Luận văn thạc sĩ xây dựng đảng-chất lượng sinh hoạt chi bộ ở các khu chế xuất, khu công nghiệp thành phố hồ chí minh giai đoạn hiện nay

Xuất phát từ tình hình và những yêu cầu của công tác xây dựng Đảng, là một giảng viên trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh, tôi chọn nghiên cứu đề tài “Chất lượng sinh hoạt chi bộ ở các k

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong thời gian gần đây, vấn đề quản lý, giáo dục đảng viên, phòngchống suy thoái về mặt đạo đức, lối sống, phòng chống quan liêu, tham nhũng

đã trở thành vấn đề bức xúc Trong các mặt hoạt động chi bộ thì sinh hoạt chi

bộ là vấn đề quan trọng, có ý nghĩa trong xây dựng Đảng vững mạnh về chínhtrị, tư tưởng và tổ chức

Chi bộ là tổ chức tế bào cơ bản của Đảng, là hạt nhân lãnh đạo chínhtrị, là trường học giáo dục, rèn luyện đảng viên Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấnmạnh: “Để lãnh đạo cách mạng thì Đảng phải mạnh, Đảng mạnh là do chi bộtốt” [49, tr.92] Từ kinh nghiệm thực tiễn, Đảng ta yêu cầu phải nắm chắckhâu trung tâm của công tác củng cố tổ chức cơ sở đảng là củng cố chi bộ.Sinh hoạt chi bộ là một khâu quan trọng trong hoạt động của chi bộ Chấtlượng sinh hoạt chi bộ đóng vai trò quyết định chất lượng của chi bộ Với tưcách là tế bào tổ chức cơ bản của Đảng, chất lượng sinh hoạt chi bộ thể hiệnnăng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng Chính vì vậy, cải tiến, nâng caochất lượng sinh hoạt chi bộ là mối quan tâm thường xuyên của Đảng, từ Trungương đến cơ sở

Để đẩy mạnh việc xây dựng, chỉnh đốn Đảng, đáp ứng nhu cầu của sựnghiệp đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Đại hội đại biểutoàn quốc lần thứ X của Đảng nêu rõ một trong những yêu cầu của công táckiện toàn và đổi mới hoạt động của tổ chức cơ sở đảng hiện nay là:

Mỗi tổ chức cơ sở đảng có trách nhiệm tổ chức và quy tụ sứcmạnh của toàn đơn vị hoàn thành nhiệm vụ chính trị được giao; làmtốt công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, quản lý và giám sát đảngviên; đấu tranh chống những biểu hiện tiêu cực, suy thoái trongĐảng Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ đảng [22, tr.132]

Trong những năm qua, Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban

Bí thư đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, sứcchiến đấu của tổ chức cơ sở đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên.Nhiều tổ chức cơ sở đảng đã giữ vững và phát huy được vai trò hạt nhânchính trị ở cơ sở, lãnh đạo cán bộ, đảng viên, quần chúng thực hiện chủtrương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và sự chỉđạo của cấp trên Đồng thời thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ chính trị, côngtác chuyên môn của địa phương, cơ quan, đơn vị

Với sự phát triển của kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

và hội nhập kinh tế quốc tế, các loại hình doanh nghiệp phát triển nhanh, đadạng về quy mô, lĩnh vực và hình thức sở hữu Trong khi đó, việc xây dựng

và phát triển tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh cònhạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình hiện nay.Việc thành lập và hoạt động của tổ chức cơ sở đảng tại doanh nghiệp đãđược các luật hiện hành quy định khá đầy đủ và rõ ràng Trong thời giantới, chúng ta cần phải nâng cao hơn nữa trách nhiệm của các cấp, cácngành và chỉ đạo thực hiện vận động, thuyết phục, khuyến khích các chủdoanh nghiệp ngoài quốc doanh đồng tình ủng hộ, tạo điều kiện để thànhlập tổ chức cơ sở đảng và duy trì hoạt động “Chú ý xây dựng tổ chức cơ sởđảng trong các doanh nghiệp cổ phần, doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp

có vốn đầu tư nước ngoài, ở vùng sâu, vùng xa” [22, tr.132] Các cấp ủycần tăng cường chỉ đạo xây dựng tổ chức đảng trong các doanh nghiệpngoài quốc doanh ở những nơi có đủ điều kiện Đại hội đại biểu toàn quốclần thứ XI của Đảng xác định:

Tập trung củng cố, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấucủa tổ chức cơ sở đảng, tạo sự chuyển biến rõ rệt về chất lượng hoạtđộng của các loại hình cơ sở đảng, nhất là tổ chức đảng trong cácđơn vị sự nghiệp và doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế

Kiện toàn tổ chức của hệ thống chính trị, bảo đảm sự lãnh đạo toàndiện của Đảng ở cơ sở [25, tr.260].

Nghị quyết 22-NQ/TW Hội nghị lần 6 Ban Chấp hành Trung ươngĐảng khóa X ngày 2 tháng 2 năm 2008 khẳng định: “Nâng cao chất lượng,đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động của các loại hình tổ chức

cơ sở đảng theo hướng vừa mở rộng dân chủ, vừa tăng cường kỷ cương, kỷluật; khắc phục tính hình thức, đơn điệu trong sinh hoạt, bảo đảm tính lãnhđạo, tính giáo dục, tính chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng” Tổ chức cơ sởđảng là nơi trực tiếp tiến hành các hoạt động xây dựng nội bộ, nơi trực tiếpgiáo dục, rèn luyện đảng viên, phân công công việc và quản lý đảng viên, vàcũng là nơi trực tiếp đưa đường lối, chính sách, nghị quyết của Đảng vào quầnchúng để thực hiện

Chính vì thế, sinh hoạt của tổ chức cơ sở đảng có vai trò nhất định và

có tác dụng to lớn đối với công tác xây dựng nội bộ đảng, củng cố, tăngcường sự đoàn kết thống nhất trong Đảng, khẳng định và phát huy những mặtmạnh, chỉ ra những khuyết điểm sai lầm của cán bộ, đảng viên và của tổ chức

cơ sở đảng Sinh hoạt tổ chức cơ sở đảng cũng là diễn đàn dân chủ phát huytính sáng tạo của đảng viên để quyết định những chủ trương, giải pháp thựchiện nhiệm vụ chính trị Và qua đó, trình độ mọi mặt của từng đảng viên đượcnâng lên, từng đảng viên trưởng thành hơn

Do vậy, chất lượng sinh hoạt tổ chức cơ sở đảng là một trong nhữngyếu tố quyết định sức sống, sự tồn tại, phát triển của tổ chức cơ sở đảng.Không tổ chức sinh hoạt hoặc tổ chức sinh hoạt với chất lượng thấp thì tổchức cơ sở đảng không thể hoàn thành nhiệm vụ Thực tiễn đã chứngminh, tổ chức cơ sở đảng trong sạch vững mạnh là những tổ chức cơ sởđảng duy trì thành nền nếp sinh hoạt, có nội dung sinh hoạt phong phú,thiết thực, hình thức sinh hoạt đa dạng, phù hợp với hoàn cảnh, điều kiệncủa đơn vị

Hiện nay, chất lượng sinh hoạt của một số tổ chức cơ sở đảng khá thấp,đặc biệt là các tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp tư nhân, doanhnghiệp có vốn đầu tư nước ngoài Tình trạng sinh hoạt chi bộ thất thường kháphổ biến, nội dung và hình thức sinh hoạt của nhiều chi bộ chậm cải tiến, hiệuquả thấp làm cho sinh hoạt chi bộ trở nên xơ cứng về hình thức, thiếu thiếtthực về nội dung, tính chiến đấu, vai trò lãnh đạo của chi bộ bị giảm sút, kếtquả lãnh đạo chưa cao Rõ ràng, ở những nơi đó, sinh hoạt tổ chức cơ sở đảngchưa thực sự trở thành nơi phát huy trí tuệ của đảng viên tìm chủ trương, giảipháp thực hiện nhiệm vụ chính trị, không đủ sức giải quyết những vấn đề bứcthiết nảy sinh tại doanh nghiệp

Xuất phát từ tình hình và những yêu cầu của công tác xây dựng Đảng,

là một giảng viên trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh, tôi chọn nghiên cứu

