoàn tiện hơn, in đồng góp

‘oi gn dsc dn hệv£bản thảo vò ch vụ bồn quyền xinvuilòng ghi vỆ đọ chỉemai: Iehooth2nsb2hipedivn

Mã số:01.01.06/06 ~TK 2014

MỤC LỤC

THAY LỜI TỰA

Chương I HỌC CACH KHAM PHA PHAT TRIEN BAN THAN

> Hoc cách đương đầu với những khỏ khăn

© Trước minh võ từ là thế Giờ sao lắm chuyện không đâu:

© Khi tay em cằm một ảo giác cõ đơn

© Nỗi băn khoăn

© Nhớ những ngày trồn học bồ đi chơi 28

G Nhdt quy, nhi ma, thir ba hoe trd 29

© Ki nim không thể nào quên 30

> Tôi cần hành trang gì để vào đồi một cách tự t2 34

Trị khôn và sự hiểu biết

Đi tìm triết sông

'Y Nỗ lực thay đổi bản thản „

> Hoe cách quản I bản thân

> Khi nao ta học để trở thánh chỉnh mình?

} Trắc nghiệm tâm li khám phả bản thân

+Ò Bạn có phải là người suy nghĩ ích cực, lạ quanØ O Bạn có nhiều khả năng đổ thánh đại trong tương lai hay không? S8 Ở Bạn có phải là người bạn tốt không? ‘ 60 } Tự đánh giá bản thân

Chương II GIẢO DỤC GIÁ TRỊ SÓNG

Khải niêm giả tỉ sống

© Giả trị sống là gÏ?

© Giá trị sống cô thay đổi? '} Các giả trị sông cân thiết ở lứa tubi hoe sinh } Xác định giả trị của cuộc sống © Nỗi bạn tré cn tự đặt ra những câu hị đỗ xác định giá tị sông cho chính mình > Phuong phap giáo dục giá tị sống © Giả trị sống được hinh thành như thế nào? © Giáo dục giá trị sống cho học sinh bằng cách nào? 1 Giáo dục giá trị sống qua những câu chuyện cảm động 2 Giáo dục giả trị sống qua câu hỏi tự vẫn chỉnh minh

3, Gido duc gia tri s6ng qua nhận thức lại kinh nghiệm, tương tác va sy tranh luận 104

4 Giáo dụ giá vị sông bằng những quan sát tri li nghiệm thực ‘119 142 Ở Giáo dục giả trị sống bằng những trải nghiệm cảm xúc

Chwong Ill REN LUYỆN KĨ NẴNG SONG

> Khai nigm kĩ năng sống? UO Kĩ năng là gÏ?,

© Kĩ năng sống là gi > Dac diém tâm l của học sinh lớn

Giáo dục kĩ năng sống ở lửa tuổi học sinh lớn

Cách thức hình thành kĩ năng sống ở lửa tuổi học sinh

}- Phát triển các nhỏm kĩ nãng sống cốt lõi

© Ki nang suy nghĩ tích cực, nuôi dưỡng thái độ lạc quan

© Kĩ năng điều chỉnh nhận thức vá hảnh vi

.Ở Kĩ nãng ứng phô với stress

'© Ki năng giải quyết vấn đề

© Kĩ nằng tổ chức trở chơi

Tai liệu tham khảo.

THAY LỜI TỰA

thời một loạt những thay đổi, bao gồm: sự chín muỗi vẻ thể chất, sự

biến đối, điều chỉnh tâm lí và sự biển đổi các quan hệ xã hội nhằm đáp ứng các yêu cầu và nhiệm vụ phát triển

Theo các nhà tâm lí học lứa tuổi, đây là giai đoạn nỗ lực tìm

kiếm những quan hệ ngoài gia đình, hướng tới những người bạn

đồng lứa, xã ¡ tuối tràn đây xúc cảm, dễ xúc động,

khó kiểm chế xúc cảm bột phát, dễ bị tốn thương Trạng thái tình cảm của các em thất thường, không ổn định, thoắt vui rồi lại thoát

buồn, khó kiểm soát xung tính Các nghiên cứu gần đây về tâm lí

lứa tuổi này ở Việt Nam cho thấy các em học sinh THCS, THPT có

những khoảng trống đáng ngại vẻ giá trị, có nhiều thiếu hụt về kĩ

năng sống và đây được coi là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự gia tăng bạo lực trong học đường Thực tiễn giáo dục

phổ thông cho thấy cả nhà trường lẫn gia đình đều coi nặng việc

học các môn văn hoá: Toán, Van, Lí, Hoá, Tiếng Anh phục vụ thỉ

cử mà xem nhẹ các hoạt động giáo dục giá trị sống, xem nhẹ việc

rèn luyện phát triển kĩ năng sống cho học sinh

Cuốn sách Phương pháp giáo dục giá trị sống, kĩ năng sống đã sử

dụng rất nhiều tư liệu quý từ nhiều nguồn khác nhau Khi biên soạn, tác giả cố gắng trình bày các khái niệm lí thuyết ngắn gon, dé hiểu, tập trung nhiều công sức, trí tuệ cho việc tìm kiếm, đối mới, đa đạng hoá phương pháp giáo dục giá trị sống và phát triển kĩ năng sống đáp ứng nhu cầu, hứng thú, phù hợp với đặc điểm của lứa tuổi học sinh; tập trung sưu tâm,

viết lại các câu chuyện ngắn theo kiểu "ngụ ngôn hiện đại", ẩn chứa

trong đó các triết lí, các bài học giáo dục giá trị sống, gợi mở cách thức mnượn nội dung cầu chuyện làm nãy sinh các tình huống có vấn để dể

học sinh khám phá, phát biện, tranh luận và suy ngẫm Mỗi câu chuyện

—

tác giả dành nhiều tâm huyết và trí tuệ để viết lời bàn, đưa ra cdc cau hoi,

yêu cầu học sinh làm các bài tập thực hành, gợi ý cách tổ chúc các trò

chơi hay các cuộc thi nhằm định hướng và kích hoạt từ duy sáng tạo,

tạo cảm xúc, niễm tỉn, thái độ tích cực ở các em học sinh

Cụ thể, Chương I giúp bạn học cách khám phá bản thân:

quan sát, lắng nghe để nhận biết nà thấu hiếp tôi là ai: học cách

khám phá những cảm xúc, say ngẫm lại những kí ức của tuổi thơ,

nuôi dưỡng niềm tin nhằm tìm kiếm cho mình một triết li song dé trở thành người có ích, sống để thành công Chương II tập trung giới

thiệu phương pháp giáo dục giá trị sống dựa trên 5 nguyên tắc uằng:

Giáo dục giá trị sống qua những câu chuyện cảm động; Giáo dục giá tri

sống qua những câu hỏi tự uẩn chính mình; Giáo dục giá trị sống qua

nhận thức lại kinh nghiệm, tương tác tà sự tranh luận; Giáo dục gid

trị sống bằng những quan sát trai nghiệm thực tố: Gido duc gid tri sống

bằng những trải nghiệm cảm xúc Mỗi nguyên tắc này được cụ thể

hoá bằng rất nhiễu các câu chuyện ngấn sinh động ẩn chứa các bài

học giá trị vẻ tình yêu thương, lòng vị tha, biết quan tâm đến người khác, biết trân trọng những điều bạn có, bài học về tình bạn, bài học

về hạnh phúc Chương III tập trung giới thiệu kĩ 5 nhóm kĩ năng,

sống được xem là rất quan trọng đối với lứa tuổi học sinh lớn: KT náng

suy nghĩ tích cực nuôi dưỡng thái độ lạc quan; Kĩ năng điều chỉnh

nhận thức hành uụ Kĩ năng ứng phô uới stress; KT năng giải quyết uấn

đỗ uà Kĩ nng tổ chức trò chơi Những kĩ năng này rất ít được các tài

tu, sách đã xuất bản để cập đến Mỗi kĩ năng này đều sử dụng các

câu hỏi, tình huống, câu chuyện va các bài tập thục hành để giúp học

sinh có thể luyện tập, rèn luyện phát triển kĩ năng này cho bản thân

Đây thực sự là nguồn tư liệu phong phú, vô cùng quý giá để giáo viên,

phụ huynh khai thác, phát huy tối đa tính tích cực của học sinh trong các hoạt động khám phá, xác định giá trị, phát triển bán thân

