NGUỒN GỐC HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH. NGUỒN GỐC QUAN TRỌNG NHẤT QUYẾT ĐỊNH BƯỚC PHÁT TRIỂN VỀ CHẤT TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP PHÂN HIỆU ĐỒNG NAI THUYẾT TRÌNH HỌC PHẦN TƯ T ƯỞNG HỒ CHÍ MINH Tên đề tài NGUỒN GỐC HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH NGUỒN GỐC QUAN TRỌNG NHẤT QUYẾT ĐỊNH BƯỚC PHÁT TRIỂN VỀ CHẤT TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Sinh viên thực hiện Nguyễn Quang Trường Trịnh Thị Phương Nhi Đặng Mai Thu Ngân Hoàng Thuỳ Dương Hồ Thuỵ Kim Ngân Trương Hải Yến Đỗ Thị Thuỷ Hà Thị Liên Lớp K66B Thú Y MỤC LỤC 1 Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh 1 2 Nguồn gốc hình thà.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP - PHÂN HIỆU ĐỒNG NAI

THUYẾT TRÌNH

Tên đề tài:

NGUỒN GỐC HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH NGUỒN GỐC QUAN TRỌNG NHẤT QUYẾT ĐỊNH BƯỚC PHÁT

TRIỂN VỀ CHẤT TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH.

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Quang Trường

Trịnh Thị Phương Nhi Đặng Mai Thu Ngân Hoàng Thuỳ Dương

Hồ Thuỵ Kim Ngân Trương Hải Yến

Đỗ Thị Thuỷ

Hà Thị Liên Lớp: K66B - Thú Y

MỤC LỤC

1 Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh 1

2 Nguồn gốc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh 2

2.1 Nguồn gốc thực tiễn 2

2.1.1 Thực tiễn Việt Nam 2

2.1.2 Thực tiễn thế giới 2

2.2 Cơ sở lý luận 3

2.2.1 Giá trị truyền thống của Việt Nam 3

2.2.2 Tinh hoa văn hoá thế giới 4

2.2.3 Chủ nghĩa Mác Lênin 5

2.3 Nhân tố chủ tịch Hồ Chí Minh 7

2.3.1 Phẩm chất Hồ Chí Minh 7

2.3.2 Tài năng hoạt động 10

3 Chủ nghĩa Mác Lênin nhân tố quan trọng hình thành bước phát triển về chất tư tưởng Hồ Chí Minh 11

3.1 Con Đường đưa Nguyễn Ái Quốc đến với chủ nghĩa Mác-Lênin. 11

3.2 Chủ nghĩa Mác-Lênin là nguồn gốc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh 11

3.3 Ý nghĩa mà chủ nghĩa Mác-Lênin mang lại cho cách mạng Việt Nam 12

1.

2 Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh

Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại; là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta giành thắng lợi

Khái niệm trên đây chỉ rõ nội hàm cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh, cơ sở hình thành cũng như ý nghĩa của tư tưởng đó Cụ thể là:

- Đã nêu rõ bản chất cách mạng, khoa học và nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh Đó là hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, từ đó phản ánh những vấn đề có tính quy luật của cách mạng Việt Nam

- Đã nêu lên cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh là chủ nghĩa Mác- Lênin, giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tinh hoa văn hóa nhân loại

- Đã nêu lên ý nghĩa cực kỳ quan trọng của tư tưởng Hồ Chí Minh bởi vì tư tưởng Hồ Chí Minh là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta Cùng với chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là một bộ phận cấu thành làm nên nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của Đảng và cách mạng Việt Nam

3. Nguồn gốc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

3.1 Nguồn gốc thực tiễn

3.1.1 Thực tiễn Việt Nam

Giữa thế kỷ XIX (1858), Việt Nam từ một quốc gia phong kiến độc lập đã bị chủ nghĩa tư bản Pháp xâm lược, trở thành một nước thuộc địa nửa phong kiến Sự xâm nhập của chủ nghĩa tư bản Pháp đã làm nảy sinh trong xã hội Việt Nam hai giai cấp mới: giai cấp tư sản và giai cấp vô sản Dưới ách thống trị của thực dân Pháp, bị mất độc lập tự do, nhân dân ta không ngừng nổi lên chống lại chúng

Kể từ khi triều đình nhà Nguyễn ký Hiệp ước Patơnốt (6-6-1884) chịu sự bảo hộ của đế quốc Pháp, trừ một số ít người cam tâm làm tay sai cho giặc, còn đại đa số nhân dân vẫn nung nấu ý chí căm thù và chờ thời cơ vùng lên tự giải phóng Lớp lớp sĩ phu và đồng bào yêu nước đã liên tục đứng lên chiến đấu giành lại độc lập Song, những kinh nghiệm lịch sử chống ngoại xâm không phát huy được tác dụng trước một kẻ thù mới - chủ nghĩa đế quốc Các phong trào kháng chiến đều bị dìm trong máu, lửa Sau thất bại của phong trào Cần Vương và các phong trào cứu nước theo hệ tư tưởng tư sản, đất nước lâm vào tình trạng khủng hoảng đường lối Cả dân tộc chìm đắm trong đêm dài nô lệ, tưởng chừng như không có đường ra

Từ những bối cảnh quốc tế và trong nước nêu trên, Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước và từng bước hình thành tư tưởng của mình, đáp ứng đòi hỏi bức thiết của dân tộc và thời đại

3.1.2 Thực tiễn thế giới

Vào nửa cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, chủ nghĩa tư bản đã phát triển từ giai đoạn tự do cạnh tranh sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa Chỉ chín nước đế quốc (1)

đã chi phối toàn bộ tình hình thế giới Phần lớn các nước châu Á, châu Phi và châu

Mỹ Latinh đã trở thành thuộc địa hoặc phụ thuộc của chúng Nhân dân các nước thuộc địa bị chủ nghĩa thực dân tước hết những giá trị văn hoá, tinh thần, quyền lợi

kinh tế và địa vị xã hội… Mạng sống của người dân thuộc địa “không đáng một

trinh” (2) Cùng với mâu thuẫn cơ bản trong xã hội tư bản - mâu thuẫn giữa vô sản

và tư sản, chủ nghĩa đế quốc làm phát sinh một mâu thuẫn mới - mâu thuẫn giữa các dân tộc thuộc địa với chủ nghĩa đế quốc thực dân Mâu thuẫn này ngày càng gay gắt Vì vậy, từ đầu thế kỷ XX phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa ngày càng phát triển, nhưng chưa ở đâu giành được thắng lợi

Trong điều kiện chủ nghĩa đế quốc, Lênin đã phát triển chủ nghĩa Mác thành chủ nghĩa Mác - Lênin Sự xuất hiện chủ nghĩa Lênin là một nhân tố đặc biệt quan trọng đối với việc ra đời và phát triển của tư tưởng Hồ Chí Minh

Chủ nghĩa đế quốc và sự tranh chấp thuộc địa giữa chúng là nguyên nhân gây ra cuộc Chiến tranh thế giới lần thứ nhất (1914 - 1918) Cuộc chiến tranh hao người tốn của ấy đã khơi sâu, làm gay gắt thêm mâu thuẫn giữa các nước tư bản chủ nghĩa, làm cho chủ nghĩa tư bản thế giới suy yếu, tạo điều kiện cho Cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng Mười Nga giành được thắng lợi Cách mạng Tháng Mười thắng lợi, mở

ra thời đại mới của lịch sử loài người - thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới Đồng thời, Nhà nước Xôviết ra đời làm nảy sinh một mâu thuẫn mới mang tính thời đại - mâu thuẫn giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản

Những nhân tố quốc tế nêu trên đã tạo những tiền đề và điều kiện cơ bản thúc đẩy phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới, trong đó có Việt Nam phát triển với xu hướng và tính chất mới

3.2 Cơ sở lý luận

3.2.1 Giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam

Chủ nghĩa yêu nước: là giá trị xuyên suốt trong những truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam

Yêu nước là truyền thống cực kỳ quý báu của dân tộc ta được hình thành trong quá trình lịch sử lâu dài dựng nước và giữ nước, trở thành tình cảm thiêng liêng

trong mỗi người dân Việt Nam Đây cũng là nền tảng của tư tưởng, điểm xuất phát

và chính là động lục để thúc đầy Hồ Chí Minh ra đi tìm được cứu nước, cứu dân

Hồ Chí Minh đã chú ý đến việc kế thừa, phát triển tinh thần đấu tranh anh dũng, bất khuất vì độc lập, tự do của Tổ quốc nhằm bảo vệ chủ quyền quốc gia và sự toàn vẹn lãnh thổ của chủ nghĩa yêu nước Việt Nam

Trong quá trình lãnh đạo Việt Nam xây dựng và bảo vệ đất nước, chủ tịch Hồ Chí Minh hết sức chú trọng kế thừa, phát triển những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam là yêu nước phải gắn liền với yêu dân, có tinh thần đoàn kết, dân chủ, nhân ái, khoan dung, tinh thần cần cù, dũng cảm, sáng tạo, lạc quan,…

Đối với Hồ Chí Minh con người là vốn quý nhất, là nhân tố thành công của cách mạng, dân là gốc của nước, nước lấy dân làm gốc, gốc có vững thì cây mới bền, xây lầu thắng lợi trên nền nhân dân, đoàn kết dân tộc gắn liền với đoàn kết quốc tế

là một nguyên tắc chiến lược quyết định thắng lọi của cách mạng Việt Nam

3.2.2 Tinh hoa văn hoá nhân loại

 Tinh hoa văn hoá phương Đông : chủ tịch Hồ Chí Minh được kế thừa và phát triển tinh hoa văn hoá ở ba học thuyết lớn là Nho giáo, Phật giáo và Lão giáo

- Đối với Nho giáo:

+ Bác Hồ đã chú ý kế thừa và đổi mới tư tưởng dùng nhân trị, đức trị để quản lý xã hội

+ Xây dựng xã hội lý tưởng trong đó có công bằng, bác ái, nhân, nghĩa, trí, dũng, tín, liêm để có thể đi đến môt thế giới đại đồng với hoà bình, không có chiến tranh, các dân tộc có quan hệ hữu nghị và hợp tác

+ Đổi mới, phát triển tinh thần coi tọng đạo đức của Nho giáo trong việc tu dưỡng rèn luyện đạo đức của con người, trong công tác xây dựng Đảng về đạo đức

- Đối với Phật giáo:

+ Chú ý kế thừa phát triển tư tưởng từ bi, vị tha, yêu thương con người, khuyến khích làm việc thiện, chống lại điều ác, đề cao quyền bình đẳng của con người và chân lý, khuyên con người sống hoà đồng, gắn bó với đất nước của Đạo phật

+ Phát triển những tư tưởng nhân bản, đạo đức tích cực trong Phật giáo và xây dựng

xã hội mới, con người mới Việt Nam hiện nay

- Đối với Lão giáo: Chủ tịch Hồ Chí Minh chú ý kế thừa, phát triển tư tưởng của Lão Tử, khuyên con người nên sống gắn bó với thiên nhiên, hoà đồng với thiên nhiên hơn nữa phải biết bảo vệ môi trường sống Bác khuyên rằng cán bộ, đảng viên ít lòng tham muốn về mặt vật chất, thực hiện cần kiệm liêm chính, chí công

vô tư, hành động theo đạo lý với ý nghĩa là hành động đúng với quy luật tự nhiên,

xã hội

 Tinh hoa văn hoá của phương Tây

Trong hành trình đi tìm đường cứu nước, cứu dân, Hồ Chí Minh đã sống hoạt động thực tiễn, nghiên cứu lý luận, tình hình chính trị, kinh tế văn hoá nhân loại tại các tung tâm chính trị kinh tế văn hoá lớn ở các cường quốc trên thế giới như Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc,…

3.2.3 Chủ nghĩa Mác Lênin

Đó là cơ sở lý luận quyết định bước phát triển mới về chất trong tư tưởng Hồ Chí Minh, khiến Người vượt hẳn lên phía trước so với những người yêu nước nổi tiếng nhất đương thời Hồ Chí Minh khẳng định ngày nay học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa Mác-Lênin là cách mạng nhất, khoa học nhất Vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, Hồ Chí Minh đã giải quyết được cuộc khủng hoảng đường lối cứu nước và người lãnh đạo cách mạng ở Việt Nam cuối thế

kỷ XIX đầu thế kỷ XX Nói lên nỗi niềm sung sướng khi tìm thấy con đường cứu nước, cứu dân ở chủ nghĩa Mác-Lênin, qua đọc tác phẩm của Lênin, Hồ Chí Minh

kể lại

"Luận cương của Lênin làm cho tôi rất cảm động, phấn khởi, sáng tỏ, tin tưởng biết bao! Tôi vui mừng đến phát khóc lên Ngồi một mình trong buồng mà tôi nói to lên như đang nói trước quần chúng đông đảo: "Hỡi đồng bào bị đọa đày đau khổ! Đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng chúng ta!"

Đối với Hồ Chí Minh, chủ nghĩa Mác-Lênin là thế giới quan, phương pháp luận trong nhận thức và hoạt động cách mạng Trên cơ sở lập trường, quan điểm và phương pháp của chủ nghĩa Mác-Lênin, Hồ Chí Minh đã triệt để kế thừa, đổi mới, phát triển những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam, tinh hoa văn hóa nhân loại kết hợp với thực tiễn cách mạng trong nước và thế giới hình thành lên một

hệ thống các quan điểm cơ bản, toàn diện về cách mạng Việt Nam Tổng kết kinh

nghiệm thắng lợi của cách mạng Việt Nam, Hồ Chí Minh khẳng định rõ: “Chúng

tôi giành được thắng lợi đó là do nhiều nhân tố, nhưng cần phải nhấn mạnh rằng

-mà không phải chỉ nhân dịp kỷ niệm lần thứ 100 ngày sinh Lênin - chúng tôi giành được những thắng lợi đó trước hết là nhờ cái vũ khí không gì thay thế được là chủ nghĩa Mác - Lênin" Chủ nghĩa Mác - Lênin tiền đề lý luận quan trọng nhất, có vai

trò quyết định trong việc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

Trong quá trình hình thành, phát triển và tỏa sáng, tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ là sự vận dụng sáng tạo, mà còn là sự bổ sung, phát triển và làm phong phú chủ nghĩa Mác - Lênin trong thời đại mới Trong các vấn dân tộc và cách mạng giải phóng dân tộc; chủ nghĩa xã hội và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam; các vấn

đề xây dựng Đảng, Nhà nước, văn hóa, con người, đạo đức Hồ Chí Minh đều có những luận điểm bổ sung, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác Lênin Tư tưởng Hồ Chí Minh là một bước nhảy vọt trong lịch sử tư tưởng Việt Nam

3.3 Nhân tố chủ tịch Hồ Chí Minh

3.3.1 Phẩm chất Hồ Chí Minh

Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức không chỉ thể hiện trong các bài nói, viết của Người về đạo đức mà còn thể hiện trong hoạt động thực tiễn Phẩm chất đạo đức của Chủ tịch Hồ Chí Minh là sự kết hợp trí thông minh, óc sáng suốt với lòng nhân đức, nghị lực kiên cường và đức tính khiêm tốn hiếm có, là hiện thân của những đức

tính tốt đẹp nhất của dân tộc Người căn dặn cán bộ, đảng viên: "Cũng như sông có

nguồn thì mới có nước, không có nguồn thì sông cạn Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân”.

Trong tư tưởng của Người, đạo đức cách mạng biểu hiện ở những giá trị cốt lõi: trung với nước, hiếu với dân; yêu thương con người; cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; có tinh thần quốc tế trong sáng Với Hồ Chí Minh, đạo đức cách mạng

là là phẩm chất quan trọng nhất, là nền tảng của người chiến sĩ cách mạng; là linh hồn của một con người, một xã hội, một chế độ; là giá trị tinh thần có ý nghĩa như một sức mạnh vật chất to lớn giúp cho người cách mạng vượt qua mọi thử thách để thực hiện lý tưởng, mục tiêu của mình

Trong những phẩm chất đó thì phẩm chất cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư được Người đề cập đến nhiều nhất bởi phẩm chất này gắn liền với hoạt động hàng ngày của mỗi người, gắn liền giữa lời nói và việc làm, giữa suy nghĩ và hành động của mỗi cá nhân trong việc công cũng như trong đời tư, trong sinh hoạt cũng như trong công tác

- Khiêm tốn và khiêm nhường :

Chủ tịch Hồ Chí Minh dạy rằng: “Sông to, biển rộng thì bao nhiêu nước cũng

chứa được, vì độ lượng nó rộng và sâu Cái chén nhỏ, cái đĩa cạn thì một chút nước cũng tràn đầy, vì độ lượng nó hẹp nhỏ Người mà tự kiêu, tự mãn cũng như cái chén, cái đĩa cạn” Bác không nhận mình là nhà thơ chuyên nghiệp mà chỉ nhận

mình có tấm lòng yêu thơ, trong khi Bác có nhiều tác phẩm thơ nổi tiếng được ghi nhận và có tác phẩm đã trở thành bảo vật quốc gia có giá trị trường tồn

Sự khiêm nhường của Bác còn được thể hiện ở Bác không bao giờ coi mình là lãnh tụ, là lãnh đạo mà chỉ cho mình là người lính vâng lệnh quốc dân đồng bào để phục vụ nhân dân

Dẫn chứng: Bác Hồ là tấm gương sáng cho đức tính khiêm nhường Suốt cuộc đời mình bác luôn giữ cho mình một lối sống giản dị, thanh đạm Dù trên cương vị

là một vị chủ tịch nhưng Bác vẫn ở trong ngôi nhà đơn sơ sử dụng đồ dùng giản dị, vẫn nuôi cá, trồng hoa như thú vui của bao người dân thường khác Phong cách sống của Bác cũng rất đẹp và đúng mực, không bao giờ khoe tài, khoe giỏi, khoe đẹp trước mọi người

- Sự giản dị, thanh bạch thể hiện trong cách ăn:

Bữa ăn của Bác không phải bất cứ loại sơn hào hải vị, thức lạ của quý nào mà ngược lại rất đạm bạc, chỉ có cơm trắng với vài món rau, dưa giản đơn

Bác vô cùng tiết kiệm và trân trọng thành quả của người nông dân, khi ăn Bác không để rơi một hạt cơm nào

Khi đi chiến dịch, nhân dân mời Bác ăn những bữa cơm thật thịnh soạn nhưng Bác không nhận, mà mang cơm của mình đi hoặc cùng ăn những bữa cơm, bữa ngô, khoai, sắn cùng bộ đội và nhân dân

Dịp lễ tết, được biếu món gì lạ, ngon Bác đều mời anh chị phục vụ ăn cùng

Thức ăn còn lại Bác sắp xếp tươm tất, Bác không muốn để người khác ăn phần thừa của mình

- Sự giản dị, thanh bạch thể hiện trong cách mặc:

Bộ quần áo kaki của Bác đã sờn vai