Đường lối, chính sách đối ngoại trong thời kỳ đổi mới của Đảng và Nhànước Lào cũng như các vấn đề liên quan đã được nhiều người quan tâm nghiêncứu trực tiếp hoặc gián tiếp với những khía
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Từ Đại hội IV năm 1986, Đảng Nhân dân Cách mạng Lào khởi xướng vàlãnh đạo công cuộc đổi mới đất nước.Hai mươi năm qua, sự nghiệp đổi mới củaCộng hòa Dân chủ nhân dân Lào đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩaquan trọng Đường lối, chính sách đối ngoại là một bộ phận trong toàn bộ đườnglối, chính sách nói chung của một chủ thể quyền lực chính trị Là sự tiếp tục củachính trị đối nội, chính sách đối ngoại có mục tiêu góp phần bảo vệ và nâng cao
vị trí của quốc gia trên trường quốc tế Việc đề ra và thực thi chính sách đốingoại như thế nào đều có ảnh hưởng tới hoà bình, ổn định và phát triển của mỗiquốc gia, cũng như sự hưng vong của mỗi dân tộc Vì vậy cũng giống như cácchủ thể nắm quyền lực chính trị ở các nước khác, trong tổng thể đường lối vàchính sách của mình, Đảng và Nhà nước Lào luôn rất quan tâm tới chính sáchđối ngoại Trong sự cạnh tranh ngày càng gay gắt về mặt kinh tế và khoa học -công nghệ trên thế giới, mọi mặt của đời sống chính trị, kinh tế, xã hội của mỗiquốc gia đang diễn ra những chuyển biến quan trọng
Thực hiện Nghị quyết Đại hội IV (1986) của Đảng nhân dân cách mạngLào về công tác đối ngoại theo tư duy mới, các bộ tộc Lào đã cố gắng tạo lậpmôi trường hoà bình nhằm phục vụ hai nhiệm vụ chiến lược là xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc, thực hiện nghĩa vụ quốc tế của mình, phối hợp đấu tranh hướng tớibiện pháp giải quyết về mặt chính trị đúng đắn các vấn đề quốc tế có liên quan,góp phần củng cố hoà bình, ổn định ở Đông Nam Á, đóng góp vào sự nghiệpchung của nhân dân thế giới vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xãhội Trong sự nghiệp đổi mới, địa vị của đất nước Lào trên trường quốc tế ngàycàng được củng cố và tăng cường Quan hệ quốc tế, nhất là về mặt kinh tế được
Trang 2mở rộng, do đó từng bước kết hợp được sức mạnh của dân tộc với sức mạnh củathời đại để phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội Đúng như Đảng và Nhànước Lào đã khẳng định: Nguyện vọng tha thiết của nhân dân các bộ tộc Lào làđoàn kết với các dân tộc trên thế giới Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào tiếp tụcthực hiện một cách nhất quán chính sách đối ngoại hoà bình, độc lập, hữu nghịtốt với tất cả các nước, không phân biệt chế độ chính trị, xã hội khác nhau, trên
cơ sở nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền của nhau, bình đẳng đôi bên cùng
có lợi, góp phần cùng với các dân tộc trên thế giới trong sự nghiệp đấu tranh vìhoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội"
Thế giới ngày nay đang vận động, biến đổi rất nhanh chóng, phức tạp và khólường Sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của các bộ tộc Lào đang đứngtrước những vận hội mới, nhưng cũng đang đối diện với không ít thách thức tolớn về nhiều mặt Nhiệm vụ của công tác đối ngoại trong điều kiện hội nhậpquốc tế hiện nay là phải bám sát sự biến động của tình hình trong nước và quốc
tế để đề ra chính sách đối ngoại có hiệu quả, nhằm phục vụ đắc lực cho sựnghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Lào hướng tới mục tiếu "dân giàu, nướcmạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh" Việc nghiên cứu để nắm được quátrình hình thành và phát triển đường lối, chính sách đối ngoại đổi mới của nướcCộng hòa dân chủ nhân dân Lào là một trong những vấn đề có ý nghĩa lý luận vàthực tiễn cấp bách trong giai đoạn hiện nay Xuất phát từ nhận thức đó em chọn
đề tài: "Chính sách đối ngoại trong thời kỳ đổi mới của nước Cộng hoà Dân chủ nhân dân Lào từ năm 1986 đến nay" làm tiểu luận kết thúc môn học
Chính sách công
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
Trang 3Đường lối, chính sách đối ngoại trong thời kỳ đổi mới của Đảng và Nhànước Lào cũng như các vấn đề liên quan đã được nhiều người quan tâm nghiêncứu trực tiếp hoặc gián tiếp với những khía cạnh khác nhau.Những nội dung cơbản về chính sách đối ngoại và hoạt động đối ngoại của Đảng, Nhà nước Làođược thể hiện rõ nét trong văn kiện Đảng, các sách và bài viết, bài phát biểu củacác đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước Lào
Trong thời kỳ đổi mới, khi nghiên cứu về chính sách và quan hệ đối ngoạikhông thể không đề cập các văn kiện như: Văn kiện Đại hội III Đảng Nhân dâncách mạng Lào Lào (Nxb Nhà in quốc gia Lào, 1982); Văn kiện Đại hội IV ĐảngNhân dân cách mạng Lào (Nxb Nhà in quốc gia Lào, 1986); Nghị quyết của BanChấp hành Trung ương 5 khoá IV (1988); Chuyển xuống nông thôn và mở rộngquan hệ với nước ngoài - Nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương 7 khoá IV(1989); Văn kiện Đại hội V Đảng Nhân dân cách mạng Lào ( Nxb Quốc gia Lào,1991); Nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương 5 khoá V (1992); Văn kiệnĐại hội VI Đảng Nhân dân cách mạng Lào (Nxb Quốc gia Lào, 1996); 5 kinhnghiệm của Đảng Nhân dân cách mạng Lào từ sự lãnh đạo đổi mới ( Ban Tuyênhuấn Trung ương, 2000); Văn kiện Đại hội VII Đảng Nhân dân cách mạng Lào(Nxb Quốc gia Lào, 2001); Hiến pháp của Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào (sửađổi, bổ sung); Luật pháp về sự quản lý địa phương (2003); Văn kiện Đại hội VIIIĐảng Nhân dân cách mạng Lào
Quan hệ Việt - Lào, Lào - Việt (Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1993);
GS Lương Ninh - PGS Nguyễn Đình Vỳ - PGS Đinh Ngọc Bảo: Đất nước Làolịch sử và văn hoá (Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1996); PGS.TS NguyễnXuân Sơn và Th.S Thái Văn Long: Quan hệ đối ngoại của các nước ASEAN(Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1997); Đề tài khoa học cấp Bộ: Quan hệ giữa
Trang 4Việt Nam và Lào trong giai đoạn hiện nay của Viện Quan hệ quốc tế, Học việnChính trị quốc gia Hồ Chí Minh (Hà Nội, 2000); Nguyễn Văn Lung: Một số vấn
đề về quan hệ giữa hai nước Việt Nam - Lào (Tiểu luận tốt nghiệp lý luận chínhtrị cao cấp lớp Ban Tổ chức Trung ương khoá 1999-2001); Dương Thị Huệ(2004): Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo thực hiện đường lối đối ngoại trongnhững năm đổi mới từ 1991-2001 (Luận văn thạc sĩ Lịch sử, Học viện Chính trịquốc gia Hồ Chí Minh); Ngô Chí Nguyện (2005): Quá trình hoạch định và thựcthi đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta từ 1991 đến nay(Luận văn thạc sĩ Khoa học chính trị, Học viện Chính trị quốc gia Hồ ChíMinh)
Các công trình và các bài viết nói trên, dưới góc độ và cách tiếp cận khácnhau đã đề cập, phân tích từng mặt, từng khía cạnh của đường lối, chính sách đốingoại đổi mới của Đảng và Nhà nước Lào; đồng thời nêu ra những bài học kinhnghiệm lãnh đạo đổi mới chính sách đối ngoại của Việt Nam, có giá trị thamkhảo hữu ích khi nghiên cứu có một cách tiếp cận, phạm vi nghiên cứu và sựđánh giá khác nhau Song, nhìn chung đều nhấn mạnh yêu cầu tất yếu của việcđổi mới mạnh mẽ chính sách đối ngoại của Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào nóiriêng và của các nước nói chung nhằm hội nhập với khu vực và thế giới mộtcách hiệu quả Mặt khác, các công trình, bài viết cũng nêu bật những thành tựucùng với những khó khăn, hạn chế trong quá trình tiến tới chính sách đối ngoạicủa Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào Trong phạm vi nghiên cứu và cách tiếp cậndưới góc độ của khoa học chính trị học, đề tài tiểu luận này mong muốn gópthêm một tiếng nói trong việc nghiên cứu, đánh giá về quá trình hình thành ,những kết quả của việc thực hiện đường lối, chính sách đối ngoại của CHDCND
Trang 5Lào trong điều kiện hội nhập quốc tế hiện nay và xu hướng vận động của nónhững năm tới
3 Mục đích, nhiệm vụ của tiểu luận
3.1 Mục đích nghiên cứu:
Góp phần làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn, sự hình thành hoàn thiện, pháttriển đường lối, chính sách đối ngoại của nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Làotrong điều kiện hội nhập quốc tế hiện nay, từ đây nêu và đánh giá đúng nhữngthành tựu và hạn chế của việc thực hiện đường lối, chính sách đó, đề xuất một sốkiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại của Đảng và Nhà nước Làotrong những năm tới
3.2.Nhiệm vụ của tiểu luận
Làm rõ quá trình hình thành và phát triển của đường lối, chính sách đốingoại của Đảng và Nhà nước Lào trong thời kỳ đổi mới Đánh giá kết quả việcthực hiện chính sách đối ngoại trong điều kiện hội nhập quốc tế, chỉ ra nhữngnguyên nhân của thành tựu và hạn chế chủ yếu
Đề xuất một số kiến nghị đối với công tác đối ngoại của Đảng và Nhànước Lào nhằm thúc đẩy tiến trình hội nhập quốc tế trong những năm tới
Việc nghiên cứu đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nướcLào được nhìn nhận, phân tích và đánh giá dưới góc độ của khoa học chính trịhọc
4 Phạm vi nghiên cứu
Việc nghiên cứu chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước Lào có thểtiếp cận dưới nhiều góc độ khác nhau về mặt thời gian, không gian và nội dung.Song đề tài này tập trung nghiên cứu chính sách đối ngoại của Cộng nhòa dânchủ nhân dân Lào từ Đại hội Đảng nhân dân cách mạng Lào lần thứ VI (1996)
Trang 6đến nay Đại hội VI với tính cách một dấu mốc bước ngoặt trong đường lối,chính sách đối ngoại đổi mới do Đảng nhân dân cách mạng Lào khởi xướng từĐại hội IV (1986) Tuy nhiên, trong tính hệ thống của nó, đề tài có liên hệ, phântích chính sách đối ngoại từ Đại hội IV và việc thực hiện chính sách đó như lànền móng ban đầu của quá trình đổi mới đường lối, chính sách đối ngoại củaĐảng và Nhà nước Lào trong điều kiện hội nhập quốc tế
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Để nghiên cứu đề tài này, tác giả dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng và Nhà nước Lào về dân tộc
-và thời đại, về các mối quan hệ quốc tế -và về đường lối, chính sách đối ngoại.Đây là cơ sở lý luận quan trọng nhất định hướng quá trình thực hiện đề tài tiểuluận
Về phương pháp nghiên cứu, tiểu luận sử dụng phương pháp luận của chủnghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp chặt chẽ các phương phápphân tích, tổng hợp thống kê, khảo sát văn bản, kết hợp giữa lý luận với thựctiễn, lịch sử và lôgíc
6 Những đóng góp mới của tiểu luận
Tiểu luận kế thừa những kết quả nghiên cứu của các tác giả đi trước, từ đóphân tích chính sách đối ngoại của nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào thời kỳđổi mới một cách lôgíc, hệ thống và luận giải dưới góc độ của khoa học chính trị.Tiểu luận đi sâu phân tích, làm rõ chính sách đối ngoại của nước Cộng hòa dânchủ nhân dân Lào trong điều kiện hội nhập quốc tế hiện nay, góp phần tổng kếtviệc thực hiện đường lối đối ngoại đổi mới của Đảng và Nhà nước Lào trong 20năm qua Đồng thời, trên cơ sở phân tích tình hình trong nước và quốc tế hiệnnay và những năm sắp tới, tiểu luận đề xuất một số kiến nghị đối với việc tăng
Trang 7cường hiệu quả công tác đối ngoại của Đảng và Nhà nước Lào trong điều kiệntừng bước đi sâu hội nhập kinh tế quốc tế
7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của tiểu luận
Tiểu luận góp phần làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận và thực tiễn choviệc tiếp tục đổi mới tư duy đối ngoại và chính sách đối ngoại của nước Cộnghòa dân chủ nhân dân Lào trong điều kiện hội nhập quốc tế Những kiến nghịđược đề xuất trong tiểu luận sẽ góp phần nhất định vào thúc đẩy sự nghiệp đổimới nói chung và đổi mới chính sách đối ngoại nói riêng tiếp tục hoàn thiện,phát triển Tiểu luận còn có thể dùng làm tài liệu tham khảo đối với những aiquan tâm tìm hiểu về đường lối đổi mới nói chung và đường lối, chính sách đốingoại đổi mới nói riêng của Đảng và Nhà nước Lào
8 Kết cấu của tiểu luận
Kết cấu của bài tiểu luận gồm ba phần: mở đầu, nội dung và kết luận.Trong đó phần nội dung gồm ba chương
Chương 1: Một số vấn dề lý luận chung về chính sách công và chính sáchđối ngoại của nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào
Chương 2: Thực tiễn việc thực hiện chính sách đối ngoại của nước cộnghòa dân chủ nhân dân Lào trong thời kỳ đổi mới từ 1986 đến nay
Chương 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của chính sách đốingoại của nước cộng hòa dân chủ nhân dân Lào trong những năm tiếp theo
Trang 8NỘI DUNG
Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHÍNH SÁCH CÔNG VÀ CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI CỦA NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
1.1.MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHÍNH SÁCH CÔNG
1.1.1.Khái niệm, vị trí thực hiện chính sách công trong quy trình chính sách
1.1.1.1.Khái niệm về chính sách
Chính sách là thuật ngữ được sử dụng rộng rãi trong đời sống kinh tế xãhội, khái niệm chính sách được thể hiện với các cách hiểu khác nhau:
Chính sách là những sách lược và kế hoạch cụ thể nhằm đạt mục đích nhấtđịnh dựa vào đường lối chính trị chung và tình hình thực tế đề ra
Chính sách là các chủ trương và các biện pháp của một đảng phái, mộtchính phủ trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội
Chính sách là phương thức hành động được chủ thể khẳng định và thựchiện nhằm giải quyết những vấn đề đặt ra trong đời sống hiện tại
1.1.1.2.Khái niệm chính sách công
Chính sách công là một trong những vấn đề quan trọng của chính trị, tuynhiên cho đến nay ở Việt Nam cũng như trên thế giới, nhận thức về vấn đề nàyvẫn chưa thực sự thống nhất
Ở nước ta, chính sách công thường được hiểu là chính sách, với nghĩa hẹp
là những chủ trương cụ thể của Nhà nước trong một lĩnh vực nào đó Một số
công trình đã cố gắng đưa ra quan niệm về chính sách: “Chính sách là những chuẩn tắc cụ thể để thực hiện đường lối, nhiệm vụ; chính sách được thực hiện
Trang 9trong một thời gian nhất định, trên những lĩnh vực cụ thể nào đó Bản chất, nội dung và phương hướng của chính sách tùy thuộc vào tính chất của đường lối, nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội…” Các nhà nghiên cứu có cách tiếp cận cụ thể hơn: “Chính sách công là chương trình hành động hướng đích của chủ thể nắm hoặc chi phối quyền lực công cộng…Đó là chương trình hoạt động được suy tính một cách khoa học, liên quan với nhau một cách hữu cơ và nhằm những mục đích tương đối cụ thể, chủ thể hoạch định chính sách công nắm quyền lực nhà nước, chính sách công bao gồm những gì được thực sự thi hành chứ không phải chỉ những là tuyên bố”.
Như vậy, về cơ bản, các định nghĩa về chính sách công tập trung vàochính sách quốc gia – những chương trình hành động của nhà nước nhằm đạtđược các mục tiêu nhất định Các chính sách khác nhau về phạm vi, tính phứctạp, mục tiêu ra quyết định, cách lựa chọn và tiêu chuẩn quyết định Các chínhsách cũng được đề ra và thực hiện ở những cấp độ khác nhau, từ những quyếtđịnh mang tính tương đối ngắn hạn đến những quyết định có tính chiến lược cóảnh hưởng đến quốc kế dân sinh Vì vậy, chính sách cần được hiểu một cáchuyển chuyển
Theo nghĩa rộng chính sách công bao gồm: những việc Nhà nước định làmhoặc không định làm Điều đó có nghĩa là không phải mọi mục tiêu của chínhsách công đều dẫn tới hành động, mà nó có thể là yêu cầu của chủ thể khôngđược hành động Chính sách tác động đến các đối tượng của chính sách - lànhững người chịu sự tác động hay điều tiết của chính sách Phạm vi điều tiết củamỗi chính sách rộng hay hẹp tùy theo nội dung của từng chính sách Có thể chiathành đối tượng trực tiếp và đối tượng gián tiếp Chính sách công được Nhà
Trang 10nước đề ra nhằm phục vụ lợi ích chung của cộng đồng hoặc của quốc gia, gắnvới việc phân phối và sử dụng các nguồn lực công của Nhà nước.
