Chất lượng công tác tuyên truyền miệng của các đảng bộ quận ở thành phố hồ chí minh giai đoạn hiện nay

* Vai trò:Trên tinh thần mọi cán bộ, đảng viên là một tuyên truyền viênmiệng, đảng viên của các đảng bộ quận ở TPHCM đóng vai trò quantrọng trong công tác tuyên truyền miệng vì đảng viên

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong thời kỳ đổi mới và hội nhập toàn cầu, nhu cầu thông tinngày càng cao và các phương tiện thông tin cũng ngày càng nhiều Vớinhiều luồng thông tin đa chiều, thực tế có những thông tin thật sự bổích nhưng cũng có nhiều thông tin nhiễu, sai lệch làm ảnh hưởng đếnniềm tin của xã hội, nhất là những “thông tin đen”, tiêu cực từ phía cácthế lực thù địch nhằm thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình” nhất làtrên lĩnh vực công tác tư tưởng Mặt khác, yêu cầu hiện nay có rấtnhiều những chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật mà ngườidân cần phải nắm rõ để phát huy dân chủ, sống đúng pháp luật, thựchiện tốt nghĩa vụ công dân, đóng góp trí, lực trong xây dựng và bảo vệđất nước, góp sức cùng Đảng ta và chính quyền đưa đất nước tiến lêncông nghiệp hóa, hiện đại hóa

Yêu cầu công tác tuyên truyền miệng trong thời kỳ công nghiệphóa, hiện đại hóa ngày càng cao vì nó góp phần đưa nghị quyết củaĐảng vào đời sống, thực hiện xây dựng nền kinh tế thị trường địnhhướng xã hội chủ nghĩa, nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bảnsắc dân tộc; đưa chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh trởthành nền tảng tư tưởng của toàn xã hội; cổ vũ mọi người ra sức thiđua yêu nước, cải tiến phương thức sản xuất, đưa kỹ thuật công nghệhiện đại đến với mọi người để tăng năng suất lao động, khả năng cạnhtranh, mở rộng thị trường… Mặt khác, trong giai đoạn hiện nay, cácthế lực thù địch đang tăng cường các hoạt động chống phá Đảng, Nhànước với âm mưu xóa bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa mà Đảng, Bác Hồ vànhân dân ta đã lựa chọn

Công tác tuyên truyền miệng góp phần thúc đẩy quá trình thựcthi dân chủ, xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa Việc cung cấpnhững thông tin chính thống đến nhân dân sẽ giúp bổ sung, cập nhật

thông tin chính xác, đúng quan điểm, đường lối của Đảng, hiểu biếtpháp luật để tôn trọng và thực thi đúng pháp luật; đem lại cho ngườinghe những kiến thức xã hội phong phú, giúp người dân tham gia đónggóp trí lực trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Hiệu quảcông tác tuyên truyền miệng được đánh giá ngay sau khi hoạt độngtuyên truyền diễn ra cũng như căn cứ trên sự đồng thuận trong nhậnthức và hành động của đối tượng tuyên truyền.

Để đối tượng tuyên truyền nắm bắt được những chủ trương,đường lối, cập nhật được nguồn thông tin chính thống, đúng địnhhướng thì đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên (các chủ thể tuyêntruyền) giữ vai trò quan trọng

Hiện nay, bên cạnh những thành tựu cơ bản đã đạt, chất lượngCTTTM còn nhiều hạn chế thể hiện qua các vấn đề sau:

- Thông tin chính thống chậm đến với đối tượng tuyên truyền

- Thông tin được truyền tải chưa mang tính thuyết phục do cónhững yếu tố hạn chế chủ quan từ phía cán bộ tuyên truyền Cán bộđảng viên chưa nhận thức đầy đủ trách nhiệm, tích cực tham giaCTTTM

- Một số luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch chưa bịphản bác kịp thời do thiếu nhạy bén của các chủ thể tuyên truyền, sức

đề kháng trong nhân dân chưa cao

-Đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên ở một số đảng bộ chưađược xây dựng tạo nguồn dài hạn từ ở cơ sở nên vừa thiếu lại vừa yếu

Nhằm đáp ứng yêu cầu cấp thiết phải nâng cao chất lượng côngtác tuyên truyền miệng của các đảng bộ quận ở thành phố Hồ ChíMinh giai đoạn hiện nay theo tinh thần Chỉ thị số 17-CT/TW của Ban

Bí thư Trung ương khóa X “Về tiếp tục đổi mới và nâng cao chất

lượng hiệu quả CTTTM trong tình hình mới”, tôi chọn đề tài “Chất lượng công tác tuyên truyền miệng của các đảng bộ quận ở Thành

phố Hầ Chí Minh giai đoạn hiện nay” làm luận văn thạc sĩ khoa học

chính trị, chuyên ngành xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Vấn đề này đã có nhiều nhà khoa học, chính trị, tư tưởng nghiêncứu, nhiều tài liệu học tập ở các trường chính trị, các công trình khoa

học đề cập đến như: Nguyên lý tuyên truyền (do Phân viện Báo chí

tuyên truyền biên soạn), các văn kiện, nghị quyết của Đảng, giáo trình

Tư tưởng Hồ Chí Minh do Bộ Giáo dục - Đào tạo ban hành; các tácphẩm kinh điển Mác – Lênin do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia pháthành Gần đây có nhiều bài viết của các đồng chí lãnh đạo cấp cao viết

về nội dung có liên quan đến đề tài được đăng tải trên báo điện tử vàbáo viết Tạp chí Cộng sản Có khá nhiều đề tài nghiên cứu về công tác

tư tưởng, công tác tuyên truyền trong đó có công tác tuyên truyềnmiệng

Cụ thể như:

- Hà Đăng (1994),“Đổi mới, tăng cường hoạt động báo cáo viên

góp phần nâng cao hiệu quả tư tưởng", Tạp chí Tư tưởng – Văn hóa,

(10)

- TS.Lương Khắc Hiếu (2006), Tư tưởng, phong cách Hồ Chí

Minh và một số suy nghĩ về công tác tuyên truyền hiện nay, Đề tài cấp

bộ Đề tài đã nêu ra một số nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về côngtác tuyên truyền, làm rõ phong cách sử dụng ngôn ngữ văn bản trongkhi nói, viết của Hồ Chí Minh và nêu một số giải pháp nhằm đổi mớicông tác tuyên truyền

- Phan Trường Chiến (2000), Nâng cao chất lượng công tác tư

tưởng trong Đảng bộ tỉnh Kiên Giang hiện nay, Luận văn Thạc sĩ

Khoa học chính trị - Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Đề tài

đã khẳng định hoạt động tuyên truyền miệng là hình thức quan trọngtrong công tác tư tưởng

- Nguyễn Minh Tân (2003), Nâng cao chất lượng công tác tư

tưởng trong Đảng bộ tỉnh Tiền Giang giai đoạn hiện nay, Luận văn

Thạc sĩ Khoa học chính trị - Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

Đề tài có nêu lên phương hướng củng cố và nâng cao chất lượng độingũ báo cáo viên, tuyên truyền viên nhằm đảm bảo tuyên truyền cóhiệu quả đường lối, chủ trương, nghị quyết của Đảng, pháp luật củanhà nước đến cơ sở, thông tin định hướng tư tưởng kịp thời về các sựkiện quan trọng của đất nước, của tỉnh Tiền Giang và thế giới đến đảngviên và nhân dân

- Nguyễn Thanh Tâm (2004), Chất lượng công tác tư tưởng của

Đảng bộ tỉnh Sơn La trong giai đoạn hiện nay, Luận văn của Thạc sĩ

Khoa học chính trị - Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Đề tàixác định công tác tuyên truyền là một bộ phận của công tác tư tưởngnhằm truyền bá cho đảng viên và quần chúng nhân dân; lý luận củachủ nghĩa Mác – Lênin, đường lối, chủ trương, nghị quyết của Đảng vàpháp luật của Nhà nước, trang bị cho họ những tri thức về các quy luậtphát triển của xã hội, xây dựng niềm tin vào lý tưởng cộng sản và nângcao tính tích cực, sáng tạo của đảng viên và quần chúng nhân dân trongcuộc đấu tranh xây dựng xã hội mới

- Vũ Văn Vở (2009), Chất lượng công tác tuyên truyền miệng

của các đảng bộ huyện ở tỉnh Hải Dương, Luận văn Thạc sĩ Khoa học

chính trị - Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Đề tài luận giải

cơ sở lý luận và thực tiễn chất lượng công tác tuyên truyền miệng củacác đảng bộ huyện ở tỉnh Hải Dương, qua đó đề xuất một số nhóm giảipháp nhằm nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền miệng và hoạtđộng của đội ngũ báo cáo viên của các đảng bộ huyện ở tỉnh HảiDương Đề tài đã giải quyết nhiệm vụ tìm hiểu quan niệm, vai trò, vịtrí, đặc điểm và hoạt động của đội ngũ báo cáo viên làm công tác tuyêntruyền miệng của các huyện; phân tích thực trạng đội ngũ báo cáo viên,

công tác tuyên truyền miệng ở cấp huyện; đề xuất phương hướng vàgiải pháp chủ yếu để nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền miệng

và hoạt động đội ngũ báo cáo viên các đảng bộ huyện ở tỉnh HảiDương trong giai đoạn hiện nay

- Lương Hoàng Anh (2009), Chất lượng công tác tuyên truyền

miệng của các đảng bộ huyện ở tỉnh Kiên Giang, Luận văn Thạc sĩ

Khoa học chính trị - Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ ChíMinh

Đề tài có mục đích phân tích làm rõ cơ sở lý luận và thực trạngtrong công tác tuyên truyền miệng của các đảng bộ huyện ở tỉnh KiênGiang trong thời gian qua Trên cơ sở đó đề xuất giải pháp chủ yếunhằm từng bước nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền miệng củacác đảng bộ huyện ở tỉnh Kiên Giang giai đoạn hiện nay

Nhiệm vụ của đề tài là làm rõ vị trí, vai trò công tác tuyên truyềnmiệng; phân tích thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân, rút ra kinh nghiệmthực tiễn về chất lượng công tác tuyên truyền miệng của các đảng bộhuyện ở tỉnh Kiên Giang trong thời gian qua và đề xuất những phươnghướng, giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng và hiệu quả công táctuyên truyền miệng

Cho đến nay chưa có đề tài nào nghiên cứu “Chất lượng công tác tuyên truyền miệng của các đảng bộ quận ở thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn hiện nay”.

