Theo anh (ch i hành ngh “ ị), ngườ ề thẩm phán trong th i toàn ời đạ cầu hoá c n ph ng nh ng yêu c u v ầ ải đáp ứ ữ ầ ề kiến thức, kĩ năng và phẩm chất đạo đức nào

Bằng kiến thức đó, Thẩm phán có thể giải thích các sự kiện pháp lý, những mâu thuẫn, tranh chấp và các yếu tố khách quan, chủ quan để áp dụng pháp luật một cách chính xác.. Tuy nhiên, ki

BỘ TƯ PHÁP

TRƯỜNG ĐẠI H C LUỌ ẬT HÀ N I Ộ

ĐỀ BÀI: Theo anh (ch “ ị), người hành ngh ề thẩm phán trong thời đại toàn cầu hoá c n phầ ải đáp ứng nh ng yêu c u vữ ầ ề kiến thức, kĩ năng và phẩm

chất đạo đức nào? Anh (chị) hãy phân tích nh ng thu n lữ ậ ợi và khó khăn

trong quá trình trau d i ki n th c và rèn luyồ ế ứ ện kĩ năng, phẩm ch ất đạo đức

nhằm đáp ứ ng những yêu cầu của nghề thẩm phán trong thời đại mới này? Trong s ố những phương pháp họ c ngành lu t, anh (ch ) cho rậ ị ằng phương

pháp (ho c m t sặ ộ ố phương pháp) nào có hiệ u qu cao nh t trong vi c hình ả ấ ệ

thành và phát tri n nhể ững kĩ năng cần có ở ngườ i hành ngh ề thẩ m phán và tại sao? ”

HỌ TÊN : Đỗ Tiến Lộc MSSV : K19GCQ098 LỚP : K19GCQ

1 Người hành nghề thẩm phán trong thời đại toàn cầu hoá cần phải đáp

ứng những yêu cầu:

 Kiến thức

Những yêu cầu đối với Thẩm phán về mặt kiến thức là rất cao Bao gồm kiến thức chuyên ngành pháp lý và kiến thức xã hội Trong đó, kiến thức pháp lý toàn diện và chuyên sâu là điều cần thiết và quan trọng để hình thành một Thẩm phán mẫu mực Lý do nó được nêu ra đầu tiên bởi vì kiến thức chuyên môn đã được xem như là yếu tố căn bản nhất Bằng kiến thức đó, Thẩm phán có thể giải thích các sự kiện pháp lý, những mâu thuẫn, tranh chấp và các yếu tố khách quan, chủ quan để áp dụng pháp luật một cách chính xác

Tuy nhiên, kiến thức của Thẩm phán không nên chỉ giới hạn trong khung pháp luật, mà cần được mở rộng ra các lĩnh vực liên quan đến công tác tư pháp

Đó có thể là kiến thức chuyên ngành chuyên sâu về sở hữu trí tuệ, tài chính ngân hàng, xây dựng…, kiến thức chính trị xã hội, quan hệ quốc tế, kiến thức khoa học đời sống, kỹ thuật số… Nói như vậy không có nghĩa là Thẩm phán phải biết hết tất cả những lĩnh vực trên mà chủ yếu là tập trung trang bị những kiến thức chuyên sâu liên quan đến phạm vi lĩnh vực mình được phân công giải quyết

 Kỹ năng

Bên cạnh đó, Thẩm phán còn phải trang bị và trau dồi kỹ năng Trong đó,

kỹ năng xét xử là kỹ năng cốt lõi của Thẩm phán, bao gồm kỹ năng nghiên cứu

hồ sơ, đánh giá chứng cứ, kỹ năng điều hành phiên tòa Những kỹ năng này tuy

đã được trang bị cơ bản từ khóa đào tạo nghiệp vụ xét xử, nhưng các Thẩm phán cần tiếp tục tích lũy và mài dũa nhiều hơn Do vậy, Thẩm phán cần mài dũa kỹ năng diễn đạt (nói và viết), kỹ năng ứng xử (giao tiếp với đồng nghiệp, liên ngành, báo chí, công dân), kỹ năng quản lý (nguồn nhân lực và thời gian)…

Trong những kỹ năng trên, kỹ năng diễn đạt (bằng lời nói và viết) là rất quan trọng, bởi nó gắn với hầu hết các hoạt động nghiệp vụ của Thẩm phán Giao tiếp tinh tế là quan trọng với cả đương sự và đồng nghiệp trong quá trình làm việc và cuộc sống Thẩm phán cần rèn luyện để đạt được sự diễn đạt đơn giản và logic Thẩm phán phải diễn đạt một cách rõ ràng, chính xác và đúng ngữ pháp, dù bằng lời nói hay bằng văn bản Kỹ năng giao tiếp tốt cũng bao gồm khả năng nghe, hiểu; điều này giúp chia sẻ các phương pháp hay nhất và thông tin tư pháp hữu ích từ đồng nghiệp

 Đạo đức

Tính độc lập

“Xét xử độc lập và chỉ tuân theo pháp luật” vừa là yêu cầu, vừa là nguyên tắc không thể thiếu của hoạt động xét xử, là chuẩn mực mà mỗi Thẩm phán phải tuyệt đối tuân thủ khi thực thi nhiệm vụ Nguyên tắc này được ghi nhận ở các văn kiện, các cam kết quốc tế và ở tầm Hiến pháp của mỗi quốc gia

Hoạt động tố tụng là quá trình phát hiện, xác minh, điều tra, tái hiện lại các tình tiết, sự thật khách quan đã xảy ra trong quá khứ Quá trình đó phải trải qua nhiều giai đoạn với sự tham gia của nhiều chủ thể, như: các cơ quan tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng, người bào chữa, người giám định, công chứng viên… Từ vị trí tố tụng của mình, mỗi chủ thể có những điều kiện khác nhau trong việc tiếp cận chứng cứ và từ đó có thể có quan điểm khác nhau về những vấn đề cụ thể trong vụ án Do đó, độc lập và chỉ tuân theo pháp luật phải trở thành yêu cầu bắt buộc và mang tính nguyên tắc đối với hoạt động xét xử

Sự liêm chính

Xét xử là công việc rất khó khăn, vất vả bởi đó là quá trình đi tìm sự thật

đã được che giấu một cách tinh vi và chuyên nghiệp, cùng với sự xuất hiện ngày

càng nhiều loại tội phạm phi truyền thống với những thủ đoạn mới mẻ chưa từng có Trên con đường đó, người Thẩm phán gặp không ít rủi ro, nguy hiểm, cám dỗ Nếu không rèn cho mình bản lĩnh vững vàng, sự liêm chính, trong sạch, thẳng thắn, trung thực, Thẩm phán sẽ không hoàn thành được trọng trách của mình

Sự nghiệp bảo vệ lẽ phải đòi hỏi Thẩm phán phải có cái tâm trong sáng, có lòng tự trọng nghề nghiệp sâu sắc, có tình yêu và đức hy sinh cho nghề nghiệp Đặc thù của công việc xét xử đòi hỏi Thẩm phán phải luôn nghiêm khắc với chính mình, thậm chí nhiều trường hợp còn phải vượt lên chính bản thân mình Không cho phép bản thân và các thành viên trong gia đình mình tham lam, vụ lợi, đồng thời cũng không bàng quan, vô cảm trước các tiêu cực, nhũng nhiễu xảy ra ở môi trường công tác của mình Thấy sai phải triệt để đấu tranh, thấy đúng phải bảo vệ đến cùng

Sự công bằng, bình đẳng

Công bằng, bình đẳng trong quá trình xét xử là nguyên tắc Hiến định, phải được tuân thủ triệt để Mỗi Thẩm phán khi thực thi nhiệm vụ phải quán triệt và thực hiện đầy đủ yêu cầu này, phải bảo đảm công bằng trong từng thủ tục tố tụng

và công bằng trong phán quyết vụ việc Thẩm phán có trách nhiệm bảo đảm cho những người tham gia tố tụng thực hiện đầy đủ các quyền và nghĩa vụ luật định; tạo ra những điều kiện thuận lợi nhất để các bên cung cấp chứng cứ, tranh luận, trình bày ý kiến trước Tòa án Thẩm phán phải tôn trọng và lắng nghe đầy đủ ý kiến của các bên, không được thiên lệch về bên nào Thẩm phán có trách nhiệm bảo đảm cho mọi cá nhân, cơ quan, tổ chức đều bình đẳng trước Tòa án; không được và không cho phép bất cứ hành vi bất bình đẳng, phân biệt đối xử Chỉ có như vậy, phán quyết của Tòa án mới thực sự đạt được sự tâm phục, khẩu phục, củng cố niềm tin của nhân dân vào công lý và sự công minh của pháp luật

Sự vô tư, khách quan

Trong toàn bộ tiến trình tố tụng, Hiến pháp và luật trao duy nhất cho Tòa

án quyền được nhân danh Nhà nước ra phán quyết đối với vụ việc Phán quyết của Tòa án liên quan đến những giá trị xã hội cơ bản nhất, đến công lý, sự công bằng, lẽ phải Trọng trách này đặt ra yêu cầu với mỗi Thẩm phán khi được phân công nhiệm vụ, tuyệt đối không được có nhu cầu nào khác ngoài nhu cầu làm sáng tỏ sự thật vụ án Phải hết sức, hết lòng để tìm đến sự thật một cách chính xác nhất, khẩn trương nhất Công tâm, vô tư, khách quan phải trở thành những phẩm chất không thể thiếu của người Thẩm phán Bất cứ yếu tố nào ảnh hưởng đến tính công tâm, vô tư, khách quan đều không thể chấp nhận và phải bị loại bỏ

Sự đúng mực

Trong quá trình xét xử, Thẩm phán phải có thái độ, tác phong đúng mực, lịch thiệp, thận trọng, tạo cho bị cáo, đương sự và những người tham gia tố tụng

sự cảm nhận về một phiên tòa nghiêm minh, công bằng, có văn hóa ứng xử cao

và mọi người đều được Hội đồng xét xử tôn trọng Việc xét hỏi phải khách quan, toàn diện Ngôn ngữ sử dụng phải trong sáng, dễ hiểu Việc đặt các câu hỏi phải

có tính gợi mở, không rơi vào định kiến buộc tội hay gỡ tội Thẩm phán phải luôn thể hiện thái độ chú ý lắng nghe để từ đó khuyến khích những người tham gia tố tụng yên tâm, tin tưởng, trình bày cặn kẽ sự việc Không được phép quy chụp, dồn ép, gây áp lực lên bị cáo và những người tham gia tố tụng, Thẩm phán phải kiên nhẫn đi tìm sự thật Khi tranh luận, cần tạo bầu không khí dân chủ, thuận lợi để các bên trình bày hết ý kiến của mình Trong các vụ án dân sự, hành chính, khi tiến hành hòa giải, đối thoại, ngôn ngữ, thái độ, tác phong, sự kiên nhẫn của Thẩm phán càng cần được chú trọng hơn để giúp các bên đương sự xích lại gần nhau, hóa giải mâu thuẫn, hàn gắn rạn nứt, tăng cường mối đoàn kết trong nhân dân Tại phiên tòa, phiên họp hoặc trong các văn bản tố tụng, Thẩm

phán tuyệt đối không được đưa ra bất cứ nhận định nào gây xúc phạm người khác

Sự tận tụy và không chậm trễ

Chọn làm nghề Thẩm phán là đã chọn cho mình nghề nghiệp vinh quang nhưng đầy áp lực, vất vả Vinh quang của người bảo vệ công lý, lẽ phải đó là lập lại sự công bằng trong xã hội, áp lực, vất vả bởi quá trình đi tìm sự thật không hề

dễ dàng Đặc thù của hoạt động xét xử đòi hỏi người Thẩm phán phải hết lòng vì nhiệm vụ, tận tụy với công việc, cống hiến hết mình cho công việc Có tận tụy với công việc, Thẩm phán mới tích lũy và xây dựng được cho mình kỹ năng, phương pháp, kinh nghiệm giải quyết công việc một cách chính xác; mới đề xuất được các sáng kiến hữu ích; mới có thể nắm bắt được đầy đủ vụ án, phát hiện được những mâu thuẫn, chỉ ra được những vấn đề mấu chốt còn đang tiềm ẩn, dự kiến được những diễn biến có thể xảy ra tại phiên tòa để từ đó xây dựng kế hoạch tổ chức phiên tòa và thẩm vấn phù hợp

Năng lực và sự chuyên cần

Tình hình mới đã đặt ra nhiệm vụ cho mỗi Thẩm phán phải không ngừng rèn luyện Quá trình đào tạo trước hết phải trở thành quá trình tự đào tạo, tự giác trau dồi kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm mới đáp ứng được yêu cầu đặt ra Thẩm phán phải giỏi về pháp luật, tinh thông về nghiệp vụ, giữ vững bản lĩnh, sự liêm chính, nhuần nhuyễn các kỹ năng nghề nghiệp và có tính chuyên nghiệp cao Là người được Hiến pháp giao nhiệm vụ áp dụng pháp luật, ra phán quyết đối với

vụ việc; kết quả lao động của Thẩm phán thể hiện tập trung nhất ở bản án, quyết định Do đó, bản án, quyết định của Tòa án phải phản ánh đúng tinh thần pháp luật và ý nguyện của nhân dân Điều này đòi hỏi Thẩm phán phải nắm vững pháp luật, thường xuyên cập nhật, nghiên cứu sự thay đổi của hệ thống pháp luật để áp dụng chính xác, thống nhất Thực tiễn cũng cho thấy, tội phạm, vi phạm và các

tranh chấp xảy ra ở mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Để có được phán quyết chính xác, khách quan, công bằng, đòi hỏi Thẩm phán không chỉ nắm vững pháp luật, mà còn phải trang bị cho mình những hiểu biết nhất định về nhiều chuyên ngành khác như: y khoa, tài chính – ngân hàng, kế toán, môi trường, đất đai, xây dựng… Đồng thời, phải chủ động nắm bắt đầy đủ các thông tin quan trọng của tình hình chính trị, kinh tế, xã hội trong nước và quốc tế để hỗ trợ việc áp dụng pháp luật đúng đắn nhất Nỗ lực rèn luyện, hình thành các kỹ năng nghiệp vụ chuyên sâu; tích lũy kinh nghiệm sâu sắc qua từng vụ án để làm dày thêm kiến thức, sự tự tin, chuyên nghiệp trong xử lý các vụ việc

2 Những thuận lợi và khó khăn trong quá trình trau dồi kiến thức và rèn

luyện kĩ năng, phẩm chất đạo đức

Thuận lợi:

 Thẩm phán là người nhân danh nhà nước để quyết định một người có phạm tội hay không và ra 1 bản án để trừng trị kẻ phạm tội bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích của công dân

 Tích luỹ và xây dựng cho mình những kinh nghiệm và phương pháp giải quyết công việc một cách chính xác cũng như có thể vượt qua được áp lực công việc

 Khi xét xử 1 phiên toà làm nghề thẩm phán biết thêm được nhiều câu chuyện phía sau tại sao bị cáo hay nguyên đơn họ lại hành động như vậy

 Trong cuộc hoà giải, thẩm phán là người trung gian phân tích và chỉ rõ cho các đương sự biết mục đích tại sao phải hoà giải Nếu đối thoại, đàm phán thành công thì không cần mở phiên toà xét xử giúp hai bên hiểu rõ được lỗi sai của mình

Khó khăn:

 Thứ nhất, thẩm phán rõ ràng không chỉ nắm vững pháp luật đơn thuần, chưa kể hệ thống pháp luật ngày càng đồ sộ, nhiều quy định được sửa đổi,

bổ sung nhiều lần Áp lực nâng cao năng lực đối với Thẩm phán cũng

không nhỏ

 Thứ hai, áp lực nghề nghiệp luôn là điều mà ai khi trở thành thẩm phán

phải chịu được áp lực công việc

 Thứ ba, khó khăn áp lực của thẩm phán còn đến từ phía đương sự Thực tế

có những có vụ án hình sự có tổ chức, thẩm phán còn bị đe doạ uy hiếp bởi chính đương sự của mình Hiện nay, đã có thẩm phán bị trả thù bởi những đương sự bị thua kiện điều này ảnh hưởng đến tính mạng gia đình

của thẩm phán

 Thứ tư, chất lượng xét xử giải quyết vụ án vì không có nhiều thời gian nghiên cứu hồ sơ, vụ án dẫn đến chất lượng xét xử không tốt, hậu quả không tốt có thể xảy ra nếu phán quyết sai Trước hết là quy định ngày càng chặt chẽ, mức độ đòi hỏi ngày càng cao mà ngành Tòa án đặt ra, Thẩm phán xét xử sai có thể bị phê bình, tạm đình chỉ, đình chỉ công tác xét xử, không được tái bổ nhiệm khi hết nhiệm kỳ, tùy theo tính chất mức

độ sai phạm

3 Trong số những phương pháp học ngành luật, phương pháp dạy học dựa

trên vấn đề có hiệu quả cao nhất trong việc hình thành và phát triển

những kĩ năng cần có ở người hành nghề thẩm phán

 Thứ nhất, phương pháp vấn đề làm cho sinh viên rất chủ động tham gia vào quá trình học, thậm chí là chủ động hơn so với phương pháp tình huống Với phương pháp vấn đề, sinh viên được giao bài tập và được chỉ

rõ nguồn tài liệu nghiên cứu để giải quyết bài tập đó Sự chuẩn bị của họ

trước khi đến lớp là có định hướng và kỹ hơn nhiều so với việc họ chỉ phải làm việc với các án lệ Vì vậy trên lớp họ học một cách rất chủ động

 Thứ hai, phương pháp vấn đề đem lại sự hứng thủ hơn hẳn so với phương pháp tình huống Ở phương pháp tình huống sự hứng thú của sinh viên được kích thích bởi các tình tiết sự kiện sinh động của án lệ Trong khi đó

ở phương pháp vấn đề không những họ vẫn có thể có tình huống sinh động

mà còn có cơ hội được trực tiếp giải quyết vấn đề như đang hành nghề trong thực tiễn Và điều này đương nhiên làm cho sinh viên hứng thú hơn nhiều

 Thứ ba, phương pháp vấn đề cũng rất chú trọng tới rèn luyện kỹ năng cho sinh viên Trong quá trình giải quyết các vấn đề, sinh viên rất có thể sẽ được đặt vào vị trí của một luật sư để tư vấn hoặc đại diện cho khách hàng tham gia tranh tụng Ngoài ra sinh viên cũng có thể được yêu cầu đóng các vai khác để giải quyết các vấn đề khác có thể diễn ra trong thực tiễn và qua đó cũng được bồi dưỡng những kỹ năng hành nghề luật khác nữa như

kỹ năng đàm phán, hòa giải, tư vấn, nghiên cứu, viết các văn tự tố tụng

 Thứ tư, phương pháp vấn đề có thể rèn luyện cho sinh viên phương pháp

áp dụng pháp luật Qua việc trực tiếp giải quyết vấn đề dưới sự hướng dẫn của giáo viên, sinh viên sẽ hình thành được phương pháp tiếp cận vấn đề, phát hiện tiểu vấn đề, lập kế hoạch giải quyết các tiểu vấn đề từ đó giải quyết được vấn đề lớn, các chiến thuật để thực hiện kế hoạch và đưa ra quyết định cuối cùng Sinh viên cũng sẽ trực tiếp thực hành phương pháp giải thích và áp dụng pháp luật vào thực tiễn chứ không chỉ phát hiện và học hỏi từ những người khác Đây là những ưu điểm mà các phương pháp khác, cả cả phương pháp tình huống, không có được

 Thứ năm, phương pháp vấn đề là phương pháp có tính bền vững cao về mặt bảo đảm tiếp thu tri thức cho sinh viên Tri thức mà sinh viên được đào tạo trước tiên với phương pháp này chính là phương pháp áp dụng pháp luật, tức là cách thức tìm ra và GTPL một cách đúng đắn để áp dụng vào vấn đề thực tế cụ thể Như vậy là tính bền vững về bảo đảm tri thức pháp luật nội dung cho sinh viên của phương pháp vấn đề là rất cao bởi lẽ một khi đã nắm bắt được phương pháp áp dụng pháp luật thì sinh viên sẽ

dễ dàng thích nghi và nắm bắt nhanh chóng pháp luật luật nội dung mới khi có sự thay đổi

 Thứ sáu, phương pháp vấn đề có thể áp dụng được với hầu hết tất cả các môn học trong chương trình đào tạo luật Như trên đã phân tích, điểm mấu chốt của phương pháp vấn đề chính là chọn lựa được vấn đề phù hợp để sinh viên giải quyết Vấn đề đó có thể là một vấn đề thực tế hay có thể là một vấn đề lý thuyết Nhờ đó, phương pháp vấn đề có thể được áp dụng với những môn có nội dung thiên về pháp luật thực định, như luật hiến pháp, hành chính, hình sự, dân sự, kinh tế, tố tụng, cũng như những môn thiên về lý luận và học thuyết như lý luận chung về nhà nước và pháp luật

Ưu điểm này làm cho phương pháp vấn đề có tính thích ứng cao đối với công tác đào tạo thuộc bất kỳ hệ thống luật nào

 Thứ bảy, phương pháp vấn đề không buộc giáo viên phải lệ thuộc vào các tình huống từ các vụ việc và án lệ của tòa án Trong mỗi bài tập vấn đề, phần tình huống của vấn đề luôn là phần quan trọng nhất Nó đưa sinh viên vào một bối cảnh cụ thể và cung cấp những tình tiết định hướng cho sinh viên giải quyết vụ việc Việc áp dụng phương pháp tình huống có một yêu cầu rất ngặt nghèo là bối cảnh đó phải là bối cảnh thực và phải là bối cảnh từ một vụ việc thực tế đã xảy ra và tòa án đã giải quyết Các tình