Khái quát lại, Chính sách công là quyết định của các chủ thể quyền lực Nhà nước, nhằm quy định mục đích, cách thức và chế định hành động của những đối tượng liên quan, để giải quyết những vấn đề nhất định mà xã hội đặt
ra Đó là tổng thể các chuẩn mực, biện pháp, thủ thuật mà Nhà nước sử dụng để quản lý xã hội.
1.1.1.3.Khái niệm thực hiện chính sách công
Thực hiện chính sách công là giai đoạn chính trong quy trình chính sách ,giai đoạn các chính sách đi vào cuộc sống Các chính sách được hoạch định xuấtphát từ yêu cầu khách quan của cuộc sống , từ những nhu cầu của xã hội và củanhân dân Thực hiện chính sách là quá trình giải quyết những nhu cầu đó, đemlại những biến đổi trên các lĩnh vực của đời sống xã hội nhằm phục vụ lợi íchcủa nhân dân Đó là chuỗi các hành động và biện pháp cụ thể để thi hành mộtquyết định chính sách đã được thông qua
Về thực chất đó là quá trình chuyển những tuyên bố trên giấy tờ của chínhquyền về các loại dịch vụ, mục tiêu, đối tượng, phương thức thành những hànhđộng nhất định nhằm phân phối lợi ích từ tuyên bố Trong quá trình thực hiệnchính sách, các nguồn lực về tài chính công nghệ, con người được đưa vào sửdụng một cách có định hướng Nói cách khác đây là quá trình kết hợp giữa yếu
tố con người với các nguồn lực này một cách có hiệu quả theo những mục tiêu
đề ra
Từ đó ta có thể có khái niệm thực hiện chính sách: Thực hiên chính sách
là giai đoạn biến các ý đồ chính sách thành những kết quả thực tế thông qua hoạt
Trang 11động có tổ chức của các cơ quan trong bộ máy nhà nước , nhằm đạt tới mục tiêu
đề ra
1.1.1.4.Vị trí của thực hiện chính sách công
Các chính sách là sản phẩm tư duy con người, bản thân chúng không thayđổi được đời sống hiện thực Nó chỉ phát huy tác dụng thông qua hoạt động củacác chủ thể chính trị và hoạt động thực tiễn của quảng đại quần chúng nhân dân.Một chính sách dù được hoạch định tốt nhưng nếu không đưa ra thực hiện , hoặcthực hiện nhưng kết quả kém thì cũng không có ý nghĩa thực thi Đối với nhândân kết quả thực tế của chính sách là quan trọng hơn ý định ban đầu của chínhsách
Các chính sách được đưa ra nhằm giải quyết những vấn đề bức xúc màcuộc sống đặt ra và việc thực hiện các chính sách là nhằm tạo ra thay đổi trênlĩnh vực theo hướng các mục tiêu chính sách đề ra Vì vậy thực hiện chính sách
có ý nghĩa quyết định tới việc thành công hay thất bại của một chính sách Giaiđoạn này quan trọng vì:
Đã là quá trình thực hiện thi nội dung chính sách dưới tác động của nhiềuyếu tố Trong nhiều trường hợp những khó khăn nảy sinh trong quá trình triểnkhai sẽ dẫn tới sửa đổi mục tiêu và nội dung chính sách Các chính sách cũng cóthể bị biến dạng, thậm chí bị sai lệch hẳn với ý tưởng ban đầu thông qua việcthừa hành của bộ máy hành pháp
Thông tin nhận được trong quá trình triển khai chính sách sẽ giúp đánh giálại các mặt của quyết định chính sách và thay đổi nó sau này Sự vận động củachính sách từ lý thuyết sang giai đoạn triển khai cụ thể dẫn đến sự nhìn nhận lạiqua đánh giá và xây dựng lại chính sách Trên thực tế thực hiện chính sách được
Trang 12coi là giai đoạn tổng hợp của quy trình chính sách gồm hoạch định, thực hiện,đánh giá.
Tóm lại thực hiện chính sách là việc tiếp nối và chịu sự quy định củagai đoạn hoạc định chính sách , song không hoàn toàn lệ thuộc vào kết quả củacông tác hoạch định mà có vị trí độc lập riêng và có ý nghĩa quyết định với toàn
bộ quy trình chính sách
1.1.2.Những nội dung cơ bản của thực hiện chính sách công
1.1.2.1.Lựa chọn cơ quan thực hiện chính sách công
Cơ quan chủ chốt thực hiện chính sách: Các chính sách là phương tiệnquản lý của nhà nước , do đó việc thực hiện chính sách trước hết phải thuộc vềcác cơ quan nhà nước Mỗi chính sách cũng thường đề cập đến nhiều phạm vi vàchức năng quản lý xã hội nên sẽ có nhiều cơ quan đứng ra thực hiện Để pháthuy tính hiệu quả của chính sách thì cần có một cơ quan được ủy quyền thốngnhất các hoạt động của chính sách Cơ quan này có vai trò, trách nhiệm chínhtrong việc thực hiện chính sách, đó là cơ quan có khả năng thực hiện chính sách
có hiệu quả hơn hoặc cơ quan có vị thế cao hơn so với các cơ quan khác
Cơ quan phối hợp thực hiện chính sách: Đây là cơ quan góp phần thúc đẩyhoặc loại bỏ những tiêu cực trong thực hiện chính sách Để có thể hoàn thànhđược nhiệm vụ được giao các cơ quan này cần phải cóa đầy đủ các nguồn tàichính, nhân lực, vật lực cho việc triển khai thực hiện chính sách, phải có đủ thẩmquyền kỹ thuật chuyên môn để biến các mục tiêu thành các chương trình hànhđộng cụ thể, cơ quan này phải chịu trách nhiệm về những hoạt động của mình
Mối quan hệ phân công và phối hợp giữa các cơ quan thực hiện chínhsách: Phân công và phối hợp hoạt động là nguyên tắc cơ bản của tổ chức quản lýnhằm phát huy vai trò của từng bộ phận cũng như hiệu quả tổng hợp của toàn bộ
Trang 13hệ thống Yêu cầu là phải vừa phân công vừa phối hợp Phân công là để giữacác cơ quan không có sự trùng lặp chức năng, nhiệm vụ nhưng khi thực hiệnchức năng nhiệm vụ đó lại cần có sự phối hợp nhằm đảm bảo tập trung tạo nên
sự liên kết nhịp nhàng, ăn khớp và đồng bộ trong hoạt động của cả hệ thống đểđạt mục tiêu chung
Xác định đối tượng chịu tác động của chính sách: Đối tượng chịu tác độngcủa chính sách bao gồm cac cá nhân tổ chức mà việc thực hiện chính sách sẽ ảnhhưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến lợi ích của họ Chính sách nhà nước thường
có tác động trực thiếp hoặc gián tiếp đến một diện rất rộng các tầng lớp dân cưtrong xã hội theo các mức độ khác nhau Các đối tượng có thể tán thành hoặckhông tán thành chính sách, cụ thể đối tượng của chính sách có thể phục tùng,chấp nhận hoặc tích cực ủng hộ chính sách nào đó
1.1.2.2.Tuyên truyền giải thích chính sách
Các chính sách được ban hành đều có tác động đến nhận thức tư tưởng củanhững người có liên quan từ đó hình thành thái độ của họ đối với việc chấp hànhchính sách Trong nhận thức của mỗi một chủ thể đều không giống nhau vì vậynên đối với chính sách thì thái độ của các cá nhân cũng khác nhau Trong chínhsách thì việc tuyên truyền để mọi người cùng đi theo một con đường chung làyếu tố quan trọng đảm bảo cho việc thực hiện chính sách thắng lợi Do đó các cơquan nhà nước phải tuyên truyền, chuẩn bị dự luận cho việc thực hiện chính sách
để mọi người hiểu và đồng tình ủng hộ
Phải huy động được sự ủng hộ chính trị về mọi mặt để mọi người chấpnhận nó với nhiệt tình cao Phải hướng tới tuyên truyền vào các đối tượng thựchiện, các bên có liên quan đến chính sách và nên tiến hành tuyên truyền cho cácđối tượng còn nghi ngờ và hiểu sai chính sách Ngoài ra phải lôi kéo những
Trang 14người có khả năng cung cấp cơ sở vật chất cho việc thực hiện chính sách Đồngthời kết hợp các hoạt động tuyên truyền , phổ biến chính sách với việc vận độngcác đối tượng.