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn

3.1 Mục đích nghiên cứu của luận văn

Dựa trên các quan điểm lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin và tưtưởng Hồ Chí Minh, các văn kiện, nghị quyết, chỉ thị của Đảng đểphân tích thực trạng công tác tuyên truyền miệng của các đảng bộ quận

ở thành phố, trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượngcông tác tuyên truyền miệng của các đảng bộ quận ở Tp Hồ Chí Minh

3.2 Nhiệm vụ của luận văn

- Phân tích làm rõ các khái niệm, quan điểm của Đảng về vai trò,tầm quan trọng của công tác tuyên truyền miệng của các đảng bộ quận

ở thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay

- Phân tích chất lượng công tác tuyên truyền miệng của cácĐảng bộ quận ở thành phố Hồ Chí Minh trong 10 năm qua

- Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng vàhiệu quả công tác tuyên truyền miệng của các Đảng bộ quận ở thànhphố Hồ Chí Minh giai đoạn hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Chất lượng công tác tuyên truyền miệng của các đảng bộ quận ởthành phố Hồ Chí Minh giai đoạn hiện nay

4.2 Phạm vi và thời gian nghiên cứu

Nghiên cứu chất lượng công tác tuyên truyền miệng của cácđảng bộ quận ở thành phố Hồ Chí Minh hiện nay

Thời gian nghiên cứu: Từ năm 2001 đến năm 2010 (qua hainhiệm kỳ đại hội đảng bộ các cấp)

5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp luận nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Cơ sở lý luận để giải quyết đề tài này là các quan điểm của chủnghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các văn kiện của ĐảngCộng sản Việt Nam, chủ trương, đường lối, nghị quyết của Đảng ta vềcông tác chính trị - tư tưởng, công tác tuyên truyền, hoạt động tuyêntruyền miệng và hoạt động của đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyềnviên Ngoài ra tác giả sử dụng một số thành tựu lý luận từ các đề tài đãđược công bố, các luận văn thạc sĩ của các tác giả có liên quan đến đềtài

5.2 Cơ sở thực tiễn

Khảo sát tình hình chất lượng công tác tuyên truyền miệng và độingũ báo cáo viên, tuyên truyền viên trên địa bàn một số quận tiêu biểu củathành phố Hồ Chí Minh; các báo cáo và số liệu sơ kết, tổng kết công táctuyên giáo, thống kê đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên được BanTuyên giáo thành ủy thành phố Hồ Chí Minh tổng hợp từ năm 2001 đếnnăm 2010 Tham khảo tình hình thực tiễn công tác tuyên truyền miệng ởtỉnh Hải Dương và Kiên Giang qua các luận văn thạc sĩ đã thực hiện củacác tác giả để so sánh, đối chiếu

5.3 Phương pháp nghiên cứu

Tác giả luận văn vận dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duyvật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, kết hợp các phương phápphân tích và tổng hợp, thống kê và so sánh, điều tra xã hội học, chuyêngia, đặc biệt là phương pháp tổng kết thực tiễn

6 Những đóng góp và ý nghĩa của luận văn

- Kết quả của luận văn góp phần làm sáng tỏ tầm quan trọng củacông tác tuyên truyền miệng và nâng cao chất lượng công tác tuyêntruyền miệng của các đảng bộ quận ở thành phố Hồ Chí Minh trongtình hình mới

- Luận văn có thể là nguồn tài liệu tham khảo cho các cấp ủyđảng và Ban tuyên giáo các cấp nói chung và đảng bộ quận ở thànhphố Hồ Chí Minh nói riêng; luận văn có thể dùng làm tài liệu bồidưỡng đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên các cấp trong giai đoạnhiện nay

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo vàphụ lục, luận văn được kết cấu gồm 03 chương, 06 tiết

Chương 1 CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN MIỆNG CỦA CÁC ĐẢNG BỘ QUẬN Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH –

NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1.1 CÁC QUẬN, CÁC ĐẢNG BỘ QUẬN VÀ CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN MIỆNG CỦA CÁC ĐẢNG BỘ QUẬN Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

1.1.1 Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế, văn hóa - xã hội

và tình hình, đặc điểm, vai trò, nhiệm vụ của các đảng bộ quận ở thành phố Hồ Chí Minh

1.1.1.1 Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế, văn hóa – xã hội của thành phố Hồ Chí Minh và các quận trong Thành phố có tác động đến công tác tuyên truyền miệng

Thành phố Hồ Chí Minh là thành phố trực thuộc Trung ương, làtrung tâm về kinh tế, văn hóa, giao dịch quốc tế và du lịch của cả nước,

là nơi giao lưu văn hóa, vùng đất có truyền thống hơn 300 năm lịch sử

và là đầu mối giao thông lớn cả về đường thủy, đường bộ và đườnghàng không; thông thương thuận tiện với các tỉnh Nam Bộ, Nam Trung

Bộ, Nam Tây Nguyên và khu vực Đông Nam Á Là một thành phốtrong vùng đất Nam Bộ mới hình thành so với chiều dài lịch sử ngànnăm văn hiến của đất nước, thành phố Hồ Chí Minh (Sài Gòn) cónhiều người dân nhập cư từ các tỉnh thành Trung Nam Bắc đến mưusinh, lập nghiệp tạo nên những nét văn hóa vô cùng phong phú, đadạng, dựa trên sự giao thoa nhiều phong tục tập quán, văn hóa địaphương của các vùng miền khác nhau trên cả nước

Thành phố Hồ Chí Minh có vị trí địa lý thuận tiện, là trung tâmgiao lưu, thông thương với cả nước và khu vực Hiện nay, người dânkhắp mọi miền đất nước tiếp tục nhập cư ngày càng đông về Thành

phố để học tập, công tác, sinh sống Tình hình kinh tế - xã hội củaThành phố khá phát triển so với các tỉnh, thành trong cả nước Phươngtiện thông tin đại chúng phát triển nên điều kiện tiếp cận thông tin dồidào

Dân số trung bình của thành phố Hồ Chí Minh (TPHCM)khoảng 7,382 triệu người (mật độ dân số của thành phố hiện nay là3.523 người/km2) [56] Theo số liệu thống kê năm 2007, Thành phố có2,801 triệu người đang làm việc ở các cơ quan, đơn vị; có 5,64 triệudân sống ở 17 quận thuộc khu vực nội thành (tỷ lệ 84,81%) [56].Trong quá trình chỉnh trang, kiến thiết đô thị và sắp xếp bộ máy hànhchính cấp quận, đã có 05 quận mới tách, hình thành trong 10 năm quanhư: quận Bình Tân, quận Tân Phú, Quận 9, Quận 2, Quận 12 Quận

có mật độ dân cư đông nhất là quận Gò Vấp (86.960 người/km2), thấpnhất là Quận 9 (2.237 người/km2) Thành phần lao động có trình độchuyên môn kỹ thuật theo thống kê năm 2010 có tỷ lệ 55% trong số laođộng có việc làm mới [67]

Kinh tế TPHCM phát triển mạnh, Thành phố đóng góp ngânsách cho Trung ương cao nhất nước (trên 30%), GDP đầu người tăngbình quân hàng năm GDP đầu người tăng từ 1.350 USD năm 2000 lên1.980 USD năm 2005 và 3.100 USD năm 2010 Thành phố có tốc độtăng trưởng tổng sản phẩm nội địa (GDP) bình quân hàng năm 11,1%(trong 5 năm 2006-2010), riêng năm 2010 tăng 11,5% GDP bình quân

(theo giá thực tế) 56,636 triệu đồng 1 người/tháng (năm 2008) Thu nhập bình quân đầu người là 2,263 triệu đồng/tháng; mức chi tiêu bình

quân 1,618 triệu đồng/người/tháng Giá trị tổng sản phẩm nôi địa năm

phát động Thực hiện nếp sống văn minh, mỹ quan đô thị thời gian gầnđây đã thúc đẩy người xây dựng nếp sống văn minh, văn hóa mới trongđời sống cộng đồng.

Về dân tộc và tôn giáo, đại bộ phận người dân Thành phố thuộcdân tộc Kinh Có trên 10 loại hình tôn giáo đang hoạt động trên địabàn Số đồng bào có đạo chiếm tỷ lệ trên 30% (số liệu do Ban Tôn giáo

và Dân tộc Thành phố cung cấp), trong đó số người theo Phật giáo vàThiên Chúa giáo chiếm số đông so với đồng bào có đạo Tôn giáo, tínngưỡng hiện vẫn thu hút nhiều quan tâm của các tầng lớp nhân dân.Các tín ngưỡng truyền thống tích cực đang tiếp tục được duy trì gắnliền với phong tục tập quán, nếp sống đạo đức của người Thành phố.Hoạt động tôn giáo khá phong phú, nhiều cơ sở tự viện đang tích cựctruyền giáo trong tín đồ và có xu hướng phát triển tín đồ Thông quacác hoạt động truyền giáo, các vị chức sắc tôn giáo cũng tích cực độngviên tín đồ tham gia các hoạt động từ thiện xã hội theo phương châm

“đẹp đạo, tốt đời” Phật giáo có chiều hướng phát triển theo hướngnhập thế và phần lớn đóng góp tích cực cho hoạt động xã hội tại địaphương, hiện tại vẫn giữ vai trò là tôn giáo đồng hành cùng dân tộctheo phương châm của mình Số tu sĩ các đạo cũng phát triển và cótrình độ đại học, trên đại học ngày càng nhiều

Nhìn chung, thành phố Hồ Chí Minh là thành phố năng động,sáng tạo, có nhiều lĩnh vực đi đầu về phát triển kinh tế - xã hội, là nơithí điểm xây dựng chính quyền đô thị do đặc điểm về địa chính trị,kinh tế, là nơi có truyền thống cách mạng hào hùng, bất khuất, vinh dựđược tặng danh hiệu “Thành phố anh hùng” mang tên Chủ tịch Hồ ChíMinh vĩ đại

1.1.1.1 Tình hình, đặc điểm của các đảng bộ quận ở thành phố Hồ Chí Minh

Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh có 17 đảng bộ quận nội thành

và 260 đảng bộ phường Số ủy viên Ban chấp hành các đảng bộ quậntrong nhiệm kỳ 2010-2015 có từ 39 đến 41 đồng chí Tổng số đảngviên trong toàn Thành phố tính đến 6 tháng đầu năm 2010 là 156.377đồng chí Tổng số đoàn viên, hội viên các đoàn thể chính trị xã hội là2.570.822 người