Phân cuối của cuốn sách này người đọc được yêu cầu suy ngẫm và

tự hôi mình những câu hỏi sau: Tôi là ai? Tôi thực sự cảm nhận nhu thế

nào tẻ bản thân? Dâu là những thôi quen tốt lxấu của tôi? Tôi thường xuy nghĩ như thế nào? Tôi có khả năng gi? Toi tự tìn đốn mức nào? Mục đích sống của cuộc đời tôi là gì? Hành trang cuộc đời tôi đã có những gì? Những giá trị sống của tôi là gì? Những bài học giá trị nào tôi đã học được? Ước mơ của tôi là gì? Tôi da làm gì để theo đuổi ước mơ của mình? Tôi biết ơn điễu gì? Điều gì khiến tôi hạnh phúc? Tôi thích cuộc

sống của mình như thế nào? Tôi mong muốn mình trở thành người nhự

thế nào? Nghề nghiệp nào là lí tưởng nhất đối voi

Hãy viết câu trả lời cho những câu hỏi này vào nhật kí cá nhân và

có thể chia sẻ chúng với nhóm ban/cha me/thay cô Hãy suy nghĩ

nghiêm túc và cân nhắc kĩ những câu hỏi này Ước muốn nỗ lục tìm

câu trả lời cho những câu hỏi này là sự khởi đầu cho một nguyên tắc

quan trọng nhất: Sống để thành công, sống hạnh phúc Và sự thật cuốn sách từng bước giúp người đọc nhận ra: tính cách, cách bạn suy

nghĩ (tư duy) uà những niêm tin tích cực là một trong những yếu tố cơ

bản quyết định mức độ thành công, hạnh phúc của bạn

1ãy hành động theo những chỉ dẫn sau: Ban hay tiết ra một danh: sách những mục tiêu của mình? Và từng bước lập kế hoạch cho uiệc đạt

hành động tích cục nhằm đến những mục tiêu cụ thể; Làm theo những

suy nghĩ tích cực được truyễn cảm hhúng uà luôn tìm thấy niềm 0ui tie những điều bình dị uà nhận ra những điễu tốt đẹp trong mọi hoàn

cảnh; Hãy bắt đầu mỗi ngày của bạn bằng cách dành ít nhất 10 phút

tập trung tâm trí tào những mong muốn, mmuee tiêu IIãy thé lông tất cả

các cơ, nhắm mát lại uà hình dung ra những mục tiêu uà khát uọng của bạn như thể bạn đã thực hiện được chúng rôi Hãy cảm nhận như điều

đõ đang thật sự diễn ra mỗi ngày, mỗi tuần, mỗi tháng ; Thay đối những suy nghĩ, xúc cảm, thái độ sao cho chúng trở thành một rung cảm tương thích tôi những thứ bạn muốn hấp dẫn Tập trung uào những thứ mang đến cho bạn niềm uui uà giữ những mong đọi của bạn

trạng thái tích cực; Hãy học cách gidi thoát con tìm khỏi hận thù, giải thoát đầu óc khôi sự lo âu, sống đơn giản, cho di nhiễu hon va mong doi

ít hơn Hãy nhớ rằng cuộc sống thay đổi khi bạn thay đổi Sự thay đổi

tích cực bắt đầu diễn ra khi bạn có những suy nghĩ và niểm tin tích cực

hơn Bạn sẽ bắt đầu gặt hái sự thành công khi kiên trì thực hiện những

chỉ dẫn hành động trong cuốn sách này Càng thực hiện được nhiều những chỉ dẫn hành động này, bạn càng nhanh gặt hái được những thành công đến bất ngờ

Khi biên soạn cuốn sách này, chúng tôi chỉ có một ước vọng

duy nhất: mong sao tuổi thắn tiền của các em tràn đầy ước mơ và hoài bảo, có nhiêu cơ hội phát huy tính tích cực sáng tạo của mỗi cá

nhân khi tham gia các loại hình hoạt động câu lạc bộ học sinh để thay đổi, hoàn thiện chính mình Cuốn sách này sẽ hướng dẫn các

em, biết cách điều chỉnh nhận thức, niểm tin, thái độ, lâm giàu các giá trị sống và kĩ năng sống, để sống chủ động tự tin, sống vi tha, day

tình yêu thương, thay đổi tư duy để thành công học đường, thành

công trong cuộc sống và hạnh phúc

Cuốn sách này đã sử dụng rất nhiều thông tin, từ liệu từ các nguồn

khác nhau, vì vậy chúng tôi xin cảm ơn tất cả những ai đã trục tiếp hay

gián tiếp cho phép chúng tôi sử dụng những hiểu biết, những thông tin

của họ Chúng tôi rất mong nhận được sự giúp đ, chia sẻ kinh nghiệm

và góp ý tiếp tục của tất cả các bạn đọc yêu mến cuốn sách này

PGS.TS Nguyễn Công Khanh (Nhà nghiên cứu, chuyên gia uễ tư uấn học đường va trị liệu tâm

li lam sang, Truong DUSP Ha Noi)

Chương I

HỌC CÁCH KHÁM PHÁ

PHAT TRIEN BAN THAN

Tuổi 15 em lớn từng ngày Một buổi sáng em bỗng thành cô

gái, hôm đó mùa thu gió bay Ôi! cái tuổi giao thời đây biến động, Thoát vui rồi lại thoắt buỗn, hỗn nhiên v6 te ma quay quất, làm đáng, nghiêm trang, địt dàng mong sao mình là người lớn

Tuổi 16 - thật mong manh, có những ngốc nghếch, ngây

ngô, những dỗi hờn vô cớ, những tiếng cười rộn rã và cả

những giọt nước mắt cay cay trên bờ môi Tuổi 16 có những

lưu luyến ngọt ngào trước tình bằng hữu quá chân thành của bạn bè cùng trang lứa

Tuổi “thần tiên” có những rung động thật tự nhiên, thật nhẹ

nhàng khi dấn bước vào thế giới của những "quả cấm" đắng

cay nhưng đây hấp di

Tuổi mộng mơ là thế đấy, trong suốt như pha lê, nhưng

mỏng manh và dễ vỡ, cho em hưởng thụ tất cả những mật

"gọt còn lại của thời niên thiếu, nhưng cũng là cái mốc cuối

cùng chấm dứt những chuỗi ngày nô đùa sôi động, tạm biệt

nhé cái thuở con nít, còn hay khóc nhè, nhõng nhẽo

Tuổi 16 đã bắt đâu định hình trong em một cái gì rất mới,

'g mình đã bước vào cuộc đời, rằng mình phải lâm một

cái gì đó, không chỉ cho riêng mình mà cho cả mọi người

lm bồng cảm thấy mình vụt lớn dậy với sức mạnh Phù

Đồng, nhận thức rằng mình không còn quá nhỏ bé trước

thiên nhiên vô tận IEm đã lớn và phan nao đã khẳng định

mình qua những suy nghĩ cùng hành động thiết thực mong,

sao cuộc sống này bớt di những vất vả nhọc nhất

Tuổi 16 đôi lúc mắt nai cũng còn nhìn đời ngơ ngác, nhưng

cũng đã biết trăn trở ưu tư Mười sáu năm đâu có mãi là bướm, là hoa, là hạnh phúc thần tiên trong lau dai day mat ngọt Em lớn lên cùng đất nước trong vòng tay nang niu ngọt

ngào và đắng cay Ba mẹ vẫn âu yếm thương yêu; thấy cô vẫn

ân cần, nghiêm khắc; bạn bè vẫn nghịch ngợm ôn ào

'Tuổi 16 con đường vào đời còn quá thênh thang, mọi cánh

cửa rộng mở chờ đón em nhưng tất cả như còn xa tẩm tay

với, những con đường lại có những ngã ba Nhắm mắt lại

em chỉ ước ao đất nước mình hiên ngang như một chàng

dũng sĩ Việt Nam sẽ trở thành một trong những con rồng,

châu Á Em mong sao xã hội mình hoàn thiện hơn, sẽ bớt

dẫn những tiêu cực, bất công Mọi người sẽ sống với nhau

trong tình thương yêu chan hoà, biết san sẻ và cùng nhau gánh vác những công việc chung

vẫn âu yếm thương yêu, thầy cô vẫn ân cần nghiêm khắc,

bạn bè vẫn nghịch ngợm ôn ảo Nhung gid day, em đang

bước vào những mối quan hệ xã hội ngày càng rộng mở, với

những sợi dây tình cảm đa phương, đa chiều, đan xen vào nhau tạo nên một thể giới nội tâm phong phú, sôi động, lắm

khi vô lí đến bực mình và mâu thuần đến kì lạ

Tuổi 18 trước mắt em con đường vào đời đang rộng mở,

nhưng tất cả như còn xa tắm tay với, những con đường lại có

những ngã ba Em sẽ ngỡ ngàng trước những mối quan hệ tình cảm mới mê chưa từng thấy xuất hiện bao giờ, và em cũng gặp không íL những khó khân trong những mối quan

tình cảm vốn đã từng quen thuộc, gấn bó mật thiết với

bạn suốt từ thời thơ ấu, bởi tất cả đều trải qua những biến động lớn lao, không còn trạng thái nguyên sơ như cái thuở bạn đầu

Tuổi thơ đã đi qua, tuổi thanh niên đang dẫn đến Ngoái

trông về sau cái thời me sấu, chất chuyển đã hết, nhìn về phía trước, nối tiếp những con đường

Xin gửi lại con đường nhỏ đẩy lá me bay, mười tám năm cắp sách - tuổi học trò hồn nhiên trong sáng, gởi lai cho mi những cơn mưa bất chợt mỗi sáng khi ta đến trường

(Trích nhật kí IL.T: M)