1.1.2.3.Triển khai thực hiện chính sách
Mục đích của giai đoạn tổ chức thực hiện chính sách là biến ý đồ chủ quan
về chính sách thành thực tế khách quan, biến chủ trương đường lối, pháp luật củanhà nước thành hành động tự giác của quần chúng Để thực hiện được tốt chínhsách thì chúng ta cần làm tốt các yêu cầu sau:
Có kế hoạch thực hiện chu đáo: để thực hiện chính sách một cách có hiệuquả thì trước hết chúng ta phải xây dựng được kế hoạch một cách cụ thể ở tất cảcác nội dung cần triển khai Đặc biệt kế hoạch này cần được phổ biến và phâncông cụ thể cho các đối tượng nhất định để hoàn thành tốt nhiệm vụ dề ra trongchính sách
Cần phát huy tính chủ động trong tổ chức thực hiện trong quá trình thựchiện chính sách thì chúng ta luôn có những yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiệnchính sách Do đó người lãnh đạo cần phải có sự chủ động trong việc thực hiệnchính sách ở các địa phương khác nhau
Cần phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị tham gia thựchiện chính sách trong giai đoạn này thì việc có ý nghĩa quan trọng là phải độngviên được cao nhất và sử dụng tổng hợp sức người, sức của để thực hiện chínhsách Thực hiện chính sách là nhiệm vụ của các cơ quan hành chính nhà nướcnhưng đó cũng là nhiệm vụ của các cá nhân và tổ chức có kiên quan đến lĩnh vực
mà chính sách điều chỉnh
Triển khai thực hiện chính sách là giai đoạn tạo ra bước ngoặt cách mạngthông qua các hành động thực tiễn nhưng cũng đầy khó khăn, phức tạp trong
Trang 15thực tiễn, có ý nghĩa quyết định đối với sự thành bại của một chính sách Giaiđoạn này là giai đoạn rất khó khăn do phải thực hiện chính sách này trong thực tếvới những điều kiện tại các địa điểm khác nhau Đồng thời để đảm bảo chínhsách được thực hiện thì phải không ngừng đấu tranh chống mọi hành vi đi ngượclại chính sách đã được coi là đúng.
Cần có sự phối hợp thực hiện các chính sách: để đạt được hiệu quả cao thìchúng ta cần có sự liên kết các hoạt động của con người, bộ phận, phân hệ và hệthống riêng rẽ nhằm thực hiện có kết quả và hiệu quả các mục tiêu chung của tổchức
Giải quyết mâu thuẫn trong quá trình thực hiện chính sách: các chính sáchđược đề ra đều nhằm đảm bảo lợi ích cho các nhóm người nhất định trong xã hộiđồng thời nó cũng gây ảnh hưởng đến các nhóm lợi ích khác trong xã hội Dovậy mỗi chính sách đề ra cần phải tính đến các yếu tố đó để đảm bảo được sự ổnđịnh trong xã hội
1.2.CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI CỦA NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO TRONG THỜI KỲ ĐỔIỚI TỪ NĂM 1986 ĐẾN NAY
1.2.1.Cơ sở lý luận thực hiện chính sách đối ngoại
Đường lối, chính sách đối ngoại đổi mới của Đảng và Nhà nước Lào đượcxây dựng và thực thi trên cơ sở di sản lý luận quan trọng, đó là chủ nghĩa Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về quan hệ quốc tế và tư duy ngoại giao truyềnthống của nhân dân các bộ tộc Lào Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh là cơ sở lý luận đầu tiên của đường lối, chính sách đối ngoại của Lào trongthời kỳ đổi mới có thể khái quát ở bốn điểm chính:
Thứ nhất: một trong những tư tưởng quan trọng trong chính sách đối ngoạicủa Lênin là đề cao quyền dân tộc tự quyết Với sự nhận thức đúng đắn các quy
Trang 16luật của thời kỳ quá độ, để góp phần đấu tranh cho hoà bình và tiến bộ của nhânloại, Lênin đã đề ra cương lĩnh dân tộc, trong đó Người khẳng định tất cả cácquốc gia dù lớn hay nhỏ, giầu hay nghèo đều có quyền bình đẳng ngang nhautrên tất cả các lĩnh vực, mỗi quốc gia dân tộc đều có quyền tự quyết định vậnmệnh của mình, tự do lựa chọn chế độ chính trị - xã hội cho mình mà không cómột khuôn mẫu nào, một lực lượng nào bắt buộc tất cả các dân tộc phải thựchiện theo mình Cương lĩnh đó là sự thể hiện chính sách cùng tồn tại hoà bìnhgiữa các dân tộc, nhưng nó cũng là cơ sở đề cao dân tộc trên thế giới đấu tranhcho một thế giới hoà bình, bình đẳng, chống lại những mưu toan, can thiệp và ápđặt của các nước tư bản đế quốc đối với các nước khác
Thứ hai: đó là tư tưởng cùng tồn tại hoà bình giữa các nước có chế độ xãhội khác nhau Từ sự nhận thức tính chất phức tạp của các mâu thuẫn trên thếgiới, của cuộc đấu tranh giai cấp và của các mối quan hệ quốc tế trên thời kỳ quá
độ lên chủ nghĩa xã hội, cũng như sự nhận thức được tính chất lâu dài, khó khăn,phức tạp của thời kỳ quá độ từ Chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội Lênin đã
đi tới nhận định rằng sự cùng tồn tại hoà bình giữa chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa
xã hội là một quy luật và là hình thức quan hệ quốc tế tất yếu trong thời kỳ quáđộ
Nắm vững quy luật đó, ngay sau khi cách mạng tháng Mưới Nga thắng lợiLênin đã công bố "sắc lệnh hoà bình" trong đó Người đưa ra những nguyên táccủa một kiểu quan hệ quốc tế mới đó là chính sách cùng tồn tại hoà bình giữa cácnước có chế độ chính trị - xã hội khác nhau trên cơ sở thừa nhận quyền bìnhđẳng giữa các dân tộc, nền độc lập của tất cả các quốc gia Theo Lênin, một nềnhoà bình bền vững cho nước ngoài và thế giới phải được thiết lập trên cơ sở môitrường quốc tế hoà bình, và chung sống hoà bình với các nước là điều kiện để
Trang 17Nhà nước Xô viết còn non trẻ có thể tồn tại và phát triển Người viết: "NướcCộng hoà Liên bang xã hội chủ nghĩa Xô viết Nga mong muốn được sống hoàbình với nhân dân tất cả các nước, đem toàn bộ lực lượng của mình vào côngcuộc kiến thiết trong nước, để ổn định sản xuất, vận tải và công tác quản lý xãhội trên cơ sở chế độ Xô viết"
Trong tư tưởng của Lênin, một nền hoà bình bền vững giữa các nước cóchế độ xã hội khác nhau không chỉ là những hiệp định hoà bình giữa cá nước màcòn là mối quan hệ hợp tác làm ăn, gắn bó lợi ích với nhau thông qua việc thúcđẩy hợp tác liên kết mọi mặt Người nói "chúng tôi đã nhiều lần tuyên bố vềnguyện vọng hoà bình của chúng tôi rằng chúng tôi cần hoà bình, cũng như việcchúng tôi sẵn sàng dành cho tư bản nước ngoài những khoản tố nhượng và bảođảm vô cùng hào phóng"; và Người khẳng định: "tôi thấy không có một lý do gì
mà một nhà xã hội chủ nghĩa như nước chúng tôi lại không thể có những quan hệlàm ăn rộng rãi với các nước tư bản chủ nghĩa" ; phê phán quan điểm của một sốphần tử tả khuynh trong Đảng phản đối nước Nga ký kết hoà ước với các nước
đế quốc, Lênin đã chỉ rõ: "nếu theo những quan điểm ấy thì một nước Cộng hoà
xã hội chủ nghĩa nằm giữa các nước đế quốc chủ nghĩa sẽ không thể ký kết mộthiệp ước kinh tế nào và sẽ không thể tồn tại, trừ phi bay lên cung trăng" Tuynhiên, trong tư tưởng của Lênin, từng tồn tại hoà bình giữa Chủ nghĩa xã hội vớiChủ nghĩa tư bản là kết quả của đấu tranh, có vẫn bao hàm sự đấu tranh và là sựthể hiện cụ thể của đấu tranh trong điều kiện của thời đại quá độ lên Chủ nghĩa
xã hội Như thế, trong tư tưởng của Lênin, việc cùng tồn tại hoà bình giữa cácquốc gia có chế độ chính trị -xã hội khác nhau vừa là quy luật của thời kỳ quá
độ, vừa là chiến lược và sách lược để chủ nghĩa xã hội tồn tại và phát triển trongvòng vây của chủ nghĩa tư bản
Trang 18Thứ ba: theo Lênin, chủ nghĩa xã hội phải biết tiếp thu những thành tựucủa văn minh nhân loại được tạo ra trong chủ ngĩa tư bản để xây dựng chủ nghĩa