Thời điểm hiện nay, đội ngũ báo cáo viên thành phố có 30 đồngchí, trong đó trình độ đại học có 18 đồng chí có trình độ đại học (tỉ lệ60%) và 12 đồng chí có trình độ sau đại học tức từ thạc sĩ trở lên (tỉ lệ40%); bình quân mỗi quận có 24 báo cáo viên cấp quận và 300 tuyêntruyền viên cấp cơ sở đang hoạt động Toàn thành phố có 412 báo cáoviên ở 17 quận, trong đó có 225 báo cáo viên hoạt động thường xuyên(tỉ lệ 54,61%)

Trình độ của cán bộ, đảng viên không ngừng được chuẩn hoá vànâng cao cả về lý luận chính trị và chuyên môn nghiệp vụ Đây là điểmnổi bật của Thành phố và điều đó đã góp phần nâng cao chất lượnghoạt động tuyên truyền miệng của từng đảng bộ, chi bộ Toàn đảng bộthành phố có trên 52,9% đảng viên có trình độ trung cấp lý luận chính

trị trở lên và 63,43% đảng viên có trình độ từ cao đẳng trở lên về một

hay nhiều lĩnh vực chuyên môn, nghiệp vụ [67]

Với số lượng và chất lượng hiện nay của cán bộ đảng viên vàquần chúng cốt cán các đoàn thể tham gia hoạt động tuyên truyềnmiệng tại thành phố, nhu cầu thông tin của các ngành, các giới trongtoàn thành phố được đáp ứng đầy đủ, có khả năng tuyên truyền quanđiểm đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước, các nghịquyết, chỉ thị, các thông tin thời sự, các vấn đề cần cập nhật phục vụđời sống của nhân dân lao động, yêu cầu ngày càng cao của hoạt độngtuyên truyền miệng

1.1.1.3 Vai trò, nhiệm vụ của các đảng bộ quận ở thành phố

Hồ Chí Minh trong công tác tuyên truyền miệng

* Vai trò:

Trên tinh thần mọi cán bộ, đảng viên là một tuyên truyền viênmiệng, đảng viên của các đảng bộ quận ở TPHCM đóng vai trò quantrọng trong công tác tuyên truyền miệng vì đảng viên của từng đảng bộ

là đội ngũ tiên phong tại địa phương, là nòng cốt chính trị của ĐảngCộng sản Việt Nam – đội tiên phong của giai cấp công nhân và nhândân lao động Việt Nam, là những người gương mẫu đi đầu trong mọiphong trào, là đại biểu trung thành của nhân dân, có giác ngộ giai cấp,

có bản lĩnh chính trị vững vàng, có điều kiện tham gia vào các vị trílãnh đạo, chủ chốt ở cơ sở đảng

Cấp uỷ của các đảng bộ quận góp phần đưa đường lối, quanđiểm của Đảng, các chủ trương, chính sách, các chỉ thị, nghị quyết củaĐảng bộ thành phố và của cấp mình đến cán bộ, đảng viên và quầnchúng các giới tại địa phương và cổ vũ mọi người cùng phấn đấu thựchiện Trong công tác tuyên truyền miệng, đảng viên là những chủ thểtuyên truyền miệng, phải là những chủ thể tuyên truyền năng động,sáng tạo, có trình độ lý luận chính trị cơ bản đáp ứng yêu cầu lý giảicác vấn đề thực tế, phân tích những quan điểm cốt lõi của đường lối,chủ trương, nghị quyết của Đảng, nắm vững chủ trương để truyền đạtđến đối tượng cần tuyên truyền

Công tác tuyên truyền miệng được thực hiện thống nhất từ thànhphố đến các quận, phường dưới sự lãnh đạo của các cấp uỷ đảng Việcđịnh hướng nội dung, phương hướng tuyên truyền do các cấp uỷ cấptrên chịu trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo, cấp uỷ từng cấp tiến hành xâydựng kế hoạch, xác định phương thức, phạm vi và đối tượng thực hiệntuyên truyền miệng

* Nhiệm vụ:

Trong bối cảnh Đảng cầm quyền, Lênin nói: “Nhiệm vụ thứ nhấtcủa bất cứ một chính đảng nào có trọng trách đối với tương lai là

thuyết phục cho đa số nhân dân thấy được sự đúng đắn của Cương lĩnh

và sách lược của mình” [44, tr.208] Như vậy việc tuyên truyền đườnglối, quan điểm, chủ trương, mục tiêu, nhiệm vụ của đảng đối với quầnchúng là hết sức cần thiết mà mỗi tổ chức đảng phải chú trọng triểnkhai

Trên cơ sở nghiên cứu và phân tích các chỉ thị, thông báo củaTrung ương về công tác tuyên truyền miệng như: Chỉ thị số 14-CT/TWngày 03/8/1977 của Ban Bí thư Trung ương Đảng (Khóa IV) về “Việc

tổ chức báo cáo viên và tuyên truyền viên của Đảng”; Thông báo số71-TB/TW, ngày 07/6/1997 của Thường vụ Bộ Chính trị (Khóa VIII)

“Về việc tăng cường lãnh đạo và đổi mới công tác tuyên truyềnmiệng”; Chỉ thị số 17/CT/TW, ngày 15/10/2007 của Ban Bí thư Trungương Đảng (Khóa X) “Về tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng,hiệu quả công tác tuyên truyền miệng trong tình hình mới” và các tàiliệu bồi dưỡng nghiệp vụ công tác tuyên truyền miệng; đồng thời kếthợp với thực tiễn, chúng ta rút ra được một số quan điểm chung nhưsau:

Thứ nhất, trong hoạt động của các đảng bộ Quận, hoạt động

tuyên truyền miệng là một phương thức tuyên truyền mang tính nghệthuật, khoa học và tính đảng cao Hoạt động này được tiến hành bằnglời nói trực tiếp từ chủ thể tuyên truyền tác động đến đối tượng ngườinghe; thực hiện sự giao tiếp trực tiếp giữa người nói với người nghe,với cán bộ đảng viên và các tầng lớp nhân dân khác nhau trong xã hội.Hoạt động tuyên truyền miệng là phương thức tuyên truyền, giáo dụcquan trọng của Đảng, là hoạt động có mục đích dưới sự lãnh đạo củacác cấp uỷ đảng

Thứ hai, chủ thể tuyên truyền miệng là đội ngũ báo cáo viên,

tuyên truyền viên; là các đảng viên và cán bộ chủ chốt của các hội,đoàn; là lực lượng chính trị nòng cốt của cơ sở BCV bằng hoạt động

tuyên truyền miệng trực tiếp tuyên truyền, giáo dục đường lối chủtrương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, truyền bá chủnghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và những đường lối, quanđiểm của Đảng về những vấn đề thời sự lớn, về những vấn đề mới đặt

ra trong cuộc sống, trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, gópphần hình thành nếp sống mới, con người mới; tuyên truyền nhữngnhân tố mới, điển hình tiên tiến trong phong trào thi đua yêu nước,trong cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ ChíMinh”… trong cán bộ, đảng viên và nhân dân, định hướng tư tưởng,nắm bắt và hướng dẫn dư luận xã hội, hướng dẫn sự suy nghĩ và hànhđộng của toàn dân theo Nghị quyết của Đại hội Đảng, góp phần xâydựng và củng cố sự thống nhất tư tưởng trong Đảng, sự đồng thuậntrong toàn xã hội, khắc phục được một phần tệ quan liêu, mệnh lệnh,

xa rời quần chúng Đặc biệt, còn góp phần nâng cao chất lượng sinhhoạt chính trị tư tưởng của các tổ chức Đảng và đoàn thể, quần chúng

Thứ ba, trong hoạt động của các cấp uỷ đảng, đội ngũ BCV là

lực lượng nòng cốt trong công tác quán triệt, nghiên cứu, giáo dục chủnghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các nghị quyết, chỉ thị, chủtrương, đường lối của Đảng Đội ngũ BCV do cấp ủy đảng trực tiếp raquyết định công nhận BCV của cấp ủy đảng có nhiệm vụ tuyên truyềntheo sự lãnh đạo, chỉ đạo, định hướng của tổ chức đảng, chịu sự phâncông của cấp ủy đảng cùng cấp và sự chỉ đạo của các cơ quan chuyênngành cấp trên

Theo tinh thần Chỉ thị số 17-CT/TW của Ban Bí thư Trung ươngĐảng (Khóa X) “Về tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quảcông tác tuyên truyền miệng trong tình hình mới” xác định công táctuyên truyền miệng là nhiệm vụ của toàn đảng, vì vậy tất cả cấp uỷ cáccấp từ Trung ương đến cơ sở, các đảng viên hoạt động trên mọi lĩnhvực đều phải có trách nhiệm làm nhiệm vụ tuyên truyền miệng, trực

tiếp tham gia tuyên truyền đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách,pháp luật của Nhà nước; kịp thời thông tin và định hướng tư tưởng chocán bộ, đảng viên, nhân dân ở nơi công tác và cư trú về các vấn đềquan trọng trong nước và trên thế giới, coi đó là một tiêu chuẩn đểđánh giá năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu, chất lượng công tác của cáccấp uỷ, tính tiên phong, gương mẫu và phẩm chất chính trị của mỗiđảng viên.

Với quan điểm nêu trên, vai trò của các đảng bộ quận trong côngtác tuyên truyền miệng, nhiệm vụ của các cấp uỷ đảng đối với công táctuyên truyền miệng được xác định:

- Chịu trách nhiệm trước Đảng và nhân dân về sự lãnh đạo củamình đối với hoạt động tuyên truyền nói chung, tuyên truyền miệngnói riêng về công tác chỉ đạo triển khai hoạt động, đánh giá và rút kinhnghiệm quá trình đưa nghị quyết của các cấp uỷ Đảng vào cuộc sống

- Có trách nhiệm xây dựng nội dung tuyên truyền miệng và độingũ báo cáo viên, tuyên truyền viên ở từng địa phương, đơn vị, mỗingành, mỗi giới để đáp ứng yêu cầu của hoạt động tuyên truyền miệngđảm bảo các yêu cầu tính đảng, tính khoa học, tính đại chúng; tínhchính xác, kịp thời, sáng tạo; tính chiến đấu, tính thuyết phục

- Thường xuyên củng cố, bổ sung nguồn cán bộ, đảng viên thamgia đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên Xây dựng đội ngũ báo cáoviên, tuyên truyền viên có đủ phẩm chất chính trị, năng lực chuyênmôn để góp phần đáp ứng yêu cầu ngày càng cao, đồng thời khôngngừng nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động tuyên truyền miệng

- Chú trọng thực hiện cung cấp, cập nhật thường xuyên thông tinmới về thời sự, kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội; tổ chức các lớp bồidưỡng, tập huấn nghiệp vụ báo cáo viên, tuyên truyền viên từ thànhphố đến tận các địa phương

- Xây dựng các cơ chế phối hợp thực hiện công tác tuyên truyền

miệng trong toàn bộ hệ thống chính trị từ thành phố đến quận và cơ sở.Tạo điều kiện để cán bộ tuyên truyền phát huy tính năng động, sángtạo, đóng góp trí lực, toàn tâm toàn ý phục vụ đảng, phục vụ nhân dân;khuyến khích đảng viên nâng cao ý thức trách nhiệm của mình tronghoạt động tuyên truyền miệng.