Tôi là con trai

Ki thi dai hoc da trôi qua được 17 ngày Kết quả u? Khong

cần đợi đến ngày công bố, có lẽ tôi cũng đoán được kết quả

là như thế nào, Nằm trong hai chữ thôi, that uọng Sự thất vọng vì đã từng là hi vọng của rất nhiều người trong gia đình,

họ hàng; nỗi thất vọng của 12 năm học trên nhiều mái

trường khác nhau; nỗi thất vọng của tôi, người được thấy cô

gửi gắm nhiều hi vọng

“rong 12 năm, tôi đã học được nhiễu thứ Có ích có, võ ích

có, tốt đẹp có, và xấu xa cũng có, Trong 12 năm, tôi đã lớn

hơn rất nhiều, về cả thể xác lẫn trí tuệ Bố mẹ đã rất vui vì

đứa con đang khôn lớn Niễm hi vọng họ đặt vào tôi cũng lớn hơn, đỉnh cao là vào lúc tôi thi dai hoc, phải rồi

“Chưa biết kết quả, dù sao vẫn còn hỉ vọng” ~ mẹ vẫn nói với tôi như vậy, vì tôi không dám nói với mẹ là tôi làm bài rất kém Mẹ đâu biết rằng sur hi vọng của mẹ lại một lần nữa chỉ là thất vọng Tôi không biết mẹ sẽ phân ứng thế nào khi biết được kết quả Dù gì, tôi cũng đã chuẩn bị tâm lí, chuẩn

bị đĩn nhận nỗi thất vọng nặng né của bổ mẹ và cho dù bố

mẹ cĩ làm gì, tơi cũng chấp nhận, lỗi này là do tơi

Tơi trong con mắt mọi người

‘Toi trong mat hàng xĩm, họ hàng là một đứa con ngoan, lễ phép Đĩ là những đức tính mà tơi cĩ đến giờ phút này,

nhưng cũng chỉ đối với mọi người thơi, cịn với bố mẹ thì

khơng, ít nhất là vậy

Tơi hay cãi bố mẹ Tơi đã nhiều lần làm mẹ khĩc Khi một người khĩc, đĩ cĩ thể vì hai lí do: buồn đau hoặc hạnh phúc

Và tơi thì chưa bao giờ cĩ thể làm mẹ được khĩc vì vui mừng

cĩ đáng khơng những giọt nước mắt đĩ, dành cho tợ?

¡ nghĩ mình khơng hẻ xứng đáng

Thật sự, tơi luơn muốn nĩi lời xin lỗi với bố mẹ nhưng sao

thật khĩ nĩi Tơi là con trai Đĩ chỉ là một phẩn lí đo Lí do

lớn nhất cĩ lẽ là: đã lâu rồi tơi khơng nĩi hai chữ này với bố

mẹ Tơi đã thành một kẻ cứng đầu, ngang bướng Cĩ một rào cản quá lớn mà tơi khơng thể vượt qua

Tơi đang đi tìm chính mình

'Tơi muốn tự lập, muốn tự kiểm ra tiền Tơi đã rất nhiều lần

đi buơn bản điện thoại để cĩ tiền và tơi tưởng tơi thế là giỏi-

‘Toi khá là hay ho, nên tơi mãi theo duổi chuyện tình cảm khi cịn đi học Tơi tưởng thế là tốt

Tơi khá sáng tạo, vì thế tơi hay sáng tác truyện, vê vời hoặc

làm nhiều thứ vơ ích khác Tơi nghĩ thế là tài

Nhưng tất cả, xét đến cùng đã phung phí thời gian, ảnh hưởng đến học tập Mẹ vẫn thường khuyên tơi nhưng tơi khơng nghe, tơi khơng thích nghe, để đến bây giờ thì tơi lại ước

Toi ước cĩ thể trở lại quá khứ, ít nhất là lớp 12 để làm lại từ

đấu Tơi hứa sẽ học tập thật chăm chỉ, sẽ ngoan ngỗn

Nhưng thời gian thì vẫn cứ trơi Đã gần 3 giờ sáng Thời gian

vì sao được chia thành giây, phút, gid, ngày? Đĩ là để cho ta biết được giá trị của nĩ Nếu bạn học hay làm gì cĩ ích thì dù chỉ 30 phút, đĩ sẽ là 1.800 giây quý báu Cịn nếu bạn choi hay làm gì vơ ích, dù chỉ 1 phút cũng đã mất 60 giây

C6 thể một giây, một phút chẳng cĩ ý nghĩa gì với bạn,

nhưng ngồi kia, bên thế giới kía, một giây quý báu biết bao

Một giây giằng co giữa sự sống và cái chết, một giây đánh

dấu sự gĩp mặt của một sinh linh mới trên cõi địi

Điều cuối cùng tơi muốn nĩi, thời gian vẫn cịn Vì vậy tơi sẽ

cố gắng thay đổi, trở thành một người như bố mẹ mong muốn Năm sau, cĩ thể tơi sẽ thì lại, vì tương lai của tơi cịn ở phía trước, chỉ cẩn tơi biết phấn dấu vươn lên

Dù chỉ là 1 giây, tơi cũng sẽ làm gì cĩ ích cho xã hội, hay ít

nhất mang lại niểm vui cho mẹ, người đã phải khĩc quá

nhiều vì tơi,

{Trích nhật kí Tơi là con trai của LI.T) Trải nghiệm những cảm xúc

ẩm xúc ngọt ngào tuổi thơ nuơi dưỡng tâm hỗn bạn Hãy

để những dịng nhật kí ghỉ lại cảm xúc tuổi thơ khơng ngừng

chảy Dĩ cũng là cách tốt nhất để bạn khám phá, nhận thức

tê bản thải

L suy nghĩ định hướng uễ tương Ïai

Những ngày hè chĩi chang ánh nắng mà đi trên đường phố

ta lại cảm thấy nhẹ nhàng khoan khối - Người ling lang bởi một sắc tím đến nao lịng của những chùm hoa dung đưa trước giĩ ~ Màu hoa tím hộ đồng và làm dịu bớt cái

màu vàng rực của mùa hè ~ Hoa bằng lăng đấy - loài hoa khiêm nhường dịu dàng mà thân thương biết mấy với người

Hà Nội

Bằng lãng ơi! Hoa từ phương trời nào, từ cánh rừng nào

phiêu bạt về đây để cứ mỗi mùa bè khi đường phố râm ran

tiếng ve thì hoa lại nở tím đầy những tán cây lặng lẽ âm thẳm

tô thêm vẽ đẹp thanh lịch của thành phố màu xanh Ở H1ã Nội

hẳu như phố nào cũng có một vài cây bằng lãng Có những

đoạn phố chỉ trồng toàn cây bằng lăng như đầu phố thợ

nhuộm và thấp thoáng trong công viên, trong các vườn hoa, các khu giảng đường cứ ẩn hiện bất chợt những chùm

hoa tím diệu kì, cái màu tím thuỷ chung ngọt ngào xen lần với màu đỏ rực thương yêu đến cháy lòng của hoa phượng làm nên bản hoà tấu ngày hè tuyệt diệu với bất cứ chàng trai

co gai 114 Noi nao

Hoa bằng lãng đem lại những kỉ niệm cả ngọt ngào, cả đắng

cay, cả những buổi hẹn hò, cả những cuộc chia tay Với riêng,

tôi, thân thương nhất, đáng yêu nhất vẫn là những chùm hoa

bằng lăng ngoài cửa số giảng đường, những chùm hoa gợi

nhớ về cái thời sinh viên gian khổ mã tràn đầy ước mơ

Mỗi lần bằng lãng nở tím sân trường cũng là bát đảu một

mùa thí gian nan vất vả Một mùa chia tay với bao bạn bè,

bao kỉ niệm tuổi học trò ngây thơ trong trắng Phải chăng,

hoa bằng lăng sinh ra để con người biết thương yêu nhau, biết sống thuỷ chung trọn vẹn nghĩa tình‡ Ôi! Sáu cánh hoa tím mỏng manh mà tím biếc, tím đến bởi hồi xao xuyến con tĩm Cuộc đời còn nhiều trái ngang cay đắng, còn lắm sự gian dối lọc lừa, nhung ai đã và dang yêu, những ai chưa yêu

êu, háy ngắm nhìn cho kĩ cai mau tim bang lang thuy chung dầm thấm đó mã sống, mà yêu cho đúng lòng mình —

đúng với lẽ đời Hoa bằng lăng không có hương thơm nhưng trên mỗi góc phố, mỗi hàng cây, bên bờ hỗ bay trong các vườn hoa, cái sắc tím ấy làm đẹp cho đời, làm đẹp cho những con đường hò hẹn, làm tan đi những giây phút giận

hờn và nối lại những yêu thương đã tan rời từng mảnh

Hà Nội vào hè với bao vẻ đẹp mới mẻ đẩy sức sống Hà Nội

đẹp với những nét đẹp Hồ Gươm - Hỗ Tây của những hàng cây xanh lá ~ những khu phố cổ lặng lẽ rêu phong - những

mùi thơm ngát của hoa hoàng lan, hoa sữa - nhưng nếu

chẳng có màu tím của hoa bằng lăng thì hẳn cái vẻ đẹp toàn

bích ấy sẽ bị nhạt nhoè trống vắng và thiếu hẳn một nét

duyên thẳm, một nét thanh lịch dịu dàng lồi mùa hè sẽ qua

đi Những cánh tím rụng đi rơi lả tả Thời gian trôi đi, con

người cứ lớn lên, trưởng thành Những thân bằng lăng cũng

gia di theo năm tháng Vậy mà mỗi độ hè vẻ là những cánh

hoa bằng lãng lại nở tung tim bide và vẫn trẻ trung như thế ~ thuỷ chung như thể với thoi giant

có khả nàng hay năng lực gì? Những mục tiêu (trước mắt, lâu dài)

của tôi là gì? Để đạt được những mục tiêu nay tai can phái lầm gì?