xã hội Lênin cho rằng, sẽ khó có thể xây dựng được chủ nghĩa xã hội, nhất là ởnhững nước nghèo như nước Nga nếu những người cộng sản cầm quyền khôngbiết lợi dụng những thành tựu kinh tế và khoa học, kỹ thuật tiên tiến của chủnghĩa tư bản Theo Lênin thì: "đó là một trong những biện pháp để nước Ngaytranh thủ sự viện trợ kỹ thuật của các nước tiên tiến hơn về mặt này trong suốtthời kỳ các nước XHCN và TBCN sẽ tồn tại bên cạnh nhau" Để trấn an cácđồng chí của mình về việc cần thiết phải áp dụng NEP, Lênin phân tích: "Bêncạnh các đồng chí sẽ có các tư bản, cũng sẽ có các nhà tư bản nước ngoài, nhữngngười được tô nhượng và những nhà trúng thầu, họ sẽ quơ của các đồng chínhững món lợi nhuận lên tới hàng trăm phần trăm: họ sẽ làm giàu bên cạnh cácđồng chí Cứ để cho họ làm giàu; còn các đồng chí thì sẽ học được ở bọn họ cáchquản lý kinh tế, chỉ có như thế, các đồng chí mới xây dựng được nước Cộng hoàcộng sản chủ nghĩa" Đáp lại những người chống đối NEP, Lênin thậm chí đã cảquyết sẵn sàng " đánh đổi một trăm người cộng sản tồi để lấy một chuyên gia tưbản " " chính sách kinh tế mới " được Lênin ví von một cách hình ảnh rằng đó lànhằm để cho tư sản cày xới trên mảnh đất của CNXH, từ đó những người cộngsản sẽ gieo trồng những hạt giống của CNXH
Thứ tư: trong chính sách đối ngoại mở cửa, Lênin đặc biệt coi trọng mốiquan hệ hợp tác làm ăn với các nước tư bản phát triển, các trung tâm KHKT tiêntiến của thế giới như Mỹ, Đức, Pháp Đó là những quốc gia tư bản giàu mạnh,
có nhiều lợi thế để nước Nga có thể thu hút các nguồn lực phục vụ cho sự pháttriển đất nước Với chủ trương ấy nên mặc dù nước Nga chưa có quan hệ ngoại
Trang 19giao với Mỹ và đang coi Nga như một kẻ thù, nhưng Lênin vẫn rất coi trọngquan hệ với Mỹ
1.2.2.Bối cảnh thực hiện chính sách đối ngoại của nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào
1.2.2.1.Bối cảnh quốc tế
Trong những năm qua tình hình quốc tế đã có nhiều thay đổi vàdiễn biến nhanh chóng với xu thế toàn cầu hóa đang làm chủ quá trình thươngmại quốc tế toàn cầu Tất cả các nước trên thế giới đều bị lôi cuốn vào vòng xoáycủa nó, xu thế này bắt nguồn từ các cuộc cách mạng khoa học công nghệ của thếgiới Với xu hướng toàn cầu hóa này thì thế giới dường như càng nhỏ bé hơn, thếgiới ngày càng phẳng về tất cả mọi mặt đặc biệt là thông tin Toàn cầu hóa làmcho mọi ngóc ngách của thế giới đều có thể tiếp cận được với những thành tựutiến bộ của khoa học công nghệ và các vấn đề trong cuộc sống của con người
Toàn cầu hóa làm cho kinh tế các nước phát triển nhanh chóng vàcác nước liên kết với nhau rất chặt chẽ, do đó các nước trên thế giới dù ở bất kỳchâu lục nào thì cũng phụ thuộc vào nhau rất nhiều Các nước không chỉ phụthuộc vào nhau trong lĩnh vực kinh tế về tài nguyên, nguồn lao động, công nghệ
mà cả các vấn đề xã hội Thế giới càng phát triển thì trái đất càng phải đối mặtvới rất nhiều vấn đề phức tạp đòi hỏi các nước phải cùng bắt tay để giải quyếtcác vấn đề này, đó là các vấn đề mà không chỉ một quốc gia có thể nỗ lực làmmột mình, giải quyết một mình được mà phải có sự hợp tác với nhau Đó là cácvấn đề phức tạp như thiên tai, ôi nhiễm môi trường, khủng bố, an ninh và đấutranh lại các thế lực xấu
Trong thế giới có các nước phát triển và các nước đang phát triển,các nước phát triển có trình độ khoa học công nghệ và nền kinh tế phát triển còn
Trang 20các nước đang phát triển thì có nền kinh tế còn kém phát triển Do vậy để có thểphát triển kinh tế thì các nước đang phát triển đặc biệt là các nước đóng cửa phải
mở cửa và hội nhập vào nền kinh tế thế giới Đây là con đường duy nhất để cácnước đó phát triển kinh tế và là chuyến tàu cuối cùng rời ga trong cuộc đua pháttriển kinh tế và đảm trật tự Chính vì vậy các nước trên thế giới đều chủ động mởcửa và hội nhập với thế giới để có thể giúp đất nước mình phát triển và tránh tụthậu và nằm ngoài sự phát triển kinh tế với các nước khác trong khu vực và trênthế giới
Trong khu vực thì đã có Việt Nam và Trung Quốc là hai nước cùngchế độ xã hội cũng đã thực hiện các chính sách đối ngoại linh hoạt và hai nướcnày đã giành được những thành tựu to lớn trước hết về ngoại giao và kinh tế xãhội Từ đó giúp cho tình hình trong nước được đảm bảo về an ninh và người dântiếp tục tin vào chế độ xã hội chủ nghĩa mà các nước đang theo đuổi Cùng với
đó là các nước trong khu vực Đông Nam Á đều mở cửa và có các chính sáchngoại giao linh hoạt nhằm tận dụng hết khả năng hợp tác với các nước trên thếgiới để các nước có thể cân bằng được các mối quan hệ đa chiều và phức tạp củathế giới
Tình hình thế giới đã có sự thay đổi nhanh chóng với sự sụp đổ củachế độ xã hội chủ nghĩa ở liên bang Xô Viết trong những năm đầu thập niên 90.Việc chế độ xã hội này sụp đổ đã làm cho tình hình thế giới có những bất ổn, cácnước theo chế độ xã hội chủ nghĩa đã mất đi chỗ dựa vững chắc Từ đây thế giớitồn tại một cực siêu cường Mỹ trong những năm đầu và trong những năm gầnđây là một thế giới đa cực với nhiều các lợi ích đan xen vào nhau
1.2.2.2 Bối cảnh trong nước Lào
Trang 21Trong những năm 80 nước Lào vừa bước ra khỏi cuộc chiến tranhxâm lược của đế quốc Mỹ xâm lược, đất nước đương đầu với rất nhiều khó khăn
cả về kinh tế và xã hội Đất nước bị cuộc chiến tranh tàn phá đất nước phải bắtđầu xây dựng nền kinh tế của mình với không nhiều thuận lợi Cùng với đó trongnhững năm này nước Lào vẫn đang trong giai đoạn bị cấm vận, quan hệ vớiTrung Quốc bị ngưng trong các hoạt động ngoại giao giữa hai bên Chính vì vậynước Lào trong những năm này luôn luôn gặp phải những khó khăn đòi hỏingười dân phải cố gắng để tập trung bảo vệ và xây dựng đất nước Trong giaiđoạn này nước Lào mới chỉ tập trung quan hệ với các nước trong cùng chế độ xẫhội chủ nghĩa còn các nước tư bản thì hầu như chưa có quan hệ ngoại giao tíchcực
Những năm 90 tình hình quốc tế có nhiều thay đổi do sự sụp đổ củaliên bang Xô Viết, chính vì vậy nó đã ảnh hưởng không nhỏ đến tình hình trongnước Lào Lào mất đi một chỗ dựa vững chắc, mất đi người bạn, người anh và cảđối tác làm ăn vô cùng quan trọng, điều này thậm chí còn ảnh hưởng đến tưtưởng của người dân và của một số Đảng viên.Do vậy trong giai đoạn này Lào
đã tích cực mở cửa để hội nhập với thế giới giúp cho đất nước mình phát triểnđược Nhờ vậy mà nước Lào đã phá bỏ được lệnh cấm vận của Mỹ, khôi phụcđược quan hệ với Trung Quốc và gia nhập tổ chức ASEAN Chính nhờ nhữnghoạt động ngoại giao không mệt mỏi này mà Lào đã từng bước thiết lập đượcquan hệ của nước mình với các tổ chức quốc tế khác
Từ năm 2000 đến này nước Lào ngày càng đẩy mạnh họat độngngoại giao của mình trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội Nước Lào
đã có quan hệ buôn bán với nhiều nước trên thế gới, có quan hệ với các đảngcầm quyền và đảng cánh tả của các nước khác trong các châu lục khác nhau Đặc
Trang 22biệt Lào đã tích cực mở rộng quan hệ kinh tế với nhiều nước trên thế giới để tíchcực thu hút đầu tư vào Lào Nhờ vậy mà trong thập niên vừa qua kinh tế Lào đã
có sự tăng trưởng ổn định và bền vững với tốc độ tăng trưởng trung bình 6.5%một năm và ngày cảng thu hút được nhiều nhà đầu tư vào đầu tư tại nước Lào.Cùng với đó hình ảnh đất nước con người Lào đã tới với cộng đồng bạn bè quốc