- Xây dựng chế độ kiểm tra, giám sát, thực hiện báo cáo định kỳvới cấp uỷ cấp trên trực tiếp về hoạt động tuyên truyền miệng của cấp

uỷ cấp mình Phải đánh giá và rút kinh nghiệm thường xuyên cho hoạtđộng tuyên truyền miệng để ngày càng nâng cao hiệu quả hoạt động

- Chăm lo đời sống vật chất và tinh thần của báo cáo viên, tuyêntruyền viên các cấp Có chế độ chính sách thích hợp đối với đội ngũnày để động viên tinh thần hăng hái, sáng tạo sao cho cán bộ, đảngviên hết lòng hết sức vì công tác tuyên truyền

Vì công tác lãnh đạo hoạt động tuyên truyền là một bộ phận củacông tác lãnh đạo xây dựng Đảng trên lĩnh vực chính trị, tư tưởng; hoạtđộng tuyên truyền là yêu cầu để phát huy quyền làm chủ của nhân dân.Hoạt động tuyên truyền miệng là một yêu cầu khách quan, tất yếu củacông tác tư tưởng, nó góp phần tạo nên hiệu quả công tác tư tưởngtrong mọi thời kỳ cách mạng Nhận thức đầy đủ vai trò, nhiệm vụ hoạtđộng tuyên truyền miệng có ý nghĩa quan trọng trong thời đại bùng nổthông tin, trong thời kỳ hội nhập toàn cầu, trong bối cảnh thành phố HồChí Minh đang tiến hành xây dựng chính quyền đô thị, phấn đấu trởthành thành phố xã hội chủ nghĩa, văn minh, hiện đại như Nghị quyếtĐại hội đại biểu Đảng bộ Thành phố lần thứ IX đã tiếp tục xác định

1.1.2 Công tác tuyên truyền miệng của các đảng bộ quận ở thành phố Hồ Chí Minh – Quan niệm, đặc điểm, vai trò, nhiệm vụ

1.1.2.1 Quan niệm về tuyên truyền miệng và công tác tuyên truyền miệng

* Quan niệm về tuyên truyền miệng:

Tài liệu bồi dưỡng nghiệp vụ công tác tuyên giáo xuất bản năm

2010, những chuyên gia về công tác tuyên giáo đã nêu những kháiniệm cơ bản về tuyên truyền miệng như sau: “Tuyên truyền miệng làmột phương thức tuyên truyền được tiến hành bằng lời nói trực tiếpnhằm mục đích nâng cao nhận thức, củng cố niềm tin và cổ vũ tính tíchcực hành động của người nghe” [9, tr.136]

* Quan niệm về công tác tuyên truyền miệng:

Chỉ thị 17-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng khoá X

“Về tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyêntruyền miệng trong tình hình mới” nêu rõ:

Công tác tuyên truyền miệng là nhiệm vụ của toàn Đảng,

vì vậy tất cả cấp uỷ các cấp từ Trung ương đến cơ sở, cácđảng viên hoạt động trên mọi lĩnh vực đều phải có tráchnhiệm làm nhiệm vụ tuyên truyền miệng… coi đó là một tiêuchuẩn để đánh giá năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu, chấtlượng công tác của cấp uỷ, tính tiên phong, gương mẫu vàphẩm chất chính trị của mỗi đảng viên [9, tr.141]

Chỉ thị 17-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng khoá X

“Về tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyêntruyền miệng trong tình hình mới” cũng nêu: Để đáp ứng những đòihỏi của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới, thựchiện Nghị quyết Đại hội X và Nghị quyết Trung ương 5 (khoá X) “Vềcông tác tư tưởng, lý luận và báo chí trước yêu cầu mới”, Ban Bí thưyêu cầu các cấp uỷ đảng và mỗi cán bộ, đảng viên cần nhận thức sâusắc vai trò, tầm quan trọng của công tác tuyên truyền miệng, phát huycao độ các ưu thế của tuyên truyền miệng của đội ngũ báo cáo viên,tuyên truyền viên để cùng với các kênh thông tin, tuyên truyền kháctạo ra sức mạnh tổng hợp và nâng cao hiệu quả của công tác tưtưởng…

Trong CTTTM, đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên là lựclượng quan trọng hàng đầu trong việc tuyên truyền, giáo dục quanđiểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước, đưatiếng nói của Đảng trực tiếp đối với cán bộ, đảng viên và quần chúng.

Đối với CTTTM, Ban Tuyên giáo là cơ quan tham mưu giúp cấp

uỷ tổ chức và điều hành hoạt động của đội ngũ báo cáo viên Tổ chức,xây dựng lực lượng báo cáo viên, tuyên truyền viên

Trên cơ sở tìm hiểu về TTM và CTTTM nói chung, có thể hiểu

CTTTM của các đảng bộ quận ở thành phố Hồ Chí Minh là: hoạt động

của các cấp uỷ, tổ chức đảng quận nhằm tuyên truyền, giáo dục, nâng cao ý thức chính trị, giác ngộ cách mạng, tư tưởng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, nghị quyết, chỉ thị của tổ chức Đảng và chính quyền địa phương, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu kinh tế – xã hội của quận.

1.1.2.2 Đặc điểm của công tác tuyên truyền miệng

- CTTTM có nhiều ưu thế có thể phát huy tác dụng, nâng caohiệu quả, chất lượng tuyên truyền

Trước hết, là ưu thế của ngôn ngữ nói Ngôn ngữ nói có ưu thế

là nó mang tính phổ biến trong giao tiếp xã hội, là công cụ trực tiếptrong giao tiếp ứng xử giữa người với người Lời nói có thể được sửdụng linh hoạt, hiệu quả thông tin cao, sử dụng trong mọi hoàn cảnh,mọi điều kiện và đảm bảo tính cấp thiết, tức thời của thông tin (yêu cầuthông tin khẩn cấp, thông tin nhanh) Trong TTM, người nói có thể sửdụng những thuật ngữ, thành ngữ quen thuộc với đối tượng để biểu đạtnội dung một cách ngắn gọn, chính xác, dễ hiểu các vấn đề, nói cáchkhác là có thể trình bày tóm tắt, cô đọng được sự vật, hiện tượng màcần phải nói dài Đồng thời sử dụng châm ngôn, cách ngôn, từ đồngnghĩa, đa nghĩa và các thủ thuật tu từ để làm cho lời nói sinh động, hấp

dẫn, thu hút người nghe.

CTTTM là nghệ thuật vận dụng tổng hợp ý nghĩa của từ, vớicách đặt câu, với các yếu tố khác như ngữ điệu, trường độ, cao độ, sựngừng giọng, các yếu tố về thanh, sắc… để tạo ra sự diễn cảm lời nói.Nhờ khai thác, vận dụng sức mạnh truyền cảm của lời nói – một ưu thếriêng mà không một phương tiện nào khác có được Tuyên truyềnmiệng có thể tác động mạnh mẽ vào tình cảm của con người, khơi dậytính tích cực nhận thức của đối tượng, thúc đẩy quá trình hình thànhniềm tin và cổ vũ hành động tự giác của công chúng

Thứ hai, khi tiến hành TTM, chủ thể có thể sử dụng các yếu tố

phi ngôn ngữ nên nó phát huy tối đa ưu thế tạo nên hiệu quả tuyêntruyền cao hơn Ngoài lời nói, chủ thể tuyên truyền có thể sử dụng cácyếu tố phi ngôn ngữ (có tài liệu gọi là yếu tố của hệ thống tiếp xúc cơhọc) như tư thế, cử chỉ, điệu bộ, diện mạo… làm phương tiện biểu đạtthông tin gắn với sắc thái tình cảm Cử chỉ, điệu bộ là một trong số cácyếu tố bổ sung cho lời nói, làm cho đối tượng hiểu rõ hơn ý nghĩa, sắcthái của lời nói Có thể nói, tư thế, cử chỉ, điệu bộ, nét mặt, ánh mắt, nụcười… nghĩa là tất cả yếu tố phi lời có ảnh hưởng lớn đến quá trìnhtuyên truyền miệng Chúng hỗ trợ cho lời, làm tăng ý nghĩa của lời,biểu hiện xúc cảm, sắc thái tình cảm của người tuyên truyền với vấn đềtuyên truyền, do đó chúng góp phần nâng cao hiệu quả tuyên truyền

Thứ ba, CTTTM là loại hình giao tiếp trực tiếp gần gũi và có thể

giúp ta tự điều chỉnh ngay trong quá trình tuyên truyền Khi được trựctiếp nghe và nhìn người tuyên truyền diễn thuyết, bao giờ người nghecũng cảm thấy gần gũi, dễ hiểu và có sức tập trung chú ý cao hơn khinghe qua các phương tiện truyền thông đại chúng khác Khi tiếp xúctrực tiếp với đối tượng tuyên truyền, chủ thể tuyên truyền có thể điềuchỉnh sắc thái âm thanh, chọn lọc ngôn ngữ, giới hạn mức độ nội dung,lời nói cho thích hợp, thu hút người nghe Giao tiếp trực tiếp tạo điều

kiện cho người tuyên truyền linh hoạt vận dụng cách nói trong nhữngtình huống khác nhau, sử dụng điệu bộ thích hợp, phù hợp với đốitượng, với hoàn cảnh Ngoài ra hình thức giao tiếp này còn có thể chophép người nói chuyển từ độc thoại sang đối thoại và ngược lại.