Tôi phải từng bước họclrèn những thói quen, kĩ năng nào để giúp

tôi đạt được những mục tiêu này? Tôi có thể tự mình lập kế hoạch (học tập, quán lí thời gian, rèn luyện tính kiên trì uượt khỏ )

hướng đến những mục tiêu da dat ra? Những cuốn sách hay

tấm gương, thần tượng nào?

thức phù hợp giúp mình đạt mục tiêu

Bằng cách thường xuyên uiết ra hay thường xuyên suy nghĩ uè

những câu hói này? Hãy trao đối thảo luận uễ những suy nghĩ liên quan đến những câu hỏi này uới nhóm bạn thân, nhôm bạn cùng lớp, nhóm bạn cùng sở thích ở các câu lạc bộ Bạn cũng không

ngần ngại tâm su voi cha me, thdy c6 vé nhitng suy nghi ctia ban

xung quanh những câu hỏi hay chủ đề này chắc chắn bạn sẽ gặt

hái được nhiều lời khuyên bổ ích trên con đường tìm ra mã số

thành công

Tất nhiều tình huống, các câu chuyện, những trò chơi trong:

cuổn sách này sẽ giúp bạn dễ dằng tìm ra mã số thành công của

chính mình

> HOC CACH DUONG ĐẦU VỚI NHỮNG KHÓ KHĂN

©Ø_ Trước mình vô tư là thé

Giờ sao lắm chuyện không đâu?

thong minh để giải { FAUVEN Dal ae FA BO HAO inh li thong

qua những câu hồi trong từng câu chuyện của chú Nhưng

nó cũng là những vấn đẻ làm xôn xao lên những niém hi

vọng của độ tuổi chúng cháu - tuổi học trò Vì vậy hôm nay

cháu cảm cây bút để viết thư tới cho chú nhờ chú giải thích cho cháu mấy câu hỏi chú nhét

Vào đầu thư cháu không biết nói gì hơn chỉ biết kinh chúc chú mạnh khoẻ, công tác tốt và thành công tốt đẹp trên bước đường công danh của mình

Ôi! Cháu rất tiếc rằng cháu chưa được tiếp xúc trực tiếp với chú để được hỏi chú luôn mà cháu chỉ được nghe chú nói trước tập thể toàn trường mà thôi Nhưng chú ơi! Lúc cháu nghe chú nói thì cháu lại không đủ can đảm để hỏi chú

những câu hỏi thuộc về tâm lí riêng của mình Mà những

điều chú nói cháu cảm thấy nó như được in ra từ trí óc của mình, mặc dù cháu chua bước vào "thiên đường” của người

lớn, mà có thì chỉ ở mức độ hạn chế trong tuổi học trò dù

đó chỉ là những suy nghĩ, hay ở mức độ "tương tư" mà thôi chú ạ

Đúng như chú nói, con người khi lớn lên, luôn có những

biến đổi về mặt tâm sinh lí nhưng nó dữ đội và gay gắt nhất

vẫn là ở cái tuổi học trỏ Ở tuổi học trò, vấn để đó có thể

chiếm tới 1/2 - 3/4 tâm trí của mình Hằng ngày qua bao

cuộc tiếp xúc với các thầy cô giáo, với bạn bè thì không biết

bao câu hỏi được đặt ra (ngoài vấn đề học văn hoá) Trong

đầu óc của cháu biết bao bản khăn mà không sao giải thích được Đặc biệt là đối với các bạn nam khi tiếp xúc với họ thi

mình không hiểu là họ đang nghĩ gì về mình mà họ chỉ có

nhìn mình thôi, ưong khi đó thì mình lại rất cần biết họ

đang nghĩ gì về mình Vi vậy hôm nay cháu viết thu nay cũng mong chú giải thích giúp cháu mấy câu hỏi chú nhé

1; Cháu có cảm tình với một bạn nam, cháu hay có những,

suy nghĩ mơ màng muốn được gắn bạn nam đó Nhưng lại

sợ không biết bạn nam đó có chấp nhận cảm tình của cháu

hay không? (Bạn đó là một người tất hiển, thường hay để ý cháu nhưng lại không nói và nhiều lúc cháu bắt gặp ánh

mắt bạn ấy nhìn cháu rất lâu )

ong lớp cháu có một bạn nữ và một bạn nam Hai bạn này chỉ quan hệ với nhau ở mức độ tình bạn bình thường mà

thôi Nhưng gần đây bạn nữ lại có những hành động và cử

chỉ thân mật đối với bạn nam Còn bạn nam là một người hiền lành, ít nói Qua mỗi lần gặp nhau hay ở trong lớp, thì

bạn nam đó cũng hay nhìn bạn nữ và bạn nữ cũng hay để ý

đến bạn nam Vì vậy bạn nữ đó cũng nhờ cháu hỏi luôn chú

xem bạn nam đó có đón nhận tình cảm của bạn nữ hay

không? Bạn nam có nghĩ xấu về bạn nữ không?

Day là hai câu hỏi, nó cứ ám ảnh trong tâm trí của cháu nói riêng và của các bạn cháu nói chung có khí nó còn lấn áp cả học tập nữa cho nên cháu đã bị nó kích thích đến sắp bị

thần kinh và cuối cùng thì cháu không chịu được sự đè nén

của trí óc mà cháu đã cầm bút viết thư tới chú nhờ chú giả thích giúp cho chát

(Trích thư của NILH) Khi tay em câm một ảo giác cô đơn

Yên Viên, ngày 19/11

Gửi các cô, các chú Trung tâm Tư uấn tâm lít

Buổi chiéu nay, tự đưng cháu thấy một nỗi buổn mênh

mang vô cớ xâm chiếm tâm hỏn, mà không thể nào cất

nghĩa nổi? Vì sao cháu lại cỏ nổi buồn này? Phải chăng vì

một nỗi cô đơn? Cháu thấy đầu óc mình mông lung trống

trải nhưng hình như không có ai để thổ lộ tâm tình

Không phải chỉ buổi chiều nay, cháu mới buồn thôi đâu mà

đã bao nhiêu buổi chiểu khác, cháu đều ở trong tâm trạng

này Hiện nay cháu đang học lớp 11 PTTI Dến 28/11 này,

chầu tròn 16 tuổi Có lẽ tuổi 16 là cái tuổi hay suy nghĩ mông,

lung và hay buồn vấn vơ phải không các cô các chú? Trước

kia, hỏi cháu học lớp 10 cháu rất vô tư hỗn nhiên Thế mà mới đây, đặc biệt sang lớp 11 này cháu hay lo lắng buồn phiễn và cảm thấy cô đơn kinh khủng

Cháu không sợ khổ, không sợ vất vả mà chỉ lo lắng cho tương

lai của mình sau này Trước mắt cháu là những kì thi và cháu

có ý định thi khối D Cháu rất thích học ngoại ngữ môn tiếng Anh nhưng cháu lại sợ khả năng học của mình không biết có

đáp ứng được yêu cầu thí hay không?

Chắc các cô các chú đều nghĩ rằng ở tuổi cháu chỉ biết vô tư

hồn nhiên nghịch ngơm phải không? Thế mà cháu lại hay có

những nỗi buồn vô cớ xâm chiếm Có nhiều lúc, cháu hay

thân thờ tâm tưởng đến một diều gì đó thật xa xôi huyền ảo

Cháu muốn quên di tất cả để tập trung cho học tập nhưng không thể được Dường như nó cứ bám riết lấy cháu không

cho cháu được thanh thản Trời ơi, nhiều lúc cháu muốn đi ~

di that xa đến một nơi nào đó để kiếm tìm những diễu mới lạ của cuộc sống Nhưng có lẽ ở đâu thì nhịp điệu cuộc sống, cũng cứ đều đều tiếp diễn như thé

Nhiều lúc cháu tự hỏi cuộc đời sẽ là thế tớ Ngày nối ngày trôi qua Các cô các chú đừng cho rằng nỗi buổn này xuất phát

từ tình yêu đâu nhé Cho đến lúc này cháu chưa hẻ một

xao xuyến rung động trước một bạn trai nào cả, Nếu buồn vì

điểu đó thì lại hoàn toàn khác Cháu có bố mẹ, anh em và

in

cháu toại nguyện về tình cảm gia đình nhưng sao cháu vẫn thấy thiếu vắng một điều gì đó, một đơn đến ứa nước

mắt Các cô, các chú hãy nói cho cháu biết nỗi buồn đó là cái

gì hầu có thể tìm được phương thuốc để chữa "căn bệnh" này không?

