Hội chứng động mạch vành cấp gây ra bởi sự nứt vỡ của mảng xơ vữa, làm giảm đáng kể và đột ngột dòng máu chảy trong động mạch vành. Bài viết trình bày mô tả thực trạng sử dụng thuốc chống kết tập tiểu cầu trên bệnh nhân bị hội chứng động mạch vành cấp tại Khoa Nội Tim mạch, Bệnh viện Kiến An Hải Phòng năm 2017.
Trang 1THỰC TRẠNG SỬ DỤNG THUỐC CHỐNG KẾT TẬP TIỂU CẦU TRONG ĐIỀU TRỊ HỘI CHỨNG ĐỘNG MẠCH VÀNH CẤP TẠI KHOA NỘI
TIM MẠCH, BỆNH VIỆN KIẾN AN HẢI PHÒNG NĂM 2017
Phạm Thúy Hằng 1 , Nguyễn Thị Hạnh 1
, Lương Thanh Hoài Thu 1 , Phạm Văn Linh 1
TÓM TẮT 16
Nghiên cứu hồi cứu m tả tiến hành phân tích
hồi cứu ở 39 bệnh nhân bị hội chứng động mạch
vành cấp nhằm mục đích m tả thực trạng sử
dụng thuốc chống kết tập tiểu cầu ở bệnh nhân có
hội chứng động mạch vành cấp tại khoa tim
mạch, bệnh viện Kiến An Hải phòng Kết quả
nghiên cứu cho thấy có 2 hoạt chất trong nhóm
thuốc chống kết tập tiểu cầu được sử dụng là acid
acetylsalicylic (100%) và clopidogrel (84,6%)
Liều dùng acid acetylsalicylic và clopidogrel phù
hợp theo khuyến cáo theo tỷ lệ lần lượt là 100%;
81,8% Việc sử dụng thuốc chống kết tập tiểu cầu
ở bệnh nhân có h i chứng động mạch vành cấp
cần đánh giá tương tác thuốc và hiệu quả sử dụng
thuốc chống kết tập tiểu cầu Nên ưu tiên sử dụng
lansoprazol, pantoprazol kèm theo hơn là
esomeprazol Có thể sử dụng các thuốc chống kết
tập tiểu cầu prasugrel hoặc ticagrelor
Từ khóa: thuốc chống kết tập tiểu cầu, hội
chứng động mạch vành cấp
SUMMARY
SITUATION OF USING
ANTI-PLATELET DRUGS FOR THE
TREATMENT OF ACUTE CORONARY
SYNDROMES IN CARDIOLOGY
1 Trường Đại Học Y Dược Hải Phòng
Chịu trách nhiệm chính: Phạm Th y Hằng
Email: pthang@hpmu.edu.vn
Ngày nhận bài: 21.2.2022
Ngày phản biện khoa học: 17.3.2022
Ngày duyệt bài: 20.5.2022
DEPARTMENT, KIEN AN HOSPITAL
IN 2017
Retrospectively study conducted on 39 patients with acute coronary syndrome to describe the current status of using antiplatelet agents in patients with acute coronary syndromes
in cardiology department, Kien An hospital The study results showed that two antiplatelet active substances used in the group were acid acetylsalicylic (100%) and clopidogrel (84.6%) The doses of acid acetylsalicylic and clopidogrel were in accordance with the recommendation in 100% and 81.8% respectively When using antiplatelet drugs in patients with acute coronary artery disease, it is necessary to evaluate drug interactions and antiplatelet effectiveness Lansoprazole, pantoprazol should be preferred over esomeprazole Other antiplatelet agents such
as prasugrel or ticagrelor may be used in relevant cases
Keywords: anti-platelets, acute coronary
syndrome
I ĐẶT VẤN ĐỀ
Hội chứng động mạch vành cấp gây ra bởi
sự nứt vỡ của mảng xơ vữa, làm giảm đáng
kể và đột ngột dòng máu chảy trong động mạch vành Tình trạng này đã gây sự mất cân bằng cung và cầu oxy của cơ tim, làm tăng nguy cơ tử vong và các biến chứng tim mạch nguy hiểm khác ên cạnh việc can thiệp tim mạch kịp thời thì điều trị nội khoa trước và
Trang 2sau can thiệp bằng các nhóm thuốc thường
quy đóng vai trò rất quan trọng, gi p ổn định
tình trạng của bệnh
Thuốc chống kết tập tiểu cầu kh ng thể
thiếu trong phác đồ điều trị hội chứng động
mạch vành cấp Nó đóng vai trò thiết yếu
trong cải thiện tình trạng bệnh, dự phòng tắc
nghẽn mạch và được chỉ định kéo dài ngay
cả khi bệnh nhân đã ra viện
Tuy nhiên, hiện nay chưa có nghiên cứu
nào về việc sử dụng nhóm thuốc chống kết
tập tiểu cầu trên bệnh nhân hội chứng động
mạch vành cấp tại khoa Nội tim mạch - bệnh
viện Kiến An Trong nghiên cứu này, ch ng
t i nhằm mục đích “Mô tả thực trạng sử
dụng thuốc chống kết tập tiểu cầu trên bệnh
nhân bị hội chứng động mạch vành cấp tại
Khoa Nội Tim mạch, Bệnh viện Kiến An Hải
Phòng năm 2017”
II ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Đối tượng, thời gian, địa điểm nghiên
cứu ệnh nhân hội chứng động mạch vành
cấp (HC MVC) điều trị nội tr tại khoa Nội
tim mạch - bệnh viện Kiến An Hải Phòng, hồ
sơ bệnh án được lưu trữ tại phòng Kế hoạch
tổng hợp, th a mãn tiêu chuẩn lựa chọn và
tiêu chuẩn loại trừ dưới đây:
Tiêu chuẩn lựa chọn: ệnh nhân có chẩn
đoán xác định nhồi máu cơ tim có ST chênh
lên, nhồi máu cơ tim kh ng có ST chênh lên
hoặc đau thắt ngực kh ng ổn định Thời gian
nhập khoa: từ ngày 01/01/2017 đến ngày
31/12/2017
Tiêu chuẩn loại trừ: ệnh án kh ng được
tiếp cận
Nghiên cứu được tiến hành từ tháng 01/2017 - 12/2017 tại Khoa Nội tim mạch ệnh viện Kiến An Hải Phòng
Thiết kế nghiên cứu
Nghiên cứu hồi cứu m tả
Cỡ mẫu
M u nghiên cứu được lấy theo phương pháp thuận tiện chọn tất cả các hood sơ bệnh
án đủ tiêu chuẩn trong suốt thời gian nghiên cứu Kết quả nhóm nghiên cứu lựa chọn được 39 bệnh nhân
Phương pháp thu thập thông tin
Chọn tất cả hồ sơ bệnh án đủ tiêu chuẩn trong suốt thời gian nghiên cứu
Lấy th ng tin theo phiếu th ng tin chung Nhập dữ liệu và xử lý số liệu
Phân tích số liệu
ánh giá dựa trên: Khuyến cáo sử dụng thuốc chống kết tập tiểu cầu trong điều trị hội chứng động mạch vành cấp của Hội tim mạch Việt Nam (HTMVN) 2008 và khuyến cáo 2015 của HTMVN về chẩn đoán và xử trí Hội chứng mạch vành cấp kh ng ST chênh lên[1] Cụ thể về mức liều có sự thống nhất so với khuyến cáo mới nhất của Hội tim mạch học Mỹ, Châu Âu (ACC/AHA 2013 về bệnh NMCT cấp có ST chênh lên, ACC/AHA 2014 về bệnh NMCT cấp kh ng
có ST chênh lên, khuyến cáo ESC 2012 về bệnh NMCT cấp có ST chênh và khuyến cáo ESC 2015 về bệnh NMCT cấp kh ng có ST chênh lên) và của nhà sản xuất thuốc [4],[6],[8]
Trang 3Bảng 1 Tóm tắt khuyến cáo của Hội Tim mạch Việt Nam
Liều nạp (mg)
Liều duy trì (mg) Thời gian
Liều nạp (mg)
Liều duy trì (mg)
Thời gian
NMCT có ST
chênh lên (2008)
162 -
325 75 - 162
Kéo dài suốt đời nếu kh ng
có chống chỉ định
năm
NMCT không có
ST chênh lên và
TNKÔ (2015)
162 -
325
75 - 100 (tốt nhất 81mg/ngày)
Kéo dài suốt đời nếu kh ng
có chống chỉ định
300 hoặc
600
75 1
năm
Khảo sát tương tác của thuốc chống kết
tập tiểu cầu (KTTC) với các thuốc dùng kèm:
Kiểm tra tương tác của thuốc chống KTTC
với các thuốc khác qua dữ liệu trang web:
drugs.com Phân loại tương tác thuốc theo
drugs.com gồm tương tác mức độ nghiêm
trọng (Major) có ý nghĩa cao trên lâm sàng,
nguy cơ rủi ro cao hơn hẳn lợi ích, cần tránh
phối hợp;tương tác mức độ trung bình
(Moderate) có ý nghĩa vừa phải trên lâm
sàng, nên tránh kết hợp, chỉ phối hợp trong
một số trường hợp đặc biệt; tương tác mức
độ nhẹ (Minor): ít ý nghĩa trên lâm sàng, giảm thiểu nguy cơ, cần đánh giá và xem xét thuốc thay thế nếu cần
Dữ liệu được nhập và xử lí trên phần mềm
SPSS 13.0
Đạo đức nghiên cứu Việc tiến hành
nghiên cứu có sự cho phép của Trường ại học Y Dược Hải Phòng và ệnh viện Kiến
An Hải Phòng
III KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Bảng 2 Phối hợp các thuốc chống kết tập tiểu cầu
84,6% bệnh nhân được sử dụng liệu pháp kháng tiểu cầu kép Có 15,4% bệnh nhân chỉ sử dụng đơn độc aspirin trong điều trị
Bảng 3 Phối hợp các nhóm thuốc chính trong điều trị HCĐMVC
2 Aspirin + Clopidogrel + Chống đ ng + ƯCMC 15 38,5
3 Aspirin + Clopidogrel + Chống đ ng +
Trang 44 Aspirin + Clopidogrel + Chống đ ng +
38,5% bệnh nhân được điều trị phác đồ
ASA(Aspirin) + Clopidogrel + Chống đ ng
+ ƯCMC (ức chế men chuyển) Phác đồ có
nhiều lợi ích cho bệnh nhân NMCT cấp có
suy giảm chức năng tâm thu thất trái (EF <
55%) Trong nghiên cứu, tỷ lệ bệnh nhân có
EF < 55% chiếm tới 58,9% (23/39 người) 17,9% bệnh nhân được sử dụng phác đồ điều trị ASA + Clopidogrel + Chống đ ng + Chẹn β giao cảm + ƯCMC (do tác dụng bổ trợ nhau của nhóm thuốc ƯCMC và chẹn β giao cảm khi dùng đồng thời kéo dài)
Bảng 4 Tương tác của aspirin với các thuốc dùng đồng thời
Tương tác của aspirin với các thuốc khác
ghi nhận ở các mức độ nghiêm trọng, vừa,
nhẹ Aspirin có thể gặp tương tác với thuốc
chống đ ng và clopidogrel là 84,6% Một số
thuốc khác có tỷ lệ gặp tương tác cao là
nitroglycerin, thuốc ức chế men chuyển
Rủi ro có thể gặp phải khi dùng đồng thời asiprin với thuốc chống đ ng và clopidogrel
là nguy cơ chảy máu Khi dùng aspirin với thuốc UCMC có thể làm giảm tác dụng giãn mạch và hạ huyết áp của thuốc này
Bảng 5 Tương tác của clopidogrel với các thuốc dùng đồng thời
Trang 5Nghiên cứu chỉ ra tương tác clopidogrel
với thuốc khác ở mức độ nghiêm trọng và
vừa (trung bình) Những thuốc có tần suất sử
dụng cao như thuốc chống đ ng, aspirin là
nhóm có khả năng lớn sẽ gặp tương tác
Những bất lợi có thể gặp phải khi xảy ra
tương tác thuốc: Giữa thuốc chống đ ng,
aspirin với clopidogrel: nguy cơ chảy máu
Và giữa esomeprazol với clopidogrel: giảm tác dụng của clopidogrel (do esomeprazol ức chế sự chuyển hóa của clopidogrel qua cytochrom P450 thành chất có hoạt tính kháng tiểu cầu)
Bảng 1.5 Đặc điểm liều dùng của các thuốc chống kết tập tiểu cầu
Thuốc Liều nạp (mg/ngày) Liều duy trì
(mg/ngày)
Số
BN
Tỷ lệ (%)
Aspirin
Kh ng có liều nạp 100 6 15,4
Kh ng đủ th ng tin 100 8 20,5
Clopidogrel
39 bệnh nhân được sử dụng aspirin, trong
số đó: 25 bệnh nhân được dùng thuốc theo
chế độ liều khuyến cáo (liều nạp 200mg hoặc
300mg, liều duy trì 100mg) 6 bệnh nhân
kh ng được sử dụng liều nạp (do đã đặt stent
trước đó, uống thuốc thường xuyên theo
đơn) 8 bệnh nhân chuyển từ bệnh viện khác
đến, đã được sử dụng thuốc chống KTTC
nhưng kh ng r liều lượng
33 bệnh nhân có sử dụng clopidogrel
trong đó: 19 bệnh nhân có chế độ liều theo
đ ng khuyến cáo (liều nạp 300mg, liều duy
trì 75mg/ngày) 6 bệnh nhân (18,2%) có liều
duy trì cao hơn khuyến cáo 6 bệnh nhân điều
trị thường xuyên clopidogrel theo đơn kh ng
có liều nạp 2 bệnh nhân chuyển viện từ
tuyến dưới đã được dùng thuốc nhưng kh ng
r liều nạp
IV BÀN LUẬN
Kết quả nghiên cứu bảng 2 cho thấy, chỉ
có 2 hoạt chất được sử dụng trong điều trị
HC MVC là aspirin và clopidogrel Trong
đó, 100% bệnh nhân được sử dụng aspirin, 84,6% bệnh nhân sử dụng phác đồ kép phối hợp aspirin với clopidogrel Lựa chọn aspirin
và clopidogrel trong nhóm chống KTTC để điều trị phù hợp với các khuyến cáo điều trị của Việt Nam c ng như trên thế giới Aspirin
đã được sử dụng từ lâu và được chứng minh làm giảm tới 50% nguy cơ tử vong tức thời
và lợi ích kéo dài sau đó Nguyên nhân
Trang 6aspirin được dùng phổ biến hơn có thể là do
aspirin được khuyến cáo sử dụng nhiều hơn,
là lựa chọn đầu tay trong điều trị HC MVC
do việc sử dụng đơn giản, giá thành thấp mà
hiệu quả lại được chứng minh qua rất nhiều
nghiên cứu Nghiên cứu SAPAT cho thấy
aspirin làm giảm tỉ lệ tử vong và NMCT tới
33%, nghiên cứu ISIS - 2 thực hiện trên
17187 bệnh nhân NMCT cho thấy aspirin
làm giảm tử vong 23%, giảm 45% tái phát
sớm NMCT, giảm 44% đột quỵ [2]
Clopidogrel sử dụng đồng thời với Aspirin
trong liệu pháp kháng tiểu cầu kép và dùng
thay thế khi bệnh nhân có chống chỉ định với
aspirin Những nghiên cứu quan trọng
CURE, CURE-PCI đã chứng minh việc thêm
clopidogrel phối hợp với aspirin làm giảm
nguy cơ các biến cố tim mạch một cách đáng
kể và lợi ích này càng r khi bệnh nhân được
dùng kéo dài tới 9 tháng ặc biệt đối với
nhóm có can thiệp MV, clopidogrel thêm
vào làm giảm tới 31% nguy cơ tử vong hoặc
tiến tới NMCT cấp Tỷ lệ bệnh nhân có sử
dụng clopidogrel phù hợp với nghiên cứu của
Nguyễn Ngọc Anh (2008) (88%),thấp hơn
của ặng Thị Ngoan (2015) (100%) và cao
hơn của Nguyễn Minh Hạnh (2014) khảo sát
trên đối tượng bệnh nhân bị bệnh mạch vành
(62,5%)[2],[3] Giải thích về sự khác biệt về
tỷ lệ với các nghiên cứu này có thể là do hiệu
lực ức chế kết tập tiểu cầu kh ng đồng nhất ở
các đối tượng nghiên cứu (có bệnh nhân đáp
ứng r rệt với clopidogrel, một số trường hợp
clopidogrel khởi phát tác dụng chậm thường
liên quan đến đề kháng clopidogrel, cơ chế
của sự đề kháng liên quan đến sự đa hình
CYP2C19 hoặc do đột biến gen mã hóa
protein chịu trách nhiệm hấp thu clopidogrel,
tăng giải phóng ADP, tăng mật độ thụ thể P2Y12 trên bề mặt tiểu cầu, tăng ảnh hưởng của các yếu tố hoạt hóa tiểu cầu
Trong các khuyến cáo mới nhất, đặc biệt
là trong khuyến cáo của Hội Tim mạch châu
Âu nhấn mạnh hơn vai trò của prasugrel và ticagrelor Clopidogrel chỉ dùng khi 2 thuốc trên có chống chỉ định, tuy nhiên tại Việt Nam prasugrel và ticagrelor chưa có mặt có thể vì do giá thành còn quá cao so với thu nhập bình quân ở Việt Nam[4],[5],[6],[7],[8] Kết quả bảng 3; 4 cho thấy aspirin dùng kèm với 11 nhóm hoạt chất/ hoạt chất ghi nhận tương tác từ mức độ nghiêm trọng, trung bình đến nhẹ Những thuốc được kê cùng aspirin trong điều trị bệnh mạch vành chiếm tỷ lệ: chống đông (93%), clopidogrel (84,6%), nitroglycerin (67,1%), ƯCMC (60,7%).Tương tác của thuốc chống đ ng với ASA và clopidogrel đều được xếp loại nghiêm trọng Nhưng đây là 3 thuốc kh ng thể thiếu trong chiến lược điều trị, lợi ích của
ch ng mang lại là vượt trội so với nguy cơ Các nguy cơ đều là những cảnh báo trên lý thuyết nhưng thực tế lâm sàng có xảy ra hay
kh ng còn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như liều dùng, thời gian dùng, thời điểm dùng thuốc, cơ địa bệnh nhân Thuốc chống
đ ng thường chỉ được kê cho thời gian từ 3 -
7 ngày hay ASA làm giảm tác dụng của thuốc ƯCMC nhưng liều thấp ASA (< 236mg/ngày) kh ng hoặc rất ít ảnh hưởng đến thuốc ƯCMC Hơn nữa, việc sử dụng thuốc chống đ ng, clopidogrel hay thuốc ức chế men chuyển cùng aspirin là cần thiết để
ổn định tình trạng bệnh Do đó, cần phải theo
d i chặt chẽ bệnh nhân trong qua trình sử dụng thuốc [7],[8]
Trang 7Trong bảng 5 ghi nhận 4 nhóm hoạt chất/
hoạt chất có tương tác với clopidogrel từ
mức độ nghiêm trọng đến trung bình Trong
đó, thuốc chống đ ng (93,2%), aspirin
(91,9%) và thuốc điều trị rối loạn lipid
(12,8%) Tuy nhiên việc sử dụng phối hợp
v n được khuyến cáo vì tương tác này được
kiểm soát bằng các chỉ số huyết học Tuy
nhiên, cùng nhóm ức chế bơm proton nhưng
tương tác pantoprazol, lansoprazol -
clopidogrel được xếp mức độ trung bình còn
tương tác esomeprazol - clopidogrel được
xếp mức độ nghiêm trọng Vấn đề tương tác
giữa clopidogrel với các thuốc ức chế bơm
proton mà hậu quả là giảm hiệu quả chống
KTTC của clopidorel, d n đến tái nhồi máu
cơ tim đã được đề cập từ lâu và gây ra nhiều
tranh cãi Theo khuyến cáo của Hội Tim
mạch học Việt Nam, AHA/ACC 2013 đối
với bệnh nhân bị hội chứng động mạch vành
cấp có tiền sử bệnh lý dạ dày, tá tràng được
dùng thuốc chống KTTC, cần cho thêm các
thuốc chẹn bơm proton để phòng ngừa, điều
trị tổn thương đường tiêu hóa Mặc khác,
những nghiên cứu gần đây đã cho thấy kh ng
có những ảnh hưởng đáng kể của
pantoprazol, lansoprazol trên dược động học
và dược lực học của clopidogrel Do đó, nếu
cần thiết phải dùng một PPI, lansoprazol hay
pantoprazol có thể là lựa chọn an toàn hơn
Cảnh báo về tương tác giữa clopidogrel với
esomeprazol làm giảm tác dụng của
clopidogrel đã được đề cập trong nhiều
khuyến cáo[8] Vì vậy, để hạn chế những
tương tác bất lợi, các bác sĩ thường kê
lansoprazol, pantoprazol Tuy nhiên qua
khảo sát v n còn một số đơn sử dụng
esomeprazol cho bệnh nhân
Vì hạn chế về mặt thời gian của nghiên cứu, nên ch ng t i chỉ đánh giá việc sử dụng thuốc chống KTTC trên phương diện chỉ định và liều lượng ảng 1.5 cho thấy: Tất cả bệnh nhân HC MVC trong nghiên cứu được dùng aspirin và clopidogrel đ ng chỉ định
ối với bệnh nhân có bệnh lý dạ dày tá tràng thì được dùng aspirin có kết hợp thuốc bảo
vệ dạ dày (chẹn bơm proton, giảm bài tiết acid, trung hòa acid) tùy tình trạng từng người 100% bệnh nhân đều được dùng aspirin với liều phù hợp khuyến cáo của Hội Tim mạch học Việt Nam năm 2008 và 2015[1].Tuy nhiên, liều lượng clopidogrel trong một số trường hợp cao hơn khuyến cáo Có 6 trường hợp dùng liều duy trì là 150 mg/ngày ây là vấn đề đáng lưu ý vì trong tất cả các khuyến cáo mới nhất của Hội tim mạch Mỹ c ng như châu Âu đều thống nhất cao ở mức liều duy trì nạp là 300 - 600mg/ngày, liều duy trì 75 mg/ngày Có thể xuất phát từ mục đích khắc phục sự đề kháng clopidogrel mà các bác sĩ tăng liều duy trì cho bệnh nhân Năm 2007, 2 thử nghiệm lâm sàng so sánh hiệu quả ức chế tiểu cầu của liều clopidogrel 150 mg/ngày với liều chuẩn
là ISAR-CHOICE 2 và OPTIMUS Kết quả cho thấy mức độ ức chế tiểu cầu của nhóm
150 mg/ngày cao hơn có ý nghĩa so với nhóm 75 mg/ngày Tuy nhiên việc tăng liều duy trì v n là vấn đề cần phải nghiên cứu thêm [4] Kết quả trên c ng phù hợp với nghiên cứu của ặng Thị Ngoan (2015) về việc sử dụng liều clopidogrel có liều duy trì cao hơn liều khuyến cáo [3]
V KẾT LUẬN
Sau khi tiến hành nghiên cứu trên 39 bệnh nhân bị hội chứng động mạch vành cấp được
Trang 8điều trị nội tr tại khoa Nội Tim mạch - ệnh
viện Kiến An Hải Phòng, nhóm nghiên cứu
r t ra một số kết luận sau: Chỉ có 2 hoạt chất
trong nhóm thuốc chống KTTC được sử
dụng là aspirin và clopidogrel, với tỷ lệ sử
dụng lần lượt là 100,0% và 84,6% Tương
tác mức độ nghiêm trọng giữa esomeprazol
và clopidogrel chiếm 38,5% do esomeprazol
làm giảm tác dụng của clopidogrel Liều
lượng của aspirin phù hợp với khuyến cáo là
100,0% Với clopidogrel tỉ lệ phù hợp về liều
dùng theo khuyến cáo là 81,8% và cao hơn
khuyến cáo 18,2%
VI KIẾN NGHỊ
Việc sử dụng thuốc chống kết tập tiều cầu
ở bệnh nhân bị h i chứng động mạch vành
cấp cần đánh giá tương tác thuốc và hiệu quả
sử dụng thuốc chống kết tập tiểu cầu, nên ưu
tiên sử dụng lansoprazol, pantoprazol hơn
esomeprazol Có thể sử dụng các thuốc
chống kết tập tiểu cầu: prasugrel hoặc
ticagrelor
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Hội tim mạch học Việt Nam, Chẩn đoán,
điều trị bệnh nhân hội chứng mạch vành cấp
kh ng ST chênh lên, Hội Tim mạch học Việt
Nam, Hà Nội, 2015
2 Nguyễn Minh Hạnh, Khảo sát việc sử dụng
các thuốc chống kết tập tiểu cầu trong điều trị
bệnh mạch vành tại khoa Tim mạch, bệnh
viện Quân đội 103, Khóa luận tốt nghiệp dược
sĩ đại học, ại học Dược Hà Nội, 2014
3 Đặng Thị Ngoan, Khảo sát thực trạng sử dụng
thuốc chống kết tập tiểu cầu trong điều trị hội chứng động mạch vành cấp tại Khoa Tim mạch ệnh viện Quân y 103 năm 2015, Khóa luận tốt nghiệp dược sĩ đại học, Học viện Quân y, 2015
4 AHA/ACC, "2014 AHA/ACC Guideline for
the Management of Patients with Non-ST-Elevation Acute Coronary Syndromes: a report of the American College of Cardiology", Journal of the American College
of Cardiology, 2014 p64(24)
5 Angiolillo DJ, Shoemaker SB, Desai B et al,
"Randomized comparison of a High clopidogrel maintenance dose in patients with diabetes mellitus and coronary artery disease: Results of the Optimizing Antiplatelet Therapy in Diabetes Mellitus (OPTIMUS) Study", Circulation 2007, 115, pp 708-716
6 Greenland P et al, "2010 ACCF/AHA
guideline for assessment of cardiovascular Risk in asymptomatic adults: a report of the American College of Cardiology Foundation/American Heart Association Task Force on Practice Guidelines", J Am Coll Cardiol , 2010 56(25), pp 50-103
7 Marco Roffi et al, "2015 ESC Guidelines for
the management of acute coronary syndromes
in patients presenting without persistent ST-segment elevation", European Heart Journal
2015 37, pp 282
8 Sanofi-aventis, Prescribing Information of
Plavix, Accessed on February 28, 2016,
http://products.sanofi.us/plavix/plavix.html