Khi tiến hành TTM có thể phối hợp nhiều loại hình để tạo nênhiệu quả cao tuỳ mức độ sử dụng của chủ thể tuyên truyền Cụ thể:

Độc thoại là loại hình tuyên truyền miệng mà người nói tác độngliên tục đến người nghe bằng lời Nếu chuẩn bị tốt về nội dung, có tínhlôgích cao, bố cục chặt chẽ, đáp ứng nhu cầu của nhiều người nghe,vừa sâu sắc vừa cô đọng, dễ hiểu, dễ nhớ thì sẽ phát huy tác dụng củanó

Khi tiến hành loại hình độc thoại mà chủ thể cảm thấy ngườinghe nhàm chán, người nói có thể chuyển sang loại hình đối thoại vớinhững câu hỏi gợi mở để người nghe cùng tham gia trao đổi ý kiến,trình bày quan điểm của mình và đặt thêm câu hỏi để người tuyêntruyền giải đáp, làm cho không khí buổi nói chuyện diễn thuyết đượcsôi nổi, sinh động hơn Lúc này vai trò người nói và người nghe cóđiều kiện chuyển hoá lẫn nhau, có thể chuyển sang hình thức mộtngười đối thoại với cả nhóm, cả nhóm cùng đối thoại với một người

Ngoài hai loại hình trên, trong CTTTM, chủ thể có thể chuyểnsang loại hình sắm vai (đóng kịch) bằng cách nhờ đối tượng tuyêntruyền giúp chủ thể đặt giả định một tình huống và xử lý tình huống đểminh hoạ cho một nội dung mà chủ thể cần đi đến kết luận qua phântích tình huống, từ đó kết luận lại vấn đề Loại hình này đòi hỏi sựchuẩn bị công phu, sự hoà nhập vào “vai diễn” theo một kịch bản soạntrước mà nhiều đối tượng có thể cùng tham gia (loại hình này thườngdiễn ra ở các buổi nói chuyện, thảo luận, trao đổi những chuyên đề cótính cách chuyên sâu hay bồi dưỡng, tập huấn kỹ năng nghiệp vụ)

Giao tiếp trực tiếp rõ là đã có ưu thế vượt hơn so với các loại

hình phương tiện thông tin đại chúng khác mà ở những phương tiệnkhác, người nghe chỉ tiếp thu một cách thụ động, không được giải đápngay tại chỗ những gì người nghe thắc mắc, không có cơ hội để ngườinghe cùng tham gia quá trình hoạt động tuyên truyền với vai trò là chủthể được hoán chuyển vị trí với người nói và người nói cũng khôngbiết thái độ tiếp nhận thông tin của người nghe như thế nào.

Với những đặc điểm vượt trội về ưu thế, CTTTM luôn có tínhhấp dẫn, phong phú, sinh động và biến hoá trên cơ sở có thể phối hợpnhiều loại hình trong một cuộc tuyên truyền

Tuy nhiên, CTTTM cũng có một số hạn chế:

- Lời nói có tính tuyến tính chỉ đi một chiều, không quay trở lại

Vì vậy, người nói cần thận trọng, người nghe cần chú ý, nếu không,không lấy lại được lời nói đã nói và không nghe lại được lời nói củabáo cáo viên

- CTTTM sẽ kém hiệu quả, nếu nơi tập trung (sân vận động,quãng trường, hội trường …) quá rộng, không gian quá lớn (dủ đã cóphương tiện khuếch đại) và số lượng người nghe quá đông

1.1.2.3 Vai trò của công tác tuyên truyền miệng

Nhiệm vụ và giải pháp đầu tiên quan trọng nhất được Chỉ thị CT/TW “về tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả công táctuyên truyền miệng trong tình hình mới” nêu ra là:

17-Tiếp tục quán triệt ý nghĩa, vai trò, tầm quan trọng của công táctuyên truyền miệng, hoạt động của đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyềnviên, xác định đây là một trong những kênh thông tin quan trọng nhất,trực tiếp truyền bá sâu rộng chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh, phổ biến, giáo dục, quán triệt các quan điểm, đường lối củaĐảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; định hướng tư tưởng chocán bộ, đảng viên và nhân dân trước các vấn đề thời sự quan trọngtrong nước và quốc tế; góp phần tạo sự thống nhất tư tưởng trong đảng,

sự đồng thuận của xã hội, củng cố niềm tin, cổ vũ phong trào cáchmạng Đồng thời, đây là một trong những vũ khí sắc bén, kịp thời đấutranh chống âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hoà bình” của các thế lực thùđịch, phê phán các quan điểm sai trái, lệch lạc, phản động Công táctuyên truyền miệng thông qua đội ngũ báo cáo viên và tuyên truyềnviên là một mắt khâu quan trọng, trực tiếp nối liền Đảng, Nhà nước vớinhân dân, Trung ương với địa phương và cơ sở để vừa đưa chủ trương,đường lối của Đảng, luật pháp, chính sách của Nhà nước đến với nhândân , vừa nắm bắt, phản ánh trung thực, kịp thời tư tưởng, tâm tư, nhucầu, lợi ích, nguyện vọng chính đáng của nhân dân đối với lãnh đạoĐảng, Nhà nước; gắn truyền đạt với đối thoại, trao đổi, truyền tải trựctiếp những thông tin nội bộ cần thiết phục vụ công tác tư tưởng đối vớitất cả các đối tượng ở mọi hoàn cảnh, điều kiện một cách linh hoạt.

Căn cứ nhiệm vụ nêu trên, vai trò CTTTM được xác định nhưsau:

- Cùng với các công cụ, phương tiện công tác tư tưởng khác,CTTTM góp phần truyền bá sâu rộng trong cán bộ, đảng viên và cáctầng lớp nhân dân về chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh

và những tinh hoa văn hoá dân tộc và nhân loại

- CTTTM là kênh thông tin chủ yếu và chính thống nhằm giáodục, phổ biến, quán triệt mọi chủ trương, đường lối, chính sách, quanđiểm của Đảng và Nhà nước; đưa các nghị quyết của Đảng vào cuộcsống; thông tin kịp thời và có định hướng các vấn đề thời sự quantrọng trong nước và quốc tế, các vấn đề nóng bỏng của xã hội mà dưluận quan tâm, phản ánh Thông qua kênh tuyên truyền miệng và hoạtđộng của chủ thể tuyên truyền mà một mặt, thông tin đến được vớiquần chúng nhân dân, mặt khác nhờ thông tin phản hồi có thể nắm bắtđược nhận thức và thái độ của đối tượng tuyên truyền đối với chủtrương, đường lối, chính sách, nắm được tâm tư, nguyện vọng, nhu

cầu, lợi ích… của các giai tầng xã hội.

- CTTTM góp phần to lớn vào việc xây dựng nền văn hoá mới,nền văn hoá xã hội chủ nghĩa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, vàoviệc xây dựng và phát huy nhân tố con người, nâng cao phẩm chấtchính trị và phẩm chất đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên

- CTTTM góp phần cổ vũ, động viên mọi người hăng hái thi đuayêu nước, kịp thời giới thiệu những kinh nghiệm, mô hình hay, nhữnggương điển hình tập thể cá nhân lao động xuất sắc, sáng tạo, tiênphong đi đầu trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam

xã hội chủ nghĩa

- CTTTM là vũ khí sắc bén trong cuộc đấu tranh chống âm mưu,thủ đoạn “diễn biến hoà bình” mà các thế lực thù địch đang ra sức hoạtđộng chống phá cách mạng nước ta nhằm giữ vững ổn định chính trị,trật tự an toàn xã hội, giúp quần chúng nhân dân đề cao cảnh giác, tíchcực tham gia phát hiện, truy tố các thành phần cơ hội, phản bội đấtnước, dân tộc nhằm bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ

- Nhờ CTTTM mà các cấp uỷ đảng có thể đưa được nhữngthông tin nội bộ, những thông tin đến người nghe mà vì lý do nào đónhững thông tin ấy không được phép đưa trên các phương tiện thôngtin đại chúng để đảm bảo tính bí mật

1.1.2.4 Nhiệm vụ của công tác tuyên truyền miệng

Trong từng thời kỳ cách mạng nhiệm vụ công tác tuyên truyềnmiệng có những công việc cụ thể tương ứng với yêu cầu nhiệm vụcách mạng và hoàn cảnh thực tế của đất nước Tuy nhiên vẫn phải đảmbảo những nhiệm vụ trọng yếu như sau:

Một là, phổ biến, truyền bá sâu rộng đến cán bộ, đảng viên và

nhân dân về hệ tư tưởng của Đảng để chủ nghĩa Mác–Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh trở thành nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hànhđộng

Hai là, phổ biến, quán triệt cương lĩnh, nghị quyết, chỉ thị của

Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước để tuyên truyền, vận độngmọi người tin, hiểu và làm theo

Ba là, thông tin về các vấn đề thời sự trong nước và quốc tế, các

thành tựu và các vấn đề về kinh tế, chính trị, xã hội mà người dân quantâm hoặc bức xúc

Bốn là, tuyên truyền cổ vũ mọi người tích cực hưởng ứng phong

trào thi đua yêu nước, thực hiện mục tiêu chính trị của Đảng; cán bộ,công chức, đảng viên phải chăm lo tốt đời sống vật chất, tinh thần củanhân dân và nâng cao ý thức trách nhiệm, tinh thần phục vụ, gắn bóvới nhân dân

Năm là, tuyên truyền phản bác các luận điệu sai trái, đề cao cảnh

giác, đấu tranh chống mọi âm mưu, thủ đoạn và hoạt động “diễn biếnhoà bình” của các thế lực thù địch, nhất là trên lĩnh vực chính trị, tưtưởng Đồng thời tuyên truyền cái hay, cái đẹp để lấy tích cực đẩy lùitiêu cực ra khỏi đời sống xã hội

1.1.2.5 Nguyên tắc của công tác tuyên truyền miệng

Để nâng cao chất lượng CTTTM cần tuân thủ những nguyên tắc

cơ bản sau:

Một là, tính đảng là nguyên tắc cơ bản, hàng đầu của CTTTM.