tế nhiều hơn, Lào đã và đang tích cực tổ chức nhiều cuộc họp cấp cao của các tổchức mà Lào là thành viên để Lào có thể giúp cho các nước hiểu về Lào nhiềuhơn và giúp nâng cao hình ảnh của nước Lào trên trường quốc tế
1.2.3.Nội dung cơ bản của chính sách
1.2.3.1.Cơ quan ban hành chính sách
Chính sách đối ngoại của nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Làođược Quốc hội của nước Lào họp và thảo luận tại các kỳ họp của Quốc hội từ đóđưa ra các đường lối đối ngoại trong từng thời kỳ nhất định Chính sách đốingoại được xây dựng và ban hành qua hai giai đoạn lớn là từ năm 1986 đến năm
1996 và từ năm 1996 đến năm 2010
Quốc hội của Lào xây dựng và ban hành chính sách đối ngoại củaLào từ đó được các cơ quan trực thuộc chịu trách nhiệm hướng dẫn và thi hànhchính sách này Chính sách dối ngoại luôn được Quốc hội xem xét là một trongnhững chính sách quan trọng vì vậy mà việc ban hành và thực hiện nó là điềucực kỳ cần thiết và mang lại những hiệu quả tích cực
Quốc hội luôn nắm bắt rõ tình hình chính trị, kinh tế, xã hội và anninh các nước trên thế giới để có những thay đổi cho phù hợp với sự thay đổi củathế giới, khu vực Từ đó làm cho chính sách đối ngoại của Lào luôn linh hoạt vàđúng trọng tâm trọng điểm mà Lào cần hướng tới
1.2.3.2.Mục tiêu của chính sách
Trang 23Mục tiêu của đường lối, chính sách đối ngoại của Lào là kế tục và phục
vụ mục tiêu đối nội, kết hợp biện chứng và hài hoà lợi ích dân tộc với nghĩa vụquốc tế Mục tiêu của đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nướcLào trong thời kỳ đổi mới là hướng vào thực hiện mục tiêu xuyên suốt của cáchmạng Lào Mục tiêu chiến lược chung của đường lối đối ngoại của Lào, dựa vào
sự phân tích đặc điểm nổi bật và xu hướng phát triển của thế giới trong thế kỷXXI, dựa vào sự thành công và kinh nghiệm của Lào trên lĩnh vực ngoại giaotrong những năm vừa qua để phát triển đường lối chung cũng như đường lối đốingoại do Đại hội VII Đảng NDCM Lào xác định:
Một là: giữ vững đường lối đối ngoại hoà bình, độc lập, hữu nghị và hợptác nhất quán, kết hợp chặt chẽ giữa chủ nghĩa yêu nước, ý thức chỉ dựa vào sứcmình là chính với việc ra sức giành lấy sức mạnh và thời cơ thuận lợi của thờiđại, góp phần bảo vệ thành quả của sự nghiệp cách mạng Củng cố, nâng cao vaitrò của Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào trên trường quốc tế, góp phần xứngđáng vào sự nghiệp chung các dân tộc trên thế giới vì hoà bình, độc lập dân tộc,dân chủ và tiến bộ xã hội
Hai là: tiếp tục thắt chặt và tăng cường hợp tác toàn diện với các nước bạnchiến lược xã hội chủ nghĩa, coi đó là cơ sở vững bền cho Lào trong quá trìnhthực hiện hai nhiệm vụ chiến lược là xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, tạo lập thếmạnh cho nước Lào trong quan hệ quốc tế, coi trọng việc vun đắp truyền thốngquan hệ đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện với Việt Nam
Ba là: Coi trọng quan hệ hữu nghị và hợp tác có hiệu quả với các nướcláng giềng, tin cậy lẫn nhau, tạo lập bầu không khí hoà bình, lâu dài, tạo điềukiện thuận lợi cho Lào trong sự nghiệp xây dựng đất nước, mở rộng quan hệquốc tế và hội nhập với khu vực cũng như với thế giới Ngoài việc tăng cường
Trang 24quan hệ bạn chiến lược với hai nước Việt Nam và Trung Quốc, Lào coi trọngquan hệ và hợp tác có hiệu quả với các nước láng giềng ở Đông Nam Á tham giavào tiến trình hợp tác liên kết khu vực trên cơ sở phát huy cao nhất
Bốn là: tăng cường tình đoàn kết và hợp tác với các nước không liên kết,các nước đang phát triển để cùng nhau bảo vệ những lợi ích chính đáng về mặtchính trị và kinh tế cho mình Trong cương vị là thành viên phong trào khôngliên kết, Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào tích cực tham gia cuộc đấu tranh củacác nước đang phát triển vì hoà bình, độc lập tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội, thiếtlập trật tự quốc tế mới công bằng, dân chủ và cùng phát triển
Năm là: tiếp tục phát triển quan hệ bình thường với các nước tư bản chủnghĩa, chủ động thu hút sự hợp tác và viện trợ trong nhiều hình thức từ các nướccông nghiệp phát triển, đáp ứng kịp thời sự đòi hỏi của phương hướng phát triểnkinh tế quốc gia của Lào Do đó, đối với các nước Tư bản chủ nghĩa, Lào phảigiữ quan hệ bình thường với họ giữa nhà nước với nhà nước để Lào có điều kiệntranh thủ sự viện trợ, vốn đầu tư, khoa học - công nghệ và kinh nghiệm quản lýkinh tế, xã hội Vấn đề đặt ra là Lào phải chủ động xây dựng kế hoạch hợp tácvới họ và giải thích rõ kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của Lào, tăng cường
sự hiểu biết lẫn nhau, tranh thủ các cơ hội thúc đẩy hợp tác trên cơ sở tôn trọngđộc lập chủ quyền, các bên cùng có lợi
Sáu là: đẩy mạnh hội nhập, tham gia tích cực trong hoạt động của Liênhợp quốc và tổ chức của khối các nước có sử dụng tiếng Pháp cũng như các thểchế tài chính, các tổ chức quốc tế và khu vực, vì sự nghiệp hoà bình và pháttriển
Trang 25Bảy là: chăm lo phát triển quan hệ với các đảng chính trị ở các nước trên
cơ sở tôn trọng độc lập, tự chủ, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau,coi trọng việc thúc đẩy quan hệ với các đảng cầm quyền
Tám là, phát triển hoạt động ngoại giao nhân dân rộng mở để tăng cường
sự hiểu biết giữa nhân dân Lào và nhân dân thế giới, vì hoà bình, tình hữu nghị
và thúc đẩy hợp tác, phát triển Theo kinh nghiệm của nhiều nước, hoạt độngngoại giao của nhân dân có tác dụng rất quan trọng Ngoại giao nhân dân đượcthể hiện trong hoạt động của các hội hữu nghị, cơ quan tổ chức đoàn kết hay các
tổ chức xã hội, nghề nghiệp khác Vì vậy Lào tất yếu phải củng cố các cơ quan,
tổ chức quần chúng, các tổ chức xã hội cho vững để hoạt động theo mục tiêucủng cố tình đoàn kết, hữu nghị, hợp tác và phát triển giữa nhân dân các nướctrên thế giới Đấu tranh cho những mục tiêu cao cả ấy vừa là lương tâm, tráchnhiệm, nghĩa vụ của các bộ tộc Lào đối với nhân loại tiến bộ, nhưng đó cũng lànhằm bảo vệ và thực hiện hoá những lý tưởng tốt đẹp của Đảng nhân dân cáchmạng Lào và Nhà nước Lào Tham gia tích cực cùng với nhân loại tiến bộ đấutranh cho những giá trị tốt đẹp của con người, đồng thời loại trừ những hànhđộng, những yếu tố tiêu cực, phản tiến bộ, phản nhân văn là một trong nhữngnhiệm vụ của đối ngoại Lào thời kỳ đổi mới
1.2.3.3.Đối tượng của chính sách hướng tới
Chính sách đối ngoại của nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào làmột chính sách có tầm quan trọng đặc biệt vì chính sách này hướng tới các nướckhác trên thế giới và nhân dân các nước đó
Chính sách này hướng tới các nước có cùng chế độ xã hội và đã có
sự hợp tác, hỗ trợ lâu dài như các nước Việt Nam, Trung Quốc, Cu Ba, Triều
Trang 26Tiên Đặc biệt là gìn giữ và phát huy tinh thần đoàn kết giữa nhân dân các nước
đó với nhân dân Lào Làm cho tình bạn ngày càng sâu sắc hơn
Chính sách này đặc biệt hướng tới việc mở rộng quan hệ hợp tác vớicác nước khác trên thế giới, đặc biệt là các nước phát triển Đó là các nước rấtquan trọng trong việc giúp nước Lào có thể thực hiện thành công hội nhập quốc