Vì sao ở cái tuổi 16 con gái hay ngẩn ngơ nghĩ ngợi?

Vì sao khi học đến lớp 11 - 12 nhiều bạn hay lo lắng cho

tương lai, hay suy nghĩ về chỗ đứng của mình trong xã hội?

Vì sao một con người được sống trong bẩu không khí gia đình và bè bạn mà vẫn thấy hiu quạnh cô đơn

C6 phai cai tuổi của cháu luôn là như vậy không các cô các chi?

Xin các cô các chú hãy cho cháu một lỏi khuyên!

Nỗi băn khoăn

Vĩnh Long, ngày 2015

Kính gửi các cô, các chit Trung tam Tee van tam lit

Nam nay em là học sinh lớp 11 Em luôn có thắc mắc là làm

thế nào để có được một tình bạn chân chính Từ ngày bước

chân lên bậc phổ thông trung học, em luôn ước ao, có được

một người bạn thân, nhưng mãi đến giờ em cũng chẳng tìm

thấy Tại sao vậy?

Em lo sợ rằng hết nám học này em vẫn không có một người

bạn thân như em mong muốn

Ở cùng trang lứa như em, nhiều bạn đã có được những

người bạn thân, [lọ luôn gắn gũi chia sẻ những buồn vui

Trong cách tìm bạn và kết bạn, em có cẩn phải tiếp xúc với

tất cả, phải có con mất quan sát nhận xét phân tích những.

Nỗi khổ tâm

Đà Nẵng, ngày 15/10

Chủ Khanh kính mến!

Một trong những nỗi băn khoăn day dứt nhất mà cháu đang,

nóng lòng mong có câu giải đáp

Đó là câu chuyện giữa cháu và D Ð là một người con gái cũng bình thường, nhả cũng nghèo, bố mất sớm, gia đình có bốn anh em nên bạn ấy cũng vất vả Chúng cháu chơi rất thân với D và cũng thường giúp đỡ D trong học tập và giải trí, Đó là một tình bạn đẹp hơn bao giờ hết Chắc chú không,

nghĩ cháu là người xấu xa đâu nhưng vào một buổi đi học

thêm ở một nhà thấy giáo gần nhà cháu Cháu, T và D là ba

người bạn thân nhất, nhưng chỉ có mức độ thôi bởi cháu và

D khác giới nhau mà Lúc vào lớp cháu, T, D vẫn cười vui vẻ,

nhưng khi vào lớp học, cháu và D có giận nhau Lúc đó D

có vẻ khinh cháu và cháu cảm thấy mình bị xúc phạm và

chau da ni ra một câu: "Đỏ än bám”

Thực sự điều đó quá ác đối với D đúng không chú Lúc đó, D

khóc sướt mướt, còn cháu thì cảm thấy rất thương D, nhưng

với tính cứng rấn của một người con trai, cháu vẫn cố tỏ ra

vẻ không thương Nhưng có ai biết cho cháu lúc đó cháu không hồ muốn nói ra những lời thâm độc như vậy, những

người bạn khác nghĩ sao vẻ cháu? Mấy hôm sau cháu nhức

cả óc, muốn điên lên được Trong số bạn bè ay, chỉ có T là

hiểu cháu nhất thôi Thế rồi bắt đâu từ hôm ấy, D bắt đầu

Jang im như một người câm Bạn ấy rất íLcười và ít nói

Những ngày nối tiếp đó thật đáng sợ chú a Cháu và D gặp nhau ở đường, cháu thì rất muốn nói lên lời xin lỗi hay gì đó nhưng D thì cứ cúi mặt xuống đất đi thẳng, trông rất tội

Rôi ngày ấy nó đã đến, cháu đã tự tay viết cho D

6 để nói lên tấm lòng chân thực của cháu Trong

thư cháu viết:"D a, mình biết mình có lỗi rất nhiều với cậu nhưng cậu phải hiểu cho mình Hôm ấy mình không hiểu sao lại nói ra lời nói đó, Mình chưa hễ để trong bụng cái suy nghĩ

vớ vẫn ấy bao giờ Mình xin lỗi D, D hãy tha lỗi cho mình, hãy

vô tư như ngày trước nhé " Còn đối với D D cũng viết trả lời

cháu, "Tú a, minh biết cậu không để trong bụng nhưng ngày

ấy câu xin lỗi mình luôn thì có thể được ân xá hơn ",

Lúc đó cháu cảm thấy mình như một người tử tù đang van

xin sự sống của mình Cho đến ngày 8/3, cháu có tặng D một

cái bưu thiếp to Ð cũng nhận và gửi lời cảm ơn cháu Từ đó cháu và D cũng có hỏi nhau nhưng không bao giờ D đám

ẳng Bạn ấy toàn cúi đầu xuống đất thôi

D đã biến mất Làm cách nào để tìm lại được ha chii? Ching

lẽ từ giờ đến già chau va D van vậy sao?

Lời bàn:

Tuổi học trò, tuổi trăng rằm, tuổi mộng mơ, tuổi mới lớn cái tuổi bỗng thấy mình uụt lớn uà tâm hỗn trần ngập ước mơ là những cách gọi khác nhau uễ một giai đoạn phát

triển quá độ từ tuổi thơ sang người lớn ~ lứa tuổi uị thành

niên Lứa tuổi uị thành niên, thường được các nhà nghiên

cứu tâm sinh lí giới hạn trong khoảng từ 10- 11 tuổi đến 18~

19 tuổi, "lứa tuổi không còn là trẻ con nữa nhưng cũng chưa

hẳn là người lớn" Đây là giai đoạn phát triển có thể chia

thành các pha uà xảy ra đông thời một loạt những thay đổi,

bao gồm: sự chín muỗi uê thể chất, sự biến đổi, điều chỉnh

tâm lí va sự biến đổi các quan hệ xã hội nhằm đáp ứng các yêu cầu uà nhiệm vu phát triển Dây cũng là giai đoạn nảy

sinh nhiễu rối nhiễu tâm lí nhất so với các lúa tuổi khác

Trong giai đoạn phát triển này, những thay đối của các yếit tố

sinh học có ảnh hưởng đến các yếu tố tâm lí Ngược lại, các su kiện xã hội, sự trái nghiệm tâm lí đến lượt nó cũng ánh

hưởng lên hệ thống sinh học Chẳng hạn, do sự đô thị hoá

“dẫn đến tuổi dậy thì sớm lên (trẻ sống ở khu uực đô thị dậy thì

sớm hơn trẻ sống ở uùng nông thôn)

Việc tăng cường hoạt động của hệ thống tiết các hoóc môn

tính dục (tuổi dậy thì) đã kích thích các ý nghĩ tình dục, tạo

ra sự lơ đăng mơ màng, nảy sinh như cầu hấp dẫn quyến rũ bạn khác giới ở hầu hết thiếu niên lớn Mộng tưởng tình dục

cũng thường thấy ở lứa tuổi này (một số em có những hoang

tướng tình dục uà luôn cảm thấy mặc cảm tội lỗi mỗi khi ý

nghĩ đó xuất hiện) Các em nam trong giấc ngủ có thể mơ

thấy những chuyện ân ái uà tự tiết tỉnh dịch Dây là điều

hoàn toàn bình thường (Một số em khác không trải nghiệm điễu này cũng là hoàn toàn bình thường)

Cả nam uà nữ ở tuổi thiếu niên lớn đều có như cầu rất lớn uẻ

người bạn khác giới, có trải nghiệm hứng thú, quan tâm hấp dẫn người bạn khác giới Xúc cảm giới tính hay những rung động đầu đời thường dễ xáy ra uà đơn giản là uới những

ai gây cho các em ẩn tượng, những người gần gũi, những

người hay giúp đỡ quan tâm, những người có biểu hiện bên

ngoài hấp dẫn Dại bộ phận các em ở tuổi thiếu niên lin

không hiểu được rằng nhũng xúc cảm này chi la những tình

cảm mang bản chất tình dục mà chúng thường lâm tưởng là

tình yêu

Đo những biển đối sinh học đã tạo nên sự mất cân bằng tạm

thời uề tâm lí Trong giai đoạn phát triển này các em cô những thay đổi thường xuyên uễ tâm tư Sự quan tâm thái

quá đến hình ảnh cơ thể, sự không hài lòng uễ những đặc

quan sát thấy ở tuổi này có tính không ổn định uê mật xúc

cảm, tình cảm = thoất uui, thoát buẳn, ¡ lòng uề hình

ảnh cơ thể, dễ thân mật mà cũng dễ giận dữ Hiện tượng dễ

xúc động, dễ tốn thương, dé bj kích động, hay khóc hay tự ái,

ém hà

dé tải thân uì những chuyện nhỏ nhật là những hiện tượng thường xáy ra, đặc biệt ở các em gái:

v

tỏ nào cô xu hướng phát triển nhanh hơn uà mãnh liệt hơn

so uới hoạt động nó não càng làm mất cân đối hơn cho các quá trình tâm lí ở tuổi nay

KHÁM PHÁ TUỔI THƠ

Kế hoạch vào đời

Là năm nay mình sẽ phải “cai” hết bao nhiêu thứ hấp dẫn, internet, MTV, bóng đá (ôi Kaka thân yêu ), đi long nhong

ngoài đường véi bạn, chỉ còn có thể tập trung uào một uiệc

duy nhất: học Ngay từ bây giờ, phải cố hết súc, không được

để sơ sẩy một tí nào!"