Khi tiến hành CTTM, phải đúng với định hướng chủ trương, đường lốicủa Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước

Hai là, tính chiến đấu là ưu thế của CTTTM Chủ thể của

CTTTM luôn phải khẳng định và kiên quyết bảo vệ cái đúng, xây dựngnhững tư tưởng, tình cảm lành mạnh, uốn nắn những quan điểm, tưtưởng lệch lạc, đấu tranh chống các luận điểm phản động, chống đốiĐảng, Nhà nước, chế độ, các biểu hiện tiêu cực

Ba là, tính quần chúng: Để nâng cao chất lượng của CTTTM, thì

nội dung tuyên truyền phải thiết thực và đáp ứng yêu cầu, nguyện

vọng, lợi ích của quần chúng nhân dân Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy:

“Người tuyên truyền bao giờ cũng phải tự hỏi viết cho ai xem, nói cho

ai nghe”[ ]

Bốn là, tính khoa học, chân thực, khách quan: Nguyên tắc này

đòi hỏi CTTTM phải nói đúng sự thật, nói rõ sự thật, không né tránh,cực đoan, một chiều và làm cho mọi người hiểu rõ cơ sở khách quan,khoa học, có đủ căn cứ lý luận và thực tiễn để nâng cao tính thuyếtphục, làm cho người nghe tin tưởng vào sự đúng đắn của vấn đề tuyêntruyền đặt ra

Ngoài bốn nguyên tắc cơ bản trên, trong tình hình hiện nay,CTTTM cần chú ý đến tính kịp thời (thời sự) và sáng tạo Trong thờiđại công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ như hiện nay, những thôngtin mới, chính xác, thiết thực bao giờ cũng cuốn hút được nhiều người

1.2 CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN MIỆNG CỦA CÁC ĐẢNG BỘ QUẬN Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – QUAN NIỆM, TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ

1.2.1 Quan niệm và yêu cầu về chất lượng công tác tuyên truyền miệng của các đảng bộ quận ở thành phố Hồ Chí Minh

Theo Từ điển Triết học “Chất lượng (chất) là tính quy định bảnchất của sự vật, tính quy định những đặc điểm và tính cách vốn có của

sự vật: do tính quy định đó, sự vật và sự vật như nó đang tồn tại, chứkhông phải là sự vật nào khác; tính quy định đó phân biệt sự vật ấy với

sự vật khác” [65] Dưới góc độ kinh tế học thì chất lượng là tập hợpnhững tính chất của sản phẩm, thể hiện mức độ thoả mãn những yêucầu định trước cho nó, trong điều kiện xác định về kỹ thuật, kinh tế, xãhội… Còn theo từ điển Tiếng Việt, chất lượng là “cái tạo nên phẩmchất, giá trị của một con người, một sự việc” [66]

Khái niệm tuyên truyền miệng trong công tác tư tưởng đượchiểu ở nhiều phương diện khác nhau do cách tiếp cận khác nhau Có

lúc tuyên truyền miệng được hiểu như một bộ phận của công tác tưtưởng Có lúc tuyên truyền miệng được hiểu như một hình thức tuyêntruyền Cũng có lúc tuyên truyền miệng được tiếp cận như là một kênh,một phương tiện của công tác tư tưởng.

Dựa trên các cơ sở khoa học nêu trên, có thể hiểu chất lượng

CTTTM cúa các đảng bộ quận là tổng thể những đặc điểm phẩm chất, năng lực, phẩm chất tâm lý, cơ chế, điều kiện cần thiết bảo đảm cho hoạt động CTTTM của các đảng bộ quận đúng mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ dặt ra, phù hợp với thực tiễn và sự phát triển của xã hội, góp phần thúc đẩy việc thực hiện nhiệm vụ chính trị và công tác xây dựng Đảng của các đảng bộ quận.

Chất lượng CTTTM của các đảng bộ quận thể hiện qua chấtlượng đội ngũ BCV và trình độ lý luận chính trị, năng lực của cán bộ,đảng viên, đoàn viên, hội viên Đội ngũ BCV của cấp uỷ phải có bảnlĩnh chính trị vững vàng, có phẩm chất, đạo đức tốt, có năng lực trí tuệtốt, có khả năng và năng lực nắm bắt các vấn đề và giải quyết các vấn

đề, nhất là các vấn đề mới nảy sinh nhanh, nhạy, linh hoạt, sáng tạo,hết lòng phục vụ Đảng, phục vụ nhân dân

Trong tình hình mới hiện nay, để CTTTM đạt chất lượng, hiệuquả cao, đòi hỏi mỗi cấp uỷ, tổ chức đảng cấp thành phố, quận và cơ

sở phải có phương hướng nhiệm vụ, chương trình, kế hoạch cụ thể choCTTTM CTTTM cũng cần có những trọng tâm, trọng điểm phù hợpvói yêu cầu, nhiệm vụ chính trị, công tác xây dựng Đảng và tình hìnhthực tế ở từng địa phương CTTTM phải dược tiến hành toàn diện vàthực hiện đều khắp ở các cấp uỷ, các đảng bộ quận trong toàn thànhphố Có sự lãnh đạo chặt chẽ, thống nhất, thường xuyên của cấp uỷ, sựphối hợp chặt chẽ giữa các cấp uỷ, tổ chức đảng với các cơ quan cóliên quan đến công tác tuyên truyền, vận động nhân dân

Nâng cao chất lượng CTTTM của các đảng bộ quận phải dựatrên cơ sở sơ kết, tổng kết đánh giá chất lượng CTTTM qua mỗi đợt,giai đoạn, thời kì, để qua đó rút kinh nghiệm, khắc phục những tồn tại,yếu kém, đồng thời tìm ra giải pháp trong thời gian tới.

Tuyên truyền là một hình thái công tác tư tưởng, trong đó cóhoạt động tuyên truyền miệng Vì thế chất lượng công tác tuyên truyền

và tuyên truyền miệng phải được đánh giá trên nền tảng hiệu quảchung của công tác tư tưởng Hồ Chí Minh thường nhắc nhở chúng tarằng, tuyên truyền là đem một việc gì nói cho dân hiểu, dân nhớ, dântin, dân làm Công tác tư tưởng là hoạt động có mục đích của conngười mà hiệu quả công tác tư tưởng là sự tương quan giữa mục đích

và kết quả đạt được của công tác tư tưởng Hiệu quả công tác tư tưởng

là sự tương quan giữa những kết quả đạt được do tác động tư tưởngmang lại với mục đích của công tác tư tưởng trong một điều kiện xãhội nhất định và với một chi phí nhất định [53, tr,142]

Hiệu quả công tác tư tưởng phải được thể hiện ở kết quả đạtđược dựa trên mục đích, nhiệm vụ cụ thể mà công tác tư tưởng phảiđáp ứng trong một giai đoạn cách mạng của từng cơ quan, tổ chức, cấp

uỷ đảng Không thể chỉ đánh giá hiệu quả công tác tư tưởng trên mụctiêu chung chung, khó thẩm định chất lượng của hoạt động này

Do vậy, khi đánh giá hiệu quả công tác tuyên truyền miệng phảilấy mục đích làm căn cứ để xác định hiệu quả Về nội dung, hiệu quảcông tác tuyên truyền miệng phụ thuộc vào chỗ mục đích đề ra có đảmbảo các yêu cầu tính đảng, tính khoa học, tính khách quan hay không.Việc xác định mục đích đúng đắn, có căn cứ khoa học là điều kiệnquan trọng để đảm bảo chất lượng của hoạt động tuyên truyền

1.2.2 Tiêu chí đánh giá chất lượng công tác tuyên truyền miệng của các đảng bộ quận ở thành phố Hồ Chí Minh

Chất lượng công tác tuyên truyền miệng của các đảng bộ quận ởthành phố Hồ Chí Minh được đánh giá theo 05 tiêu chí chủ yếu:

Một là, sự chuyển biến về nhận thức của các cấp ủy đảng, sự đồng thuận của nhân dân đối với các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước sau khi thực hiện tuyên truyền miệng.

Thực hiện theo tinh thần Chỉ thị số 17- CT/TW, ngày 15-7-2007của Ban Bí thư Trung ương Đảng khoá X “Về tiếp tục đổi mới, nângcao chất lượng và hiệu quả công tác tuyên truyền miệng trong tình hìnhmới”, công tác tuyên truyền miệng phải đáp ứng yêu cầu phục vụ sựlãnh đạo, chỉ đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với mọi lĩnh vựcđời sống kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng an ninh và đốingoại Do yêu cầu của nhiệm vụ của chính trị mà mỗi cấp ủy đảng phải

có sự chuyển biến nhận thức và tư duy trong quá trình lãnh đạo toàndiện mọi mặt đời sống xã hội đáp ứng yêu cầu đạt đến sự thống nhấttrong ý chí, hành động của toàn xã hội tạo thành sức mạnh to lớn đểđưa đất nước đi lên theo định hướng xã hội chủ nghĩa Vậy, thước đochất lượng công tác tuyên truyền miệng phải được thể hiện trước hếtqua sự chuyển biến về nhận thức của các cấp ủy đảng, sự đồng thuậncủa nhân dân đối với các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhànước sau khi thực hiện CTTTM Các cấp uỷ đảng cần tổ chức sơ kết,tổng kết CTTTM theo định kì để kịp thời khắc phục những yếu kém,rút ra bài học kinh nghiệm định kỳ sau một thời gian lãnh đạoCTTTM Sự đồng thuận trong nhân dân đối với những chủ trương,chính sách của Đảng được thể hiện qua sự đóng góp tích cực, hiệu quả

về trí tuệ, tài lực, sức lực của đông đảo quần chúng nhân dân cho sựnghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Điều đó không phải tự nhiên mà

có, nó phụ thuộc rất lớn vào công tác tuyên truyền, vận động để nhândân thấy được tính đúng đắn của đường lối, chủ trương của Đảng,chính sách, pháp luật của Nhà nước Theo Lênin: “Nhiệm vụ thứ nhất

của bất kỳ một chính đảng nào có trọng trách đối với tương lai làthuyết phục cho đa số nhân dân thấy được sự đúng đắn của Cương lĩnh

và sách lược của mình” [43, tr.17]

Do đó, cần phải quán triệt, nâng cao hơn nữa nhận thức của cáccấp uỷ về vị trí và tầm quan trọng của CTTTM trong công tác tư tưởngnói chung và công tác tuyên truyền miệng nói riêng của Đảng hiệnnay Phải có sự chuyển biến mạnh mẻ từ nhận thức của các cấp uỷ,lãnh đạo các cấp, các ngành và phải thấy rõ trách nhiệm của từng cán

bộ, đảng đảng viên đối với CTTTM và hoạt động BCV, TTV để từ đó

có sự quan tâm đúng mức tới CTTTM Ban tuyên giáo của các cấp ủyphải là cơ quan tham mưu thường xuyên, hiệu quả để cấp ủy lãnh đạocông tác tuyên truyền miệng hiện nay

Hai là, đổi mới nội dung, phương pháp tuyên truyền để phù hợp với đối tượng tuyên truyền và tình hình mới.