tế Đặc biệt là trên lĩnh vự kinh tế,xã hội đồng thời nó cũng hướng tới việc quảng
bá hình ảnh nước Lào tới nhân dân các nước khác trên thế giúp họ hiểu biếtnhiều hơn về nước Lào Từ đó mà giúp thu hút nhiều nguồn đầu tư vào Lào hơntrong những năm tiếp theo
1.2.4.Tầm quan trọng của việc thực hiện chính sách đối ngoại đối với
sự phát triển kinh tế xã hội của Lào
1.2.4.1.Tầm quan trọng trong quan hệ quốc tế
Thực hiện chính sách đối ngoại trong thời kỳ đổi mới giúp cho nướcLào có thể mở rộng được quan hệ ngoại giao với nhiều nước trên thế giới Giúpcho các nước trên thế giới hiểu thêm về nước Lào, giúp họ biết về một nước Làođang tích cực hội nhập mở cửa với thế giới Đồng thời qua các hội nghị được tổchức tại thủ đô ViêngChăn của Lào sẽ giúp cho nước Lào nâng cao được vị thếcủa mình trong khu vực và trên thế giới
Chính sách này giúp cho các nước trên thế giới luôn tin tưởng vàomột nước Lào hòa bình và ổn định, giúp cho các Đảng cầm quyền của các nướctrên thế giới và các Đảng cánh tả tại một số nước Châu Mỹ với Đảng nhân dâncách mạng Lào sẽ có quan hệ ngày càng sâu sắc Từ đó có thể giúp đỡ lẫn nhautrong các vấn đề quan hệ quốc tế
Với chính sách này được thực hiện thành công thì nước Lào đã cânbằng được các quan hệ đối ngoại với các nước trên thế giới, giúp cho nước Lào
Trang 27có thể tận dụng được thế mạnh của các nước Từ đó phục vụ cho chinh sách đốingoại của nước Lào và phục vụ cho quá trình phát triển của đất nước.
1.2.4.2.Tầm quan trọng trong việc phát triển kinh tế
Chính sách đối ngoại mới của Lào sẽ giúp cho các nước, các công
ty, tập đoàn kinh tế của nước ngoài có sự hiểu biết về tình hình, chính sách, lợithế của nước Lào trong kinh tế Do vậy các công ty sẽ có thể yên tâm đầu tư vàoLào để có thể tận dụng được nguồn tài nguyên phong phú và có thể phát triểnkinh tế của nước Lào trong những năm tiếp theo
Nhờ chính sách đa dạng hóa quan hệ với nhiều nước khác nhau trênthế giới đặc biệt là các nước phát triển thì nước Lào cón thể tận dụng được cáckhoản hỗ trợ về ODA của các nước để phục vụ xây dựng và phát triển kinh tế.Đồng thời Lào có thể vay vốn từ các tổ chức quốc tế với lãi xuất thấp, đồng thờithu hút nguồn vốn FDI phục vụ phát triển kinh tế
Việc mở rộng quan hệ đối ngoại giúp cho nước Lào hiểu biết về thếgiới nhiều hơn, các tình hình kinh tế thế giới nước Lào đều có thể nắm bắt nhanhchóng Cùng với đó nước Lào cũng tiếp cận được với các công nghệ tiên tiến củacác nước để phục vu cho sự phát triển của mình
Mở rộng quan hệ đối ngoại giúp cho việc trao đổi mua bán hàng hóagiữa nước Lào và các nước khác trên thế giới, với các tổ chức sẽ được thực hiện
và đẩy mạnh một cách dễ dàng hơn.Từ đây hàng hóa của Lào có thể dễ dàng đếnvới các nước khác và hàng hóa của các nước có thể vào thị trường Lào Do vậynhững mặt hàng có thể mạnh của Lào sẽ có điều kiên để phát triển và đẩy mạnhxuất khẩu ra nước ngoài
1.2.4.3.Tầm quan trọng đối với an ninh xã hội
Trang 28Thực hiện chính sách này hiệu quả giúp cho nước Lào có thể chốngđược các thế lực thù địch từ nước ngoài có âm mưu chống phá đất nước Lào Donước Lào đã có nhiều mối quan hệ hợp tác và có nhiều lợi ích đan xen giữanhiều quốc gia trên thế giới và trong khu vực.
Nhờ có vị trí nằm tại trung tâm, là nơi trung chuyển hàng hóa giữacác nước khác trong khu vực và do Lào ngày càng có tầm quan trọng hơn vềkinh tế
Chính vì vậy nước Lào đã tận dụng được phát triển kinh tế, từ đó nâng caođời sống vật chất và tinh thần cho người dân trong cả nước Từ đây người dântrong nước luôn tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước trong quá trìnhphát triển đất nước, đưa đất nước ra khỏi tình trạng kém phát triển
Trang 29Chương 2: THỰC TIỄN VIỆC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI TRONG THỜI KỲ ĐỔI MỚI CỦA NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO TỪ 1986 ĐẾN 2010
2.1.ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN KINH TẾ XÃ HỘI CỦA LÀO
2.1.1.Điều kiện tự nhiên
Nước Lào nằm ở bán đảo Trung Ấn thuộc Đông Nam châu Á , Lào lànước duy nhất trong khu vực Đông Nam Á không tiếp giáp với biển Nhưng Làolại là quốc gia có vị trí quan trọng trong lục địa với việc tiếp giáp với các nướctrong khu vực Phía Bắc Lào giáp Trung Quốc, phía Tây Bắc giáp Myanma, phíaTây Nam giáp Thái Lan, phía Nam giáp Campuchia, Phía Đông giáp Việt Nam
Lào có diện tích 236.800 km2 với 70% là vùng núi và cao nguyên, cùngvới đó là có một số đồng bằng nhỏ Địa thể đất nứơc Lào có nhiều núi non baophủ bởi rừng xanh; đỉnh cao nhất là Phou Bia cao 2.817 m Diện tích còn lại làbình nguyên và cao nguyên Sông Mê Kông chảy dọc gần hết biên giới phía tây,giáp giới với Thái Lan, trong khi đó dãy Trường Sơn chạy dọc theo biên giớiphía đông giáp với Việt Nam Khí hậu Lào là khí hậu lục địa chia làm hai mùa
là mùa khô từ tháng 11 đến tháng 6 và mùa mưa từ tháng 6 đến tháng 11
Diện tích của Lào với 47% là rừng với độ che phủ cao thì Lào có nguồnthu từ rừng với sản lượng gỗ cao cùng với đó là các sản vật từ rừng, thực vậtđộng vật trong tự nhiên ở Lào tương đối phong phú, trong đó có nhiều loài quýhiếm như voi, bò tót rừng….Lào khá phong phú về khoáng sản đặc biệt trong đó
có chữ lượng vàng, than, đồng ,sắt khá lớn
2.1.2.Điều kiện kinh tế
Trang 30Nền kinh tế trong những năm gần đây có nhiều tiến bộ Các mục tiêu kinhtế-xã hội do các kỳ đại hội và các chương trình kế hoạch 5 năm được triển khaithực hiện có hiệu quả Lào đang nắm bắt thời cơ, đang tạo nên những bước độtphá và đang có những tiền đề cho một thời kỳ tăng tốc Tăng trưởng GDP năm
2007 đạt 8%, năm 2008 đạt 7,9% Thu nhập bình quân đầu người tăng dần, năm
2000 đạt 298 USD/người/năm, năm 2006 đạt 546 USD/người/năm, năm 2007đạt 678 USD/người/năm, năm 2008 đạt 841 USD/người/năm Đến năm 2020,Lào phấn đấu đạt GDP bình quân đầu người tăng gấp 2-3 lần hiện nay, khoảng1.200-1.500 USD/năm
Kinh tế đối ngoại: đến năm 2007, Lào có quan hệ thương mại với 60 nước,
ký Hiệp định thương mại với 19 nước, 39 nước cho Lào hưởng quy chế GSP.Hàng hoá xuất khẩu chủ yếu là khoáng sản và gỗ
Đại hội đảng Nhân dân Cách mạng Lào lần thứ VIII tháng 3 năm 2006 đề
ra mục tiêu đến năm 2020, xây dựng vững chắc hệ thống chính trị dân chủ nhândân, trong đó Đảng là hạt nhân lãnh đạo, giữ vững ổn định chính trị, an ninh trật
tự an toàn xã hội, đưa đất nước thoát khỏi tình trạng kém phát triển, kinh tế pháttriển dựa trên sự phát triển nông nghiệp vững chắc và lấy phát triển công nghiệplàm cơ sở, tạo tiền đề cho công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, tạo chuyểnbiến cơ bản về chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng tích cực phát triển nhịpnhàng các thành phần kinh tế, trong đó thành phần kinh tế Nhà nước và kinh tếtập thể được củng cố và phát triển vững mạnh GDP tăng gấp 3 lần năm 2000chủ động mở rộng hợp tác quốc tế
Lào - một trong số ít các nước cộng sản còn lại - đã bắt đầu dỡ bỏ việckiểm soát tập trung hóa và tăng cường phát triển doanh nghiệp tư nhân vào năm
1986 Kết quả từ một xuất phát điểm thấp là rất ấn tượng Tỷ lệ tăng trưởng
Trang 31trung bình hàng năm đạt 7% trong các năm 1988-2001 ngoại trừ một khoảng thờigian tụt xuống do cuộc khủng hoảng tài chính châu Á bắt đầu năm 1997.
