PHẦN MỞ ĐẦU 1.Lý do chọn đề tài Các công trình xây dựng có vai trò hết sức quan trọng đối với sự phát triển kinh tế xã hội, nhất là trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Trong bối cảnh các công trình xây dựng mọc lên ngày càng nhiều với tốc độ rất nhanh chóng, thì chất lượng công trình là yếu tố nhận được quan tâm rất lớn từ phía Nhà nước, nhà đầu tư và nhà thầu bởi nó có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả và sự phát triển bền vững trong các lĩnh vực kinh tế, xã hội, an ninh quốc phòng của đất nước. Chất lượng công trình được thể hiện rõ nét qua tiêu chuẩn, chỉ tiêu kỹ thuật, độ bền, hiệu quả sử dụng, thẩm mỹ công trình và chịu ảnh hưởng chủ yếu bởi kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình. Công trình xây dựng không đáp ứng yêu cầu chất lượng sẽ dẫn đến tốn kém các nguồn lực và ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả đầu tư, hơn nữa còn làm giảm uy tín của nhà đầu tư cũng như nhà thầu. Vì vậy, kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình là khâu trọng yếu trong quá trình quản lý dự án đầu tư xây dựng nhằm bảo đảm công trình đáp ứng được yêu cầu chất lượng cũng như các yêu cầu về tiến độ và chi phí dự án. Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Sông Mã là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc UBND huyện Sông Mã tỉnh Sơn La có chức năng “làm chủ đầu tư các dự án sử dụng vốn ngân sách, vốn dự án di dân tái định cư thủy điện Sơn La, vốn nhà nước ngoài ngân sách các nguồn vốn khác khi được Chủ tịch UBND tỉnh, UBND huyện giao; tiếp nhận và quản lý sử dụng vốn để đầu tư xây dựng theo quy định của pháp luật; thực hiện quyền, nghĩa vụ của chủ đầu tư; bàn giao công trình xây dựng hoàn thành cho chủ đầu tư, chủ quản lý sử dụng công trình khi kết thúc xây dựng”(UBND Huyện Sông Mã, 2019). Chỉ tính riêng giai đoạn 2018 - 2020, hàng năm Ban Quản lý đã thực hiện quản lý thi công công trình đối với 214 công trình xây dựng sử dụng nguồn vốn từ NSNN với tổng vốn mức đầu tư khoảng là 387 tỷ đồng. Về cơ bản, công tác quản lý thi công trình công trình của Ban đã bảo đảm hoàn thành công trình đúng tiến độ và đáp ứng yêu cầu chất lượng, góp phần không nhỏ vào sự phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn huyện Sông Mã. Tuy nhiên bên cạnh nhiều công trình bảo đảm chất lượng, cũng còn không ít các công trình có chất lượng chưa đạt, độ bền sử dụng kém, không đáp ứng được tiêu chuẩn kĩ thuật và yêu cầu thẩm mỹ, nên đã phải sửa chữa hoặc phá bỏ một số chi tiết, gây lãng phí các nguồn lực và tốn kém NSNN. Một trong các nguyên nhân quan trọng của vấn đề nêu trên phải kể đến công tác kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình của các chủ thể liên quan như nhà đầu tư, nhà thầu, tư vấn giám sát, v.v. trong đó có kiểm soát của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng của huyện Sông Mã với vai trò đại diện chủ đầu tư. Do Ban Quản lý chưa làm tốt chức năng kiểm soát của mình nên đã gây ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và tiến độ các dự án, cụ thể như: bộ máy kiểm soát của Ban phân chia công việc giữa các tổ chưa hợp lý và chưa đảm bảo; bồi dưỡng và nâng cao trình độ cho cán bộ kiểm soát của Ban còn hạn chế; kiểm soát của Ban mang tính thủ tục, hiệu quả kiểm soát của Ban trong thời gian qua chưa cao; một số cán bộ chưa kịp thời vận dụng pháp luật trong kiểm soát; trang thiết bị hiện tại vẫn chưa đáp ứng yêu cầu công việc do số lượng công trình cần kiểm soát hàng năm khá lớn và đòi hỏi chất lượng ngày càng cao. Với những lý do trên tác giả lựa chọn tên đề tài “Kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Sông Mã, tỉnh Sơn La” để làm luận văn thạc sĩ của mình với mong muốn phân tích thực trạng, đánh giá những điểm hạn chế trong kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình của Ban, từ đó tìm ra các giải pháp hoàn thiện kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình nhằm nâng cao chất lượng công trình được giao, góp phần nhỏ vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội của Huyện. 2. Tổng quan nghiên cứu Có rất nhiều đề tài nghiên cứu về quản lý chất lượng công trình xây dựng trong các lĩnh vực khác nhau và ở các giai đoạn khác nhau như chuẩn bị đầu tư, thực hiện dự án, kết thúc dự án và bảo hành công trình. Tác giả đã tham khảo một số công trình có liên quan như: Phan Trọng Phú (2012) với đề tài “Quản lý của chủ đầu tư đối với chất lượng Dự án Thủy điện Hủa Na - Nghệ An 180MW - Giai đoạn thực hiện đầu tư”, luận văn thạc sỹ tại trường Đại học Kinh tế quốc dân. Tác giả đã xây dựng khung lý thuyết về quản lý của chủ đầu tư đối với chất lượng dự án thủy điện giai đoạn thực hiện đầu tư; đã phân tích đánh giá thực trạng quản lý của Chủ đầu tư đối với chất lượng Dự án Thủy điện Hủa Na - Nghệ An 180MW - Giai đoạn thực hiện đầu tư, từ đó đưa ra các giải pháp, kiến nghị góp phần hoàn thiện quản lý của Chủ đầu tư đối với chất lượng Dự án Thủy điện Hủa Na - Nghệ An 180MW - Giai đoạn thực hiện đầu tư. Nguyễn Thị Huyền (2013) với đề tài “Quản lý chất lượng dự án thủy lợi giai đoạn thực hiện đầu tư của Ban quản lý dự án chuyên ngành nông nghiệp tỉnh Lai Châu”, luận văn thạc sỹ tại trường Đại học Kinh tế quốc dân. Tác giả tập trung nghiên cứu chuyên sâu một số vấn đề lý luận cơ bản về dự án thủy lợi, chất lượng dự án thủy lợi, quản lý chất lượng dự án thủy lợi; thực trạng quản lý chất lượng dự án thủy lợi giai đoạn thực hiện đầu tư của ban quản lý dự án chuyên ngành nông nghiệp tỉnh Lai Châu giai đoạn 2006-2012, đặc biệt tập trung phân tích những điểm yếu trong công tác này để đề ra những giải pháp phù hợp. Trần Văn Quảng (2015) với đề tài “Quản lý chất lượng công trình giao thông giai đoạn thực hiện đầu tư của Ban quản lý dự án huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông”. Luận văn thạc sĩ tại trường Đại học Kinh tế Quốc dân. Luận văn phân tích giới thiệu về chất lượng các công trình GTĐB giai đoạn thực hiện dự án; phân tích và trình bày giải pháp về bộ máy quản lý chất lượng; phân tích và trình bày giải pháp về kế hoạch chất lượng; phân tích và trình bày giải pháp về thực hiện kế hoạch chất lượng; phân tích và trình bày giải pháp về kiểm soát chất lượng của Ban QLDA huyện Đăk Song, tỉnh Đắk Nông. Nguyễn Thị Huyền (2017) với đề tài “Hoàn thiện quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tại Ban quản lý dự án di dân tái định cư Huyện Mường La, tỉnh Sơn La”, Luận văn thạc sĩ tại trường Đại học Kinh tế Quốc dân. Luận văn của tác giả trình bày nội dung quản lý dự án đầu tư xây dựng như mục tiêu, hình thức tổ chức, các chức năng và quá trình tổ chức triển khai một dự án đầu tư xây dựng. Tác giả đã chú trọng vào quy trình quản lý một dự án đầu tư xây dựng: Tác giả nghiên cứu thực trạng thực hiện đầu tư; thực trang nghiệm thu, thực trạng lập hồ sơ thanh toán khối lượng thi công hoàn thành. Tác giả đề xuất các giải pháp quản lý dự án Ban quản lý dự án di dân tái định cư huyện Mường La: Quản lý chất lượng dự án; kiểm soát tiến độ thi công; hoàn thiện nghiệm thu thanh toán và quyết toán cho các dự án; hoàn thiện bảo hành và quản lý khai thác sử dụng công trình; nâng cao năng lực quản lý của cán bộ trong Ban. Nguyễn Tài Minh (2015) với đề tài “Quản lý chất lượng thi công xây dựng công trình giao thông đường bộ của Ban quản lý dự án - Sở Giao thông vận tải tỉnh ĐăkLăk”, Luận văn thạc sĩ tại trường Đại học Kinh tế Quốc dân. Luận văn đã xác định khung nghiên cứu về quản lý chất lượng thi công xây dựng công trình GTĐB của Ban quản lý dự án; Phân tích thực trạng quản lý chất lượng thi công xây dựng công trình GTĐB của Ban quản lý dự án- Sở Giao thông vận tải tỉnh Đaklak giai đoạn 2010 – 2014, đánh giá điểm mạnh, điểm yếu và nguyên nhân của điểm yếu trong lĩnh vực nêu trên; Từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện quản lý chất lượng thi công xây dựng công trình giao thông đường bộ của Ban quản lý dự án - Sở Giao thông vận tải tỉnh ĐắkLắk đến 2020. Nguyễn Vũ Hòa (2018) “Nâng cao chất lượng công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng trong giai đoạn chuẩn bị dự án tại Ban Quản lý công trình xây dựng phát triển đô thị Hải Phòng”. Luận văn thạc sĩ tại Trường Đại học dân lập Hải Phòng. Luận văn nghiên cứu về quy hoạch và thực hiện quy hoạch của Thành phố Hải Phòng, phân tích tác động của việc quy hoạch và thực hiện quy hoạch có ảnh hưởng, có tác động đến tiến độ, hiệu quả đầu tư thấp của các dự án trên địa bàn Thành phố, từ đó Luận văn đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng quản lý dự án đầu tư xây dựng trong giai đoạn chuẩn bị dự án. Các luận văn nghiên cứu thực trạng quản lý dự án, quản lý chất lượng các công trình xây dựng trong các lĩnh vực khác nhau. Tuy nhiên chưa có đề tài nào đi sâu về kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Sông Mã, tỉnh Sơn La, đây là lý do để tác giả tiếp tục đi vào nghiên cứu. 3. Mục tiêu nghiên cứu Luận văn hướng tới các mục tiêu cơ bản sau: - Xác định được khung nghiên cứu về kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng cấp huyện. - Phân tích thực trạng kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Sông Mã, tỉnh Sơn La giai đoạn 2018 - 2020. Xác định được ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân của hạn chế trong kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình. - Đề xuất một số giải pháp đến năm 2025 về kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình giao thông tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Sông Mã. 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu * Đối tượng nghiên cứu: Kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình tại ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện. * Phạm vi nghiên cứu - Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu kiểm soát chất lượng thi công xây dựng, trong đó chủ thể kiểm soát là Ban quản lý dự án, đối tượng kiểm soát là các nhà thầu thi công, gồm các nội dung: bộ máy kiểm soát, nội dung kiểm soát, hình thức và công cụ kiểm soát, quy trình kiểm soát. - Về không gian: Kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình của Ban Quản lý dự án với vị trí là Chủ đầu tư trong giai đoạn thi công xây dựng công trình. - Về thời gian: Dữ liệu thứ cấp thu thập cho giai đoạn 2018-2020; các giải pháp đề xuất đến năm 2025.