Trong những năm qua, CTTTM của Đảng đứng trước thách thứcmới CTTTM, hoạt động của đội ngũ BCV, nhất là đội ngũ BCV cấpquận hiện nay phải hướng đến quần chúng nhân dân, phục vụ cho việcđịnh hướng tư tưởng trong các giai tầng xã hội Theo tư tưởng của Chủtịch Hồ Chí Minh về tuyên truyền thì: Tuyên truyền là đem một việc gìnói cho dân biết, dân hiểu, dân theo, dân làm Nếu không đạt mục đích

đó là tuyên truyền thất bại

Trong mỗi thời kỳ cách mạng, nhiệm vụ tuyên truyền miệng đặt

ra do yêu cầu lịch sử phát triển của đất nước dưới sự lãnh đạo củaĐảng Cộng sản Việt Nam Theo chủ nghĩa Mác-Lênin, lịch sử xã hộiluôn vận động và phát triển không ngừng theo quy luật khách quan của

nó Nội dung và hình thức có mối liên hệ qua lại, quy định lẫn nhau.Như vậy, nội dung tuyên truyền thế nào thì cần được thể hiện với hìnhthức tuyên truyền thích hợp Tuyên truyền miệng cũng vậy, nó đòi hỏicách thức thực hiện phải đa dạng tuỳ theo yêu cầu mà nội dung tuyên

truyền miệng đòi hỏi Vì thế phương thức tuyên truyền miệng giữ vaitrò quan trọng cho cuộc tuyên truyền đạt hiệu quả ở mức độ nào, nóđòi hỏi người tuyên truyền phải đầu tư cải tiến, đa dạng hoá cácphương thức tuyên truyền thích hợp tuỳ theo yêu cầu nhiệm vụ Nănglực, phẩm chất và kinh nghiệm của đội ngũ BCV, TTV có vai trò quyếtđịnh chất lượng, hiệu quả hoạt động tuyên truyền miệng Điều đó đòihỏi người thực hiện tuyên truyền miệng phải không ngừng trau dồi kỹnăng, nghiệp vụ, thường xuyên cập nhật tri thức nhân loại, bám sátthực tiễn xã hội và nắm vững lý luận.

Ba là, công tác tuyên truyền miệng phải góp phần tạo sự ổn định chính trị, kinh tế - xã hội.

Trong điều kiện Đảng cầm quyền lãnh đạo toàn diện các lĩnhvực xã hội, sự ổn định chính trị, kinh tế - xã hội sẽ góp phần thúc đẩyđất nước phát triển đi lên từng bước vững chắc theo con đường đãchọn Trên thực tế, sức mạnh quần chúng là lực lượng vật chất to lớn

để Đảng lãnh đạo thắng lợi sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.Khơi dậy sức mạnh trong dân theo tinh thần “khoan thư sức dân” làmột trong những nhiệm vụ quan trọng có ý nghĩa quyết định cho sựvận động và phát triển của đất nước Nó giúp chúng ta đẩy lùi các trởngại trên bước đường giữ vững hoà bình, độc lập và thống nhất cả dântộc Trên cơ sở đó mọi mặt đời sống xã hội không ngừng phát triển đilên Tuyên truyền miệng cần phải tập trung cho việc giữ vững ổn địnhtrị trật tự an toàn xã hội, đẩy lùi bọn tội phạm, phản động trong nướcvốn là những cản trở lớn cho việc gìn giữ hoà bình, thực hiện mục tiêuđộc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội – con đường mà Bác Hồ, Đảng vànhân dân ta lựa chọn Yêu cầu đặt ra cho tuyên truyền chính trị làngười tuyên truyền phải thấy rõ đây là nhiệm vụ quan trọng nhằmtruyền bá tư tưởng của giai cấp cầm quyền (giai cấp công nhân) trongtoàn xã hội để nó trở thành hệ tư tưởng chủ đạo Nhiệm vụ đặc biệt của

tuyên truyền chính trị trong điều kiện giai cấp vô sản cầm quyền làtuyên truyền cho việc xây dựng chế độ mới, xã hội mới, trong đó xâydựng kinh tế là trung tâm của nhiệm vụ chính trị Cách mạng là sựnghiệp của quần chúng Sau khi đã có đường lối đúng thì nhiệm vụ củamọi chính đảng là phải cổ vũ, động viên được quần chúng hăng hái thiđua yêu nước, khơi dậy sự tích cực, tự giác của quần chúng cho việc

ổn định chính trị, phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia Khi đườnglối, chủ trương của Đảng trở thành nhận thức chung của quần chúng thìquần chúng sẽ tự giác thực hiện những nhiệm vụ theo đường lối, chủtrương của Đảng Từ ý nghĩa đó, công tác tuyên truyền miệng phảihướng đến việc góp phần giữ vững ổn định chính trị, kinh tế - xã hộitrong giai đoạn hiện nay

Bốn là, tổ chức bộ máy, phẩm chất và năng lực của đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên trong công tác tuyên truyền miệng và cơ sở vật chất, trang thiết bị đáp ứng được cho công tác tuyên truyền miệng.

Yêu cầu nhiệm vụ tuyên truyền miệng giai đoạn hiện nay đòi hỏiban chấp hành các đảng bộ quận phải củng cố, kiện toàn và tổ chức độingũ BCV, xác định rõ BCV là lực lượng trực tiếp làm CTTTM ở đảng

bộ Ban Tuyên giáo quận uỷ tham mưu giúp Ban Thường vụ quận uỷtrực tiếp lựa chọn, quyết định và thành lập đội ngũ BCV của cấp mình

Cơ cấu đội ngũ BCV cấp quận cần đảm bảo các tiêu chí:

- Số lượng BCV quận trong khoảng từ 15 đến 20 người

- Thành phần đội ngũ BCV, gồm: các đồng chí trong cấp uỷ,người đứng đầu trong các ban, ngành, đoàn thể chính trị - xã hội quận,một số đồng chí cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên có năng lực làmBCV kiêm nhiệm

- Về cơ cấu độ tuổi cần bố trí sao cho có BCV trẻ tuổi và BCV

có thâm niên để đảm bảo tính liên tục và phát huy dược kinh nghiệm

của người đi trước Trong đội ngũ BCV nên bố trí hợp lý tỷ lệ giữaBCV nam và BCV nữ.

- Đội ngũ báo cáo viên phải đảm bảo những tiêu chuẩn về nănglực và phẩm chất cần thiết:

+ Những tiêu chuẩn về năng lực mà BCV, TTV phải trang bị:

- Có trình độ lý luận chính trị từ cao cấp trở lên Nắm vững lýluận của chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, nắm vữngquan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luậtcủa Nhà nước

- Có tri thức khoa học, trình độ hiểu biết trên nhiều lĩnh vực:chính trị, tư tưởng, kinh tế, văn hoá, xã hội

- Có khả năng ứng dụng tâm lý học, giáo dục học vào quá trìnhthực hiện tuyên truyền miệng, có phương pháp sư phạm trong khitruyền đạt nội dung tuyên truyền

- Có khả năng phân tích, tổng hợp, giải thích, chứng minh đảmbảo tính khoa học, lôgích, tự chủ cảm xúc, điều chỉnh mức độ và âmthanh lời nói Biết cách tuyên truyền có nghệ thuật, lôi cuốn đượcngười nghe nhờ vào tính chân thật, tính thuyết phục và nghệ thuậttuyên truyền

- Có khả năng tiếp thu và chọn lọc, phân tích thông tin trước khivận dụng đưa vào để giải thích, chứng minh các quan điểm, nội dungtuyên truyền

- Có kiến thức cơ bản về tuyên truyền đối ngoại Có khả năng sửdụng thành tựu khoa học công nghệ, ngoại ngữ để phục vụ công tácnghiên cứu, soạn thảo đề cương và tuyên truyền cho người nước ngoài

và người Việt Nam ở nước ngoài khi cần thiết

+ Những tiêu chuẩn về phẩm chất của người làm công tác tuyêntruyền miệng:

- Có ý thức giác ngộ giai cấp, lập trường, quan điểm đúng đắn,bản lĩnh chính trị vững vàng, trung thành với mục tiêu lý tưởng cáchmạng của Đảng.

- Thể hiện tính đảng, tính nguyên tắc, tính chiến đấu và ý thức tổchức kỷ luật cao, nhất là kỷ luật phát ngôn trong nói, viết và hànhđộng

- Có phẩm chất đạo đức tốt, lối sống trong sạch lành mạnh; có ýthức trách nhiệm cao, có tinh thần tự chủ trong lời nói và hành động;nói và làm theo nghị quyết, nói và làm luôn đi đôi

- Có tinh thần cầu tiến, chịu khó học hỏi, khiêm tốn, biết lắngnghe (kể cả lắng nghe ý kiến trái chiều) và biết tôn trọng người nghe

Ngoài những tiêu chuẩn nêu trên, một số vấn đề về tác phong,ngoại hình, giọng nói, cử chỉ thái độ người tuyên truyền cũng là nhữngyếu tố quan trọng cần tính đến trong việc lựa cán bộ đưa vào đội ngũbáo cáo viên, tuyên truyền viên

Riêng đối với cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên làm nhiệm

vụ tuyên truyền miệng với một đối tượng hay nhóm đối tượng cụ thểthì cần đảm bảo những yêu cầu như: Nắm vững vấn đề mình tuyêntruyền, có kinh nghiệm cuộc sống phong phú, có lối sống lành mạnh,nói đi đôi với làm và có cảm tình với người được tuyên truyền thì mớiphát huy tác dụng, mang lại hiệu quả cao

Năm là, hiệu quả công tác tuyên truyền miệng trong đấu tranh chống các hoạt động diễn biến hòa bình của các thế lực thù địch.

Đấu tranh tư tưởng bao giờ cũng là một trong những hình thức

cơ bản của cuộc đấu tranh giai cấp trong xã hội có giai cấp đối kháng

Ở đất nước ta, các giai tầng xã hội có cùng chung lợi ích được ĐảngCộng sản Việt Nam – đội tiên phong của giai cấp công nhân, nhân dânlao động và cả dân tộc lãnh đạo Tuy nhiên, những thế lực thù địchkhông từ bỏ tham vọng lật đổ chế độ ta để nước ta đi theo con đường

tư bản chủ nghĩa, con đường theo hệ tư tưởng tư sản Yêu cầu đặt ra là

ta phải làm sao dùng tư tưởng, lý luận của giai cấp vô sản để vạch trầnbản chất xấu xa của chúng, dùng chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng HồChí Minh làm vũ khí lý luận sắc bén để chống trả chúng, bảo vệ hệ tưtưởng của giai cấp vô sản Như vậy, bên cạnh tuyên truyền thuận chiềucho sự ổn định chính trị và phát triển kinh tế - xã hội, ta không thể lơ làtrong việc phản tuyên truyền nhằm đấu tranh phản bác các luận điệusai trái của các thế lực thù địch với cộng sản Điều đó đòi hỏi CTTMphải làm sao nâng cao ý thức cảnh giác, sức đề kháng của nhân dântrước mọi âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù bằng những căn cứ khoa học,thực tiễn Lênin nói: “Nhiệm vụ của chúng ta là đập tan mọi sự phảnkháng của bọn tư bản, không những về phương diện quân sự, chính trị,

mà cả sự phản kháng về phương diện tư tưởng, sự phản kháng sâu sắcnhất, mãnh liệt nhất” [42, tr.481] Tuyên truyền miệng phản bác, chốnglại âm mưu và hoạt động “diễn biến hoà bình” của các thế lực thù địch

là nhiệm vụ thường xuyên lâu dài của sự nghiệp cách mạng và cầnđược tiến hành bằng cả hai hình thức: đấu tranh trực tiếp cần đồng thờivới đấu tranh gián tiếp một cách hiệu quả thông qua công tác tư tưởng

và hoạt động đối ngoại

Mặt khác, trong đời sống kinh tế - xã hội, vẫn còn nhiều khókhăn do tác động của khủng hoảng kinh tế, khủng hoảng tài chính của

cơ chế thị trường, còn tồn tại nhiều khuyết điểm, hạn chế, yếu kémtrong công tác quản lý nhà nước trên các lĩnh vực đời sống xã hội nên

kẻ địch thường lợi dụng để bôi nhọ làm giảm uy tín của Đảng, chínhquyền, xuyên tạc đường lối của Đảng làm lung lạc niềm tin của quầnchúng nhân dân Trước tình hình trên, CTTTM hiện nay phải kịp thờingăn chặn, phân tích làm rõ bằng những thông tin chính thống về cảnhững thành tựu lẫn những yếu kém và làm nổi bật những nỗ lực củađảng và chính quyền các cấp trong xử lý, giải quyết các vấn đề phát

sinh, những quyết tâm chính trị để đẩy lùi những hiện tượng quan liêu,lãng phí, tham nhũng và tiêu cực ra khỏi đời sống chính trị - xã hội củađất nước thì mới có thể đập tan các âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù.