Mặc dù tốc độ tăng trưởng cao nhưng Lào vẫn còn là một đất nước với cơ
sở hạ tầng lạc hậu Tại đây đã có tuyến đường sắt nối thủ đô Vientiane (Lào) đếntỉnh Nong Khai (Thái Lan), hệ thống đường bộ mặc dù đã được cải tạo nhưngvẫn đi lại khó khăn, hệ thống liên lạc viễn thông trong nước và quốc tế còn giớihạn, điện sinh hoạt chỉ mới có ở một số khu vực đô thị
Sản phẩm nông nghiệp chiếm khoảng một nửa tổng sản phẩm quốc nội(GDP) và sử dụng 80% lực lượng lao động Nền kinh tế vẫn tiếp tục nhận được
sự trợ giúp của Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) và các nguồn quốc tế khác cũng như từđầu tư nước ngoài trong chế biến sản phẩm nông nghiệp và khai khoáng
2.1.3.Điều kiện xã hội
Lào có 49 dân tộc cùng sinh sống trong đất nước trong đó ngườiLào chiếm 60% dân số cùng với các dân tộc thiểu số khác như người Mông,người Thái, người Miến Điện, người KherMe Tổng dân số của Lào 6.800.000( theo điều tra năm 2009) Cấu trúc độ tuổi theo dân số của Lào là từ 0-14 tuổichiếm 41.2%, từ 15 đến 64 tuổi chiếm 55.7%, từ 65 tuổi trở lên chiếm 3.1%.Với
tỷ lệ tăng dân số là 0,0237% và số dân ở tuổi lao động là 2,1 triệu người
Tỷ lệ dân sống trong thành thị còn ít, đa số người dân Lào theo đạo Phật
và đạo Phật cũng là quốc giáo của Lào Ngoài ra còn có một số bộ phận dân cưtheo đạo Kitô, đạo thiên chúa và một số đạo khác
2.2 CÔNG TÁC TRIỂN KHAI THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI CỦA LÀO TRONG NHỮNG NĂM QUA
2.2.1.Cơ quan thực hiện chính sách
Trang 32Việc thực hiện chính sách đối ngoại trong thời kỳ đổi mới này đượcphụ trách bởi cơ quan chính phụ trách đó là Bộ ngoại giao của Lào Bộ ngoạigiao của Lào đã thực hiện chính sách đối ngoại như là chủ chương mà Quốc hộiLào đã duyệt và định hướng trong các kỳ họp của Quốc hội Bộ ngoại giao củaLào trong suốt cả giai đoạn vừa rồi đều thực hiện rất nhiều các hoạt động để cóthể tổ chức các chuyến thăm đón và quan hệ với nhiều nước trong khu vực vàtrên thế giới Đồng thời với đó là Bộ ngoại giao Lào cũng có các hoạt động traođổi các đoàn cấp cao với các nước khác,đặc biệt là Bộ ngoại giao đã cố gắng để
tổ chức rất nhiều các sự kiện được diễn ra tại Lào Trong đó Lào cũng tham giatích cực vào các hoạt động của các tổ chức mà mình là thành viên dưới sự tư vấncủa Bộ ngoại giao Lào
Cùng phối hợp thực hiện với bộ ngoại giao Lào còn có các Bộ, cơquan ban ngành khác cũng tích cực tham gia vào công tác đối ngoại đa phươngcủa Lào Nhờ việc có thể tận dụng được các cơ quan chuyên môn khác nhau này
mà chính sách đối ngoại của Lào chở nên kinh hoạt hơn, nó được thực hiệm tốthơn, đầy đủ ở các lĩnh vực khác nhau Ngoài ra nhân dân Lào cũng tham gia vàoviệc quảng bá hình ảnh của đất nước Lào đến với bạn bè quốc tế thong qua sựtrao đổi Do đó ngoại giao nhân dân là một kênh quan trọng để nhà nước Làothực hiện được chính sách của mình
2.2.2.Công tác tuyên truyền giải thích chính sách
Để được thành công thì bất kỳ chính sách nào cũng cần có sự tuyêntruyền tích cực từ các cơ quan phụ trách thì nó mới có thể thành công được, đặcbiệt chính sách đối ngoại còn ảnh hưởng tới nhiều mặt của cả một đất nước.Chính vì vậy nước Lào đã sử dụng tổng hợp rất nhiều các cách để có thể tuyên
Trang 33truyền được chính sách đối goại của nước mình tới các nước khác và nhân dâncác nước trên thế giới.
Nước Lào đã sử dụng qua các hội nghị, các tổ chức mà Lào là thànhviên để thông qua các diễn đàn, các hoạt động, các bài phát biểu, các vấn đềquốc tế để thể hiện được lập trường, quan điểm của nước mình tới cộng đồng thếgiới biết đến Cùng với đó là các cuộc họp cấp cao của các nước, các tổ chức củakhu vực diễn ra tại Lào thì Lào cũng tranh thủ để tuyên truyền chính sách củamình đến bạn bè khắp thế giới
Các đài truyền hình của Lào tại trung ương và các tỉnh đều tích cựcthực hiện các trương trình để tuyên truyền chính sách đối ngoại của Lào đến vớinhân dân để nhân dân hiểu và cùng với các cấp chính quyền thực hiện chính sáchnày
Đó là đài truyền hình quốc gia Lào, Lao Star, đài truyền hình Công an,đàitiến nói của Quân đội …Cùng với đó là các cơ quan báo chí cũng tham gia tuyêntruyền chính sách này qua các ấn phẩm của mình, đặc biệt là các bài báo viếtbằng tiến Anh, tiến Pháp Đây là những cách tuyên truyền hết sức hiệu quả vàmang lại những tác động tích cực
Cùng vói đó các Bộ , các cơ quan, các ban ngành cũng tham gia vàocông tác tuyên truyền chính sách này, làm cho chính sách này được triển khai ởtừng lĩnh vực cụ thể Giúp cho chính sách này được thực hiện nhanh chóng tại tất
cả các mặt, cả về kinh tế, chính trị xã hội Đồng thời các cơ quan này cũng thamgia giải thích chính sách này cho các đối tượng, các công ty chưa hiểu rõ vềchính sách này, từ đó thu hút them sự đầu tư từ bên ngoài vào Lào
2.2.3.Công tác huy động và sử dụng nguồn tài chính cho việc thực hiện chính sách đối ngoại của Lào