Thế là ngày mai mình bắt đầu vào học hè chính thức trên trường, chuẩn bị cho một nám 12 hứa hẹn là rất oanh l

thế là mình sắp lên lớp 12 Ông anh trai hôm bữa còn giật

mình hết hồn: "Ủa, vay la nam sau may thi đại học rồi à, ha

ha, cho chết" Hụt hãng, ngơ ngác, mấy ngày hè trôi nhanh như gió thoản;

Nghỉ hè, là ngày ngày đều đặn chạy xe lên trưởng Đông,

Khởi, cách nhà mình tới 30 phút xe máy, để học thêm Cố gang không để phải nghỉ ngày nào, cuộc chiến 12 đã được

lên giây cót

Là cứ chiểu chiêu phải dậy sớm, ăn vội vàng, trùm kín mít

chạy xe ngoài đườn/ àng chạy vào lớp, căng tai (để

nghe giảng), cảng mắt (để hổng cụp xuống) và căng cả tim

(vì so, hic)

là những buổi sáng ngóng đợi trên báo về tình hình tuyển

sinh đại học năm nay, thể thúc thi thế nào, các thí sinh làm bai ra sao, dé thí là gì, khó hay dễ, mình làm được bao nhiêu

% rồi, điểm sàn, điểm chuẩn năm nay là bao nhiêu, rồi hồi hộp nghĩ, năm sau mình có đạt được ngắn ấy điểm không 1ä những buối tối ngủ không ngon giấc, dù vẫn chưa vô năm học, cứ nhắm mắt lại là lại nghĩ đến kì thì năm sau của mình,

mình không dám chủ quan, vì biết một năm trôi qua nhanh Kim, veo mot cai là tới ngay đấy, lúc ấy mới lo thì muộn rồi!

Minh lên 12 rồi! Là suốt một năm không có di đâu ra khỏi

bán kính của cái thành phố này cả, là sống cuộc sống của một bậc hiển triết, sáng dậy sớm học bài, chiều đi học, tối về

học tới khuya rồi ngủ, rồi sáng lại dây sớm học bài déu dan

như thế Một đứa lười như mình mà tự giác như thế, không

nói chắc ai cũng hiểu tại sao

Là một năm bão táp với bài vở chất chồng như núi, thấy cô lúc nào cũng lãm lãm kiểm tra, giám thị lúc nào cũng lãm lãm

ghi sổ kỉ luật, bạn bè lúc não cũng chẩm cham vào quyển tập,

gập nhau cũng chả dám nói chuyện, sao mã sợ quát

Là năm nay mình sẽ phải “cai” hết bao nhiêu thứ bấp dẫn, internet, MTV, bóng đá (ôi Kaka thân yêu ), di long nhong ngoài đường với bạn, chỉ còn có thể tập trung vào một việc duy nhất: học Ngay từ bây gid, phải cố hết sức, không được

để sơ sẩy một tí nào!

Là những nỗi sợ vô căn cứ, các giáo viên nói xa nói gần “năm

cuối rồi nha tụi em, học cho đàng hoàng”, "Học đi tụi em, đừng có lười, giờ này năm sau tụi em cười thoải mái hay khóc t tê đều phụ thuộc cả vào bây giờ day”, lại sợ, lại nghĩ {an than, lo lắng

1ä những dòng quick comment trên blog, động viên có, de nẹt có, tất cả đều chỉ mong mình đạt được kết quả thí đại học tốt nhất những lời chúc mang áp lục nghẹt thở Trời oi!

Để rồi nếu vào được đại học thì lại cúp cua, học lờ phờ Để tồi khi ra trường thì doanh nghiệp nào cũng chê, cũng bảo phải “đào tạo lại” Thật là bất công! Mình phản đi

Theo T.P.T (Hoa học trò)

Nhớ những ngày trốn học bỏ đi chơi

liôm ấy là ngày thứ hai đâu tuần, tôi nhớ rất rõ Chúng tôi

vừa mới nhập trường được hai tuẳn, thế mà cảm tưởng như

đã thân quen nhau lâu lắm rồi

Lớp 101 của chúng tôi rất nghịch ngợm Thầy cô nào cũng

ngại khi bước vào lớp Ba tiết đầu chúng tôi có giờ cô chủ nhiệm, một tiết đạo đức và hai tiết toán Sau đó là hai tiết địa

và sinh

Ba tiết đầu cô giáo chủ nhiệm của chúng tôi nghí ốm Thế là hội đồng lớp chúng tôi kể từ các cán bộ lớp đến những tên

phó thường dân, đều bùng đi chơi hết Tôi hồi ấy làm thư kí

lớp, giữ số ghi đầu bài, chả là vì chữ tôi hồi ấy khá đẹp và

cũng lä một trong những tên tích cực nhất của lớp,

Cả lớp chúng tôi kéo nhau ra bờ hổ, trong lớp chỉ còn có 5

tên "Bôn sẽ vích" nhất ở lại

Vui thì rất vui, nhưng không khỏi lo sợ Thỉnh thoảng, có đứa nhắc đến thì cả lũ cùng lặng im, nhưng chí một phút thoáng

qua rồi lại quên ngay, Mãi cho đến khi tan học 5 dứa trong

lop ra doa bon toi:

~ Thầy Chữ chờ ở cổng trường, đứa nào về sẽ bị tóm Cả bọn

sợ xanh mắt

~ Lâm thế nào bây giờ! Xe đạp vẫn để trong trường Một số

đứa về nhà luôn Còn một số lẻn vẻ trường lối cổng sau lấy

xe Rút cục là không sao hết

Đến tối tôi đang ngồi ở nhà, có ba đứebạn trai cùng lớp đến nhà tôi, bảo cô chủ nhiệm nhắn mang số ghi đầu bài đến

nhà cô Tôi sợ quá, làm thế nào mà cô biết nhanh thế nhỉ?

Giấu bố mẹ, tôi cùng chúng nó vội vã đến nhà cô Ai ngờ lại

bị lừa Tôi tức quá, đi bô từ nhà cô về, các cậu bạn đạp xe chạy theo xin lỗi

Sáng hôm sau đến lớp, cả bọn nơm nớp lo các thây cô giáo

mắng nhưng không! Những tên bùng tiết "chỉ bị" xơi 2

điểm 0 ngon lành (một điểm sinh, một điểm địa)

Nhất quỷ, nhì ma, thứ ba học trò

Chẳng là hôm đó trời mưa to như trút nước, mãi 20 phút sau

giáo viên kĩ thuật công nghiệp mới lên dạy Cả lớp đùa

nghịch tán loạn, khi thấy giáo viên, cả hội đứa nào chạy về chỗ ấy im re Em và thằng bạn thân nhất rất ghét học giờ này Hai đứa nháy nhau, nhảy cửa số chuồn êm

Hai đứa lang thang qua các đãy lớp Cuối cùng chán quá,

xuống nhà để xe nói chuyện với ông gia giữ xe cho đỡ

buồn (chẳng là ông ấy có bán nước, thuốc, kẹo lạc ) vừa

hút thuốc vừa chuyện gầu Trời vẫn mưa to, hắt ướt cả

ghế Hai thằng phải lùi sâu vào chỗ để xe Ngồi buồn bèn

nghĩ ra trò nghịch

Em rủ thang ban xì hết lốp xe xung quanh Lát nữa hãng,

bơm đâu cổng được mot phen gat hai

Nhận được xe đứa con gái nào đanh đá thì tháo cả chân van,

vứt đi cho nó phải dắt bộ Tháo chán chợt thấy có cái xe mipha mới dựa trong góc Em lách người giữa đống xe êm

như một chiến sĩ đặc công nhìn trước, nhìn sau thấy ông già giữ xe vẫn loay hoay với nỗi cơm củi ướt, khói mù, cá hai

bắt đầu hành động

Bóc đẻ can xe, xì hết sạch hơi cá hai lốp, tháo jun chân kim,

bao nhiêu dây đèn cất hết rút mau Cả hai nhanh chóng

trèo qua cổng trường Một "chiến tích" cả hai cười đến đau

cả bụng khi nghĩ đến đứa nào là chủ xe sẽ phải khóc hết

Sau một hồi chối quanh không được, hai đứa đành thú nhận

Dinh chỉ học tập, viết kiểm diểm, mời phụ huynh đến biết bao chuyện phiền toái, vì chẳng may chiếc xe mipha dé lai li của cô Lan chủ nhiệm lớp bên cạnh