Chương 2 CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN MIỆNG CỦA CÁC ĐẢNG BỘ QUẬN Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ KINH NGHIỆM

2.1 TÌNH HÌNH TƯ TƯỞNG CỦA CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN VÀ NHÂN DÂN CÁC QUẬN Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ẢNH DƯỞNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN MIỆNG

2.1.1 Tình hình tư tưởng của cán bộ, đảng viên ảnh hưởng đến chất lượng công tác tuyên truyền miệng

Đa số cán bộ, đảng viên của Đảng có lòng trung thành với Đảng,giác ngộ lý tưởng cách mạng, kiên định lập trường chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh; tự giác rèn luyện phẩm chất chính trị,đạo đức cách mạng, có đạo đức, lối sống lành mạnh, xây dựng tácphong quần chúng, được quần chúng nhân dân tín nhiệm Ý thức tựtrang bị kiến thức lý luận chính trị, tri thức khoa học của nhân loại củaphần lớn cán bộ, đảng viên khá tốt Vì thế trình độ học vấn, chuyênmôn, lý luận chính trị của đại bộ phận cán bộ, đảng viên đáp ứng yêucầu nhiệm vụ chính trị nói chung và công tác tuyên truyền nói riêng,trong đó có CTTTM Hiện nay, đa số cán bộ, đảng viên tự giác đặtmình trong sự kiểm tra, giám sát của tổ chức; tự phát huy ưu điểm, có

ý thức khắc phục những khuyết điểm hạn chế nên đại bộ phận đảngviên được quần chúng tin cậy

Tuy đa số cán bộ, đảng viên giữ vững được phẩm chất chính trị,đạo đức nhưng cũng còn một bộ phận cán bộ, đảng viên thoái hoá, biếnchất, thiếu ý thức tự giác rèn luyện, ham lợi danh làm giảm sút niềmtin trong nhân dân, gây ra sự bất bình trong Đảng và xã hội Mặt khác,

nó còn làm cho Đảng ta yếu dần đi Trong 5 năm qua (2006-2010),theo phụ lục số liệu phục vụ Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố Hồ

Chí Minh, Ủy ban Kiểm tra các cấp đã thi hành kỷ luật đối với 45 tổchức đảng và 2.357 đảng viên Do đó, CTTTM hiện nay cũng đangđứng trước những thách thức mới của xã hội

2.1.2 Tình hình tư tưởng trong nhân dân ảnh hưởng đến công tác tuyên truyền miệng

Thành tựu kinh tế xã hội của Thành phố 5 năm qua khá lớn làmcho đời sống mọi mặt của người dân Thành phố được nâng cao rõ rệt.Trong thời gian dài thực hiện chủ trương đại đoàn kết toàn dân, uỷ banMặt trận Tổ quốc các cấp đã tích cực chăm lo các vấn đề an sinh xãhội Các hộ nghèo được tiếp cận với chính sách “xoá đói giảm nghèo”,nhiều chương trình vận động nhất là chương trình Vì người nghèođược sự đồng thuận, ủng hộ của đông đảo các tầng lớp nhân dân Điều

đó cho thấy không chỉ dừng lại ở niềm tin của nhân dân đối với đườnglối của Đảng mà nhân dân còn đóng góp tài lực, sức lực, trí lực choĐảng, “lấy sức dân để lo cho dân” Phần lớn các tín đồ tôn giáo vớichức năng và sở trường của mình đã đóng góp rất nhiều cho Thành phốtrên tinh thần chung sức chung lòng vì đồng bào nghèo, gặp khó khăntrong cuộc sống Nhờ những nghĩa cử cao đẹp và tấm lòng nhân áiđược khơi dậy trong xã hội đúng lúc, đúng chỗ mà tâm trạng xã hội ổnđịnh, vượt qua được những khó khăn thử thách trong những giai đoạnbiến động mạnh của nền kinh tế thị trường có chiều hướng bất lợi.Thành phố không còn diện hộ nghèo dưới mức 6 triệu đồng/người/năm

và đang chuyển từ chương trình Xóa đói giảm nghèo trước đây sangchương trình “Giảm nghèo tăng khá” Đời sống vật chất và tinh thầncủa nhân dân không ngừng được nâng cao nên đại bộ phận nhân dânThành phố phấn khởi làm ăn, tham gia các hoạt động xã hội, tin tưởngvào đường lối, sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng Các vấn đề bức xúccủa xã hội được các cấp ủy đảng tập trung lãnh đạo, chỉ đạo giải quyếttrên tinh thần “nói đi đôi với làm” nên tạo niềm tin tưởng của nhân dân

đối với đảng bộ và chính quyền Thành phố Đây là những tác độngthuận lợi đến CTTTM từ những chủ trương, chính sách đúng đắn,phương thức tập hợp sức mạnh đại đoàn kết toàn dân của các đảng bộquận ở TP.HCM

Tuy có những tác động thuận lợi cho CTTTM nhưng xã hội cònnhiều tác động nghịch chiều, tiêu cực như: ảnh hưởng của tư tưởng lốisống thực dụng, tư duy bảo thủ, trì trệ của một bộ phận nhân dân ítquan tâm đến đời sống chính trị, tệ nạn xã hội gây bức xúc, lo lắngtrong nhân dân, những tác động tiêu cực từ phía các thế lực thù địch,phản động đang ra sức chống phá ta nhất là trên lĩnh vực tư tưởng vớinhiều thủ đoạn tinh vi Tất cả làm cho CTTTM chưa thể phát huy hếtsức mạnh, chưa đạt hiệu quả như mong muốn Mặt khác, trong cán bộ,đảng viên cũng còn tồn tại những hiện tượng tiêu cực như nạn quanliêu, tham nhũng… làm xói mòn niềm tin của quần chúng nhân dân Vìthế, CTTTM đã và đang gặp phải không ít những khó khăn, thách thứcphải đương đầu

Nhìn chung, thuận lợi và khó khăn cùng tồn tại song song tácđộng đến CTTTM nhưng những thuận lợi vẫn là cơ bản vì đa số cán

bộ, đảng viên và nhân dân là những người yêu nước, yêu quý độc lập

tự do và có ý thức tự giác đi theo Đảng, chấp hành đường lối, chủtrương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước

2.2 THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN MIỆNG CỦA CÁC ĐẢNG BỘ QUẬN Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH - NHỮNG NGUYÊN NHÂN VÀ KINH NGHIỆM

2.2.1 Thực trạng đội ngũ báo cáo viên làm công tác tuyên truyền miệng của các đảng bộ quận ở thành phố Hồ Chí Minh

2.2.1.1 Số lượng báo cáo viên ở các quận

Hiện nay số lượng BCV mỗi quận có từ 08 đến 54 người baogồm cán bộ chủ chốt của Đảng, chính quyền, các ngành, đoàn thể

trong hệ thống chính trị, giảng viên chuyên trách và giảng viên kiêmchức đang làm công tác quản lý, giảng dạy tại Trung tâm Bồi dưỡngchính trị tuỳ theo đặc thù thành phần, số lượng dân cư của mỗi quận

Đội ngũ BCV, TTV của các đảng bộ quận đến các phường, cácngành được thường xuyên củng cố, tăng cường Đội ngũ báo cáo viêncủa quận có tất cả 412 người Cụ thể như sau:

(Nguồn: Trung tâm Thông tin công tác tuyên giáo, Ban Tuyên giáo Thành

uỷ thành phố Hồ Chí Minh, Báo cáo năm 2010).

Với lực lượng BCV quận khá ổn định, bao khắp các lĩnh vực đờisống xã hội, CTTTM của các cấp uỷ đảng được thực hiện khá phongphú về nội dung, lĩnh vực, ngành nghề trong hệ thống chính trị

2.2.1.2 Cơ cấu, độ tuổi, giới tính

- Lực lượng đội ngũ BCV chuyên trách và kiêm chức của cácđảng bộ quận được cơ cấu gồm: bí thư quận uỷ, phó bí thư quận uỷ;trưởng, phó ban tuyên giáo quận uỷ; trưởng phó các ban đảng; trưởngphó các ban ngành, đoàn thể, Mặt trận Tổ quốc; chủ tịch, phó chủ tịch

uỷ ban nhân dân quận Ngoài ra còn có các đồng chí chuyên gia, cácnhà khoa học, nhân sĩ, trí thức ở nhiều lĩnh vực đang công tác hoặc cưngụ trên địa bàn là lực lượng cộng tác viên của các trung tâm bồigưỡng chính trị.

- Đội ngũ BCV (giảng viên chuyên trách và giảng viên kiêmchức) tham gia trực tiếp giảng dạy ở các trung tâm bồi dưỡng chính trị

có 329 đ/c, trong đó có độ tuổi bình quân là 43,25 tuổi; tỷ lệ nam là

58,86% và tỉ lệ nữ là 41,14% [ ] (Nguồn: Ban Tuyên giáo thành uỷ

Đối với đảng viên, đại bộ phận thực hiện nhiệm vụ TTM lànhững người có phẩm chất chính trị và đạo đức tốt, có quan hệ và uytín tốt đối với quần chúng, am hiểu một hay nhiều lĩnh vực chuyênmôn theo nhiệm vụ chính trị của mình

- Năng lực: