Luận văn thạc sĩ xây dựng đảng-chất lượng công tác tư tưởng của các đảng bộ quận ở thành phố hồ chí minh giai đoạn hiện nay

Thực hiện phương hướng và nhiệm vụ đổi mới, nâng cao chất lượngCTTT theo tinh thần Nghị quyết các Đại hội Đảng và các Hội nghị Trungương đề ra, trong những năm qua, CTTT của Đảng đã được

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đảng ta do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện, ngay từ đầu đãrất quan tâm đến công tác tư tưởng, coi đó là một trong những lĩnh vực hoạtđộng quan trọng nhất của Đảng và công tác xây dựng Đảng Công tác tưtưởng (CTTT) của Đảng là hoạt động nhằm xây dựng, xác lập, phát triển hệ

tư tưởng xã hội chủ nghĩa, hình thành niềm tin, định hướng giá trị đúng đắn,góp phần xây dựng thế giới quan khoa học và nhân sinh quan cách mạng, thúcđẩy con người và xã hội hành động tích cực và sáng tạo để thực hiện thắng lợi

lý tưởng và mục tiêu của Đảng Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: Công việcthành hay bại một phần lớn là do nơi tư tưởng đạo đức, thái độ và lề lối làmviệc, do đó “toàn Đảng phải tư tưởng nhất trí, hành động nhất trí, đoàn kếtnhất trí mới làm tròn nhiệm vụ của Đảng”

Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, nhờ nhận thức được tầmquan trọng của công tác tư tưởng, Đảng ta đã tạo lập được sự đoàn kết, thốngnhất trong nhận thức và hành động của toàn Đảng, toàn dân CTTT đã gópphần quan trọng vào việc hình thành cương lĩnh, chủ trương, chính sách củaĐảng; đề ra được những khẩu hiệu và phương châm hành động đúng đắn vàsát hợp với thực tế khách quan trong từng giai đoạn; biến tư tưởng, lý luậnthành hành động tự giác của hàng triệu quần chúng đưa cách mạng đi từ thắnglợi này đến thắng lợi khác

Hiện nay Đảng ta đang lãnh đạo công cuộc đổi mới trong điều kiện vàtình hình quốc tế có những diễn biến nhanh chóng và phức tạp Đảng và nhândân ta ngoài những thời cơ và vận hội lớn cũng đang phải đối mặt với nhữngnguy cơ và thách thức lớn Trong tình hình đó, CTTT của Đảng phải chủđộng sáng tạo, thường xuyên đổi mới, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạtđộng, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới

Thực hiện phương hướng và nhiệm vụ đổi mới, nâng cao chất lượngCTTT theo tinh thần Nghị quyết các Đại hội Đảng và các Hội nghị Trungương đề ra, trong những năm qua, CTTT của Đảng đã được quan tâm và đạtđược những kết quả nhất định, góp phần quan trọng vào sự nghiệp đổi mới.Tuy nhiên, CTTT hiện nay vẫn còn nhiều yếu kém, bất cập, chưa khắc phụcđược sự suy thóai về nhận thức, tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống trong một

bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân; CTTT cònthiếu sắc bén, tính chiến đấu không cao; phương pháp tiến hành chưa linhhoạt; chưa thật sự kiên quyết đấu tranh với những quan điểm mơ hồ, sai trái

và nhiều hiện tượng tiêu cực xã hội khác…

Thành phố Hồ Chí Minh là thành phố lớn nhất nước, đồng thời cũng làtrung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục quan trọng của Việt Nam, là đầu mốigiao lưu văn hóa tư tưởng của nhiều cộng đồng dân cư trong cả nước và quốc

tế với những vị thế địa chính trị rất quan trọng Một trong những nhiệm vụchiến lược được xác định trong Nghị quyết 20-NQ/TW ngày 18/01/2002 của

Bộ Chính trị là “Xây dựng TP Hồ Chí Minh thành một thành phố xã hội chủnghĩa, văn minh, hiện đại, đóng góp ngày càng lớn với khu vực phía Nam và

cả nước, từng bước trở thành một trung tâm công nghiệp, dịch vụ, khoa họccông nghệ của khu vực Đông Nam Á ” [1] Để thực hiện chủ trương này,trong những năm qua TP Hồ Chí Minh đã có nhiều nỗ lực trong phát triểnkinh tế - xã hội song bên cạnh những thành tựu đạt được thì cũng bộc lộ nhiềuvấn đề bất cập trong các lĩnh vực dân sinh, đời sống làm phát sinh nhiều vấn

đề tư tưởng

Thực hiện sự chỉ đạo của Thành ủy TP Hồ Chí Minh (TP Hồ ChíMinh) các Đảng bộ quận ở TP Hồ Chí Minh đã thường xuyên quan tâm vàlàm tốt CTTT cho cán bộ, đảng viên và nhân dân, tạo sự đoàn kết thống nhấttrong Đảng và sự đồng thuận trong xã hội, góp phần giữ vững sự ổn địnhchính trị, củng cố niềm tin vào đường lối và sự lãnh đạo của Đảng Tuy nhiên,

trước những yêu cầu của thời kỳ mới và những vấn đề nảy sinh trong thựctiễn, CTTT của các đảng bộ quận ở TP Hồ Chí Minh đã bộc lộ nhiều bất cập,chưa đáp ứng được yêu cầu của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đạihóa (CNH,HĐH), thậm chí có lúc, có nơi diễn biến tư tưởng của cán bộ, nhândân trở thành những vấn đề phức tạp, bức xúc, có nguy cơ gây mất ổn định ởmột số địa bàn, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự và đời sống xã hội.Tình hình đó cần được kịp thời giải quyết, chấn chỉnh trên nhiều mặt, trong

đó có vấn đề về nâng cao chất lượng, hiệu quả của CTTT Đổi mới, nâng caochất lượng và hiệu quả hoạt động của CTTT ở các đảng bộ quận ở TP Hồ ChíMinh vừa là yêu cầu bức thiết trước mắt, vừa có ý nghĩa lâu dài

Từ những lý do trên, với việc chọn đề tài " Chất lượng công tác tư tưởng của các đảng bộ quận ở TP Hồ Chí Minh giai đoạn hiện nay" làm luận văn tốtnghiệp, tác giả luận văn hy vọng góp phần cùng đảng bộ các quận ở TP Hồ ChíMinh đổi mới và nâng cao chất lượng CTTT, đáp ứng yêu cầu của thời kỳcông nghiệp hóa, hiện đại hóa

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Xuất phát từ vị trí, vai trò, tầm quan trọng và yêu cầu thực tiễn củaCTTT; Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương đã banhành nhiều nghị quyết, chỉ thị về CTTT, gần đây là: Nghị quyết Hội nghịlần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương (BCHTƯ) khóa IX về nhiệm vụchủ yếu của công tác tư tưởng, lý luận trong tình hình mới; Nghị quyết Hộinghị lần thứ năm BCHTƯ khóa X về công tác tư tưởng, lý luận và báo chítrước yêu cầu mới Các cấp, các ngành từ Trung ương đến cơ sở đã quantâm, nghiên cứu và tổng kết thực tiễn về CTTT Đã có khá nhiều công trìnhnghiên cứu, bài viết, luận văn, luận án đề cập dưới nhiều góc độ, phạm vikhác nhau về CTTT như:

- Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương (1999), Tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tư tưởng, văn hóa trong tình hình mới, Nhà xuất bản (Nxb) Chính trị quốc gia (CTQG), Hà Nội;

- Đào Duy Tùng (1999), Một số vấn đề về công tác tư tưởng, Nxb

CTQG, Hà Nội 1999;

- Trần Trọng Tân (1999), Về công tác tư tưởng - văn hóa, Nxb TP Hồ

Chí Minh;

- Nguyễn Đức Bình (2001), Một số vấn đề về công tác lý luận, tư tưởng

và văn hóa, Nxb CTQG, Hà Nội;

- Đào Duy Quát (chủ biên, 2002), Một số vấn đề về công tác tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nxb CTQG, Hà Nội;

- Lê Khả Phiêu (2000), Nội dung hàng đầu của công tác tư tưởng là làm cho chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trở thành chủ đạo trong xã hội, Tạp chí Thông tin Công tác tư tưởng, số 9;

- Nông Đức Mạnh (2001), Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tư tưởng, Tạp chí Thông tin Công tác tư tưởng, số 6;

- Nguyễn Khắc Bộ (2002), Kết hợp hai chiều trong công tác tư tưởng ở

cơ sở, Tạp chí Tư tưởng - Văn hóa, số 1;

- Phạm Gia Khiêm (2003), Để công tác tư tưởng - văn hóa trở thành động lực mạnh mẽ phát triển kinh tế - xã hội, Tạp chí Cộng sản, số 8;

- Nguyễn Phú Trọng (2005), Về cuộc đấu tranh tư tưởng trong tình hình hiện nay, Tạp chí Cộng sản số 774, tháng 11;

- Nguyễn Thanh Tâm (2004), Chất lượng công tác tư tưởng của Đảng

bộ tỉnh Sơn La trong giai đoạn hiện nay, Luận văn Thạc sĩ, Hà Nội;

- Nguyễn Ngọc Thuần (2001), Chất lượng công tác tư tưởng của Đảng

bộ quận Ba Đình, Thành phố Hà Nội trong giai đoạn hiện nay, Luận văn

Thạc sĩ; Hà Nội;

- Nguyễn Quốc Minh (2002), Công tác tư tưởng của Đảng bộ xã, phường

ở tỉnh Kiên Giang trong giai đoạn hiện nay, Luận văn Thạc sĩ, Hà Nội;

- Nguyễn Minh Tân (2003), Nâng cao chất lượng công tác tư tưởng của Đảng bộ tỉnh Tiền Giang trong giai đoạn hiện nay, Luận văn Thạc sĩ, Hà Nội;

- Trịnh Thanh Tâm (2005), Nâng cao chất lượng công tác tư tưởng của các Đảng bộ xã vùng đồng bằng tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn hiện nay,

Luận văn Thạc sĩ, Hà Nội;

- Hoàng Quốc Đạt (2005), Công tác tư tưởng của Đảng bộ TP Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay, Luận văn Thạc sĩ, Hà Nội;

- Huỳnh Thanh Hải (2005), Chất lượng công tác tư tưởng của các Đảng bộ phường ở TP Hồ Chí Minh hiện nay - thực trạng và giải pháp, Luận

văn Thạc sĩ, Hà Nội; v.v

Luận văn gồm 2 chương 5 tiết Nội dung luận văn đã trình bày các vấn

đề về lý luận, thực tiễn của công tác tư tưởng của các Đảng bộ phường ở TP

Hồ Chí Minh giai đoạn 2000-2005 Trong luận văn tác giả cũng đã đề ra một

số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác tư tưởng của các đảng bộphường ở TP Hồ Chí Minh

- Trịnh Ngọc Thắng (2008), Chất lượng công tác tư tưởng của các Đảng bộ huyện đồng bằng ven biển tỉnh Hà Tĩnh trong giai đoạn hiện nay,

Luận văn Thạc sĩ, Hà Nội; v.v

- Cao Thị Mai (2008), Công tác tuyên giáo của các Đảng bộ phường tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn hiện nay, Luận văn Thạc sĩ, Hà Nội; v.v

- Ngô Huy Tiếp (2010), Nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác tư tưởng ở cơ sở, Nxb Chính trị - hành chính, Hà Nội.

Cuốn sách gồm 3 chương: Chương 1: Một số vấn đề lý luận về CTTT.Chương 2: CTTT ở cơ sở, thực trạng và giải pháp Chương 3: Một số nghiệp

vụ chủ yếu của CTTT ở cơ sở

Cuốn sách đã nêu lên những vấn đề lý luận về chất lượng và hiệu quảCTTT ở cơ sở; thực trạng công tác tư tưởng và hệ thống các mục tiêu, phươnghướng và đề xuất một số giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng CTTT ở cơ

sở trong giai đoạn hiện nay

Những công trình, bài viết, luận văn nêu trên đã đề cập đến vấn đềchung của toàn ngành hoặc riêng của một số địa phương, nhưng đến nay chưa

có công trình khoa học nào đi sâu nghiên cứu vấn đề chất lượng CTTT củađảng bộ các quận ở TP Hồ Chí Minh giai đoạn hiện nay Luận văn kế thừa,tiếp thu có chọn lọc các công trình nghiên cứu của các nhà khoa học để phục

vụ cho việc nghiên cứu đề tài này

3 Mục đích, nhiệm vụ của luận văn

3.1 Mục đích

Trên cơ sở đánh giá thực trạng chất lượng, nguyên nhân, làm rõ cơ sở

lý luận và thực tiễn, luận văn đề xuất những phương hướng và giải pháp khảthi góp phần nâng cao chất lượng CTTT của các đảng bộ quận ở TP Hồ ChíMinh, đáp ứng yêu cầu công cuộc đổi mới, đẩy mạnh CNH, HĐH

và những kinh nghiệm

- Đề xuất phương hướng và những giải pháp chủ yếu có tính khả thinhằm nâng cao chất lượng CTTT của các đảng bộ quận ở TP Hồ Chí Minhgiai đoạn hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Chất lượng công tác tư tưởng của các đảng bộ quận ở TP Hồ Chí Minhgiai đoạn hiện nay

4.2 Phạm vi nghiên cứu

TP Hồ Chí Minh hiện nay có 19 quận và 5 huyện Luận văn tập trungnghiên cứu CTTT của Đảng bộ 19 quận ở TP Hồ Chí Minh là Quận 1, 2, 3,

4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, Bình Thạnh, Phú Nhuận, Gò Vấp, Thủ Đức, Bình

Tân, Tân Phú, Tân Bình trong đó tập trung chủ yếu khảo sát một số quận cóđặc điểm tương đối khác nhau như Quận 2, Quận 3, Quận 8, Quận 10, Quận

11, Quận Thủ Đức, Bình Thạnh

Thời gian khảo sát: từ năm 2005 đến 2010; các giải pháp đề ra đến năm 2015

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Luận văn được thực hiện trên cơ sở những nguyên lý và phương phápluận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đườnglối, nghị quyết của Đảng ta về công tác tư tưởng Đồng thời, luận văn kế thừakết quả của các công trình khoa học, bài báo, bài viết và tài liệu có liên quan

đến nội dung của đề tài

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duyvật lịch sử, luận văn sử dụng các phương pháp cụ thể như: Lôgíc- lịch sử;thống kê số liệu; khảo sát thực tế; phương pháp phân tích - tổng hợp; so sánh,điều tra xã hội học; khái quát hóa, gắn lý luận với thực tiễn, coi trọng tổng kết

thực tiễn; phương pháp chuyên gia

6 Những đóng góp về mặt khoa học và ý nghĩa của luận văn

- Góp phần làm rõ quan niệm về chất lượng công tác tư tưởng và hìnhthành tiêu chí đánh giá về chất lượng công tác tư tưởng của các đảng bộ quận ở

TP Hồ Chí Minh

- Luận văn góp phần đánh giá đúng tình hình tư tưởng và thực trạngchất lượng CTTT của các đảng bộ quận ở TP Hồ Chí Minh giai đoạn hiệnnay, đề xuất những giải pháp chủ yếu, có tính khả thi nhằm góp phần đổi mới

và nâng cao chất lượng CTTT của các đảng bộ quận ở TP Hồ Chí Minh

- Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể được dùng làm tài liệu thamkhảo cho việc đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả CTTT của các đảng bộquận ở TP Hồ Chí Minh và sử dụng làm tài liệu tham khảo phục vụ cho công

tác, nghiên cứu và giảng dạy ở Trường Cán bộ Thành phố và trung tâm bồidưỡng chính trị cấp quận, huyện; làm tài liệu nghiên cứu, phục vụ cho việc

sơ, tổng kết về công tác tư tưởng những năm tiếp theo

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục,luận văn được kết cấu thành 03 chương, 07 tiết

Chương 1 CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG CỦA CÁC ĐẢNG BỘ QUẬN Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH - NHỮNG VẤN ĐỀ

LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1.1 CÁC QUẬN VÀ ĐẢNG BỘ CÁC QUẬN Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 1.1.1 Tình hình, đặc điểm và vai trò các quận ở TP Hồ Chí Minh

- Điều kiện địa lý, tự nhiên, dân số:

Thành phố Hồ Chí Minh là thành phố đông dân nhất, đồng thời cũng làtrung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục quan trọng của Việt Nam

Thành phố Hồ Chí Minh có diện tích 2.093.7 km² , chiếm 0,67% diệntích của cả nước; có toạ độ 10°10' - 10°38' Bắc và 106°22' - 106°54' Đông,phía Bắc giáp tỉnh Bình Dương, Tây Bắc giáp tỉnh Tây Ninh, Đông và ĐôngBắc giáp tỉnh Đồng Nai, Đông Nam giáp tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, Tây và TâyNam giáp tỉnh Long An và Tiền Giang Nằm ở miền Nam Việt Nam, TP HồChí Minh cách Hà Nội 1.730 km theo đường bộ, trung tâm thành phố cách bờbiển Đông 50 km theo đường chim bay Với vị trí tâm điểm của khu vựcĐông Nam Á, TP Hồ Chí Minh là một đầu mối giao thông quan trọng về cảđường bộ, đường thủy và đường không, nối liền các tỉnh trong vùng và còn làmột cửa ngõ quốc tế

- Về địa lý khí hậu, thủy văn, nằm ở vùng hạ lưu hệ thống sông Ðồng

Nai - Sài Gòn, TP Hồ Chí Minh có mạng lưới sông ngòi kênh rạch rất đadạng Sông Ðồng Nai bắt nguồn từ cao nguyên Lâm Viên, hợp lưu bởinhiều sông khác, có lưu vực lớn trở thành nguồn nước ngọt chính của thànhphố Sông Sài Gòn bắt nguồn từ vùng Hớn Quản, với chiều dài 200 km vàchảy dọc trên địa phận thành phố dài 80 km Một con sông nữa của TP HồChí Minh là sông Nhà Bè, hình thành ở nơi hợp lưu hai sông Đồng Nai vàSài Gòn, chảy ra biển Đông bởi hai ngả chính Soài Rạp và Gành Rái; trong

đó, Gành Rái chính là đường thủy chính cho tàu ra vào bến cảng Sài Gòn

Ngoài các con sông chính, TP Hồ Chí Minh còn có một hệ thống kênhrạch chằng chịt như: Láng The, An Hạ, Tham Lương, Nhiêu Lộc-Thị Nghè,Bến Nghé, Lò Gốm, Kênh Tẻ, Kênh Ðôi đã giúp cho TP Hồ Chí Minhtrong việc tưới tiêu và sản xuất nông nghiệp.

Nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa cận xích đạo, TP Hồ Chí Minh cónhiệt độ cao đều trong năm và hai mùa mưa - khô rõ rệt Mùa mưa đượcbắt đầu từ tháng 5 tới tháng 11, còn mùa khô từ tháng 12 tới tháng 4 nămsau Trung bình, TP Hồ Chí Minh có nhiệt độ trung bình 27 °C, cao nhấtlên tới 40 °C, thấp nhất xuống 13,8 °C Lượng mưa trung bình của thànhphố đạt 1.949 mm/năm nhưng trên phạm vi không gian thành phố, lượngmưa phân bố không đều, khuynh hướng tăng theo trục Tây Nam - ÐôngBắc Các quận nội thành và các huyện phía Bắc có lượng mưa cao hơn khuvực còn lại

Về mặt hành chính, sau những biến động về lịch sử và thay đổi về quy

hoạch kinh tế xã hội, hiện TP Hồ Chí Minh bao gồm 19 quận và 5 huyện Khuvực nội thành gồm 19 quận: 1, 3, 4, 5, 6, 8, 10, 11, Bình Thạnh, Gò Vấp, TânBình, (nội thành cũ) và các quận: 2, 7, 9, 12, Thủ Đức, Bình Tân, Tân Phú, (nộithành mở rộng) với diện tích 494,95 km² và bao gồm 259 phường

Theo kết quả điều tra dân số chính thức vào thời điểm 0 giờ ngày 1tháng 4 năm 2009 thì dân số thành phố là 7.162.864 người (chiếm 8,34% dân

số Việt Nam), gồm 1.812.086 hộ dân, bình quân 3,95 người/hộ mật độ trungbình 3.419 người/km² Phân theo giới tính: Nam có 3.435.734 người chiếm47,97%, nữ có 3.727.130 người chiếm 52,03% Dân số của 19 quận chiếm82,25 % dân số của thành phố

Tuy nhiên nếu tính những người cư trú không đăng ký thì dân số thực

tế của thành phố vượt trên 8,3 triệu người Trong đó, 82,25% dân cư sốngtrong khu vực thành thị và TP Hồ Chí Minh cũng có gần một phần năm làdân nhập cư từ các tỉnh khác

Quận Bình Tân có dân số lớn nhất với 572.796 người, tương đương vớidân số một số tỉnh như: Quảng Trị, Ninh Thuận;

Sự phân bố dân cư ở TP Hồ Chí Minh không đồng đều, ngay cả cácquận nội thành Trong khi các quận 3, 4, 5 hay 10, 11 có mật độ lên tới trên40.000 người/km² thì các quận 2, 9, 12 chỉ khoảng 2.000 tới 6.000 người/km²

Về mức độ gia tăng dân số, trong khi tỷ lệ tăng tự nhiên 1,07% thì tỷ lệ tăng

cơ học lên tới 1,9%

Trải qua hơn 300 năm hình thành và phát triển, Sài Gòn – TP Hồ ChíMinh đã có nhiều biến động, thay đổi lớn lao Từ một địa danh hành chínhthời phong kiến rồi thành phố Sài Gòn được thành lập dưới chế độ thuộc địađến TP Hồ Chí Minh - một đô thị lớn nhất nước ta hiện nay, là cả một quátrình đấu tranh xây dựng và phát triển không ngừng

- Đặc điểm tình hình kinh tế-xã hội:

Về lịch sử: Hơn 300 năm trước, TP Hồ Chí Minh là những bãi sình lầy,

hoang vu; ban đầu được gọi là Prey Nokor, một làng chài và hải cảng quantrọng của người Khmer, trước khi người Việt sáp nhập vào thế kỷ 17 Với hệthống sông rạch khá thuận tiện cho việc di chuyển, những lưu dân người Việtđầu tiên đã vượt biển tìm đến mưu sinh ở miền đất này Thành phố sau đóhình thành nhờ công cuộc khai phá miền Nam của nhà Nguyễn Bằng bàn tay

và khối óc, bằng mồ hôi, nước mắt và cả xương máu, họ đã biến miền đấthoang sơ thành đồng ruộng phì nhiêu, phố phường đông đúc

Suốt chiều dài lịch sử, TP Hồ Chí Minh nhiều lần thay đổi tổ chức, địagiới hành chính và tên gọi Năm 1698, Nguyễn Hữu Cảnh vâng lệnh chúaNguyễn vào Nam kinh lược, đặt cơ sở hành chính đầu tiên và việc xác địnhSài Gòn ở vị trí trung tâm cho cả vùng đất phương Nam thể hiện xu thế pháttriển và bản lĩnh kiên cường của một dân tộc vốn có nền tảng văn hiến ngànđời Khi người Pháp vào Đông Dương, để phục vụ công cuộc khai thác thuộcđịa, thành phố Sài Gòn được thành lập và nhanh chóng phát triển, trở thành

một trong hai đô thị quan trọng nhất Việt Nam, được mệnh danh Hòn ngọcViễn Đông hay Paris Phương Đông.

Trong cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc, Sài Gòn - Gia Địnhcùng miền Nam “Thành đồng Tổ quốc” là nơi đầu sóng ngọn gió, nơi “đi trước

về sau”, là nơi mở màn và cũng là nơi kết thúc cuộc kháng chiến, liên tụcđấu tranh kiên cường, bất khuất Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, cán bộ,chiến sĩ và đồng bào thành phố chiến đấu không tiếc máu xương ngay giữahang ổ quân thù Thực hiện tư tưởng chiến lược của Đảng và Bác Hồ kínhyêu “đánh cho Mỹ cút, đánh cho nguỵ nhào”, quân dân Sài gòn - Gia Định

đã dũng cảm, mưu trí, sáng tạo trong chiến đấu và đấu tranh trên địa bàn đôthị Những trận tấn công như vũ bão của các lực lượng võ trang, của chiến

sĩ biệt động “xuất qủy nhập thần”, giáng đòn phủ đầu vào những mục tiêuhiểm yếu, đầu não của địch, khiến cho kẻ thù luôn khiếp vía kinh hoàng.Các cuộc tiến công hoà nhịp với các phong trào đấu tranh quyết liệt của cácđội hùng binh “tay không đánh giặc” của đồng bào các giới, các tầng lớp,các dân tộc, các tôn giáo,… đã góp phần làm lung lay tận gốc ý chí xâmlược của đế quốc Mỹ, làm sụp đổ chính quyền tay sai Quân và dân SàiGòn - Gia Định tiến hành cuộc chiến đấu anh dũng trên cả ba mặt trậnchính trị, quân sự và binh vận, đã làm nên những chiến công vang dội,những sự tích diệu kỳ, góp phần lần lượt đánh bại các chiến lược chiếntranh của đế quốc Mỹ xâm lược, tiến tới trận quyết chiến chiến lược mùaXuân 1975

Chiến thắng 30 tháng 4 năm 1975 là thắng lợi lịch sử vĩ đại của dân tộc,hoàn thành trọn vẹn cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, mở ra thời kỳphát triển mới của nước Việt Nam độc lập, thống nhất, hoà bình, xây dựngchủ nghĩa xã hội vì ấm no, hạnh phúc của nhân dân

Đầu năm 1976, Đảng bộ và Ủy ban Nhân dân Thành phố bắt đầu hoạtđộng Ngày 2 tháng 7 năm 1976, Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam thống

nhất quyết định đổi tên nước thành Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam,đồng thời đổi tên Sài Gòn thành "TP Hồ Chí Minh", theo tên cuối cùng củachủ tịch nước đầu tiên, Hồ Chí Minh.

Về kinh tế: với vị trí địa lý thuận lợi, TP Hồ Chí Minh - nơi một thời

được mệnh danh là "Hòn ngọc Viễn Đông" nay là nơi hoạt động kinh tế năngđộng nhất, đi đầu trong cả nước về tốc độ tăng trưởng kinh tế

Trong những năm qua, kinh tế trên địa bàn thành phố liên tục tăngtrưởng, cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng, các nguồn lực xã hội đượcphát huy, các ngành, lĩnh vực đều phát triển, góp phần cùng vùng kinh tếtrọng điểm phía Nam và cả nước duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế hợp lýtrong bối cảnh khủng hoảng tài chính và suy thóai kinh tế toàn cầu

Trong 2 năm 2006 - 2007, tốc độ tăng trưởng GDP là 12,4%; từ cuốinăm 2007, do tác động của cuộc khủng hoảng tài chính và suy thóai kinh tếtoàn cầu, tốc độ tăng trưởng kinh tế thành phố giảm còn 10,3% nên đã ảnhhưởng tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 5 năm chỉ đạt 11% Tuy thấp hơnchỉ tiêu đề ra (là 12%) nhưng là mức tăng cao so với bối cảnh chung Quy môkinh tế thành phố năm 2010 bằng 1,7 lần năm 2005, GDP bình quân đầungười năm 2010 ước 2.843 USD, bằng 1,68 lần năm 2005 [12, tr.13]

Phát triển kinh tế với tốc độ tăng trưởng cao đã tạo ra mức đóng góp GDPlớn cho cả nước Tỷ trọng GDP của thành phố chiếm 1/3 GDP của cả nước

Chương trình hỗ trợ chuyển dịch cơ cấu kinh tế bước đầu đạt kết quảtích cực, từng bước tạo chuyển biến về chất trong cơ cấu kinh tế theo hướngtăng dần tỷ trọng các ngành có giá trị gia tăng và hàm lượng khoa học - côngnghệ cao Các ngành dịch vụ có tốc độ tăng trưởng 12%/năm, cao hơn tốc độtăng trưởng kinh tế chung; trong đó, các ngành dịch vụ có lợi thế cạnh tranh,chất lượng cao, giá trị gia tăng cao như: tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, dulịch, bưu chính - viễn thông, vận tải - cảng - kho bãi, khoa học - công nghệ,giáo dục và y tế chất lượng cao tiếp tục phát triển mạnh; giá trị sản xuất công

nghiệp giai đoạn 2006 - 2010 bằng 1,85 lần giai đoạn 2001 - 2005; 4 ngànhcông nghiệp trọng yếu: cơ khí chế tạo, điện tử - công nghệ thông tin, hóa chất,chế biến tinh lương thực, thực phẩm chiếm tỷ trọng ngày càng cao trong giátrị sản xuất công nghiệp.

Nền kinh tế nhiều thành phần ngày càng khẳng định sức sống mạnh mẽ.Qua sắp xếp, đổi mới, tuy số lượng và tỷ trọng đóng góp của các doanhnghiệp nhà nước trong cơ cấu kinh tế thành phố giảm, nhưng quy mô và hiệuquả tăng lên; phát huy được vai trò dẫn dắt thị trường trong việc ổn định sảnxuất, phát triển thị trường nội địa, bình ổn thị trường, đặc biệt là trong giaiđoạn khó khăn do suy thóai kinh tế toàn cầu

Môi trường kinh doanh và đầu tư tiếp tục được cải thiện qua những tiến

bộ trong cải cách hành chính và các chính sách ưu đãi đầu tư lĩnh vực côngnghệ cao, kết cấu hạ tầng, bảo vệ môi trường,… từng bước tạo lập môi trườngcạnh tranh bình đẳng giữa các thành phần kinh tế; mở rộng quan hệ hợp tácphát triển kinh tế - xã hội với các tỉnh, thành phố; vị trí, vai trò của thành phốđối với khu vực và cả nước theo Nghị quyết số 20-NQ/TW của Bộ Chính trị

về phương hướng nhiệm vụ phát triển TP Hồ Chí Minh và Nghị quyết số NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng

53-an ninh vùng Đông Nam bộ và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam đến năm 2010

và định hướng đến năm 2020 ngày càng được khẳng định trên nhiều lĩnh vực:đóng góp vào quy mô và tốc độ tăng trưởng kinh tế; thu ngân sách Nhà nước;kim ngạch xuất khẩu; tổng mức luân chuyển hàng hóa; huy động vốn đầu tư;dịch vụ, du lịch, khoa học - công nghệ; đào tạo nguồn nhân lực

Tại các quận trung tâm thành phố (quận 1, 3, 4, 5 ), công tác chỉnhtrang đô thị tiếp tục thực hiện và thu hút đầu tư hạ tầng kỹ thuật (giao thông,điện, nước, bưu chính viễn thông) và xây dựng các khu thương mại, dịch vụ,cao ốc văn phòng với quy mô hiện đại Việc phát triển các khu vực đô thị vệtinh gồm các quận mới thành lập, huyện ngoại thành (Thủ Đức, quận 9, quận

12) được tiến hành đồng thời với chỉnh trang đô thị hiện hữu; từng bước điềuchỉnh tập quán cư trú nhà phố sang các chung cư cao tầng, tái bố trí dân cư và

mở rộng không gian đô thị Đẩy nhanh tiến độ thực hiện, đưa vào sử dụngnhiều công trình giao thông, cấp nước, thóat nước, cải tạo môi trường Cácchương trình sửa chữa, nâng cấp chung cư cũ và xây dựng các chung cư mới,chương trình nhà ở xã hội, chương trình xây dựng một triệu m² nhà lưu trúcủa công nhân, chương trình xây dựng ký túc xá sinh viên, gắn với đầu tưphát triển dịch vụ đô thị (cấp điện, nước sạch, viễn thông, xử lý rác, ) đã gópphần giải quyết nhu cầu nhà ở của nhân dân, công nhân, sinh viên; khẩntrương chuẩn bị khởi công các dự án xây dựng hệ thống đường sắt đô thị(tuyến Metro số 1, Tramway, Monorail, )

Về văn hóa, xã hội: Song song với phát triển kinh tế, dưới sự lãnh đạo

của Đảng bộ TP Hồ Chí Minh, các đảng bộ quận luôn chú trọng quan tâmphát triển các lĩnh vực văn hóa - xã hội

Ngành giáo dục - đào tạo có chuyển biến tích cực như : Tiếp tục đầu tư

cơ sở vật chất cho hệ thống giáo dục phổ thông, dạy nghề, giáo dục thườngxuyên, tăng cường các giải pháp chăm lo đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình

độ đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục, chú trọng biểu dương, nhânrộng các điển hình về đổi mới phương pháp dạy và học; đẩy mạnh xã hội hóađầu tư phát triển sự nghiệp giáo dục - đào tạo; phát huy vai trò của hội khuyếnhọc trong phong trào khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập; phổcập ngoại ngữ, tin học cho học sinh phổ thông Quy mô đào tạo các cấp học(mầm non, phổ thông) tăng lên; giáo dục thường xuyên, trung cấp chuyênnghiệp, dạy nghề được mở rộng; chất lượng dạy và học từng bước được nânglên, tỉ lệ tốt nghiệp trung học phổ thông khá cao và ổn định (94,7%); hoànthành phổ cập bậc trung học, góp phần nâng cao mặt bằng dân trí thành phố

Hệ thống y tế được đầu tư phát triển (năm 2006 có 80 bệnh viện, đếnnăm 2010 là 100 bệnh viện/ toàn thành phố); mạng lưới y tế cơ sở được củng

cố, nâng cấp, với sự hỗ trợ chuyên môn của bệnh viện tuyến trên và các cơ sởđông y; các bệnh viện chuyên khoa, đa khoa được đầu tư, nâng cao chất lượngđiều trị; các loại hình dịch vụ y tế phát triển đa dạng, nhiều công nghệ y họcmới được nghiên cứu, ứng dụng hiệu quả; cơ bản đáp ứng việc khám, chữabệnh, chăm sóc sức khoẻ nhân dân; đối tượng tham gia bảo hiểm y tế được

mở rộng; các dịch bệnh nguy hiểm được khống chế, đẩy lùi Trình độ chuyênmôn của đội ngũ cán bộ y tế được nâng lên, từng bước thực hiện các kỹ thuậtcao trong điều trị ngang tầm các nước trong khu vực; số lượng bác sĩ năm

2006 là 5.788 đến năm 2010 có 7.655 bác sĩ; số giường bệnh ở các bệnh việnhàng năm đều tăng (năm 2006: 25.033 giường, năm 2009: 29.937giường).Công tác thanh tra, giám sát an toàn thực phẩm được tăng cường Các chínhsách dân số, gia đình và trẻ em được chú trọng thực hiện đạt kết quả thiếtthực Tốc độ tăng dân số tự nhiên giảm, đạt chỉ tiêu đề ra Chủ trương xã hộihóa các nguồn lực trong và ngoài nước tham gia đầu tư phát triển y tế đã gópphần nâng cao quy mô, hiệu quả công tác chăm sóc sức khoẻ nhân dân

Các chương trình an sinh xã hội đạt kết quả tích cực, đời sống nhân dânngày càng được cải thiện Mục tiêu tạo việc làm mới hàng năm vượt chỉ tiêu

đề ra, góp phần kéo giảm tỉ lệ thất nghiệp; giải quyết việc làm mới cho hơn80% lao động mất việc do suy giảm kinh tế Chương trình giảm nghèo theotiêu chí 6 triệu đồng/người/năm đã hoàn thành vào năm 2008, theo tiêu chídưới 12 triệu đồng/người/năm đến cuối tháng 6 năm 2010 giảm còn 7,12%.Trong hơn 2 năm qua, bên cạnh việc giữ ổn định giá dịch vụ công, các quận

có chính sách hỗ trợ các hộ nghèo bị khó khăn do tác động của lạm phát;phong trào đền ơn đáp nghĩa, thực hiện chính sách với người có công và giađình, xây dựng nhà tình nghĩa, tình thương tiếp tục được nhân rộng

Nhìn chung, trong những năm qua, tình hình kinh tế - xã hội của cácquận ở TP Hồ Chí Minh đã có sự phát triển đồng đều và toàn diện ở cácngành, các lĩnh vực Sự phát triển đó tạo được sự ổn định về chính trị, đời

sống người dân ngày càng được cải thiện…Tuy nhiên, các quận nội thànhđang phải đối diện với những vấn đề của một đô thị lớn có dân số tăng quánhanh, đường xá trở nên quá tải, thường xuyên ùn tắc; hệ thống giao thôngcông cộng kém hiệu quả Môi trường cũng đang bị ô nhiễm do phương tiệngiao thông, các công trường xây dựng và công nghiệp sản xuất Cơ sở hạ tầngcủa thành phố lạc hậu, chỉ giá tiêu dùng cao, tệ nạn xã hội, hành chính phứctạp và khoảng cách giàu nghèo ngày càng lớn do những tác động của nền kinh

tế thị trường cũng gây khó khăn cho nền kinh tế

- Đặc điểm con người, văn hóa, tập quán, tôn giáo:

Vào năm 1975, TP Hồ Chí Minh có khoảng 3 triệu dân, đến nay thànhphố đã hơn 8 triệu người; tại 19 quận của thành phố có 5.891.658 người,trung bình khoảng 300.000 dân/quận; trong đó, 6 quận đông dân nhất có trên400.000 người, 7 quận có dưới 200.000 dân (tập trung ở các quận trung tâmthành phố như quận 1, 3, 4, 5, Phú Nhuận) Xu hướng dân số sẽ còn tăngnhanh do phát triển và mức độ nhập cư rất cao, hiện có hơn 1,3 triệu ngườidân từ các tỉnh đến tạm trú trong những năm gần đây

Sau 35 năm miền Nam hoàn toàn giải phóng, đảng bộ các quận và nhândân Thành phố mang tên Bác Hồ vĩ đại, dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ Thànhphố với trách nhiệm “cùng cả nước, vì cả nước” đã luôn vững vàng, bền bỉphấn đấu, nêu cao tinh thần cách mạng, đoàn kết, năng động, sáng tạo, bằng ýchí tự lực, tự cường, đã vượt qua những khó khăn chồng chất Các Đảng bộquận đã giữ vững ổn định chính trị, khôi phục và phát triển kinh tế, hàn gắnvết thương chiến tranh; với tư duy đổi mới, cách làm mới đã có bước đột phá,tháo gỡ vướng mắc, trở lực của cơ chế quản lý cũ, thúc đẩy kinh tế - xã hộiliên tục phát triển, cải thiện đời sống nhân dân

Đến nay, đời sống văn hóa của nhân dân ngày được nâng lên, nhữnggiá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc, của con người thành phốmang tên Hồ Chí Minh được tiếp tục khơi dậy, phát huy Các thiết chế, công

trình văn hóa được tăng cường đầu tư, nâng cấp; hiệu lực, hiệu quả quản lýNhà nước được nâng cao Gắn Cuộc vận động "Học tập và làm theo tấmgương đạo đức Hồ Chí Minh" với Cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xâydựng đời sống văn hóa ở khu dân cư", "nếp sống văn minh đô thị", tạo chuyểnbiến khá tích cực trong nhận thức và hành động của toàn xã hội trong thực hiệnnếp sống văn minh, từng bước đẩy lùi hủ tục, mê tín dị đoan trong cộng đồng.Phong trào thể dục - thể thao cộng đồng thông qua Cuộc vận động "Toàn dân rènluyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại" ngày càng phát triển, góp phần nângcao thể chất của nhân dân và xây dựng đời sống văn hóa lành mạnh.

Hoạt động kỷ niệm các sự kiện chính trị quan trọng, các phong trào thiđua yêu nước đã góp phần giáo dục truyền thống, lý tưởng cách mạng, tạođộng lực để nhân dân tích cực thực hiện mục tiêu xây dựng, bảo vệ, phát triểnthành phố nói chung và từng quận nói riêng

Tuy nhiên, việc phát triển văn hóa chưa tương xứng với vị trí và tiềmnăng của vùng trung tâm thành phố, chưa thể hiện tốt vai trò nền tảng tinhthần xã hội; có lĩnh vực chưa vững chắc; môi trường xã hội bị ô nhiễm bởi sựxâm nhập của các sản phẩm phi văn hóa; biểu hiện xuống cấp về đạo đức,hiện tượng bạo lực trong xã hội gây lo ngại trong nhân dân; hiệu quả thựchiện phong trào xây dựng nếp sống văn minh đô thị chưa cao; sự chênh lệchđời sống và mức hưởng thụ văn hóa giữa nhân dân nội thành và ngoại thànhcòn lớn

Về tập quán, dân tộc, tôn giáo: TP Hồ Chí Minh có 8 tôn giáo gồm:

Phật giáo (hơn 1, 6 triệu người), Công giáo (645.238 người), Tin lành (27.016người), Cao đài (31.633 người), Phật giáo Hoà Hảo, Hồi giáo (6.580 người),

Ấn giáo, Bahati… với gần 2,4 triệu người (chiếm tỷ lệ 1/3 dân số thành phố)

Về cơ cấu dân tộc, người Kinh chiếm 93,52% dân số thành phố, tiếp theo tớingười Hoa với 5,78%, còn lại là các dân tộc Chăm, Khmer Những ngườiHoa ở TP Hồ Chí Minh cư trú ở khắp các quận, huyện, nhưng tập trung nhiều

nhất tại Quận 5, 6, 8, 10, 11… quanh khu vực Chợ lớn cũ Họ thuộc nhóm ngônngữ Quảng Đông, Triều Châu, Phúc Kiến, Hải Nam và Hẹ Tuyệt đại bộ phậnngười Hoa ở TP Hồ Chí Minh hiện nay vốn là những cư dân nông nghiệp cóngườn gốc từ vùng Nam Hoa, Trung Quốc Ngày nay, người Hoa ở khu vực ChợLớn sinh sống bằng nhiều nghề Họ sản xuất, kinh doanh trong các ngành thựcphẩm, ăn uống, da giầy, cơ khí, hoạt động vận tải, thuốc bắc, dệt may, nhựa, điện

tử, thủy tinh… Người Hoa có nhiều điểm giống người Việt về phong tục thờcúng và lễ hội, Tết Nguyên đán, thờ tổ tiên, Tết thanh minh, Đoan ngọ nên họ rấtgần gũi và thường hoà mình vào cộng đồng người Việt

Người Chăm cư trú chủ yếu ở các quận 1, 3, 8, Phú Nhuận, BìnhThạnh Tuyệt đại người Chăm ở TP Hồ Chí Minh là tín đồ Hồi giáo có gốc

An Giang Họ thường là những người buôn bán nhỏ Họ tuân thủ nghiêm ngặtcác điều răn và có quan hệ mật thiết với người Chăm ở Châu Đốc-An Giang.Con cái họ theo học tiếng Việt ở trường phổ thông, một số theo học kinhCoran tại các tiểu Thánh đường

Người Khme sống tại các quận có khoảng hơn 5.000 người, cư trú chủyếu ở quận 3, quận 8, quận Tân Bình, quận Thủ Đức; cùng một cộng đồngngười Khme Nam Bộ Họ chủ yếu theo Phật giáo tiểu thừa và đây là tôn giáochính của cộng đồng Đa số người Khme đều vào chùa tu một thời gian, khiqua đời thiêu xác gửi tro tại các chùa tháp Trong các ngày lễ hội hầu hếtngười Khme đều tham gia nghi lễ cùng các hoạt động văn nghệ và các hìnhthức vui chơi tập trung ở các chùa, kéo dài nhiều ngày theo nghi lễ Phật giáo

Như vậy, tại các quận ở TP Hồ Chí Minh, ngoài người Việt còn có cácdân tộc Hoa, Khme, Chăm sinh sống từ lâu đời Họ có mối quan hệ làm ăn,buôn bán, thương nhân, cưới hỏi gia đình với bà con người Việt Tất cả đềuđoàn kết gắn bó lẫn nhau với tình thương thân, tương ái Song, trong quá trìnhlịch sử và tuỳ điều kiện và trình độ phát triển của mỗi dân tộc có những chênhlệch nhất định về đời sống

Qua 25 năm thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, bộ mặt thành phố

từ đời sống, kinh tế, văn hóa, xã hội đến con người đều có sự biến đổi sâu sắc;đời sống vật chất và văn hóa của nhân dân được nâng lên rõ rệt TP Hồ ChíMinh là nơi khởi thủy các phong trào: đền ơn đáp nghĩa, xây dựng nhà tìnhnghĩa, nhà tình thương, xoá đói, giảm nghèo, xây dựng đời sống mới trên địabàn dân cư… và đem lại những kết quả to lớn Bên cạnh những thành tựu tolớn đó, công tác tư tưởng cũng đã có những chuyển biến nhất định góp phầnđưa Thành phố phát triển đi lên nhằm “xây dựng TP Hồ Chí Minh thành mộtthành phố xã hội chủ nghĩa, văn minh, hiện đại, đóng góp ngày càng lớn với khuvực phía Nam và cả nước, từng bước trở thành một trung tâm công nghiệp, dịch

vụ, khoa học công nghệ của khu vực Đông Nam Á” [1] như Nghị quyết 20-NQ/

TW ngày 18/01/2002 của Bộ Chính trị đã xác định

1.1.2 Chức năng, nhiệm vụ, đặc điểm và vai trò của các Đảng bộ quận

1.1.2.1 Chức năng, nhiệm vụ và đặc điểm của các đảng bộ quận

Đảng bộ TP Hồ Chí Minh có 24 Đảng bộ quận, huyện trực thuộc,trong đó có 19 đảng bộ quận và 5 đảng bộ huyện 19 đảng bộ quận của TP

Hồ Chí Minh bao gồm: Quận 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, Quận BìnhTân, Quận Bình Thạnh, Quận Gò Vấp, Quận Phú Nhuận, Quận Tân Bình,Quận Tân Phú, Quận Thủ Đức

Theo số liệu thống kê của Ban Tổ chức Thành ủy đến ngày 31/12/

2010, Đảng bộ TP.HCM có 2.751 chi, đảng bộ cơ sở trực thuộc Trong đó có1.028 đảng bộ cơ sở và 1.723 chi bộ cơ sở Tổng số đảng viên là 160.736.trong đó, đảng viên từ 30 đến 80 tuổi đảng là 32.532 (chiếm 20,23%); đảngviên có trình độ từ đại học trở lên chiếm 38,5%, đảng viên có trình độ caocấp, cử nhân chính trị chiếm 9,7%; đảng viên đang làm việc và công tácchiếm 70,9%, và đảng viên đã nghỉ hưu, mất sức là 29.822 (chiếm tỉ lệ33,51%) và 7.935 đảng viên miễn sinh hoạt 19 Đảng bộ quận của Thành phố

có 1.108 Chi, Đảng bộ cơ sở (trong đó có 259 Đảng bộ phường) chiếm tỉ lệ

40,28% số Chi, Đảng bộ của thành phố Tổng số đảng viên là 88.992 đảngviên, chiếm tỉ lệ 55,36 % số đảng viên toàn đảng bộ [2].

Tương ứng với 19 quận, Đảng bộ TP Hồ Chí Minh có 19 Quận ủy.Theo qui định của Điều lệ Đảng, cấp ủy các cấp là cơ quan lãnh đạo giữa 2 kỳđại hội BCH (Ban Chấp hành) Đảng bộ quận có chức năng, nhiệm vụ sau:

- Là tổ chức đảng có chức năng lãnh đạo và thực hiện các nhiệm vụchính trị của nghị quyết đại hội đảng bộ; tổ chức thực hiện thắng lợi các mụctiêu chủ yếu về phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng đảng, an ninh quốcphòng, đối ngoại…Để thực hiện chức năng trên quận ủy có trách nhiệm thựchiện tốt các công việc giữa 2 kỳ đại hội như sau:

- Quyết định chương trình hoạt động toàn khóa của BCH Đảng bộquận, quy chế làm việc của Ban Chấp hành, Ban Thường vụ (BTV) Quận ủy

và quy chế làm việc của Ủy ban kiểm tra Quận ủy

- Quyết định phương hướng, nhiệm vụ chủ yếu của kế hoạch phát triểnkinh tế - xã hội hàng năm và cho ý kiến một số vấn đề cụ thể quan trọng khác về

an ninh quốc phòng, xây dựng đảng, chính quyền, đoàn thể…do BTV Quận ủy,các cơ quan, đơn vị hoặc ủy viên BCH Đảng bộ quận đề nghị

- Quyết định về tổ chức hệ thống chính trị; về chủ trương thành lập, sátnhập, chia tách, giải thể các cơ quan, đơn vị của quận theo chủ trương của Trungương Đảng, Chính phủ; cho ý kiến về điều chỉnh địa giới hành chính phường

- Quyết định giới thiệu nhân sự ứng cử, đề cử hoặc rút khỏi các chứcdanh Chủ tịch Hội đồng nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận

- Quyết định việc xin rút khỏi BCH Đảng bộ quận và các chức danh doBCH Đảng bộ quận bầu ra

- Quyết định kỷ luật và giải quyết khiếu nại kỷ luật đảng theo qui địnhcủa Điều lệ Đảng

- Kết luận một số vấn đề có ý nghĩa chính trị quan trọng về lịch sửĐảng bộ quận

- Xem xét công tác tài chính của Đảng bộ.

- Tại hội nghị thường lệ BCH Đảng bộ quận xem xét báo cáo của BanThường vụ Quận ủy về việc lãnh đạo thực hiện nghị quyết đại hội, nghị quyếtcủa BCH Đảng bộ quận; những quyết định quan trọng của Ban Thường vụQuận ủy giữa 2 kỳ hội nghị BCH Đảng bộ quận; xem xét các báo cáo định kỳhàng năm và bất thường của ủy ban Kiểm tra Quận ủy

- Chuẩn bị và triệu tập Đại hội Đảng bộ quận, thảo luận và thông quacác văn kiện trình đại hội; giới thiệu với đại hội nhân sự ứng cử, đề cử bầu cửvào BCH Đảng bộ quận và đoàn đại biểu dự Đại hội Đảng bộ thành phố, xácđịnh phương hướng chỉ đạo đại hội các tổ chức cơ sở đảng trực thuộc Đảng

bộ quận

Với các chức năng và nhiệm vụ đã được quy định, sau nhiều năm xâydựng và phát triển các Đảng bộ quận ở TP Hồ Chí Minh có những đặc điểm

cơ bản như sau:

Thứ nhất, có bề dày truyền thống cách mạng trong cuộc đấu tranh

giành độc lập, trong hai cuộc kháng chiến cũng như trong hoà bình xây dựng chủ nghĩa xã hội (CNXH) Đảng bộ TP Hồ Chí Minh sớm ra đời từtháng 3 năm 1930 và đã trải qua 81 năm hoạt động lãnh đạo cách mạng vôcùng phong phú với 45 năm chiến đấu và chiến thắng trong gian lao ác liệtgiữa sào huyệt đầu não của quân thù, 36 năm trăn trở tìm cách vượt qua khókhăn chồng chất để dựng xây và bảo vệ thành phố Sau khi Đảng ta ra đời, SàiGòn - Gia Định đã trở thành căn cứ địa cách mạng với “Vùng vành đai đỏ” tạikhu vực Mười tám thôn vườn trầu nổi tiếng Các đồng chí Tổng Bí thư TrầnPhú, Lê Hồng Phong, Hà Huy Tập, Nguyễn Văn Cừ, Lê Duẩn và biết baođồng chí lãnh đạo khác của Đảng như Phan Đăng Lưu, Võ Văn Tần, NguyễnThị Minh Khai… đã từng bám trụ ở đây, cùng với đồng chí, đồng bào anhdũng chiến đấu, không ngại hy sinh, ra sức xây dựng, dẫn dắt thế hệ kế tiếp,những đảng viên ưu tú, quần chúng trung kiên đi đầu trong các phong trào

cách mạng Vượt qua chặng đường máu lửa của cuộc khởi nghĩa Nam kỳ vàomùa thu năm 1940, cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở Sài Gòn - Gia Địnhtrong Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã thành công nhanh chóng bằng sứcmạnh của hàng triệu nhân dân nổi dậy dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ, gópphần quyết định vào thắng lợi của tổng khởi nghĩa cả nước Độc lập chỉ được

29 ngày ngắn ngủi, Sài Gòn - Gia Định lại quật khởi, thay mặt nhân dân cảnước nổ phát súng đầu tiên, giữ trọn lời thề độc lập, tiến hành cuộc khángchiến thần thánh, chia lửa, góp sức, đánh sập chủ nghĩa thực dân cũ trên đấtnước ta Sài Gòn - Gia Định với 21 năm ròng chiến đấu anh dũng, không tiếcmáu xương làm nên những chiến công thần kỳ, vang danh “Đất thép thànhđồng”, góp phần to lớn, làm nên Đại thắng mùa xuân 1975; là nơi kết thúctoàn thắng của Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, cùng cả nước vững bước tiếnvào thời kỳ quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội

Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹxâm lược, dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ TP HCM, Đảng bộ các quận đãhuy động ra chiến trường hàng vạn cán bộ, chiến sĩ; hàng vạn người thamgia dân công hoả tuyến và hàng nghìn thanh niên xung phong, công nhânviên quốc phòng

Chặng đường 35 năm qua với đầy gian nan, thử thách, song Đảng bộ vànhân dân các quận đã nỗ lực vượt qua; luôn bám sát thực tiễn, tháo gỡ vướngmắc, có những bước đột phá và đã vượt qua những trở lực của cơ chế cũ, làmsáng tỏ dần con đường đi và cách làm mới, tư duy mới, góp phần tích cực vàoviệc hình thành và phát triển đường lối đổi mới của Đảng ta Gần một phần tưthế kỷ thực hiện công cuộc đổi mới, các quận cùng thành phố đã giành đượcnhững thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử; tiếp tục giữ vững vai trò động lựcphát triển kinh tế của thành phố và khu vực phía Nam, làm tròn trách nhiệm

“vì cả nước, cùng cả nước” và quyết tâm xây dựng TP Hồ Chí Minh trởthành thành phố xã hội chủ nghĩa (XHCN), văn minh, hiện đại

Thứ hai, có số lượng đảng viên đông (chiếm tỉ lệ 55,36% số đảng viên

toàn đảng bộ TP.Hồ Chí Minh) Quy mô đảng viên ở các quận không đều, 2đảng bộ có dưới 3.000 đảng viên; 7 đảng bộ có từ 3.000 đến 4.000 đảng viên,

4 đảng bộ có từ 4.000 đến 5.000 đảng viên, 8 đảng bộ có từ 5.000 đến hơn7.000 đảng viên, cao nhất có 8.429 đảng viên (đảng bộ quận Tân Bình), thấpnhất có 2.621 đảng viên (Đảng bộ quận 2)

Số lượng đảng viên đông thể hiện sự giác ngộ về chính trị, tư tưởng củaquần chúng nhân dân và công tác phát triển đảng viên trong những năm quacủa Đảng bộ các quận, số lượng đảng viên cũng là một thế mạnh để các Đảng

bộ quận phát huy vai trò lãnh đạo nhân dân thực hiện tốt các nhiệm vụ chínhtrị, kinh tế, xã hội ở các địa phương

Thứ ba, đội ngũ đảng viên của các quận được hình thành từ nhiều

nguồn, trình độ học vấn, chuyên môn, lý luận chính trị nói chung tương đốiđồng đều giữa các đảng bộ, chi bộ Ở các đảng bộ, chi bộ các cơ quan đảng,nhà nước, quân đội, công an, trường học, bệnh viện, đảng viên có tuổi đời trẻ,trình độ học vấn cao, còn ở các quận mới thành lập sau này thì đảng viên cótrình độ văn hóa thấp hơn, tuổi đời bình quân tương đối cao

Theo số liệu thống kê đảng viên và tổ chức cơ sở đảng của Ban Tổchức Thành ủy TP Hồ Chí Minh đến ngày 31/12/2010, trong đội ngũ đảngviên của các Đảng bộ quận hiện nay có 32.495 đảng viên là nữ (chiếm tỉ lệ36,51 %); 3.543 đảng viên dự bị (chiếm tỉ lệ 2,15%); 29.822 đảng viên nghỉhưu, mất sức (chiếm tỉ lệ 33,51%) [2] Trong cơ cấu đảng viên của các Đảng

bộ quận ở TP Hồ Chí Minh đa số đảng viên có trình độ đại học, cao đẳng,trung học chuyên nghiệp và trình độ trung, cao cấp chính trị Đội ngũ này làmnòng cốt trong các TCCSĐ, tạo cho các TCCSĐ có bản lĩnh chính trị và tínhchiến đấu cao

Ở nhiều cơ sở đảng trên địa bàn dân cư, đặc biệt là các phường của cácquận mới thành lập, đảng viên chủ yếu là cán bộ hưu trí, việc phát triển đảng

viên trẻ gặp nhiều khó khăn Các đảng viên hưu trí có trình độ nhận thức tốt,nhưng có phần máy móc, cứng nhắc, không trực tiếp tham gia thực hiện cáchoạt động tại địa phương nên khó tạo được sự thống nhất về tư tưởng và hànhđộng Vấn đề đặt ra cho các đảng bộ cơ sở này là phải tập hợp và khai thác tốttrí tuệ và kinh nghiệm của lực lượng đảng viên cao tuổi, đồng thời phải pháttriển đảng viên trẻ, động viên đội ngũ này xung kích đi đầu, dám nghĩ, dámlàm, tạo được sự thống nhất, xoá được rào cản về tuổi tác, giữ vững nguyêntắc trong tổ chức và sinh hoạt đảng, đặc biệt là sự đoàn kết, thống nhất vì mụctiêu phát triển ổn định của địa phương.

Thứ tư, trong tổ chức, hoạt động và sinh hoạt của các đảng bộ cơ sở, đa

số đều chấp hành tốt nguyên tắc tổ chức sinh hoạt chi, đảng bộ theo quy định,

tỉ lệ đảng viên tham dự sinh hoạt tại chi bộ đạt từ 85% - 100% Việc nâng caonăng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng có chuyển biến tích cực,vai trò hạt nhân lãnh đạo của tổ chức đảng đối với hệ thống chính trị, nhất làtại phường được phát huy; công tác xây dựng, củng cố tổ chức đảng ở cáclĩnh vực trọng yếu, có nhiều khó khăn được chú trọng hơn Việc phân tíchchất lượng tổ chức cơ sở đảng và đảng viên hàng năm được cải tiến theohướng nâng cao chất lượng, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ từng loại hình

tổ chức cơ sở đảng; kịp thời đề ra biện pháp khắc phục hạn chế, yếu kém, kéogiảm số cơ sở đảng yếu kém, số đảng viên vi phạm tư cách, nâng tỉ lệ đảngviên hoàn thành tốt nhiệm vụ hàng năm; chất lượng sinh hoạt chi bộ, ý thứctrách nhiệm xây dựng đảng, tinh thần tự phê bình và phê bình của cán bộ, đảngviên được nâng lên Công tác đảng viên được quan tâm chỉ đạo trên cả 3 mặt :phát triển, quản lý và nâng cao chất lượng; số lượng đảng viên mới kết nạp hàngnăm đều tăng; xây dựng tổ chức đảng, kết nạp đảng viên trong các doanh nghiệp

tư nhân, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài bước đầu đạt một số kết quảthiết thực

Tuy nhiên, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của không ít tổ chức cơ

sở đảng còn yếu, chưa thể hiện tốt vai trò hạt nhân chính trị ở cơ sở, chậmphát hiện và chủ động lãnh đạo giải quyết các vấn đề phát sinh Công tác xâydựng tổ chức đảng, tổ chức chính trị - xã hội trong các doanh nghiệp tư nhân,doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài còn chậm, vai trò của tổ chức đảngkhu vực này còn mờ nhạt Kết quả xây dựng tổ chức đảng trong sạch vữngmạnh chưa đạt chỉ tiêu đề ra; việc đánh giá chất lượng tổ chức đảng và đảngviên của một số đơn vị còn nặng thành tích, chưa phản ánh đúng thực chất.Chất lượng sinh hoạt chi bộ ở một số cơ sở đảng chưa cao, chưa tích cực đổimới nội dung sinh hoạt theo chuyên đề; tự phê bình và phê bình còn yếu, còntình trạng nể nang, ngại đụng chạm, thiếu trách nhiệm trong xây dựng nội bộ.Công tác đánh giá cán bộ vẫn là khâu yếu; chất lượng quy hoạch và đào tạocán bộ chưa cao, công tác nghiên cứu, dự báo nhu cầu đào tạo cán bộ chưa sátvới yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, quản lý đô thị

Thời kỳ mới đòi hỏi Đảng bộ các quận ở TP Hồ Chí Minh phải pháthuy những ưu điểm, khắc phục khuyết điểm, vươn lên vượt qua khó khăn, thửthách, đủ sức lãnh đạo thực hiện các nhiệm vụ chính trị của địa phương

Thứ năm, Về bộ máy làm công tác tư tưởng :

Ở các quận đều có Ban Tuyên giáo Quận ủy Ban Tuyên giáo là cơ quantham mưu cho Đảng bộ về công tác tư tưởng trên địa bàn quận Mỗi BanTuyên giáo có một trưởng ban, từ 1 đến 3 phó ban và có từ 01 - 03 cán bộ,chuyên viên Đa số các trưởng, phó ban tuyên giáo đều là quận ủy viên, đã cótrình độ cử nhân chính trị, cử nhân luật hoặc lý luận chính trị cao cấp

Ở các phường đều có Tổ Tuyên giáo trực thuộc đảng ủy, số lượng thànhviên thường từ 5 đến 10 đồng chí tham gia với các thành phần đại diện cho hệthống chính trị cơ sở, đa phần do đồng chí Bí thư đảng ủy làm tổ trưởng vàmột đồng chí đảng ủy viên phụ trách công tác tuyên huấn đảng ủy làm tổ phóthường trực (đồng chí này thường là cán bộ đã nghỉ hưu và kiêm nhiệm thêmmột số chức danh khác của đoàn thể) Ở các chi bộ bộ phận, cấp ủy có phân

công một chi ủy viên phụ trách công tác tuyên giáo hoặc đồng chí bí thư chi

bộ trực tiếp phụ trách

Ở các tổ chức cơ sở đảng trực thuộc khác đều có cán bộ phụ trách côngtác tư tưởng

Với vai trò, chức năng đã được quy định, Ban Tuyên giáo Quận ủy, các

tổ tuyên giáo ở cơ sở đã có nhiều nỗ lực hoàn thành tương đối tốt các mặtđược giao trên các mặt công tác: huấn học, tuyên truyền, khoa giáo, nghiêncứu dư luận xã hội và văn hóa văn nghệ…, đã chủ động tham mưu cho cáccấp ủy đảng thực hiện tốt công tác tư tưởng trên địa bàn quận và ở cơ sở; phốihợp với các ban Đảng, đoàn thể trong công tác tuyên truyền, giáo dục chínhtrị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân Duy trì tốt chế độ giao bancông tác tư tưởng với Ban tuyên giáo Thành ủy, đi cơ sở để triển khai côngtác chính trị - tư tưởng cho đảng bộ, chi bộ cơ sở tổ chức thực hiện, tạo nên sựchuyển biến tích cực trong công tác tư tưởng, góp phần thực hiện tốt nhiệm

vụ chính trị của địa phương, đơn vị

1.1.2.2 Vị trí, vai trò của các đảng bộ quận

* Vị trí:

Trong hệ thống TCCSĐ của Đảng bộ Thành phố, Đảng bộ quận khôngchỉ là cầu nối giữa Thành ủy và TCCSĐ mà còn là tổ chức cấp trên trực tiếpcủa cơ sở đảng, chịu trách nhiệm trước hết mọi hoạt động của cơ sở; do đótrong việc nâng cao chất lượng công tác tư tưởng của các đảng bộ quận, quận

ủy là cơ quan lãnh đạo giữa 2 kỳ đại hội chịu trách nhiệm về CTTT của cán

bộ, đảng viên và nhân dân trên địa bàn các phường ở TP Hồ Chí Minh

Ở vị trí cấp trên trực tiếp của cơ sở nên Đảng bộ quận có trách nhiệm

và vai trò rất quan trọng, nhất là trong điều kiện cấp cơ sở còn nhiều yếu kémnhư hiện nay Ở đô thị, trên địa bàn phường diễn ra các hoạt động biểu hiệnhầu hết các mối quan hệ của cộng đồng dân cư Cùng với các quan hệ thiếtthân nơi cư trú của người dân là những quan hệ khác trên lĩnh vực kinh tế,

chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, v.v… chi phối đời sống vậtchất và tinh thần mỗi người dân Nếu hoạt động thể hiện những quan hệ ấykhông đáp ứng nhu cầu nhân dân thì chắc hẳn sẽ tác động tiêu cực, thậm chíphá vỡ sự ổn định và phát triển các mặt của đời sống xã hội Hiện nay, hệthống chính trị (HTCT) ở cơ sở mặc dù rộng khắp hơn bao giờ hết nhưngchưa đáp ứng được yêu cầu lãnh đạo và tổ chức tốt các hoạt động trên địa bàn

và những mâu thuẫn, những tiêu cực xã hội vẫn tồn tại dai dẳng và ngày càngphát triển trước những yếu kém của hệ thống lãnh đạo và quản lý ở cơ sở làmcho niềm tin của nhân dân bị giảm sút Trong bối cảnh đó, vị trí của Đảng bộquận là cấp trên trực tiếp của cơ sở càng trở nên quan trọng

* Vai trò:

Trong hệ thống chính trị cấp quận, Đảng bộ quận là thành viên, là bộphận cấu thành nhưng khác với các thành viên khác, Đảng bộ quận vừa làthành viên nòng cốt vừa là lực lượng lãnh đạo toàn bộ hệ thống

Là hạt nhân lãnh đạo của hệ thống chính trị quận, Đảng bộ quận đảmbảo tính chất chính trị của sự lãnh đạo của Đảng trên tất cả các lĩnh vực hoạtđộng của đời sống xã hội trên địa bàn quận Vai trò đó thể hiện ở chỗ:

Xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ chính trị và đặc điểm của từng quận,Đảng bộ các Quận tăng cường lãnh đạo thực hiện công tác tư tưởng củaĐảng thông qua các hoạt động giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảngviên và quần chúng nhân dân, thông qua hệ thống truyền thông đại chúngnhư bản tin, đài phát thanh, báo chí, truyền hình để tuyên truyền, phổ biếnnghị quyết của Đảng bộ đến quần chúng nhân dân trên địa bàn; thông quasinh hoạt và hoạt động của các TCCSĐ, các đoàn thể chính trị xã hội, các

cơ quan, đơn vị; đồng thời thông qua các loại hình văn hóa văn nghệ đểtuyên truyền việc thực hiện các Nghị quyết của Đảng bộ quận đến nhândân Nhờ lãnh đạo đúng đắn, kịp thời, công tác tư tưởng của Đảng bộ trênđịa bàn các quận đã đi vào nề nếp và đạt chất lượng, đáp ứng yêu cầu,nhiệm vụ công tác tư tưởng của đảng

Đảng bộ các quận đã lãnh đạo và chăm lo việc xây dựng tổ chức vàcông tác cán bộ cho hệ thống chính trị.

Đảng bộ lãnh đạo xây dựng nội bộ Đảng nhằm tăng cường đoàn kết nội

bộ, trực tiếp nâng cao năng lực và sức chiến đấu của toàn đảng bộ Hoạt độngxây dựng nội bộ Đảng bao gồm các hoạt động chủ yếu: củng cố, kiện toàn hệthống tổ chức, công tác tư tưởng đối với cán bộ, đảng viên và nhân dân; chăm

lo đào tạo đội ngũ cán bộ, nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên, kết nạpđảng viên mới; thực hiện chế độ sinh hoạt đảng, tự phê bình và phê bình,kiểm tra đảng viên chấp hành điều lệ đảng, giữ gìn sự đoàn kết và thống nhấttrong đảng; trực tiếp bầu các cơ quan lãnh đạo của Đảng bộ và lãnh đạo việcbầu các cơ quan nhà nước cấp quận, phường; tham gia xây dựng đường lối,chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, góp ý và đề ra các biện phápthực hiện các nghị quyết của Đảng bộ Thành phố và Trung ương

Tóm lại, điều kiện tự nhiên, chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội, chấtlượng các Đảng bộ và HTCT các quận ở TP Hồ Chí Minh có nhiều thuận lợi

so với các huyện ngoại thành Đây là địa bàn có mật độ dân cư lớn, mặt bằngdân trí cao, tiềm năng lao động dồi dào, có bề dày truyền thống lịch sử, vănhóa và cách mạng, Trong quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của thànhphố đến năm 2015 và năm 2020, các quận nội thành được xác định là mộttrong những địa bàn trọng điểm đóng góp vào quy mô và tốc độ tăng trưởngkinh tế; thu ngân sách Nhà nước; kim ngạch xuất khẩu; tổng mức luân chuyểnhàng hóa; huy động vốn đầu tư; dịch vụ, du lịch, khoa học - công nghệ; đàotạo nguồn nhân lực của thành phố

Những vấn đề đó đã và đang tác động tích cực tới tư tưởng của các tầnglớp nhân dân, tới cách nghĩ, cách làm và lối sống của nhân dân, đòi hỏi CTTTcủa các cấp ủy đảng phải luôn bám sát, nắm bắt được quy luật và xu hướngvận động của xã hội để từ đó định hướng tư tưởng cho đảng viên và quầnchúng nhân dân

Bên cạnh đó, mặt trái của cơ chế thị trường, hội nhập cũng đặt ra nhiềuvấn đề mới về tư tưởng Do phát triển các khu trung tâm thương mại, dịch vụ,khu du lịch , nên hàng nghìn héc-ta phải chuyển đổi mục đích, hàng chụcnghìn hộ dân phải di dời đến các khu tái định cư và các nơi khác trong khichính sách đền bù, giải phóng mặt bằng của Nhà nước chưa thoả đáng, chưatheo kịp với biến động tăng giá liên tục của thị trường, dẫn tới nhiều nơi nhândân băn khoăn, lo lắng, thậm chí bức xúc, nếu không làm tốt CTTT có thể dẫntới nguy cơ gây mất ổn định ở cơ sở Mặt khác, nhiều tiêu cực xã hội nảy sinhchưa được kiềm chế như: buôn lậu, hàng giả, tệ nạn xã hội, sự phân hóa giàunghèo trong nhân dân đã ảnh hưởng xấu đến tình hình tư tưởng của cán bộ,đảng viên và nhân dân Các tệ nạn mê tín, dị đoan, hủ tục lạc hậu trong việccưới, việc tang chưa được đẩy lùi trong cán bộ có chức, có quyền đã gây bănkhoăn, bức xúc, lo lắng trong nhân dân.

Tình hình nêu trên đòi hỏi CTTT của các đảng bộ quận ở TP Hồ ChíMinh phải được tăng cường, phải đổi mới, nâng cao chất lượng cho phù hợpvới yêu cầu

1.2 CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG CỦA CÁC ĐẢNG BỘ QUẬN

Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH - QUAN NIỆM, TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ

1.2.1 Quan niệm công tác tư tưởng và chất lượng công tác tư tưởng của Đảng

* Công tác tư tưởng của Đảng:

Tư tưởng theo quan điểm macxit “là sự phản ánh hiện thực khách quan vào trong đầu óc của con người và được cải biến đi ở trong đó, là biểu hiện của quan hệ con người đối với thế giới xung quanh.” Tư tưởng còn được hiểu

là sự suy nghĩ, là quan điểm và ý nghĩ chung của con người đối với thế giới tựnhiên và xã hội Tư tưởng tiến bộ, tư tưởng cách mạng có tác động tích cực,thúc đẩy xã hội phát triển Tư tưởng lạc hậu, phản động sẽ có tác động tiêucực, kìm hãm sự phát triển của xã hội

Con người có nhu cầu vật chất và nhu cầu tinh thần Để thỏa mãn nhucầu vật chất, con người tổ chức các quá trình sản xuất vật chất; để thỏa mãnnhu cầu tinh thần thì con người cũng có quá trình sản xuất ra sản phẩm tinhthần Khi xã hội loài người phân chia thành giai cấp, giữa các giai cấp đốikháng nhau về lợi ích căn bản cũng nảy sinh nhu cầu sản xuất ra hệ tư tưởngriêng để phản ánh luận chứng cho địa vị và bảo vệ lợi ích giai cấp, chống lạigiai cấp đối kháng, do đó lịch sử cũng bắt đầu quá trình đấu tranh trên lĩnhvực ý thức hệ, từ đó đề ra nhu cầu sản xuất và truyền bá các hệ tư tưởng.

Hệ tư tưởng là sự phản ánh của lợi ích và lập trường giai cấp dưới hìnhthái lý luận CTTT ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển, truyền bá hệ tưtưởng của giai cấp thống trị, biến hệ tư tưởng của giai cấp thống trị thành hệ

tư tưởng chủ đạo trong đời sống tinh thần của xã hội

Vậy, công tác tư tưởng là hoạt động có mục đích, có tổ chức của một giai cấp, một chính đảng nhằm xác lập, truyền bá và phát triển hệ tư tưởng nhằm thúc đẩy con người và xã hội hành độngtheo lập trường và lợi ích của chủ thể hệ tư tưởng.

Đối với giai cấp vô sản, công tác tư tưởng xuất hiện trước và đồng thờivới sự ra đời của Đảng cộng sản - sự kiện đánh dấu bước trưởng thành vềchính trị, tư tưởng và tổ chức của giai cấp vô sản Đồng chí Lê Duẩn viết:

“Trong Đảng ta, không có ngành nào già bằng ngành tuyên huấn, vì từ khi cóĐảng đã có nó rồi” Điều đó có nghĩa là trước khi thành lập Đảng, một bộphận tiên tiến trong trí thức yêu nước và cách mạng đại diện cho giai cấp vôsản đã tiếp thu và truyền bá chủ nghĩa Mác - Lê nin vào phong trào công nhân

và phong trào yêu nước Việt Nam, chuẩn bị về mặt tư tưởng cho sự ra đờiĐảng Cộng sản Việt Nam

Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai cấp công nhân ViệtNam, nhân dân lao động và cả dân tộc Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích củagiai cấp công nhân, nhân dân lao động và cả dân tộc Trong quá trình lãnh đạo

cách mạng của mình, Đảng ta luôn xác định vai trò, vị trí hàng đầu của CTTTtrong công tác xây dựng Đảng và coi CTTT là một trong những phương thứclãnh đạo chủ yếu của Đảng Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Chủtịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng việc lãnh đạo tư tưởng Người khẳng định:

"Lãnh đạo quan trọng nhất là lãnh đạo tư tưởng, phải hiểu tư tưởng của mỗi cán

bộ để giúp đỡ thiết thực trong công tác, vì tư tưởng thông suốt thì làm tốt, tưtưởng nhùng nhằng thì không làm được việc" [39, tr.233 - 234]

Để lãnh đạo thực hiện thắng lợi nhiệm vụ cách mạng, Đảng phải tiếnhành CTTT trong tất cả các lĩnh vực hoạt động nhằm tác động vào toàn bộ ýthức con người, từ cung cấp thông tin đến giáo dục lý luận, đường lối, chínhsách, pháp luật, văn hóa; bồi dưỡng phẩm chất đạo đức, định hướng giá trị tưtưởng, lối sống và nhân cách Đó là hoạt động quan trọng bậc nhất của Đảng.Đảng sử dụng mọi thành quả trí tuệ, văn hóa, mọi phát minh khoa học mớinhất, mọi phương tiện, mọi phương thức để tiến hành CTTT, nhằm xây dựng,xác lập, phát triển hệ tư tưởng XHCN, hình thành niềm tin, định hướng giá trịđúng đắn, góp phần xây dựng thế giới quan khoa học và nhân sinh quan cộngsản, đặc biệt là giáo dục, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho cán bộ, đảngviên và thế hệ trẻ, thúc đẩy mọi người có những hành động tích cực và sángtạo để thực hiện thắng lợi lý tưởng và mục tiêu XHCN, tạo lập sự thống nhất

tư tưởng và hành động trong Đảng và trong nhân dân Lênin cũng đã chỉ rarằng: "Nâng cao giác ngộ của quần chúng, hiện nay cũng như bất cứ lúc nào,vẫn là nền tảng và nội dung chủ yếu của toàn bộ công tác của chúng ta" [30,tr.472]

Như vậy, có thể nói rằng, CTTT của Đảng Cộng sản Việt Nam là hoạt động đa dạng, có mục đích, có kế hoạch, có tổ chức của Đảng nhằm xác lập, truyền bá và phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước; những tư tưởng tiên tiến và cách mạng, qua đó hình thành niềm tin và định hướng giá trị

đúng đắn, góp phần hình thành ở cán bộ, đảng viên và nhân dân thế giới quan khoa học và nhân sinh quan cộng sản, thúc đẩy con người và xã hội hành động tích cực và sáng tạo nhằm hiện thực hóa lý tưởng và mục tiêu của Đảng.

CTTT của Đảng có chủ thể và đối tượng xác định:

Chủ thể CTTT của Đảng là Đại hội Đảng các cấp, Ban Chấp hành

Trung ương mà thường xuyên, trực tiếp là Bộ chính trị, Ban Bí thư; cấp ủyĐảng các cấp; đảng đoàn, ban cán sự và các chi bộ Đảng Dưới sự lãnh đạocủa các chủ thể nói trên, toàn bộ các tổ chức của HTCT, cán bộ, đảng viêncủa Đảng và quần chúng tích cực… đều có trách nhiệm tham gia các hoạtđộng công tác tư tưởng của Đảng, trong đó các cơ quan tham mưu của Đảng

về CTTT, các cơ quan văn hóa thông tin, tư tưởng, lý luận của Nhà nước vàcác đoàn thể chính trị xã hội là lực lượng nòng cốt, có trách nhiệm chínhtrong các hoạt động của CTTT

Đối tượng công tác tư tưởng là toàn bộ HTCT và các tổ chức xã hội,

là cán bộ, đảng viên và nhân dân Đối với các cơ quan lãnh đạo của Đảng,trong mối quan hệ này là chủ thể, trong mối quan hệ khác lại là đối tượngcủa CTTT Công tác tư tưởng khi hướng vào nội bộ Đảng, nó trực tiếptham gia xây dựng Đảng về tư tưởng: Xây dựng nền tảng tư tưởng củaĐảng, tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận của Đảng cầm quyền; trang bịthế giới quan, nhân sinh quan và phương pháp luận nhận thức cho cán bộ,đảng viên của Đảng, tạo sự đoàn kết thống nhất tư tưởng trong Đảng Khihướng ra ngoài xã hội, công tác tư tưởng của Đảng tác động vào tất cả cáclực lượng xã hội, nhằm làm cho hệ tư tưởng của Đảng và của giai cấp côngnhân chiếm vị trí chủ đạo trong xã hội ta

Về cấu trúc, CTTT của Đảng bao gồm nhiều mặt công tác liên quan

chặt chẽ, thống nhất biện chứng với nhau, làm tiền đề của nhau, tạo thành mộtquá trình liên tục Đó là công tác lý luận; công tác tuyên truyền, cổ động vàcông tác văn hóa, văn nghệ

Việc theo dõi, nắm bắt, phân tích, xử lý các tư tưởng mới nảy sinh,khuyến khích các khuynh hướng và tư tưởng tiến bộ, uốn nắn các khuynhhướng và tư tưởng lệch lạc, nói gọn lại là hoạt động quản lý các quá trình tưtưởng (CTTT theo nghĩa hẹp) có ý nghĩa trực tiếp Trong quá trình vận độngcủa xã hội, của từng cộng đồng dân cư, của tổ chức đảng luôn xuất hiện các tưtưởng mới, sự cọ xát giữa các loại ý kiến và quan điểm khác nhau, trong đó cóluồng tư tưởng tích cực, hợp lý và luồng tư tưởng tiêu cực, chưa hợp lý.CTTT của tổ chức đảng phải nắm bắt kịp thời các luồng tư tưởng ấy, phântích chúng, tìm ra nguyên nhân trực tiếp và sâu xa hình thành nên mỗi loại,phân biệt đúng sai, từ đó ủng hộ và khuyến khích các tư tưởng đúng đắn vàphê phán, uốn nắn các tư tưởng lệch lạc, sai trái Đây là lĩnh vực rất thườngxuyên, quan trọng mà CTTT của tổ chức đảng phải làm tốt, là thước đo thểhiện rõ năng lực làm CTTT của tổ chức đảng.

Hoạt động đấu tranh tư tưởng vừa gắn với các nội dung trên, vừa mangtính độc lập nhất định trong công việc và hoàn cảnh cụ thể Đây là hoạt độngcần thiết trong CTTT của Đảng nhằm bảo vệ nền tảng tư tưởng, quan điểmcủa Đảng, củng cố sự nhất trí về tư tưởng trong Đảng, chống lại sự phá hoại

về tư tưởng của các thế lực phản động và khắc phục sự phai nhạt, suy thóai tưtưởng của cán bộ, đảng viên và nhân dân Công việc này không chỉ là các bàinói và viết chính thức được đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng,

mà còn là những ý kiến đấu tranh, phê phán các quan điểm sai trái ngay trongsinh hoạt đảng

* Chất lượng công tác tư tưởng của Đảng:

Chất lượng CTTT của Đảng là tổng hợp của chất lượng các mặt hoạtđộng cấu thành CTTT, được đánh giá theo mức độ so sánh giữa yêu cầu,nhiệm vụ, mục tiêu của CTTT và thực tiễn đạt được qua các lĩnh vực hoạtđộng của nó Có thể nói, chất lượng CTTT của Đảng thể hiện ở việc đem lại

và làm chuyển biến tích cực ở đối tượng những yêu cầu cơ bản về tư tưởng

Một là, chất lượng của việc nâng cao nhận thức về mọi mặt cho đối

tượng tác động, đặc biệt là nhận thức về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng HồChí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhànước và nhiệm vụ chính trị của địa phương, cơ sở

Hai là, tính thuyết phục, mức độ bền vững, sâu sắc của nhận thức, niềm

tin ở đối tượng do CTTT đưa lại, đạt tới mức đối tượng có thể tự mình nhìnnhận, phân biệt đúng sai và phản ứng lại một cách thích đáng đối với các quanđiểm sai trái, góp phần khắc phục các nhận thức sai lầm, củng cố sự nhất trí

về tư tưởng trong Đảng và trong xã hội

Ba là, mức độ của sự nhạy bén, sáng tạo, kịp thời nắm bắt và giải quyết

những mâu thuẫn về tư tưởng, phát hiện và trả lời nhanh chóng những vấn đề

tư tưởng nảy sinh, tính chiến đấu cao đối với chủ nghĩa cá nhân, tư tưởng cơhội, những quan điểm mơ hồ, sai trái trong Đảng và trong xã hội

Bốn là, chất lượng hoạt động của hệ thống tổ chức làm công tác tư

tưởng bao gồm chất lượng các cơ quan làm CTTT; chất lượng đội ngũ chuyêntrách và bán chuyên trách làm CTTT; phương pháp lãnh đạo, quản lý CTTT

Năm là, chất lượng của mọi hoạt động của CTTT thể hiện rõ các

nguyên tắc cơ bản của CTTT (tính Đảng, tính khoa học, tính thống nhất giữa

lý luận và thực tiễn, giữa lời nói và việc làm,…)

Khi đánh giá chất lượng của CTTT cần chú ý những hoàn cảnh lịch sử

cụ thể, các điều kiện khách quan và sự nỗ lực chủ quan của các chủ thểCTTT Bởi vì, trong mỗi thời kỳ cách mạng, yêu cầu, nhiệm vụ, mục tiêuCTTT của Đảng có những đặc điểm riêng, quan niệm về chất lượng CTTTcũng mang dấu ấn lịch sử Đồng thời, điều kiện, hoàn cảnh cụ thể ở từng địaphương, cơ sở cũng chi phối rất lớn đến từng chủ thể và kết quả đạt được củaCTTT Chất lượng CTTT có nhiều mức độ khác nhau, tùy theo mức độ đạtđược của CTTT so với mục đích, yêu cầu đề ra Vì thế, trong thực tế, cầntránh hiện tượng để được đánh giá đạt chất lượng cao mà hạ thấp yêu cầu

Quá trình hình thành và phát triển của Đảng Cộng sản Việt Nam gắnliền với quá trình truyền bá và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vàothực tiễn cách mạng Việt Nam Trong suốt hơn 81 năm hoạt động, trải quacác thời kỳ cách mạng, Đảng ta luôn chú trọng nâng cao chất lượng và tíchlũy được nhiều kinh nghiệm quý về CTTT trong Đảng và trong xã hội Ngàynay, trong sự nghiệp CNH, HĐH đất nước, chủ động và tích cực hội nhậpkinh tế quốc tế, CTTT vẫn giữ vị trí hàng đầu trong công tác xây dựng Đảng

và trong hoạt động lãnh đạo của Đảng ta Trong giai đoạn lịch sử hiện nay,CTTT của Đảng phải luôn được đổi mới và phát triển cho phù hợp với nhữnghoàn cảnh và điều kiện mới, không ngừng nâng cao chất lượng đáp ứng yêucầu của công cuộc đổi mới

1.2.2 Quan niệm chất lượng và tiêu chí đánh giá chất lượng công tác tư tưởng của Đảng bộ quận

* Chất lượng công tác tư tưởng của Đảng bộ quận

Công tác tư tưởng của đảng bộ quận luôn thống nhất với quan niệm

chung của Đảng ta về công tác tư tưởng là: Hoạt động của Đảng tác động đến

cán bộ, đảng viên và nhân dân nhằm phát triển, truyền bá chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm, chủ trương của Đảng,chính sách, pháp luật của Nhà nước và những tư tưởng tiên tiến, cách mạng

-và khoa học Qua đó, hình thành ở cán bộ, đảng viên -và nhân dân thế giớiquan, phương pháp luận khoa học, nhân sinh quan cộng sản, xây dựng bảnlĩnh chính trị vững vàng, củng cố và nâng cao niềm tin vào con đườngXHCN, công cuộc đổi mới và sự lãnh đạo của Đảng; nâng cao ý chí tiến côngcách mạng, phát huy tính tự giác, tích cực, sáng tạo, thực hiện thắng lợi nhiệm

vụ cách mạng; góp phần hình thành những con người mới, xã hội mới; đấutranh chống lại những luận điệu sai trái, phản động; bảo vệ chủ nghĩa Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, giữ gìn vàphát huy bản sắc văn hóa dân tộc

Chủ thể công tác tư tưởng của các đảng bộ quận là: Đại hội các Đảng

bộ quận, các đảng bộ cơ sở trực thuộc quận; các chi, đảng bộ và các Quận ủy,đảng ủy cơ sở, chi ủy chi bộ; các tổ chức của hệ thống chính trị, trong đó đảng

bộ là hạt nhân lãnh đạo chính trị - tư tưởng; toàn thể cán bộ, đảng viên, đoànviên, hội viên; các cơ quan làm công tác tư tưởng mà nòng cốt là các cơ quantham mưu như Ban tuyên giáo, Phòng Văn hóa Thông tin, Tổ tuyên giáo vàlực lượng báo cáo viên, tuyên truyền viên, các đồng chí phụ trách tuyên huấncủa đảng bộ, chi bộ, chính quyền, đoàn thể và cơ quan chính trị ở các đơn vịtrong lực lượng vũ trang

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “Kinh qua đảng viên và các tổ chức củaĐảng, Đảng liên hệ chặt chẽ với quần chúng, tuyên truyền, giáo dục và tổchức quần chúng, lãnh đạo các đoàn thể cách mạng của quần chúng” Ngoài

ra, đảng bộ quận còn lãnh đạo việc sử dụng, tranh thủ nhiều nhân tố, yếu tốkhác để góp phần thực hiện công tác tư tưởng như lực lượng cán bộ khôngchuyên trách, người có uy tín trong các bộ phận dân cư

Đối tượng công tác tư tưởng của đảng bộ quận rất rộng, đó là toàn bộ

hệ thống chính trị và các tổ chức xã hội; toàn thể cán bộ, đảng viên và quầnchúng nhân dân Trong giai đoạn hiện nay, công tác tư tưởng không được bỏsót bất cứ đối tượng nào, bởi nếu không nhận được sự tác động CTTT của

Đảng, lập tức đối tượng sẽ bị tác động bởi các luồng tư tưởng trái ngược nhau(tuyên truyền của các phần tử phản động, bất mãn; tác động tiêu cực của tôngiáo, mê tín…)

Do đối tượng và chủ thể đa dạng như vậy nên công tác tư tưởng củađảng bộ quận phải đặc biệt tuân thủ nguyên tắc, phương châm công tác tưtưởng của Đảng - lấy đó làm cơ sở khoa học để xác định đúng đắn, phù hợpcác yêu cầu, nội dung, hình thức tổ chức và phương thức tác động đến đốitượng nhằm đạt mục đích đề ra Tính Đảng đòi hỏi các lực lượng nòng cốt,

mà trước hết là cán bộ, đảng viên phải kiên định lập trường giai cấp côngnhân, có bản lĩnh chính trị vững vàng, có kiến thức nhất định về chủ nghĩaMác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách, pháp luật củaĐảng và Nhà nước; phải có phẩm chất đạo đức, lối sống gương mẫu; phải thểhiện được tinh thần đoàn kết trong Đảng, trong dân, đồng thời thực hiện tốtnhiệm vụ chính trị của địa phương, chăm lo và bảo vệ lợi ích chính đáng củacác tầng lớp nhân dân Tính khoa học đòi hỏi công tác tư tưởng của đảng bộquận phải được lãnh đạo, tổ chức thực hiện bằng kế hoạch, biện pháp cụthể, phù hợp, chặt chẽ; sử dụng được các lực lượng tạo nên mặt trận tưtưởng với sức mạnh tổng hợp - tác động có hiệu quả đến từng lĩnh vực, đốitượng, thậm chí là từng nhà, từng người; trong quá trình thực hiện tuyêntruyền, giáo dục, phải đề cao tính vận động, thuyết phục, tôn trọng sự thật -lắng nghe, thấu hiểu đối tượng, tìm cách giải thích, tránh áp đặt, định kiến,coi thường Tính thống nhất lý luận với thực tiễn đòi hỏi đội ngũ cán bộ,đảng viên thực hiện nói với làm phải đi đôi - trước tai mắt của nhân dân,việc làm của cán bộ, đảng viên nói lên ý nghĩa giáo dục; phải bám sát thực

tế, phối hợp giải quyết kịp thời và có kết quả những bức xúc của người dân,thực hiện tốt các chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước về chăm lo đờisống xã hội ở địa phương Công tác tư tưởng của đảng bộ quận còn đòi hỏiphải bảo đảm tính đồng bộ, nhất quán, liên tục, linh hoạt và dễ hiểu - các

lực lượng, các hình thức tuyên truyền giáo dục đa dạng nhưng phải thốngnhất mục đích, chủ đề, nội dung; phải làm kiên trì, tác động không ngừng

để tạo chuyển biến từng bước và kịp thời chống lại các tác động xấu; đồngthời phải tận dụng mọi khả năng có thể về cách tiến hành - bằng nhiều hìnhthức, biện pháp…thì mới kịp thời chuyển tải nội dung, tạo sức lan tỏa, làm chođối tượng hiểu được, cho nên điều quan trọng là phải tạo sức thu hút về hìnhthức, đúng tầm với nội dung

Trong quá trình tiến hành công tác tư tưởng, các đảng bộ quận cần vậndụng thực hiện công tác tư tưởng bảo đảm các vấn đề sau:

- Bám sát và phục vụ kịp thời các nhiệm vụ chính trị của đảng bộ, gắnvới phong trào cách mạng của quần chúng Nghĩa là công tác tư tưởng phảichuyển tải được nội dung trở thành nhận thức và hành động của cán bộ, đảngviên và các tầng lớp nhân dân trong quận, đồng thời hoạt động của họ phảiđược định hướng và tác động nâng lên thành phong trào thu hút đông đảo mọingười tham gia Từ thực tiễn phong trào hành động cách mạng của quầnchúng cần phải được tổng kết, rút kinh nghiệm để nhân rộng

- Kết hợp chặt chẽ công tác chính trị - tư tưởng với tổ chức và công tác

tổ chức Trước hết, công tác tư tưởng được tiến hành thông qua các tổ chức

mà ở đó đã tập hợp lực lượng, có đội ngũ, cho nên không những phải thựchiện công tác tuyên truyền, giáo dục trong cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hộiviên của các tổ chức trong hệ thống chính trị mà còn phải chú trọng đến các tổchức quần chúng khác ở quận Kết hợp với công tác tổ chức nhằm nâng caochất lượng, hiệu quả hoạt động của các tổ chức và cá nhân trong tổ chức trênnhiều lĩnh vực khác nhau về kinh tế, hành chính… nhằm mang lại hiệu quảcủa công tác tư tưởng là tạo nên hành động

- Thống nhất giữa giáo dục lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh,đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước với giáo

dục phẩm chất đạo đức cách mạng và nâng cao trình độ kiến thức về tự nhiên và

xã hội Phải nhằm vào việc xây dựng con người toàn diện thể hiện trên các mặt

cơ bản là phẩm chất chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống và trình độ năng lực

- Coi trọng giáo dục và tự giáo dục nhằm phát huy tính tự giác của mọingười thông qua quá trình tác động của công tác tư tưởng

Các nguyên tắc, phương châm trên cần thống nhất chặt chẽ, kết hợp vớinhau trở thành cơ sở cho việc đổi mới nội dung, phương thức công tác tưtưởng của đảng bộ quận trong tình hình hiện nay

Quán triệt các vấn đề vị trí, vai trò công tác tư tưởng và bảo đảm cácnguyên tắc và phương châm công tác tư tưởng của Đảng, đảng bộ quận có cácnhiệm vụ lãnh đạo, tổ chức, thực hiện các nhiệm vụ của CTTT trong tình hìnhhiện nay theo Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm BCHTƯ khóa X và Nghịquyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ IX như sau:

- Tuyên truyền, giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh, quan điểm, đường lối của Đảng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân,nhất là cho thế hệ trẻ; làm cho toàn Đảng, toàn dân nắm vững, nhất trí vớimục tiêu, quan điểm, nhiệm vụ trong công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ

Tổ quốc

- Chủ động nắm bắt, đánh giá, dự báo diễn biến tư tưởng trong Đảng vàtrong nhân dân của đơn vị mình, có biện pháp giải quyết kịp thời mọi tâm tư,nguyện vọng của nhân dân nói chung, của từng nhóm cộng đồng dân cư nóiriêng Không để xảy ra tình trạng bất bình về tư tưởng, tình cảm của cán bộ,đảng viên tồn tại đến mức kịch phát, bùng nổ thành mâu thuẫn căng thẳnggiữa nhân dân với chính quyền, giữa đảng viên với cấp ủy

- Các cấp ủy đảng phải thường xuyên nâng cao chất lượng tự phê bình

và phê bình trong sinh hoạt đảng, khắc phục sự mơ hồ về tư tưởng trong cán

bộ, đảng viên, tạo thống nhất về tư tưởng trong các Đảng bộ, chi bộ Thường