(Một kỉ niệm sâu sắc nhất trong cuộc đời học sinh củe tôi,

Đ.TT, Hà Nội)

Kỉ niệm không thể nào quên

Môn Hoa là một môn phụ trong các môn học, nên chúng tôi

cũng không để ý lắm Nhưng có một chuyện đã xảy ra làm

tôi thêm yêu môn này và hiểu thêm nhiều vẻ cuộc sống

Thấy giáo trẻ dạy chúng tôi môn này đã chuyển di trường khác,

thay vào đó là một thầy giáo khác Thấy khoảng 55 - 56 tuổi

gì đó, đôi mắt luôn ẩn hiện sau cáp kính trắng, mái tóc bạc

nhiều, được dấu dưới chiếc mũ nâu, bạc mảu Thấy luôn

mặc bộ quần ảo đại cán đã sờn và mang cap da mau den

đã cũ

Toàn bộ dáng điệu và vẻ mặt của thầy làm chúng tôi cảm

thay thay đã phải chịu nhiều đau khổ, vất vả khó khăn nhưng không hiểu sao cả lớp không đứa nào dám cười bởi

vì thầy có một cái gì đấy rất thu hút đây yêu thương Có lẽ bởi các bài giảng phong phú khá sâu sắc, không chỉ trong

lĩnh vực hội hoạ mà còn ở sự từng trải trong cuộc sống Thầy là một trong những hoa sĩ đầu tiên của trường Mĩ học

Đông Dươn,

Hôm đó là thứ tư, sau giờ học thầy nói với cả lớp:

~ Thấy có một bức tranh nhỏ trưng bảy ở nhà triển lãm

Một màu xám xịt bao bọc lấy bức tranh Buổn man mác đó

chính là điều tôi cảm nhận được Các bức tranh khác có rất

nhiều người xem đã nhận xét vào quyển số phí cảm tưởng

Còn bức tranh của thầy thì hình như không ai để ý đến cả

Tôi nói với mấy đứa bạn:

vào quyển số ghỉ cảm

~ Chúng mình mạo tên người khác vi

tưởng đi

Tôi lấy bút ra nghĩ một chút rồi viết:

“Bức tranh tĩnh vật của hoạ sĩ Nguyễn Đức Thiện là một bức

tranh mang xúc cảm sâu lắng và tác động đến người xem

bằng một nghệ thuật dung dị nhưng mạnh mẻ

Nhà báo Nguyễn Tùng ~ Báo Hà Nội mới

“Với bút phác điêu luyện của mình, Nguyễn Đức Thiên đã

một thế giới khác Thế giới của vật chất, nhưng

đây nhân ái, mã giản đơn rất con người Tôi xin chúc mừng

sự thành công của hoạ sĩ, mong sẽ có một cuộc gặp gỡ

Bùi Minh Hải - Giám đốc Công ty Văn phòng phẩm Hà Nội”

Và còn nhiều câu tương tự như thế nữa! Cả bọn ra về với tâm

~ liôm qua, tôi qua phòng tranh, có một số người yêu thích

hội hoạ đã ghi vào sổ cảm tưởng Tôi có ghí lại và sẽ đọc

cho các em

"Thấy đọc chậm rãi, giọng đẩy xúc động Côn tôi thì ngồi đó

nghe lại những dòng chữ của chính mình

Tôi không muốn khóc, nhưng nước mắt cứ chảy ra và tôi thẳm nghĩ: "Thầy oi, thay đừng bao giờ trách em vẻ việc em

đã làm thầy nhé Fim mong rằng chuyện đó có thật sau này!" Câu chuyện thật buồn Vì đó chính là Kin dau tiên từ khi lọt

lòng mẹ tôi thấy cản phải nói đối Nói dối dể cứu người khác,

§iúp đỡ họ thoát khỏi những éo le đau khổ? Và đó là một kỉ

niệm không bao giờ quên trong tôi về một thời cấp sách,

rằng có những người thấy như thế và có những cô cậu học

trỏ nghịch ngợm nhưng cũng biết mang lại niềm vui cho

người khác như tôi

Loi ban:

Giai đoạn phát triển tuổi mới lớn có rất nhiều những máu thuẫn, những sự kiện xã hội liên quan đến như câu uà nhiệm

tụ phát triển đòi hỏi các em phải đáp ứng Chẳng han, vita

muốn là trẻ con (muốn nũng nịu, muốn được bố mẹ quan tâm, muổn được nhận quà ) ừa muốn là người lớn (đồi thoát khỏi sự kiểm soát chặt chẽ của bố mẹ, đồi được quyên

tự quyết định, đồi được tôn trọng các uấn đề riêng tu, đồi mọi người phải đối xử uới mình bình đẳng như uôi người lồn ) Cúc em thường hay có ý nghĩ cực đoan cho rằng mình có

quyền tà có thể làm được mọi uiệc như người lớn, nhưng mặt khác các em cũng thấy rõ một thực tế rằng mình uẫn chưa

thực sự được thừa nhận là người ln Để giải quyết mâu thuẫn này, thiếu niên lớn thường mô phỏng bắt chước những hành ui được các em gán cho là của người lớn Những kiểu

quan do, đầu tó của những diễn uiên điện ảnh, cầu thủ bóng đá những thần tượng âm nhạc, thể thao được các

em bắt chước mô phóng nhiều nhất

Các em trải nghiệm những hành u¡ tập nhiễm xã hội liên

quan đến sự ngộ nhận vê sự "chín muôi xã hội" ở lứa tuổi

này Chẳng hạn nhự hút thuốc lá, uống rượu, đua xe được gin cho là những hành uì biểu hiện sự chín muôi xã hội, swe trưởng thành của người lớn Do uậy, để được "thừa nhận là người lớn", các em cố gắng tập luyện thành thục những hành

động này

La tuổi này, các em luôn có như câu thứ nghiệm, khám phá

các năng lục của bản thân Nhiễu khi những nhu cau, due

được kính trọng? Và cũng có lúc tôi bàn khoăn không biết

mình phải làm gì để những năm thắng tuổi trẻ trôi qua không uô ích?

Đất nước đang trong giai đoạn chuyển mình và đã bước

dau khởi sắc Cuộc sống rực rỡ đẹp tươi sẽ mỉm cười với

những ai biết vươn lên bắt kịp thời đại mới Cho nên, ước

mơ của chúng ta có thực hiện được hay không là tuỳ thuộc

vào sự cố gắng của từng người Tương lai như ánh bình

minh toa sang sau những tháng năm miệt mài góp nhật cho hành trang vào đời

Có người nói: "Năm 17 tuổi, bạn soi gương, nếu bạn thấy mình không xinh đẹp thì đó là sự không may mắn Bạn có

thé bit dap lai sue không may mắn đó bằng sự cẩn cù uà trí

thông mình Nhưng đến năm 30 tuổi, bạn soi gương van

không thấy mình xinh đẹp thì đó là lỗi lớn nhất của bạn, đó

là sự bất hạnh." Bởi vì con người, ngoài vẻ đẹp bể ngoài

của khuôn mật, dáng hình còn có vẻ đẹp tinh than toa sing

từ kiến thức, từ tâm hồn lạc quan yêu cuộc sống, yêu cái đẹp Trời phú cho ta một gương mặt ưa nhìn, một đáng

người thanh tú Nhưng để có một tâm hồn, một trí tuệ là do

mỗi chúng ta phải tự tìm Tất nhiên, nếu tải sắc vẹn toàn là

điều tốt nhưng đâu phải ai cũng có sẵn vẻ đẹp trời phú Bởi

vậy, đừng mặc cảm mình không đẹp, mà hãy tạo cho mình một kho trí thức, một tấm lòng rộng mở với cuộc đời D6 1a

vẻ đẹp của trí tuệ

Chúng ta có tuổi trẻ, chúng ta có thời gian, đây là thời điểm

để cho chúng ta học tập, thu gom những kiến thức cho ngày -_ mai lên đường Đừng bỏ phí một thời tuổi trẻ Toi da mot lan

nghe rằng tuổi trẻ ngày nay cẩn phải biết "sống gấp", nhưng xin đừng nghĩ rằng "sống gấp" nghĩa là chỉ biết hưởng thụ Sao ta không hiểu theo cách khác, "sống gấp" nghĩa là tranh thủ học tập, lao động, trau dỏi kiến thức, tìm hiểu thế giới

xung quanh, một cuộc sống rất có ý nghĩa! Một cách nghĩ rất đẹp! Tôi tin rằng sống ra sống như vậy, tới năm 30 tuổi, bạn

soi gương sẽ thấy tự hảo,

Tạo cho mình một vốn sống phong phú, bạn đã xác định

được một chỗ đứng trong xã hội Bạn có thể vững vàng

đương đầu và vượt qua mọi thứ thách khó khăn Kiến thức sẽ

tâm, tình thương và trách nhiệm, ham học hỏi Bạn cũng sẽ

gập nhiều khó khăn khi u những kĩ năng giao tiếp kết

bạn, hợp tác Vì chỉ khi nào có những thứ đó mới giúp chúng ta tự tin, sống hạnh phúc ngay trong những giây phút khó khăn nhất của cuộc đời

Còn gì ý nghĩa hơn khi ngay từ bây giờ chúng ta tự sắp xếp, hành trang của mình như người bộ hành trước lúc sải bước trên đường thiên lí Còn gì ý nghĩa hơn khi xác định được

cho mình một cái đích mà vươn tới ngay từ hôm nay, khi còn trên ghế nhà trường Chúng ta là học trỏ và không phải ai

trong chúng ta cũng có cái may mắn được vô tư cắp sách tới

trường, nhưng không phải ai trong chúng ta cũng có nghị lực vượt qua hoàn cảnh để học tốt nếu như ở trong cảnh ngộ éo

le Cần phải tin tưởng vững chấc ở ngày mai mới có một lòng kiên tì vượt khó

Thế mà không ít bạn đã để tuổi xanh trôi qua bên chén trà,

cốc rượu; qua những lần ăn chơi, đập phá trên mỏ hôi nước

mắt, tiên bạc công sức cha mẹ Thời gian không trở lại, các bạn ấy rồi sẽ hối tiếc một thời bỏ phí tuổi xuân

"Rễ của học tập thì cay đắng, quả của học tập thì ngọt bùi”

Hiểu như vậy, chúng ta lại càng thêm tin tưởng ở ngày mai

tươi sáng khi gói hành trang đã đủ những thứ cần thiết cho

Suy nghĩ của bạn thật đáng nể phục Bằng những suy nghĩ

và thái độ như uậy, dường như bạn đã biết cách tự cài đặt

những điều kiện cần cho mã số thành công của mình Tuy nhiên trên con đường tìm cách gặt hái sự thành công, có thể

bạn còn thiếu một số điêu kiện đủ? Phải chăng đó là bán

lĩnh tự tin va sự nỗ lực uượt khó;

Dế có được điều này, bạn hãy xem xét thật kĩ những người xung quanh mình có cùng

hoàn cánh, thậm chỉ khó khan hon minh rất nhiều nhưng

họ đạt được thành công bằng cách nào uậy? [lay phân tích

mổ xẻ tìm ra bài học thành công cúa họ để rỗi áp dụng cho

chính mình?

Xin dẫn cho bạn câu chuyện của I.oong Kaiwen, giáo sư kinh

tế tại Đại học Công nghệ Nanyang (NTU), Singapore vừa ra

mắt cuốn tự truyện với nhan đẻ "Đứa con trai đi lạc của

Singapore" Anh trở thành triệu phú ở tuổi 29 và nhận bằng

tiến sĩ kinh tế trước khi bước qua tuổi 30 nhưng ít ai ngờ

được Leong Kaiwen từng là nạn nhân bị lạm dụng tình dục trước khi đạt đến đỉnh cao thành công nếu chưa đọc qua trang đời tự thuật của anh trước đó,

Ở tuổi 31, Leong là người đàn ông thành đạt và giàu có Tuy

nhiên, cuốn tự truyện của anh lại tiết lộ một khía cạnh khác

Đó là những dẫn vặt, đấu tranh cá nhân, những thất bại trong học hành và cả chuyện bị lạm dụng tình dục từ khi chỉ

mới là cậu bé 10 tuổi

Trong cuộc phỏng vấn với Straits Times, Leong nhé lai thử

thách kéo dài hơn một năm, khi anh bị một huấn luyện viên

võ thuật mà anh rất tin tưởng tấn công tình dục Võ sư này thường xuyên yêu cầu anh đến lớp sớm để giúp kê đỏ đạc, rồi lợi dụng để động chạm vào những phẩn nhạy cảm trên

co thé Leong Cir thé hon mét nam, Leong suy sup

"Kể từ sau chuyện đó, tôi rất khó lòng tin ai Tôi cảm thấy tất

cả mọi người đều có động cơ bí mật, Leong nói Khi Leong

kể chuyện này với bố mẹ, họ không tin anh và cho rằng con trai bịa chuyện để bỏ học Diểm thi tốt nghiệp tiểu học của

Leong chỉ đạt 200, một trong những điểm thấp nhất toàn Singapore năm đó 6 năm sau, anh vẫn không thể tập trung

vào học hành hai, Leong thường xuyên bị bạn bè bất nạt, đánh đập chỉ vì dáng người nhỏ con, Tuy nhiên, anh

tự động viên bản thân mình cứng rắn và trở nên ngạo mạn khi bước chân vào trường cao đẳng

"Tôi dứng cách xa giáo viên khi họ nói chuyện với tôi Khi họ

lãng mạ tôi và chê tôi là tắm thường, tôi vặn lại rằng họ là

những người mất trí", Leong kể Thái độ thách thức và việc

nghỉ học thường xuyên khiến Leong nhanh chóng bị duổi

học chỉ chưa đẩy một tháng sau khi bước vào năm nhất Nhờ

mẹ giúp đỡ, Leong được một trường cao đẳng khác nhận vào

học Tuy nhiên, một lần nữa anh bị đuổi khỏi trường chỉ vài

tuần sau đó

"Tôi cố gắng thích nghỉ nhưng không thể Không giáo viên

nào có thổ biết được tôi đến từ đâu", anh nói Anh bỏ học

thêm hai lẫn nữa với lí do tương tự Sau khí bị đuổi khỏi 4

trường cao đẳng chỉ trong vòng nửa nam, Leong thir xin hoc

ở một trường tư Ở đó, một cô giáo đã khiến anh thức tỉnh,

Anh viết trong cuốn sách của mình rằng những lời nói của cỏ

ấy,đã làm thay đổi thái độ của anh: "Em còn yếu lắm và em

điều đó Em ôn ào và ngạo mạn, nhưng đó không phải là

sức mạnh Sức mạnh thực sự chính là sự im lặng",

Leong rời trường tư và quyết định tự học Anh vượt qua tất cả

các môn và được Trường Dại học Boston, Mĩ nhận vào học Leong trải qua những ngày tháng nặng nẻ ở nước Mĩ, khi bố

mẹ anh thua lỗ nặng vì bị người chú lùa đảo vẻ giá cổ phiếu của công ty Bố mẹ của Leong đầu tư rất mạnh vào cổ phiếu

Mẹ anh phải bán hết đồ trang sức để trả tiên học phi nam

đầu cho con trai

Quyết tâm chứng minh với bản thân và gia đình rằng mình

không phải là một kẻ thất bại, Loong quyết định hoàn thành hai bằng cử nhân về kinh t học, cùng hai bằng,

thạc sĩ, trong vòng 4 năm, chỉ bằng một nửa so với thời gian

thông thường Dể làm được điều đó, Leong chỉ ngủ 4 giờ một

đêm "Tôi không cẩn cả phê Tôi không cẩn bất cứ loại thuốc

nào", anh viết

Anh cũng không có tiền vì bố mẹ đang ở bên bờ vực phá sản Leong sống bằng cách ãn một củ khoai tây luộc mỗi ngày Anh kể lại những "cuộc phiêu lưu vượt vũ môn" của mình:

khi đứng ké bên bếp để ngửi mùi thức ăn và nhai củ khoai tây của mình "Đó là cách tồi ăn thịt nướng và tôm hùm, trí tưởng tượng của tôi như một con dao và ý chí của tôi là một cdi nia", anh viết Sau đó, những cơn đói được xoa dịu phần nào khi anh được phép ản những chiếc bánh sandwich

người ta để lại trên bàn

Mọi thứ dẫn bình thường trở lại khi anh nhận được học bổng đại học vào năm thứ hai, nhưng Leong vẫn tiếp tục đi dạy

kèm và đầu tư vào cổ phiếu Trong cuốn tự truyện, Leong goi

việc anh tốt nghiệp năm 2007 là "sự chuộc lỗi của tỏi", Đó là lẫn đầu tiên cũng là lần duy nhất mẹ sang Boston thăm anh,

do chi phí đi lại tốn kém

Anh viết rằng bà không hay biết gì về thành tích học tập của

con trai "Tôi đã nuôi dưỡng mỗi thành công, kể cả lớn hay nhỏ, coi như một kho báu vật" Leong cho biết ngoại trừ vợ,

mẹ là "người duy nhất động viên anh, không bao giờ dùng, những lời lẽ cay nghiệt với anh, kể cả khi học hành chẳng ra

gì ở trường "Mẹ là thế giới của tôi Vợ tôi biết rằng mẹ tôi

luôn là số một"

Sau khi tốt nghiệp, anh dãnh một năm đầu tư vào thị trường

bất động sản ở Trung Quốc, với hi vọng giảm bớt cơn khủng

hoảng tài chính của gia đình "Tôi đã mua thấp và bán lại

cách tôi lâm ra những triệu đôla đầu tiên

cao, rat cao DA

của mình”, anh nói