Trang 1HOÀNG TRUNG ĐỨC
KIỂM SOÁT CHẤT LƯỢNG THI CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG HUYỆN SÔNG MÃ, TỈNH SƠN LA
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
HÀ NỘI - 2021
Trang 2HOÀNG TRUNG ĐỨC
KIỂM SOÁT CHẤT LƯỢNG THI CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG HUYỆN SÔNG MÃ, TỈNH SƠN LA
Chuyên ngành: Quản lý Kinh tế và Chính sách
Mã ngành: 8340410
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS Trang Thị Tuyết
HÀ NỘI - 2021
Trang 3Tôi xin cam đoan số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là hoàntoàn trung thực và chưa từng được sử dụng hoặc công bố trong bất kỳ công trìnhnào khác Các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được ghi rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày tháng năm 2021
Tác giả luận văn
HOÀNG TRUNG ĐỨC
Trang 4Tôi trân trọng cám ơn thầy giáo hướng dẫn PGS.TS Trang Thị Tuyết đã hướngdẫn tận tình, giúp tôi hoàn thành luận văn theo đúng quy định của Nhà trường.
Tôi trân trọng cám ơn các thầy cô giáo Khoa Khoa học quản lý và ViệnĐào tạo sau đại học đã hỗ trợ tôi trong quá trình học tập tại Trường Đại học Kinh
tế quốc dân
Trân trọng cám ơn các đồng nghiệp tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựnghuyện Sông Mã, tỉnh Sơn La hỗ trợ tài liệu trong quá trình làm luận văn
Hà Nội, ngày tháng năm 2021
Tác giả luận văn
HOÀNG TRUNG ĐỨC
Trang 5LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
MỤC LỤC
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG, SƠ ĐỒ, HỘP
PHẦN MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT CHẤT LƯỢNG THI CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CẤP HUYỆN 8
1.1 Công trình xây dựng và chất lượng thi công xây dựng công trình 8
1.1.1 Công trình xây dựng 8
1.1.2 Chất lượng thi công xây dựng công trình 9
1.2 Kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện 11
1.2.1 Khái niệm và mục tiêu kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình .11 1.2.2 Nguyên tắc kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình 12
1.2.3 Bộ máy kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công 13
1.2.4 Nội dung kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện 15
1.2.5 Hình thức và công cụ kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình tại ban dự án đầu tư xây dựng huyện 16
1.2.6 Quy trình kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện 17
1.3 Nhân tố ảnh hưởng tới kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện 18
1.3.1 Nhân tố thuộc ban quản lý dự án 18
1.3.2 Nhân tố môi trường ngoài 19
Trang 6XÂY DỰNG HUYỆN SÔNG MÃ, TỈNH SƠN LA 22
2.1 Khái quát về Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Sông Mã 22
2.1.1 Chức năng nhiệm vụ của Ban Quản lý dự án 22
2.1.2 Cơ cấu tổ chức của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Sông Mã 23
2.1.3 Kết quả tài chính của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Sông Mã giai đoạn 2018-2020 25
2.2 Thực trạng chất lượng thi công xây dựng công trình được kiểm soát tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Sông Mã giai đoạn 2018-2020 26
2.2.1 Các công trình đầu tư xây dựng tại Ban Quản lý dự án giai đoạn 2018-2020 26
2.2.2 Chất lượng thi công xây dựng công trình được kiểm soát bởi Ban Quản lý dự án 28
2.3 Thực trạng kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Sông Mã 32
2.3.1 Thực trạng chủ thể kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình tại Ban Quản lý dự án 32
2.3.2 Thực trạng nội dung kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình tại Ban quản lý dự án 35
2.3.3 Thực trạng hình thức và công cụ kiểm soát chất lượng thi công xây dựng tại Ban quản lý dự án 40
2.3.4 Thực trạng thực hiện quy trình kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình tại Ban quản lý dự án 45
2.4 Đánh giá kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Sông Mã 48
2.4.1 Đánh giá thực hiện mục tiêu kiểm soát chất lượng 48
2.4.2 Điểm mạnh trong kiểm soát chất lượng thi công 49
2.4.3 Hạn chế trong kiểm soát chất lượng thi công 51
Trang 7THI CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN
ĐẦU TƯ XÂY DỰNG HUYỆN SÔNG MÃ 57
3.1 Định hướng hoàn thiện kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Sông Mã đến năm 2025 57
3.1.1 Mục tiêu kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình được kiểm soát bởi Ban quản lý dự án đến năm 2025 57
3.1.2 Phương hướng hoàn thiện kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Sông Mã đến năm 2025 58
3.2 Giải pháp hoàn thiện kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Sông Mã đến năm 2025 58
3.2.1 Hoàn thiện chủ thể kiểm soát chất lượng 58
3.2.2 Hoàn thiện nội dung kiểm soát chất lượng 60
3.2.3 Hoàn thiện hình thức và công cụ kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình 62
3.2.4 Hoàn thiện quy trình kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình 64
3.2.5 Một số giải pháp khác 65
3.3 Một số kiến nghị 65
3.3.1 Kiến nghị đối với chính quyền huyện Sông Mã 65
3.3.2 Kiến nghị đối với các cơ quan quản lý nhà nước liên quan 66
3.3.3 Khuyến nghị với các nhà thầu thi công 66
KẾT LUẬN 67 TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Trang 8TỪ VIẾT TẮT NGHĨA CỦA TỪ
CTXD Công trình xây dựngKSCL Kiểm soát chất lượng
QLDAĐT Quản lý dự án đầu tư
Trang 10PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Các công trình xây dựng có vai trò hết sức quan trọng đối với sự phát triểnkinh tế xã hội, nhất là trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Trongbối cảnh các công trình xây dựng mọc lên ngày càng nhiều với tốc độ rất nhanhchóng, thì chất lượng công trình là yếu tố nhận được quan tâm rất lớn từ phía Nhànước, nhà đầu tư và nhà thầu bởi nó có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả và sự pháttriển bền vững trong các lĩnh vực kinh tế, xã hội, an ninh quốc phòng của đất nước
Chất lượng công trình được thể hiện rõ nét qua tiêu chuẩn, chỉ tiêu kỹ thuật,
độ bền, hiệu quả sử dụng, thẩm mỹ công trình và chịu ảnh hưởng chủ yếu bởi kiểmsoát chất lượng thi công xây dựng công trình Công trình xây dựng không đáp ứngyêu cầu chất lượng sẽ dẫn đến tốn kém các nguồn lực và ảnh hưởng trực tiếp đếnhiệu quả đầu tư, hơn nữa còn làm giảm uy tín của nhà đầu tư cũng như nhà thầu Vìvậy, kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình là khâu trọng yếu trong quátrình quản lý dự án đầu tư xây dựng nhằm bảo đảm công trình đáp ứng được yêucầu chất lượng cũng như các yêu cầu về tiến độ và chi phí dự án
Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Sông Mã là đơn vị sự nghiệp cônglập trực thuộc UBND huyện Sông Mã tỉnh Sơn La có chức năng “làm chủ đầu tưcác dự án sử dụng vốn ngân sách, vốn dự án di dân tái định cư thủy điện Sơn La,vốn nhà nước ngoài ngân sách các nguồn vốn khác khi được Chủ tịch UBND tỉnh,UBND huyện giao; tiếp nhận và quản lý sử dụng vốn để đầu tư xây dựng theo quyđịnh của pháp luật; thực hiện quyền, nghĩa vụ của chủ đầu tư; bàn giao công trìnhxây dựng hoàn thành cho chủ đầu tư, chủ quản lý sử dụng công trình khi kết thúcxây dựng”(UBND Huyện Sông Mã, 2019) Chỉ tính riêng giai đoạn 2018 - 2020,hàng năm Ban Quản lý đã thực hiện quản lý thi công công trình đối với 214 côngtrình xây dựng sử dụng nguồn vốn từ NSNN với tổng vốn mức đầu tư khoảng là
387 tỷ đồng Về cơ bản, công tác quản lý thi công trình công trình của Ban đã bảođảm hoàn thành công trình đúng tiến độ và đáp ứng yêu cầu chất lượng, góp phầnkhông nhỏ vào sự phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn huyện Sông Mã
Trang 11Tuy nhiên bên cạnh nhiều công trình bảo đảm chất lượng, cũng còn không ítcác công trình có chất lượng chưa đạt, độ bền sử dụng kém, không đáp ứng được tiêuchuẩn kĩ thuật và yêu cầu thẩm mỹ, nên đã phải sửa chữa hoặc phá bỏ một số chi tiết,gây lãng phí các nguồn lực và tốn kém NSNN Một trong các nguyên nhân quantrọng của vấn đề nêu trên phải kể đến công tác kiểm soát chất lượng thi công xâydựng công trình của các chủ thể liên quan như nhà đầu tư, nhà thầu, tư vấn giám sát,v.v trong đó có kiểm soát của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng của huyện Sông
Mã với vai trò đại diện chủ đầu tư Do Ban Quản lý chưa làm tốt chức năng kiểm soátcủa mình nên đã gây ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và tiến độ các dự án, cụ thểnhư: bộ máy kiểm soát của Ban phân chia công việc giữa các tổ chưa hợp lý và chưađảm bảo; bồi dưỡng và nâng cao trình độ cho cán bộ kiểm soát của Ban còn hạn chế;kiểm soát của Ban mang tính thủ tục, hiệu quả kiểm soát của Ban trong thời gian quachưa cao; một số cán bộ chưa kịp thời vận dụng pháp luật trong kiểm soát; trangthiết bị hiện tại vẫn chưa đáp ứng yêu cầu công việc do số lượng công trình cầnkiểm soát hàng năm khá lớn và đòi hỏi chất lượng ngày càng cao
Với những lý do trên tác giả lựa chọn tên đề tài “Kiểm soát chất lượng thi
công xây dựng công trình tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Sông
Mã, tỉnh Sơn La” để làm luận văn thạc sĩ của mình với mong muốn phân tích thực
trạng, đánh giá những điểm hạn chế trong kiểm soát chất lượng thi công xây dựngcông trình của Ban, từ đó tìm ra các giải pháp hoàn thiện kiểm soát chất lượng thicông xây dựng công trình nhằm nâng cao chất lượng công trình được giao, gópphần nhỏ vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội của Huyện
2 Tổng quan nghiên cứu
Có rất nhiều đề tài nghiên cứu về quản lý chất lượng công trình xây dựngtrong các lĩnh vực khác nhau và ở các giai đoạn khác nhau như chuẩn bị đầu tư,thực hiện dự án, kết thúc dự án và bảo hành công trình Tác giả đã tham khảo một
số công trình có liên quan như:
Phan Trọng Phú (2012) với đề tài “Quản lý của chủ đầu tư đối với chất lượng Dự án Thủy điện Hủa Na - Nghệ An 180MW - Giai đoạn thực hiện đầu tư”,
Trang 12luận văn thạc sỹ tại trường Đại học Kinh tế quốc dân Tác giả đã xây dựng khung lýthuyết về quản lý của chủ đầu tư đối với chất lượng dự án thủy điện giai đoạn thựchiện đầu tư; đã phân tích đánh giá thực trạng quản lý của Chủ đầu tư đối với chấtlượng Dự án Thủy điện Hủa Na - Nghệ An 180MW - Giai đoạn thực hiện đầu tư, từ
đó đưa ra các giải pháp, kiến nghị góp phần hoàn thiện quản lý của Chủ đầu tư đốivới chất lượng Dự án Thủy điện Hủa Na - Nghệ An 180MW - Giai đoạn thực hiệnđầu tư
Nguyễn Thị Huyền (2013) với đề tài “Quản lý chất lượng dự án thủy lợi giai
đoạn thực hiện đầu tư của Ban quản lý dự án chuyên ngành nông nghiệp tỉnh Lai Châu”, luận văn thạc sỹ tại trường Đại học Kinh tế quốc dân Tác giả tập trungnghiên cứu chuyên sâu một số vấn đề lý luận cơ bản về dự án thủy lợi, chất lượng
dự án thủy lợi, quản lý chất lượng dự án thủy lợi; thực trạng quản lý chất lượng dự
án thủy lợi giai đoạn thực hiện đầu tư của ban quản lý dự án chuyên ngành nôngnghiệp tỉnh Lai Châu giai đoạn 2006-2012, đặc biệt tập trung phân tích những điểmyếu trong công tác này để đề ra những giải pháp phù hợp
Trần Văn Quảng (2015) với đề tài “Quản lý chất lượng công trình giao
thông giai đoạn thực hiện đầu tư của Ban quản lý dự án huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông” Luận văn thạc sĩ tại trường Đại học Kinh tế Quốc dân Luận văn phân tích
giới thiệu về chất lượng các công trình GTĐB giai đoạn thực hiện dự án; phân tích
và trình bày giải pháp về bộ máy quản lý chất lượng; phân tích và trình bày giảipháp về kế hoạch chất lượng; phân tích và trình bày giải pháp về thực hiện kế hoạchchất lượng; phân tích và trình bày giải pháp về kiểm soát chất lượng của Ban QLDA
huyện Đăk Song, tỉnh Đắk Nông.
Nguyễn Thị Huyền (2017) với đề tài “Hoàn thiện quản lý dự án đầu tư xây
dựng công trình giao thông tại Ban quản lý dự án di dân tái định cư Huyện Mường
La, tỉnh Sơn La”, Luận văn thạc sĩ tại trường Đại học Kinh tế Quốc dân Luận văn
của tác giả trình bày nội dung quản lý dự án đầu tư xây dựng như mục tiêu, hìnhthức tổ chức, các chức năng và quá trình tổ chức triển khai một dự án đầu tư xâydựng Tác giả đã chú trọng vào quy trình quản lý một dự án đầu tư xây dựng: Tác
Trang 13giả nghiên cứu thực trạng thực hiện đầu tư; thực trang nghiệm thu, thực trạng lập hồ
sơ thanh toán khối lượng thi công hoàn thành Tác giả đề xuất các giải pháp quản lý
dự án Ban quản lý dự án di dân tái định cư huyện Mường La: Quản lý chất lượng dựán; kiểm soát tiến độ thi công; hoàn thiện nghiệm thu thanh toán và quyết toán chocác dự án; hoàn thiện bảo hành và quản lý khai thác sử dụng công trình; nâng caonăng lực quản lý của cán bộ trong Ban
Nguyễn Tài Minh (2015) với đề tài “Quản lý chất lượng thi công xây dựng
công trình giao thông đường bộ của Ban quản lý dự án - Sở Giao thông vận tải tỉnh ĐăkLăk”, Luận văn thạc sĩ tại trường Đại học Kinh tế Quốc dân Luận văn đã xác
định khung nghiên cứu về quản lý chất lượng thi công xây dựng công trình GTĐBcủa Ban quản lý dự án; Phân tích thực trạng quản lý chất lượng thi công xây dựngcông trình GTĐB của Ban quản lý dự án- Sở Giao thông vận tải tỉnh Đaklak giaiđoạn 2010 – 2014, đánh giá điểm mạnh, điểm yếu và nguyên nhân của điểm yếutrong lĩnh vực nêu trên; Từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện quản lý chất lượng thicông xây dựng công trình giao thông đường bộ của Ban quản lý dự án - Sở Giaothông vận tải tỉnh ĐắkLắk đến 2020
Nguyễn Vũ Hòa (2018) “Nâng cao chất lượng công tác quản lý dự án đầu
tư xây dựng trong giai đoạn chuẩn bị dự án tại Ban Quản lý công trình xây dựng phát triển đô thị Hải Phòng” Luận văn thạc sĩ tại Trường Đại học dân lập Hải
Phòng Luận văn nghiên cứu về quy hoạch và thực hiện quy hoạch của Thành phốHải Phòng, phân tích tác động của việc quy hoạch và thực hiện quy hoạch có ảnhhưởng, có tác động đến tiến độ, hiệu quả đầu tư thấp của các dự án trên địa bànThành phố, từ đó Luận văn đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng quản lý dự ánđầu tư xây dựng trong giai đoạn chuẩn bị dự án
Các luận văn nghiên cứu thực trạng quản lý dự án, quản lý chất lượng cáccông trình xây dựng trong các lĩnh vực khác nhau Tuy nhiên chưa có đề tài nào đisâu về kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình tại Ban quản lý dự án đầu
tư xây dựng huyện Sông Mã, tỉnh Sơn La, đây là lý do để tác giả tiếp tục đi vàonghiên cứu
Trang 143 Mục tiêu nghiên cứu
Luận văn hướng tới các mục tiêu cơ bản sau:
- Xác định được khung nghiên cứu về kiểm soát chất lượng thi công xâydựng công trình tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng cấp huyện
- Phân tích thực trạng kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình tạiBan quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Sông Mã, tỉnh Sơn La giai đoạn 2018 -
2020 Xác định được ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân của hạn chế trong kiểm soátchất lượng thi công xây dựng công trình
- Đề xuất một số giải pháp đến năm 2025 về kiểm soát chất lượng thi côngxây dựng công trình giao thông tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyệnSông Mã
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
* Đối tượng nghiên cứu:
Kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình tại ban quản lý dự án đầu
tư xây dựng huyện
* Phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu kiểm soát chất lượng thi công xâydựng, trong đó chủ thể kiểm soát là Ban quản lý dự án, đối tượng kiểm soát là cácnhà thầu thi công, gồm các nội dung: bộ máy kiểm soát, nội dung kiểm soát, hìnhthức và công cụ kiểm soát, quy trình kiểm soát
- Về không gian: Kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình của BanQuản lý dự án với vị trí là Chủ đầu tư trong giai đoạn thi công xây dựng công trình
- Về thời gian: Dữ liệu thứ cấp thu thập cho giai đoạn 2018-2020; các giảipháp đề xuất đến năm 2025
Trang 155 Phương pháp nghiên cứu
g nghiên cứu:
Sơ đồ 1: Khung nghiên cứu
Nguồn: Tác giả đề xuất
5.2 Quy trình nghiên cứu
- Bước 1: Nghiên cứu cơ sở lý luận nhằm xác định khung nghiên cứu kiểmsoát chất lượng thi công xây dựng công trình tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựngcấp huyện Các phương pháp được sử dụng ở bước này gồm: phương pháp so sánh,thống kê, tổng hợp, phân tích
- Bước 2: Thu thập dữ liệu thứ cấp thông qua tổng hợp các số liệu báo cáocủa Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Sông Mã về thực trạng kiểm soátchất lượng thi công xây dựng công trình
- Bước 3: Thu thập dữ liệu sơ cấp thông qua phỏng vấn cán bộ quản lý chấtlượng của Ban (mẫu câu hỏi phỏng vấn ở phần phụ lục luận văn)
+ Mục tiêu phỏng vấn: Để làm rõ thực trạng, đánh giá ưu điểm, hạn chế và tưvấn các giải pháp hoàn thiện kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình
+ Đối tượng phỏng vấn: Phó giám đốc Ban quản lý dự án; tổ trưởng tổ kỹthuật; tổ trưởng tổ quản lý dự án; một số nhân viên của hai tổ này
Các yếu tố ảnh
hưởng đến kiểm
soát chất lượng thi
công xây dựng công
trình tại Ban Quản lý
- Bộ máy kiểm soát chất lượng
- Nội dung kiểm soát chất lượng
- Hình thức và công cụ kiểm soát chất lượng
- Quy trình kiểm soát chất lượng
Mục tiêu kiểm soát:
Đảm bảo nhà thầu thi công XDCT theo đúng yêu cầu chất lượng trong hồ sơ thiết kế và hợp đồng XDCT trong thời gian thi công cam kết, theo đúng dự toán chi phí thi công
Trang 16+ Nội dung phỏng vấn: Phỏng vấn về bộ máy, nội dung, hình thức và công
cụ, quy trình kiểm soát chất lượng công trình
- Bước 4: Trên cơ sở các số liệu thứ cấp và sơ cấp, tiến hành phân tích thựctrạng kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình tại Ban Quản lý dự án đầu
tư xây dựng huyện Sông Mã giai đoạn 2018- 2020 Đánh giá điểm mạnh, điểm yếu
và nguyên nhân của điểm yếu trong kiểm soát chất lượng thi công xây dựng côngtrình tại Ban
- Bước 5: Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện kiểm soát chất lượng thi côngxây dựng công trình tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Sông Mã đếnnăm 2025
6 Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tham khảo và phụ lục, luận văn chiathành 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về kiểm soát chất lượng thi công xây dựng côngtrình tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng cấp huyện
Chương 2: Phân tích thực trạng kiểm soát chất lượng thi công xây dựng côngtrình tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Sông Mã giai đoạn 2018-2020
Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện kiểm soát chất lượng thicông xây dựng công trình giao thông tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyệnSông Mã
Trang 17CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT CHẤT LƯỢNG THI
ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CẤP HUYỆN
1.1 Công trình xây dựng và chất lượng thi công xây dựng công trình
1.1.1 Công trình xây dựng
Công trình xây dựng là “sản phẩm được tạo thành bởi sức lao động của
con người, vật liệu xây dựng, thiết bị lắp đặt vào công trình, được liên kết định
vị với đất, có thể bao gồm phần dưới mặt đất, phần trên mặt đất, phần dưới mặtnước và phần trên mặt nước, được xây dựng theo thiết kế” (Quốc hội, 2014, LuậtXây dựng 2014)
Theo mục đích hay công năng của công trình, người ta thường phân loạicông trình xây dựng thành:
- Công trình dân dụng: “Công trình dân dụng là công trình xây dựng baogồm các loại nhà ở, nhà và công trình công cộng” (BXD, 2012)
- Công trình công nghiệp: “Công trình công nghiệp là nơi mà trong đó diễn
ra các quá trình sản xuất công nghiệp và phục vụ sản xuất, nằm trong các nhà máy,
xí nghiệp, khu công nghiệp, bao gồm có nhà (xưởng) sản xuất; nhà điều hành sảnxuất; công trình phục vụ sản xuất (y tế, ăn uống, sinh hoạt, nghỉ ngơi, giải trí, họctập, văn hóa, dịch vụ, kho tàng, giao thông…) và công trình kỹ thuật (điện, cấp -thoát nước, thông gió, xử lý chất thải, phòng cháy chữa cháy )”(BXD, 2012)
- Công trình giao thông: “công trình giao thông bao gồm: Công trình đườngbộ; Công trình đường sắt; Công trình cầu; Công trình hầm; Công trình đường thủynội địa; Công trình hàng hải; Công trình hàng không) (CP, 2015)
- Công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn: “công trình nông nghiệp
và phát triển nông thôn gồm công trình thủy lợi; công trình đê điều; công trình chănnuôi, trồng trọt, lâm nghiệp, diêm nghiệp, thủy sản và các công trình nông nghiệp
và phát triển nông thôn khác (CP, 2015)
Trang 18- Công trình hạ tầng kỹ thuật: “Công trình hạ tầng kỹ thuật gồm Công trìnhcấp nước; Công trình thoát nước; Công trình xử lý chất thải rắn; Công trình chiếusáng công cộng; Công trình khác” (CP, 2015).
- Các công trình khác như công trình quốc phòng, công trình an ninh(CP, 2015)
Theo tính chất kết cấu, công trình được phân thành các loại gồm: “nhà kếtcấu dạng nhà; cầu, đường, hầm, cảng; trụ, tháp, bể chứa, silô, tường chắn, đê, đập,kè; kết cấu dạng đường ống; các kết cấu khác” (CP, 2021)
Theo quy mô dự án, công trình xây dựng phân loại theo Luật Đầu tư công.Luật quy định cụ thể các dự án nào thuộc 4 nhóm sau rất cụ thể, ta có thể tổng kếtlại như sau:
- Công trình thuộc dự án quan trọng quốc gia là những dự án đặc biệt quantrọng có tổng mức đầu tư cao và ảnh hưởng lớn đến môi trường hoặc tiềm ẩn khảnăng ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường
- Công trình thuộc dự án nhóm A: có vị trí quan trọng đối với chính trị, kinh
tế, xã hội, an ninh quốc phòng quốc gia, địa phương và tổng mức đầu tư lớn
- Công trình thuộc dự án nhóm B: có tổng mức đầu tư quy mô vừa, thuộccác dự án cần thiết để phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội địa phương
- Công trình thuộc dự án nhóm C: có tổng mức đầu tư quy mô nhỏ, thuộccác dự án phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội địa phương
Theo phân cấp quản lý, Ban QLDAĐTXD cấp huyện chủ yếu quản lý cáccông trình xây dựng thuộc dự án nhóm C, ít có công trình nhóm A và B
1.1.2. Chất lượng thi công xây dựng công trình
Chất lượng công trình
“Chất lượng công trình xây dựng là những yêu cầu về an toàn, bền vững, kỹthuật và mỹ thuật của công trình nhưng phải phù hợp với quy chuẩn và tiêu chuẩnxây dựng, các quy định trong văn bản quy phạm pháp luật có liên quan và hợp đồng
kinh tế” (Bùi Ngọc Toàn, 2018)
Trang 19Một công trình khi xây dựng và đưa vào vận hành, sử dụng trong thực tiễncuộc sống và sinh hoạt phải đạt được những tiêu chuẩn về chất lượng là những yêucầu về kỹ thuật, an toàn và sự bền vững của công trình
Chất lượng công trình xây dựng do nhiều công đoạn đầu tư xây dựng côngtrình quyết định: khâu đề xuất dự án, lập dự án đầu tư công trình, thiết kế côngtrình, tổ chức thi công, bảo trì bảo dưỡng vận hành công trình Mỗi công đoạn nàyđều quyết định tới chất lượng công trình, không thể thiếu một công đoạn nào hayđánh giá thấp vai trò của các công đoạn này sẽ là không đúng khi nói tới chất lượngcông trình xây dựng Trong đó chất lượng thi công xây dựng công trình là một giaiđoạn đảm bảo chất lượng quan trọng của quá trình đầu tư xây dựng công trình
Chất lượng thi công xây dựng công trình
Chất lượng thi công xây dựng công trình là kết quả các hạng mục công trình/công trình do nhà thầu thi công xây dựng công trình đáp ứng được những yêu cầu
về kỹ thuật, an toàn và mỹ thuật theo đúng hồ sơ thiết kế thi công công trình đãđược thẩm định và phê duyệt Một hạng mục/công trình được gọi là đáp ứng chấtlượng thi công xây dựng công trình khi hạng mục/công trình đó được BanQLDAĐTXD nghiệm thu theo đúng hồ sơ thiết kế thi công công trình và hợp đồngxây dựng công trình
Mỗi loại công trình xây dựng có những tiêu chuẩn chất lượng thi công côngtrình khác nhau, tuy nhiên đều có các tiêu chuẩn chất lượng là tiêu chuẩn kỹ thuật
và an toàn, tiêu chuẩn môi trường Các tiêu chuẩn chất lượng thi công, nghiệm thucông trình được các cơ quan quản lý nhà nước ban hành thông qua hệ thống cácvăn bản quy định tiêu chuẩn chất lượng Xã hội phát triển, tiến bộ hơn, các tiêuchuẩn chất lượng thi công, nghiệm thu công trình càng cao hơn, đáp ứng đòi hỏicủa người dân
Nhiệm vụ của các nhà thầu thi công là phải đạt được yêu cầu chất lượng thicông xây dựng công trình, tuy nhiên nhà thầu luôn phải đảm bảo chất lượng từ cáchoạt động chuẩn bị thi công và trong quá trình thi công cũng như đạt chất lượng khinghiệm thu công trình theo hồ sơ thiết kế thi công công trình Cũng vì vậy mà
Trang 20nhiệm vụ kiểm soát chất lượng thi công công trình là quá trình liên tục từ khi bắtđầu thi công, khi thi công và khi nghiệm thu công trình
Nâng cao chất lượng thi công công trình có những vai trò, ý nghĩa trong nângcao uy tín của nhà thầu thi công và Ban QLDAĐTXD trong thi công xây dựng côngtrình, trong quản lý đầu tư công trình; phát triển hệ thống công trình xây dựng cóchất lượng tốt, an toàn và thẩm mỹ cho địa phương và các điều kiện hạ tầng dândụng, công nghiệp, kỹ thuật, giao thông.v.v.v cho người dân địa phương
1.2 Kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình tại Ban Quản lý
dự án đầu tư xây dựng huyện
1.2.1 Khái niệm và mục tiêu kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình
Ban QLDAĐXD có trách nhiệm kiểm soát chất lượng thi công xây dựngcông trình mà ban đang quản lý thay mặt UBND huyện là chủ đầu tư công trình.Ban QLDAĐXD chịu trách nhiệm với UBND huyện về chất lượng thi công XDCT
do huyện làm chủ đầu hoặc do Ban QLDAĐTXD làm chủ đầu tư BanQLDAĐTXD chọn nhà thầu thi công công trình nên phải có nhiệm vụ kiểm soátchất lượng của các nhà thầu thi công trong XDCT Quản lý chất lượng công trìnhcủa Ban QLDAĐTXD thành công hay không phụ thuộc phần lớn vào công tác kiểmsoát chất lượng này
Trang 21Mục tiêu kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình
Mục đích kiểm soát chất lượng thi công XDCT là đạt được các tiêu chuẩnchất lượng công trình theo quy chuẩn chất lượng của từng loại công trình đã được
cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành, đáp ứng nhu cầu sử dụng công trình củangười dân của các tổ chức an toàn và bền vững
Mục tiêu kiểm soát chất lượng thi công XDCT là đảm bảo nhà thầu thi côngXDCT theo đúng yêu cầu chất lượng trong hồ sơ thiết kế thi công công trình và hợpđồng XDCT trong khoảng thời gian thi công cam kết, theo đúng dự toán chi phí thicông đã cam kết theo hợp đồng XDCT giữa nhà thầu và Ban QLDAĐTXD
Kiểm soát không chỉ đạt được các tiêu chuẩn kỹ thuật công trình mà còn phảiđảm bảo cả các yếu tố kinh tế và yếu tố thời gian thi công Công trình hoặc hạngmục thi công có chất lượng thi công tốt nhưng chi phí thi công vượt dự toán donhiều yếu tố, tức lãng phí trong thi công, hoặc thời gian thi công quá chậm so với kếhoạch tiến độ, lúc đó ta thấy Ban QLDAĐXD chưa đạt được các mục tiêu kiểm soátchất lượng thi công
Mục tiêu kiểm soát luôn được Ban QLDAĐTXD chú ý, đặc biệt là khi cónhững yếu tố thiên tai bão lũ ảnh hưởng đến thi công công trình, hay có những sựviệc phát sinh không lường trước được của nhà thầu thi công ảnh hưởng đến thi công
1.2.2 Nguyên tắc kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình
Nguyên tắc kiểm soát là những quy định bắt buộc, những tiêu chuẩn hành vi
mà các chủ thể kiểm soát phải tuân thủ trong quá trình thi công xây dựng công trìnhnhằm bảo đảm đạt được mục tiêu chất lượng theo yêu cầu Các nguyên tắc cụ thể là:
- Phải tuyệt đối tuân thủ các quy định pháp luật trong kiểm soát chất lượngthi công XDCT
- Phải kiểm soát toàn diện trong quá trình thi công và khi nghiệm thucông trình
- Phải tuyệt đối tuân thủ “yêu cầu của thiết kế xây dựng, tiêu chuẩn áp dụng,quy chuẩn kỹ thuật cho công trình, các yêu cầu của hợp đồng xây dựng và quy địnhcủa pháp luật có liên quan” (CP, 2015)
Trang 22- Phải có sự kết hợp các hình thức kiểm soát chất lượng thi công XDCT.Chẳng hạn theo công đoạn cần có cả kiểm soát chuẩn bị thi công (kiểm soát đầuvào); kiểm soát trong thi công; kiểm soát nghiệm thu công trình (kiểm soát các đầura) Nếu xét theo tần suất thì phải kết hợp giữa kiểm tra, giám sát thường xuyên,kiểm soát định kỳ và kiểm soát đột xuất
- Phải bảo đảm tính hiệu quả khi kiểm soát chất lượng thi công XDCT.Nghĩa là không cho phép chi phí kiểm soát quá lớn, vượt cả lợi ích do kiểm soátmang lại
- Công khai, minh bạch, trung thực khi kiểm soát chất lượng thi công XDCT.Nguyên tắc này yêu cầu các chủ thể kiểm soát phải có đạo đức nghề nghiệp, đồngthời phải bị xử lý nghiêm nếu vi phạm
1.2.3 Bộ máy kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công
Theo nghị định số 06/2021/NĐ-CP về Quản lý chất lượng công trình: “Chủđầu tư có trách nhiệm tổ chức quản lý xây dựng công trình phù hợp với hình thứcđầu tư, hình thức quản lý dự án, hình thức giao thầu, quy mô và nguồn vốn đầu tưtrong quá trình thực hiện đầu tư xây dựng công trình; tổ chức quản lý thi công xâydựng công trình Chủ đầu tư được ủy quyền hoặc giao nhiệm vụ cho ban quản lý dự
án thực hiện một hoặc một số công việc thuộc trách nhiệm của chủ đầu tư trongquản lý thi công xây dựng công trình theo quy định của Nghị định và phải được thểhiện bằng văn bản” (CP, 2021)
Do vậy, Ban QLDAĐTXD là chủ thể kiểm soát thay mặt chủ đầu tư BanQLDAĐTXD huyện là đơn vị trực thuộc Ủy ban nhân dân huyện, là đơn vị sựnghiệp công lập đặc thù hoạt động theo cơ chế tự chủ về tài chính, tự bảo đảm chithường xuyên và chi đầu tư theo Nghị định của chính phủ (CP, 2015)
Ban QLDAĐTXD gồm Giám đốc và 02 Phó giám đốc “Việc bổ nhiệmGiám đốc, phó Giám đốc do Chủ tịch UBND huyện quyết định theo tiêu chuẩnchuyên môn, nghiệp vụ do Bộ xây dựng ban hành và theo các quy định của phápluật; việc miễn nhiệm, khen thưởng, kỷ luật và các chế độ chính sách khác đối vớiGiám đốc, Phó Giám đốc thực hiện theo quy định của pháp luật” (CP, 2015)
Trang 23Phòng hoặc
tổ Hành chính tổng hợp
Giám đốc của Ban QLDAĐTXD chịu trách nhiệm trước pháp luật về kiểmsoát chất lượng thi công XDCT và ủy quyền cho các phó giám đốc theo quy địnhpháp luật Ban QLDAĐTXD còn có vị trí kế toán trưởng do Chủ tịch UBND huyện
bổ nhiệm dựa trên cơ sở tuyển chọn cá nhân có đủ tiêu chuẩn kế toán trưởng theoquy định của pháp luật
Ban QLDAĐTXD có các phòng hoặc các tổ như Phòng hoặc tổ Kế hoạch, tàichính; Phòng hoặc tổ Kỹ thuật; Phòng hoặc tổ quản lý dự án; Phòng hoặc tổ Hànhchính tổng hợp Phòng kỹ thuật là bộ phận chuyên môn về kiểm soát chất lượng thicông XDCT Phòng kỹ thuật, phòng quản lý dự án phối hợp với các phòng kháctrong kiểm soát chất lượng thi công XDCT
Sơ đồ 1.1 Cơ cấu chủ thể kiểm soát chất lượng thi công XDCT của Ban QLDAĐTXD
“Biên chế của Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng là biên chế nghiệp trongtổng số biên chế sự nghiệp của UBND huyện được UBND tỉnh phân bổ hằngnăm Trong quá trình hoạt động, căn cứ nhu cầu công việc thực tế và khả năng tàichính, Giám đốc Ban được quyền ký hợp đồng lao động, hợp đồng thuê, khoáncông việc để đáp ứng yêu cầu chuyên môn của đơn vị theo quy định hiện hành củaNhà nước và của tỉnh” (CP, 2015)
Trang 24Lao động biên chế của Ban QLDAĐTXD là những người kiểm soát chấtlượng thi công XDCT Ngoài ra, ban thuê thêm lao động hợp đồng để kiểm soátchất lượng nếu cần
Cán bộ kiểm soát chất lượng thi công XDCT là người quyết định nhiều nhấtđến hiệu quả công việc kiểm soát Cán bộ kiểm soát phải có chứng chỉ hành nghềgiám sát thi công xây dựng
Ngoài ra, Ban QLDAĐTXD phải xây dựng được đội ngũ cán bộ kiểm soát cóchất lượng chuyên môn tốt, hiểu biết về lĩnh vực XDCT, các yêu cầu tiêu chuẩn chấtlượng các loại công trình khác nhau Đội ngũ cán bộ kiểm soát phải có phẩm chất cánhân tốt, nêu có tinh thần trách nhiệm trong kiểm soát chất lượng thi công CTXD
1.2.4 Nội dung kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện
Nội dung kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình mà BanQLDAĐTXD phải thực hiện là:
- Kiểm tra các điều kiện khởi công công trình xây dựng theo quy định
- Kiểm tra sự phù hợp năng lực của nhà thầu thi công xây dựng công trình sovới hồ sơ dự thầu và hợp đồng xây dựng, bao gồm: Nhân lực, thiết bị thi công,phòng thí nghiệm chuyên ngành xây dựng, hệ thống quản lý chất lượng của nhàthầu thi công xây dựng công trình
- Kiểm tra biện pháp thi công xây dựng của nhà thầu so với thiết kế biệnpháp thi công đã được phê duyệt
- Kiểm tra và chấp thuận vật liệu, cấu kiện, sản phẩm xây dựng, thiết bị lắpđặt vào công trình
- Kiểm tra việc thực hiện các quy định về bảo vệ môi trường đối với cáccông trình xây dựng theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường;
- Kiểm tra việc thi công theo hồ sơ thiết kế, đề nghị ban QLDAĐTXD tổchức điều chỉnh thiết kế khi phát hiện sai sót, bất hợp lý về thiết kế
- Kiểm tra các biện pháp đảm bảo an toàn đối với công trình lân cận, côngtác quan trắc công trình; kiểm tra việc đảm bảo an toàn lao động
Trang 25- Kiểm tra tài liệu phục vụ nghiệm thu; kiểm tra và xác nhận bản vẽ hoàn công
- Kiểm tra chất lượng thi công khi nghiệm thu Kiểm tra có thể qua tổ chứcthí nghiệm đối chứng, kiểm định chất lượng bộ phận công trình, hạng mục côngtrình, công trình xây dựng khi nghiệm thu công trình
1.2.5 Hình thức và công cụ kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình tại ban dự án đầu tư xây dựng huyện
Hình thức kiểm soát
Ban QLDAĐTXD kiểm soát chất lượng thi công bằng các hình thức sau:
- Theo công đoạn kiểm soát: kiểm soát chuẩn bị thi công; kiểm soát trongthi công; kiểm soát nghiệm thu công trình
- Theo chủ thể: Ban tự kiểm soát thông qua cán bộ kiểm soát của ban; thuênhà thầu tư vấn giám sát có kết hợp cả cán bộ ban xuống kiểm soát
- Theo phương thức: kiểm soát trực tiếp tại hiện trường công trình; kiểmsoát qua báo cáo và nhật ký thi công
- Theo tần suất: giám sát thường xuyên, kiểm tra định kỳ, kiểm tra đột xuất khi phát sinh các vấn đề thi công
Công cụ kiểm soát
Để kiểm soát chất lượng thi công công trình xây dựng, Ban quản lý cần sử dụng các công cụ sau:
- Pháp luật: để kiểm soát chất lượng thi công, Ban QLDAĐTXD phải căn cứ
vào các quy định pháp luật vì nguyên tắc là phải tuân thủ pháp luật trong kiểm soát.Nhiệm vụ của Ban QLDAĐTXD là phải áp dụng đúng pháp luật trong kiểm soátchất lượng, phát hiện và kiến nghị hoàn thiện các văn bản pháp luật; nhắc nhỏ cácnhà thầu tuân thủ các quy định pháp luật
- Bộ tiêu chuẩn chất lượng thi công công trình: Ban QLDAĐTXD phải đốichiếu so sánh các hoạt động thi công, kết quả thi công theo đúng bộ tiêu chuẩnchất lượng thi công công trình, nếu có sai sót phải kiến nghị đề xuất điều chỉnh,yêu cầu xử lý vi phạm, yêu cầu điều chỉnh thiết kế nếu cần thiết để đảm bảo chấtlượng thi công
Trang 26- Phương tiện, trang thiết bị kiểm soát: để đo lường chất lượng thi công, đểghi nhận các thông tin kiểm soát phải có các phương tiện trang thiết bị Nhiệm vụcủa Ban QLDAĐTXD là phải trang bị và đáp ứng nhu cầu sử dụng trang thiết bịtrong kiểm soát, không chỉ là các thiết bị đo lường mà cả những phương tiện cơ sởvật chất cho làm việc của cán công công chức tại Ban QLDAĐTXD và các phươngtiện đi lại để kiểm tra công trình
1.2.6 Quy trình kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện
Theo quy trình kiểm tra trong quản lý, quy trình kiểm soát chất lượng thicông xây dựng công trình của Ban QLDAĐTXD có thể khái quát như sau:
- Xác định mục tiêu, tiêu chuẩn kiểm soát (hệ thống quy định, tiêu chuẩn chotừng công đoạn thi công, kết quả của từng công đoạn): việc xác định đủ và đúng cácmục tiêu, tiêu chuẩn kiểm soát có ý nghĩa trong việc định hướng cho các công việctiếp theo
- Xác định hình thức kiểm soát: để kiểm soát ban Ban QLDAĐTXD sẽ kiểmsoát thông qua các tổ kiểm tra hoặc cán bộ của Ban, kết hợp với nhà thầu giám sát;chọn kiểm soát định kỳ, đột xuất với một công trình nhất định
- Xác định đối tượng, phạm vi, nội dung kiểm soát: theo giai đoạn thi côngcông trình để chủ thể kiểm soát xác định phạm vi, nội dung kiểm soát
- Tổng hợp tài liệu, phân tích tài liệu phục vụ cho kiểm soát: đây là các tàiliệu làm căn cứ cho kiểm soát hoặc là tài liệu phải kiểm soát
- Kiểm tra hồ sơ hoặc tại hiện trường: theo đối tượng và nội dung đã xácđịnh; theo dõi, giám sát, đo lường, đánh giá theo các mục tiêu và tiêu chuẩnkiểm soát
- Đề xuất và yêu cầu nhà thầu thi công điều chỉnh các hoạt động, nguồn lực,biện pháp thi công xây dựng công trình (nếu có)
- Tổng kết kết quả kiểm soát hoặc quyết định tiếp tục công đoạn thi công tiếptheo hay dừng chờ xử lý trước khi tiếp tục
Trang 271.3 Nhân tố ảnh hưởng tới kiểm soát chất lượng thi công xây dựng công trình tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện
1.3.1 Nhân tố thuộc ban quản lý dự án
Cam kết của lãnh đạo ban nâng cao chất lượng công trình:
Chất lượng công trình xây dựng được nâng cao chính là nâng cao uy tíntrong quản lý chất lượng công trình của ban Lãnh đạo Ban QLDAĐTXD có chínhsách, tôn chỉ về chất lượng công trình để định hướng cho kiểm soát chất lượng côngtrình của ban Nếu các nhà lãnh đạo ít coi trọng chất lượng, ít quan tâm chất lượngcông trình sớm muộn sẽ tác động đến văn hóa của cán bộ nhân viên của ban, ảnhhưởng tất yếu đến cam kết về chất lượng công trình
Quản lý nhân lực:
Quản lý nguồn lực con người luôn là nhân tố quyết định thành công của tổchức Ban QLDAĐTXD nếu làm tốt công tác quản lý nhân lực sẽ giúp phát triểnmột đội ngũ cán bộ kiểm soát chất lượng có năng lực, đáp ứng được yêu cầu Nếucông tác quản lý nhân lực không tốt dẫn đến hậu quả chất lượng công trình kém.Không chỉ quản lý biên chế hiện có, Ban QLDAĐTXD còn quản lý lao động hợpđồng nếu có Mỗi nhiệm vụ quản lý nhân lực như tuyển dụng, đào tạo, bố trí sửdụng, đánh giá, đãi ngộ đều góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ kiểm soát
Đầu tư cơ sở vật chất và trang thiết bị:
Đầu tư cơ sở vật chất, phương tiện ảnh hưởng lớn đến việc kiểm soát chấtlượng thi công XDCT Chất lượng công tác kiểm soát phụ thuộc vào số lượng vàchất lượng cơ sở vật chất và phương tiện kiểm soát Nếu đầu tư đủ và hiện đại hóathì giúp nâng cao chất lượng và hiệu quả của kiểm soát Nếu phương tiện kiểm soátlạc hậu thiếu thốn, không đủ kinh phí thuê tài chính thì làm giảm chất lượng kiểmsoát của Ban QLDAĐTXD
Tài chính
Ban QLDAĐTXD là đơn vị sự nghiệp có tự chủ một phần hoặc tự chủ hoàntoàn về tài chính Tài chính tốt là cơ hội để đầu tư vào nguồn lực cho kiểm soátchất lượng thi công CTXD Quản lý tài chính để cải thiện được tự chủ và nguồn thu
Trang 28của Ban QLDAĐTXD là nhiệm vụ được lãnh đạo các Ban QLDAĐTXD coi trọnghàng đầu để nâng cao mức độ tự chủ của ban về tài chính, góp phần cải cách tiềnlương cho lao động của ban và hiện đại hơn các phương tiện cho kiểm soát chấtlượng thi công
Lựa chọn nhà thầu thi công
Làm tốt công tác lựa chọn nhà thầu thi công sẽ đảm bảo có chất lượng thicông tốt Nếu nhà thầu thi công có năng lực yếu tất nhiên hậu quả là chất lượng thicông kém, làm khó khăn cho kiểm soát chất lượng thi công
Kiểm soát nội bộ
Kiểm soát nội bộ là kiểm soát của Ban quản lý đối với nhân lực và các hoạtđộng của ban Chấn chỉnh chuyên môn và kỷ luật bên trong Ban QLDAĐTXD là rấtquan trọng để mỗi lao động đều có ý thức cao về kiểm soát chất lượng thi công Làđơn vị sự nghiệp, Ban QLDAĐTXD ban hành quy chế hoạt động, quy chế côngviệc của ban và kiểm tra, giám sát nội bộ để thực hiện theo quy chế; điều này có ảnhhưởng không nhỏ đến ý thức của mỗi cán bộ tại Ban trong nhiệm vụ kiểm soát chấtlượng thi công của nhà thầu
1.3.2 Nhân tố môi trường ngoài
Nhà thầu thi công
Kinh nghiệm thi công là nhân tố quan trọng thuộc nhà thầu thi công tác độngđến chất lượng thi công Năng lực tài chính, kỹ thuật là cũng không kém phần quantrọng Hơn nữa, trách nhiệm trước xã hội của nhà thầu thi công về chất lượng côngtrình hiện nay đang là vấn đề cấp bách trong lĩnh vực đầu tư xây dựng
Làm tốt công tác lựa chọn nhà thầu thi công sẽ đảm bảo có chất lượng thicông tốt Nếu nhà thầu thi công có năng lực yếu tất nhiên hậu quả là chất lượng thicông kém, làm khó khăn cho kiểm soát chất lượng thi công
Chính quyền cấp huyện
Một số sai phạm trong chất lượng thi công có nguyên nhân từ công tác quản
lý đầu tư của chính quyền, trong đó có công tác thanh tra kiểm tra Hơn nữa cácnhiệm vụ quản lý đầu tư của huyện là nguyên nhân rộng hơn ảnh hưởng đến kiểm
Trang 29soát chất lượng công trình Bởi vì kiểm soát chất lượng không chỉ liên quan tới BanQLDAĐTXD mà phụ thuộc vào chủ trương đầu tư, lập dự án đầu tư và các côngviệc quản lý dự án về sau của huyện
Giám sát cộng đồng qua ban giám sát đầu tư cộng đồng
Qua thực tế cho thấy mặc dù ban giám sát đầu tư cộng đồng đã được thànhlập nhiều và bắt đầu hoạt động có hiệu quả nhưng ở nhiều địa phương, các bangiám sát cộng đồng vẫn là hình thức, chưa phát huy vai trò giám sát nhằm pháthiện, ngăn chặn, xử lý kịp thời các công trình được thi công ẩu, khối lượng thicông không đúng thiết kế, có chất lượng thi công thấp và ảnh hưởng đến quyền lợicủa công dân
Các tổ chức tư vấn giám sát:
Các Ban QLDAĐTXD có thể kiểm soát chất lượng thi công qua các nhà thầugiám sát theo hợp đồng ký kết Nhà thầu giám sát thi công công trình và cung cấpthông tin để Ban QLDAĐTXD kiểm soát chất lượng thi công Trình độ và tráchnhiệm của nhà thầu giám sát là nguyên nhân về chất lượng kiểm soát kém ở một sốtrường hợp Nhà thầu giám sát có thể cấu kết với nhà thầu thi công làm giảm chấtlượng công trình để trục lợi
Môi trường chính trị pháp lý:
Kiểm soát chất lượng thi công là việc Ban QLDAĐTXD thay mặt UBNDhuyện để kiểm soát ở vị trí là chủ đầu tư và phải căn cứ vào các quy định pháp lý.Môi trường pháp lý cần phải ổn định minh bạch công khai đầy đủ, cập nhật, đúngvới thực tế, vì lợi ích của người dân Những vi phạm trong chất lượng thi công cóthể có nguyên nhân từ những điểm chưa hoàn thiện của môi trường pháp lý Tínhkhông đồng bộ, không đầy đủ, không ổn định và không kịp thời của các quy địnhpháp lý sẽ cản trở công tác kiểm soát chất lượng của Ban QLDAĐTXD Quản lýnhà nước về đầu tư công từ Trung ương đến địa phương hiệu lực hiệu quả cao,mang lại hiệu ứng tốt cho quản lý chất lượng thi công Một số nguyên nhân dẫn đếnchất lượng kém là do công tác quản lý nhà nước ở các cấp chính quyền trung ương
và địa phương chưa hiệu quả
Trang 30Môi trường kinh tế:
Các nguyên liệu, trang thiết bị cho thi công công trình chịu tác động của cácbiến động giá cả Bất ổn định giá cả thị trường nguyên vật liệu cho xây dựng lànguyên nhân dẫn đến kém chất lượng thi công Phát triển kinh tế cao hơn ở các địaphương làm tăng lạm phát giá cả, ảnh hưởng giá đầu vào cho xây dựng Khủnghoảng kinh tế gây đình đốn làm gia tăng giá đầu vào
Môi trường văn hóa – xã hội:
Dân trí cao hay thấp, đồng đều hay không ảnh hưởng đến tham gia của ngườidân vào giám sát cộng đồng “Mọi yếu tố phản ánh của nhân dân tại khu vực đầu tư
sẽ được tiếp nhận tại cơ quan quản lý nhà nước nắm và biết để xử lý những bất cậptrong việc kiểm soát chất lượng thi công các hạng mục công trình giao thông”(Nguyễn Tài Minh, 2018) Dân trí cao hay thấp ảnh hưởng đến nhu cầu của nhândân về chất lượng công trình
Môi trường tự nhiên:
Nguyên nhân từ thiên tai, bão lũ làm đình trệ các hoạt động thi công, làmxuống cấp chất lượng công trình Thi công ở những địa bàn có điều kiện tự nhiên,địa lý không thuận lợi là nguy cơ đến tiến độ, chất lượng, chi phí Địa bàn đi lại đểvận chuyển nguyên nhân vật liệu thi công ảnh hưởng đến công tác thi công của nhàthầu Bên cạnh đó, công tác kiểm soát cũng khó sâu sát ở những địa bàn có điềukiện kém thuận lợi như các vùng miền núi
Môi trường công nghệ:
“Việc áp dụng công nghệ vào quá trình thi công và kiểm soát chất lượng thicông nhằm kiểm soát chất lượng với độ chính xác cao hơn” (Nguyễn Tài Minh,2018) Ban QLDAĐTXD nếu biết tiếp thu và tận dụng những công nghệ mới chokiểm soát chất lượng sẽ nâng cao hiệu lực công tác kiểm soát
Trang 31CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT CHẤT LƯỢNG THI CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH TẠI BAN QUẢN LÝ
DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG HUYỆN SÔNG MÃ, TỈNH SƠN LA
2.1 Khái quát về Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Sông Mã
2.1.1 Chức năng nhiệm vụ của Ban Quản lý dự án
Ban QLDAĐTXD huyện Sông Mã là đơn vị trực thuộc UBND huyện Sông
Mã Năm 2018, Ban được sáp nhập với Ban Quản lý di dân tái định cư huyện Sông
Mã Ban hoạt động theo “nguyên tắc tự đảm bảo toàn bộ kinh phí hoạt động theoquy định tại Nghị định số 16/2015/NĐ-CP ngày 14 tháng 02 năm 2015 của Chínhphủ về quy định cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập và các quy định củapháp luật có liên quan” (UBND huyện Sông Mã, 2018) Từ khi sáp nhập, BanQLDAĐTXD huyện Sông Mã có những thay đổi về chức năng, nhiệm vụ
Chức năng của Ban
Ban QLDAĐTXD được giao những chức năng sau: “Làm chủ đầu tư các dự
án sử dụng vốn ngân sách, vốn dự án di dân tái định cư, vốn nhà nước ngoài ngânsách các nguồn vốn khác khi được Chủ tịch UBND tỉnh, UBND huyện giao; tiếpnhận và quản lý sử dụng vốn để đầu tư xây dựng theo quy định của pháp luật; thựchiện quyền, nghĩa vụ của chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án quy định tại Điều 68, Điều
69 của Luật Xây dựng và quy định của pháp luật có liên quan; Bàn giao công trìnhxây dựng hoàn thành cho chủ đầu tư, chủ quản lý sử dụng công trình khi kết thúcxây dựng; Nhận ủy thác QLDA của các chủ đầu tư khác theo hợp đồng ủy thácQLDA được ký kết và các chức năng khác do Chủ tịch UBND huyện giao”(UBNDHuyện Sông Mã, 2019)
Nhiệm vụ của Ban
Thứ nhất là thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn của chủ đầu tư: Lập kế hoạch
dự án; tổ chức thực hiện công tác chuẩn bị đầu tư xây dựng; các nhiệm vụ thực hiện
dự án; các nhiệm vụ kết thúc xây dựng, bàn giao công trình để vận hành, sử dụng;
Trang 32các nhiệm vụ quản lý tài chính và giải ngân; các nhiệm vụ hành chính, điều phối vàtrách nhiệm giải trình; các nhiệm vụ giám sát, đánh giá và báo cáo thực hiện giámsát đánh gia đầu tư theo quy định pháp luật.
Thứ hai là thực hiện các nhiệm vụ quản lý dự án gồm: Tổ chức thực hiện
các nội dung quản lý dự án theo quy định tại Điều 66 và Điều 67 của Luật Xâydựng; Phối hợp hoạt động với tổ chức, cá nhân tham gia thực hiện dự án để bảođảm yêu cầu về tiến độ, chất lượng, chi phí, an toàn và bảo vệ môi trường; Thựchiện các nhiệm vụ quản lý dự án khác do người quyết định đầu tư, chủ đầu tư giaohoặc ủy quyền thực hiện
Thứ ba là nhận ủy thác quản lý dự án theo hợp đồng ký kết với các chủ đầu
tư khác khi được yêu cầu, phù hợp với năng lực hoạt động của mình
Thứ tư là giám sát thi công xây dựng công trình khi đủ điều kiện năng lựchoạt động theo quy định của pháp luật
Thứ năm là phối hợp với chính quyền địa phương, các tổ chức, cá nhân cóliên quan trong công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư để giải phóng mặt bằng các
dự án được giao làm chủ đầu tư
Thứ sáu là thực hiện việc hỗ trợ phát triển sản xuất
Thứ bảy là thực hiện các nhiệm vụ khác do Chủ tịch UBND huyện giao
2.1.2 Cơ cấu tổ chức của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Sông Mã
Ban Giám đốc gồm: Giám đốc và 1 phó Giám đốc Giám đốc BanQLDAĐTXD Huyện do Chủ tịch UBND huyện bổ nhiệm, miễn nhiệm, có tráchnhiệm quản lý, điều hành toàn bộ hoạt động của Ban QLDAĐTXD huyện Chịutrách trước UBND huyện, Chủ tịch UBND huyện và pháp luật về thực hiện chứcnăng, nhiệm vụ, quyền hạn của Ban QLDAĐTXD huyện
Phó Giám đốc Ban QLDAĐTXD Huyện do “Chủ tịch UBND huyện bổnhiệm, miễn nhiệm theo đề nghị của Giám đốc Ban QLDAĐTXD huyện, có tráchnhiệm giúp Giám đốc Ban về một số hoạt động của Ban, chịu trách nhiệm trướcGiám đốc Ban và trước pháp luật về nhiệm vụ được phân công Được Giám đốc
Trang 33Tổ kế toán tài chính
Tổ Quản lý
dự án
Tổ văn phòng, tổng hợp
ủy quyền thực hiện một số nhiệm vụ cụ thể theo quy định” (UBND Huyện Sông
Mã, 2019)
Sơ đồ 2.1 Cơ cấu tổ chức của Ban QLDAĐTXD Huyện Sông Mã
Kế toán trưởng Ban QLDAĐTXD Huyện do Chủ tịch UBND huyện bổnhiệm, miễn nhiệm theo đề nghị của Giám đốc Ban QLDAĐTXD huyện Chịu tráchnhiệm trong thực hiện nhiệm vụ trước Giám đốc và trước pháp luật theo quy địnhhiện hành
Ban QLDAĐTXD Huyện có 4 tổ chuyên môn: Tổ Kế toán tài chính, Tổ vănphòng, tổng hợp; Tổ Quản lý dự án; Tổ kỹ thuật; Tổ hỗ trợ sản xuất và giải phóngmặt bằng
Tổng số cán bộ, nhân viên của Ban hiện nay có 29 người, trong đó, BanGiám đốc có 3 người (1 Thạc sĩ và 2 đại học); tổ Kế toán Tài chính có 5 người(trình độ đại học); tổ Kỹ thuật có 7 người (6 đại học, 1 cao đẳng); tổ Quản lý dự án
có 7 người (trình độ đại học); tổ Giải phóng mặt bằng có 5 người (3 đại học và 2cao đẳng); tổ Văn phòng, tổng hợp có 2 người (1 đại học và 1 cao đẳng)
Trang 34Bảng 2.1 Tình hình nhân sự của Ban QLDA ĐTXD huyện Sông Mã tính đến tháng
Nguồn: Ban QLDA ĐTXD huyện Sông Mã
2.1.3 Kết quả tài chính của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Sông Mã giai đoạn 2018-2020
Ban QLDAĐTXD Huyện Sông Mã có nguồn từ chi phí quản lý dự án tương
đối lớn Nguồn từ chi phí quản lý dự án của năm 2020 tăng gấp đôi so với năm
2019 mặc dầu tình hình dịch bệnh hoành hành trong năm nhưng công tác quản lý dự
án của Ban vẫn không bị ảnh hưởng nhiều
Mặc dù là một đơn vị sự nghiệp công lập nhưng nguồn thu từ hoạt động dịch
vụ tư vấn của Ban hàng năm chưa nhiều Về cơ bản, Ban chủ yếu dựa vào nguồn từchi phí quản lý dự án Bên cạnh đó, nguồn kinh phí từ năm trước chuyển sang củaBan khá lớn do Ban chưa thực hiện trích lập các quỹ phát triển sự nghiệp quỹ bổsung thu nhập, quỹ khen thưởng phúc lợi nên nguồn kinh phí chuyển sang năm saucủa Ban khá lớn
Tổng nguồn chi năm 2018 và 2019 của Ban là hơn 9 tỷ đồng và năm 2020 làhơn 11 tỷ đồng Tổng chi của Ban gồm cả chi thường xuyên, chi không thường xuyên
và trích lập các quỹ năm 2018 hơn 4 tỷ đồng, năm 2019 hơn 6 tỷ và năm 2020 là hơn
Trang 354 tỷ đồng Chi thường xuyên của Ban chiếm từ 50 đến gần 80% tổng chi, trong đóchủ yếu là chi lương Chi không thường xuyên của Ban phục vụ cho mua sắm tài sản,trang thiết bị, sửa chữa tài sản cố định và một số hoạt động khác Các hoạt động thựchiện chức năng, nhiệm vụ của Ban đã góp phần làm cải thiện thu nhập bình quân đầungười của viên chức và người lao động tại Ban Thu nhập bình quân đầu người/nămcủa viên chức và người lao động tại Ban hiện nay là 68 triệu đồng
Bảng 2.2: Kết quả tài chính của Ban giai đoạn 2018- 2020
Đơn vị tính: triệu đồng
Nguồn: Ban QLDA ĐTXD huyện Sông Mã
2.2 Thực trạng chất lượng thi công xây dựng công trình được kiểm soát tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Sông Mã giai đoạn 2018-2020
2.2.1 Các công trình đầu tư xây dựng tại Ban Quản lý dự án giai đoạn 2018-2020
Ban QLDAĐTXD huyện Sông Mã là Ban công trình tương đối nhiều, tổng
số dự án mà Ban quản lý trong giai đoạn 2018-2020 là 214 công trình Tuy nhiên sốcông trình giảm tương đối nhiều trong năm 2019 và năm 2020
Trong số công trình xây dựng mà Ban quản lý, số công trình dân dụng chiếm
Trang 36tỷ lệ lớn nhất, tổng số công trình dân dụng như trường học, nhà văn hóa, trạm y tếtrong 3 năm 2018-2020 là 151 công trình, chiếm 70% tổng số công trình Ban đangquản lý Ngoài ra còn một số công trình nông nghiệp nông thôn chiếm 24% Cáccông trình nông nghiệp nông thôn là những công trình thủy lợi nhỏ như kè, đậpngăn nước, kênh thoát nước Ban cũng quản lý một số công trình giao thông vàcông nghiệp nhưng số lượng không đáng kể
Bảng 2.3: Khái quát đầu tư xây dựng công trình do Ban QLDAĐTXD huyện Sông
Công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn 18 14 21 53
II Phân loại công trình theo quy mô dự án
Nguồn: Ban QLDA ĐTXD huyện Sông Mã
Nhìn chung, các công trình mà Ban đang quản lý có quy mô không lớn,thường là các công trình dân dụng trên địa bàn huyện và ở các xã nên tổng mức đầu
tư thường không lớn, thuộc dự án nhóm C
Tổng mức đầu tư của các công trình tại Ban QLDAĐTXD huyện Sông Mãtrong giai đoạn 2018-2020 là 387 tỷ đồng, chia theo năm: năm 2018 đạt 154 tỷđồng, năm 2019 là 105 tỷ đồng, năm 2020 là 127,5 tỷ đồng
Bảng 2.4: Tổng mức đầu tư các công trình tại Ban QLDA ĐTXD huyện Sông Mã
Đơn vị: Triệu đồng
Nội dung Năm 2018 Năm 2019 Năm 2020 Tổng
Tổng 154.711,6 104.792,0 127.522,6 387.026,2
Trang 37Công trình dân dụng 121.123,7 45.080,7 42.240,4 208.444,8
Công trình hạ tầng kỹ thuật 0,0 0,0 2.900,0 2.900,0Công trình giao thông 1.850,0 27.387,1 13.500,0 42.737,1Công trình nông nghiệp và phát
triển nông thôn 31.737,9 32.324,2 66.880,2 130.942,3
Nguồn: Ban QLDAĐTXD huyện Sông Mã
Giá trị tổng mức đầu tư công trình dân dụng là nhiều nhất, tổng cả giai đoạn2018-2020 là 208,4 tỷ đồng, chiếm 53% tổng mức đầu tư công trình Ban quản lýtrong cả giai đoạn, trong đó năm 2018 nhiều nhất, đạt 121 tỷ đồng Năm 2019 và
2020, tổng mức đầu tư giảm do số công trình giảm còn ½ so với năm 2018 Tiếpđến là tổng mức đầu tư công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn là gần 131
tỷ, chiếm 33,8% tổng mức đầu tư trong cả giai đoạn
2.2.2 Chất lượng thi công xây dựng công trình được kiểm soát bởi Ban Quản lý dự án
Đánh giá chung các công trình xây dựng do Ban QLDAĐTXD huyện Sông
Mã quản lý, về cơ bản, các công trình đã đảm bảo thi công theo các quy phạm, quytrình thi công và nghiệm thu hiện hành Hầu hết, chất lượng công trình cơ bản đạtyêu cầu kỹ thuật, trong quá trình thi công có những sai sót nhưng đã kịp thời pháthiện, có biện pháp khắc phục và tiến hành sửa chữa, đáp ứng được yêu cầu kỹ mỹthuật công trình, hiệu quả sau đầu tư
Tuy nhiên, một số công trình có những vấn đề chất lượng sau thi công, chothấy có những hạn chế về chất lượng thi công công trình Bảng 2.4 là tổng hợp một
số vấn đề chất lượng thi công một số công trình do Ban QLDAĐTXD huyện Sông
Mã quản lý qua dữ liệu sau thi công công trình
Thí dụ, công trình dân dụng Nhà văn hóa bản Cang Cói, xã Huổi Một: bêncạnh việc đáp ứng hầu hết các tiêu chuẩn chất lượng trong thi công thì công trìnhnày có một số vấn đề phát sinh sau thi công thiếu khối lượng gạch xây tường thuhồi, lát đá bậc tam cấp Sau thi công có một số việc phải khắc phục lại, nhằm đảmbảo an toàn, mỹ quan công trình; sau thi công đã xuất hiện vết nứt, gãy sân bê tông
Trang 38sau mùa mưa Thí dụ khác là công trình nhà lớp học bản Huổi Lán, xã Pú Bẩu: bêncạnh việc đáp ứng hầu hết các tiêu chuẩn chất lượng trong thi công thì sau thi công,công trình bị lún rãnh thoát nước ngoài nhà và bề mặt sân bê tông bị đọng nước.Một thí dụ nữa về công trình dân dụng là công trình trụ sở HĐND, UBND,UBMTTQ xã Mường Lầm: công trình đã đáp ứng hầu hết các tiêu chuẩn chất lượngtrong thi công, tuy nhiên vẫn còn một sai sót trong thi công như thi công sai vị trínhà để xe so với hồ sơ thiết kế; trong thi công thiếu khối lượng hoa sắt cửa, lan canthép hộp, granito nền sàn theo hồ sơ thiết kế
Bên cạnh công trình dân dụng, công trình nông nghiệp và phát triển nôngthôn về cơ bản cũng đáp ứng nhiều tiêu chuẩn chất lượng trong thi công và đượcnghiệm thu tương đối đúng tiến độ đề ra Tuy nhiên, một số công trình vẫn cónhững sai sót trong thi công làm chậm tiến độ nghiệm thu và sai sót sau thi công.Thí dụ, công trình nước sinh hoạt bản Ten, xã Chiềng Phung đã xuất hiện các vấn
đề trong thi công như không lập tiến độ chi tiết thi công xây dựng, kế hoạch thínghiệm; thi công thiếu khối lượng hạng mục đường ống dẫn nước, sai kích thướcđường ống theo hồ sơ thiết kế; sau thi công phải sửa chữa do rò rỉ nước Thí dụkhác là công trình thủy lợi phai Pang bản Củ, xã Đứa Mòn có một số vấn đề trongthi công như không lập tiến độ chi tiết thi công xây dựng, kế hoạch thí nghiệm; thicông chiều dài kênh tưới còn bị thiếu do vướng mặt bằng, chiều dày lớp vật liệu lótcòn thiếu; kích thước, bề mặt ván khuôn chưa đáp ứng điều kiện thi công; thi côngthiếu khối lượng hạng mục kênh dẫn nước theo hồ sơ thiết kế Những vấn đề này đãphải có thời gian khắc phục nên ảnh hưởng đến tiến độ nghiệm thu và chất lượngcông trình sau thi công
Trang 39Bảng 2.5: Chất lượng thi công một số công trình do Ban QLDAĐTXD huyện Sông
Mã quản lý TT
Công trình Các tiêu chuẩn chất lượng đảm bảo
trong thi công
Vấn đề chất lượng trong và sau thi công
- Một số việc phải khắcphục lại sau thi côngnhằm đảm bảo an toàn,
mỹ quan công trình
- Xuất hiện vết nứt, gãysân bê tông sau mùamưa
- Thi công phần thân đáp ứng yêu cầutheo hồ sơ thiết kế, đã thực hiện cácbiện pháp đảm bảo an toàn trong laođộng, sản xuất, các kết quả thí nghiệmđáp ứng yêu cầu nghiệm thu, chuyểngiai đoạn thi công
- Thi công phần hoàn thiện đáp ứng yêucầu kỹ thuật, mỹ quan công trình
- Lún rãnh thoát nướcngoài nhà
- Bề mặt sân bê tông bịđọng nước
- Thi công phần thân đáp ứng yêu cầutheo hồ sơ thiết kế, đã thực hiện cácbiện pháp đảm bảo an toàn trong laođộng, sản xuất, các kết quả thí nghiệmđáp ứng yêu cầu nghiệm thu, chuyển
Sau thi công, quan sátcủa cán bộ kỹ thuật củaBan cho thấy thi côngsai có sai lệch đáng kể ở
vị trí nhà để xe so với hồ
sơ thiết kế
Trang 40giai đoạn thi công.
- Thi công phần hoàn thiện đáp ứng yêucầu kỹ mỹ quan công trình
2 Công trình giao thông
Đường
- Nền đường: thi công đáp ứng yêu cầu
kỹ thuật, cao độ, biện pháp thi công
- Mặt đường: Đáp ứng yêu cầu chỉ dẫn
kỹ thuật đối với mặt đường BTXM, quytrình thi công, lấy mẫu được kiểm soát,kết quả ép mẫu thí nghiệm đáp ứng yêucầu nghiệm thu
- Cống thoát nước: Cơ bản thi côngđúng hồ sơ thiết kế, có biện pháp đảmbảo an toàn lao động, đảm bảo giaothông liên tục, kết quả kiểm tra, ép mẫuđáp ứng yêu cầu chuyển giai đoạn thicông, yêu cầu nghiệm thu hoàn thànhcông việc xây dựng
Sau khi công, hiện trangcho thấy bề mặt vánkhuôn ống cống chưađáp ứng yêu cầu mỹthuật; bị rỗ bề mặt cấukiện do công tác đầm bêtông còn chưa được kỹ Tiến độ thi công chậm
do mở rộng ngã ba đầutuyến kết nối với quốc lộ
do không đáp ứng yêucầu kỹ thuật đấu nối củaTổng cục Đường bộ
3 Công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn
- Thi công đập đầu mối, bể lắng, bể cắt
áp cơ bản đảm bảo chất lượng, khốilượng, kỹ mỹ thuật
- Thi công đường ống cơ bản đáp ứngyêu cầu, trong quá trình thực hiện cònvướng mắc nhưng đã kịp thời phát hiện,khắc phục kịp thời
Sau thi công phải sửachữa do rò rỉ nước
Chiều dài kênh tưới còn
bị thiếu do vướng mặtbằng, chiều dày lớp vậtliệu lót còn thiếu
Nguồn: Ban QLDAĐTXD huyện Sông Mã
Một số công trình giao thông xây dựng đường giao thông đến điểm dân cư đãđảm bảo các tiêu chuẩn chất lượng như mặt đường áp ứng yêu cầu chỉ dẫn kỹ thuật