đề tài “Chất lượng sinh hoạt chi bộ ở các khu chế xuất, khu công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn hiện nay” làm luận văn tốt nghiệp với

mong muốn làm rõ thực trạng và tìm ra một số giải pháp nâng cao chất lượngsinh hoạt chi bộ ở các khu chế xuất, khu công nghiệp trong thời gian tới

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

Chất lượng sinh hoạt chi bộ là vấn đề mà Đảng ta rất quan tâm, được đềcập trong nhiều văn kiện của Đảng trong các thời kỳ Nhiều nhà nghiên cứu

và hoạt động thực tiễn cũng đã nghiên cứu và có các công trình, bài viết vềchất lượng sinh hoạt chi bộ, cụ thể như:

2.1 Nhóm các luận văn, luận án

- Nguyễn Văn Quý (2005): “Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài quốc doanh ở các khu chế xuất, khu công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay”,

luận văn thạc sĩ khoa học chính trị Luận văn đề cập đến tính cấp thiết phảinâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng trong cácdoanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài; đặc biệt là

phân tích vị trí, vai trò của chi bộ trong việc xây dựng lực lượng chính trị.Tuy nhiên, tác giả chưa đề cập nhiều đến việc tổ chức sinh hoạt chi bộ ở khuchế xuất, khu công nghiệp

- Huỳnh Ngọc Thành (2005): “Năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các chi bộ ấp ở huyện Hóc Môn, thành phố Hồ Chí Minh hiện nay: Thực trạng và giải pháp”, luận văn thạc sĩ khoa học chính trị Luận văn đã phân

tích thực trạng, những thuận lợi, khó khăn và những giải pháp để nâng caonăng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các chi bộ ấp, trong đó có đề cập kháchi tiết một số giải pháp nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ

- Đặng Thùy Dương (2005): “Nâng cao chất lượng tổ chức đảng trong các doanh nghiệp nhà nước đã cổ phần hóa tại thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn hiện nay”, luận văn thạc sĩ khoa học chính trị

- Ngô Tùng Chinh (2005): “Nâng cao chất lượng tổ chức đảng ở các đơn vị sản xuất kinh doanh thuộc Tổng công ty địa ốc Sài gòn trong giai đoạn hiện nay”, luận văn thạc sĩ khoa học chính trị Luận văn

- Hồ Ngọc Đăng (2005): “Chất lượng tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp nhà nước ở Đảng bộ Tổng công ty xây dựng Sài Gòn hiện nay: Thực trạng và giải pháp”, luận văn thạc sĩ khoa học chính trị.

2.2 Nhóm các bài viết báo, tạp chí

- Cao Ngọc Hải, Học viện Hải quân: “Nâng cao chất lượng xây dựng nghị quyết lãnh đạo của chi bộ”, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 11, 2010

- Hoàng Văn Uyển: “Để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ” Tạp chí

- Nguyễn Minh Chung: “Xây dựng, củng cố tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài quốc doanh ở thành phố Hồ Chí Minh”, Tạp chí Xây dựng

về vấn đề “chất lượng sinh hoạt chi bộ ở các khu chế xuất, khu công nghiệp”vẫn chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu một cách hệ thống, toàn diện.Chính vì vậy, khi thực hiện đề tài này cần phải dày công nghiên cứu vì đây làvấn đề mới

3 Mục đích, nhiệm vụ của luận văn

- Đề ra phương hướng và giải pháp nâng cao chất lượng sinh hoạt củacác chi bộ ở các khu chế xuất, khu công nghiệp.

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Chất lượng sinh hoạt của các chi bộ ở các khu chế xuất, khu côngnghiệp thành phố Hồ Chí Minh

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủnghĩa duy vật lịch sử, luận văn sử dụng tổng hợp các phương pháp phân tích,tổng hợp, thống kê, so sánh, điều tra xã hội học

6 Đóng góp và ý nghĩa thực tiễn của luận văn

6.1 Đóng góp

Làm rõ cơ sở lý luận và thực trạng sinh hoạt chi bộ ở các khu chế xuất,khu công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn hiện nay Đồng thời đềxuất một số giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ ở các khuchế xuất, khu công nghiệp

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Luận văn có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các giảngviên khoa Xây dựng Đảng trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh và cho cấp

ủy, bí thư cơ sở đảng trong việc tổ chức sinh hoạt chi bộ trong các khu chếxuất, khu công nghiệp

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục,nội dung của luận văn gồm 3 chương, 6 tiết

Chương 1 CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ Ở KHU CHẾ XUẤT,

KHU CÔNG NGHIỆP - NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN

VÀ THỰC TIỄN

1.1 KHU CHẾ XUẤT, KHU CÔNG NGHIỆP Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

1.1.1 Khái niệm khu chế xuất, khu công nghiệp

Các doanh nghiệp ngoài quốc doanh phần lớn tập trung ở các khu chếxuất, khu công nghiệp Theo Luật đầu tư 1996 và Quy chế Khu chế xuất, khucông nghiệp ban hành kèm theo Nghị định số 36/CP ngày 24 tháng 4 năm

1997, khu công nghiệp là khu chuyên sản xuất hàng công nghiệp và thực hiệndịch vụ cho sản xuất công nghiệp, do Chính phủ hoặc Thủ tướng chính phủquyết định thành lập Khu công nghiệp phải có ranh giới địa lý xác định,không có dân cư sinh sống Hiện nay, các khu công nghiệp có vị trí đặc biệtquan trọng trong sự phát triển của các nước khối ASEAN, vì nó vừa kíchthích xu hướng sản xuất hướng ra xuất khẩu, vừa động viên phát triển sảnxuất thay thế hàng nhập khẩu và chế biến nguyên liệu thô trong nước, tạo việclàm mới

Khu chế xuất là loại đặc khu kinh tế có diện tích tương đối nhỏ, cóhàng rào phân cách về địa lý trong một quốc gia, không có dân cư sinh sốngnhằm thu hút các doanh nghiệp chuyên sản xuất hàng xuất khẩu và các dịch

vụ cho sản xuất hàng xuất khẩu Khu chế xuất được hưởng nhiều ưu đãi, nhất

là ưu đãi về thuế và thủ tục hải quan, song đòi hỏi phải xuất khẩu gần nhưtoàn bộ sản phẩm Đối với nước ta, khu chế xuất là khu công nghiệp chuyênsản xuất hàng xuất khẩu và hoạt động xuất khẩu, có ranh giới địa lý xác định,không có cư dân sinh sống, do Chính phủ hoặc Thủ tướng chính phủ quyết

định thành lập Điều hành, quản lý hoạt động chung của khu công nghiệp, khu

chế xuất thường do một ban quản lý các khu chế xuất, khu công nghiệp chịutrách nhiệm.

1.1.2 Đặc điểm các khu chế xuất, khu công nghiệp tại thành phố

Hồ Chí Minh

Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, lực lượnglao động ở doanh nghiệp ngoài quốc doanh đang tăng lên rất nhanh, chiếm sốlượng ngày càng lớn Những năm gần đây, do nhận thức được sự cần thiết vàvai trò của tổ chức đảng trong doanh nghiệp nên không ít chủ doanh nghiệpngoài quốc doanh đã đồng ý thành lập tổ chức cơ sở đảng trong doanh nghiệpcủa mình; về phần mình tổ chức đảng thường xuyên quan tâm củng cố, pháttriển ngày càng nhiều công nhân ưu tú vào Đảng, góp phần phát huy vai tròtiên phong của đảng viên trong sản xuất, kinh doanh, đem lại lợi ích chodoanh nghiệp, Nhà nước và người lao động

Khu chế xuất, khu công nghiệp ở thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian qua đã tăng nhanh về số lượng doanh nghiệp với quy mô ngày càng lớn, góp phần vào tăng trưởng công nghiệp, đẩy mạnh sản xuất tăng nguồn hàng xuất khẩu, từng bước phát triển theo quy hoạch, đẩy nhanh tốc độ đô thị hóa

Thành phố Hồ Chí Minh có 15 khu chế xuất, khu công nghiệp vớitổng diện tích quy hoạch 3.560 ha và 1 khu công nghệ cao Trong đó, 12khu chế xuất, khu công nghiệp hiện hữu đang hoạt động, 2 khu công côngnghiệp đang triển khai hạ tầng (khu công nghiệp Phong Phú và Tân PhúTrung) và 1 khu công nghiệp đang làm quy hoạch (khu công nghiệp PhúHữu) Từ năm 2006 đến năm 2010 tổng vốn đầu tư đạt 2.352,12 triệu USD.Tổng vốn đầu tư nước ngoài thu hút đạt 1.124,66 triệu USD, chiếm 18%vốn đầu tư nước ngoài của Thành phố trong lĩnh vực công nghiệp; Vốn đầu

tư nước ngoài bình quân là 2,83 triệu USD/dự án; tổng vốn đầu tư trongnước đạt thu hút đạt 1.227,46 triệu USD, vốn đầu tư trong nước bình quân

là 4,45 triệu USD/dự án

Tính đến ngày 30 tháng 6 năm 2010, tại các khu chế xuất, khu côngnghiệp thành phố có 1.023 dự án đầu tư còn hiệu lực với tổng vốn đầu tưđăng ký là 5,48 tỷ USD Trong đó, đầu tư nước ngoài 480 dự án (chiếm41,35%) vốn đầu tư đăng ký là 2,95 tỷ USD; 723 dự án đầu tư trong nước(chiếm 58,65%) với vốn đầu tư đăng ký là 2,53 tỷ USD Tổng diện tíchđất cho thuê lũy kế đạt 1.190,48 ha/1.609 ha đất thương phẩm được phépcho thuê của 13 khu chế xuất, khu công nghiệp đang hoạt động, đạt tỷ lệlấp đầy 74%.

Xuất khẩu tại các khu chế xuất, khu công nghiệp thành phố tăng13%/năm, riêng năm 2009 kim ngạch xuất khẩu ước đạt 2.700 triệu USD,giảm 13% so với năm 2008, do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế thế giới.Tổng kim ngạch xuất khẩu trong 5 năm (2006 - 2009) ước đạt 10.820 triệuUSD, chiếm 13% kim ngạch xuất khẩu của thành phố Tuy nhiên, nếu so vớigiá trị hàng hóa nhập khẩu phục vụ sản xuất thì trong 5 năm qua tại các khuchế xuất, khu công nghiệp thành phố liên tục xuất siêu đạt 1.855 triệu USD,tạo ra nguồn ngoại tệ khá lớn cho thành phố, góp phần làm gia tăng GDPthành phố

Tình hình thu hút đầu tư tại Khu Nam Thành phố được duy trì khá tốt,các chỉ tiêu về thu hút đầu tư nhìn chung đều đạt, vượt kế hoạch đề ra Tổngvốn đầu tư thu hút thực hiện trên địa bàn Khu Nam Thành phố 5 năm là813,423 triệu USD Đến cuối năm 2009 có 144 dựa án đầu tư nước ngoàiđược cấp phép và giấy chứng nhận đầu tư, với tổng số vốn đăng ký đạt2.781,41 triệu USD, riêng các dự án của công ty liên doanh Phú Mỹ Hưng cótổng số vốn đăng ký đạt 1.402,69 triệu USD (chiếm 50,43% tổng số vốn đầu

tư trực tiếp nước ngoài đăng ký trên địa bàn Nam thành phố) Tổng số vốnđầu tư nước ngoài trực tiếp thực hiện đạt 506 triệu USD, lũy kế đến ngày07/6/2010 tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện ước đạt 977 triệuUSD Về thu hút đầu tư trong nước: Tổng vốn đầu tư trong nước 5 năm đăng

ký ước đạt 9.331,13 tỷ VNĐ (tương đương 492,408 triệu USD), ước thực hiệnđạt 5.825,67 tỷ VNĐ (tương đương 307,423 triệu USD), lũy kế đến ngày07/6/2010 tổng số vốn đầu tư trong nước đạt 19.850,13 tỷ VNĐ, ước thựchiện đạt 9.665 tỷ VNĐ.

Khu chế xuất, khu công nghiệp ở thành phố Hồ Chí Minh thu hút ngày càng nhiều công nhân Số lượng công nhân, tăng nhanh đáng kể trong những năm qua, đặc biệt là công nhân từ các tỉnh khác nhập cư vào Thành phố, đặt

ra cho Chính quyền thành phố hàng loạt vấn đề về quản lý xã hội.

Hiện nay có gần 250.000 người lao động tại các khu chế xuất, khu côngnghiệp và 13.000 lao động đang làm việt tại Khu công nghệ cao Nhìn chung,đời sống vật chất và tinh thần của công nhân được cải thiện, nâng lên đáng kể

Ở một số doanh nghiệp, cùng với việc phát triển mở rộng sản xuất, doanh thu,lợi nhuận tăng cao, chủ doanh nghiệp đã quan tâm đến việc tăng thu nhập,xây dựng nhà ở và các công trình công cộng phục vụ nhu cầu sinh hoạt vănhóa tinh thần của công nhân Tuy nhiên, vẫn còn một số giới chủ đề cao lợiích cá nhân, lợi ích kinh tế và lợi ích trước mắt, sùng bái đồng tiền, dùng mọithủ đoạn lách luật, vi phạm pháp luật Việt Nam, sẵn sàng chà đạp lên nhânphẩm, danh dự của công nhân, thậm chí bất chấp sự có mặt của các tổ chứcchính trị - xã hội Một bộ phân công nhân chỉ quan tâm đến tiền lương, thunhập và dùng mọi cách kể cả bất hợp pháp để có nhiều tiền Những giá trịchính trị - tinh thần như ý thức chính trị, giai cấp, tình cảm dân tộc, thậm chídanh dự bản thân, nhiều khi không được người lao động quan tâm một cáchthỏa đáng Họ không muốn tham gia các tổ chức chính trị - xã hội, hoặc cótham gia chỉ là hình thức; họ chỉ quan tâm đến lợi ích trước mắt, không quantâm đến lợi ích lâu dài, lợi ích của giai cấp công nhân

Sự phát triển của các khu chế xuất, khu công nghiệp tại thành phố Hồ Chí Minh góp phần tạo điều kiện cho công nhân tham gia vào quá trình phát triển kinh tế tri thức và hội nhập quốc tế Tuy nhiên, từ đó phát sinh khả năng

phân hóa giàu nghèo, phân cực tiền lương, thu nhập giữa các bộ phận công nhân ở các ngày càng gia tăng.

Kinh tế thị trường đòi hỏi nâng cao năng lực cạnh tranh, mà vấn đềquyết định của nó là sự sáng tạo ra “cái mới” có chất lượng cao hơn, thời gian

đi tới người tiêu dùng nhanh hơn Việc đổi mới công nghệ, đổi mới sản phẩm

và sản xuất công nghệ trở thành ngành sản xuất chủ đạo, theo đó kinh tế trithức xuất hiện là tất yếu Điển hình như Khu Công nghệ cao tính đến năm

2010 đã cấp phép đầu tư 45 dự án với tổng vốn đầu tư 1,94 tỷ USD Đã thuhút được 5 nhà đầu tư thuộc các tập đoàn công nghệ cao hàng đầu thế giớinhư: Intel, Jabil (Hoa Kỳ), Nidec (Nhật Bản), Sonion (Đan Mạch), Datalogic(Italy) Lĩnh vực đầu tư tập trung vào các ngành: công nghệ thông tin - viễnthông và vi điện tử, công nghệ sinh học, cơ khí chính xác - tự động hóa, đàotạo, dịch vụ công nghệ cao… Tổng doanh thu từ hoạt động sản xuất đạt 1.072

tỷ USD, trong đó giá trị xuất khẩu đạt 537 tỷ USD, nộp ngân sách 120 tỷđồng/ năm Do đó, khi tham gia vào kinh tế tri thức, công nhân có điều kiệntiếp cận khoa học và công nghệ ngày càng sâu Tuy nhiên, cũng từ đây phátsinh khoảng cách thu nhập giữa các bộ phận công nhân ngày càng gia tăng.Một bộ phận công nhân có thu nhập khá cao, có tích lũy, có cổ phiếu, songmột bộ phận không nhỏ công nhân có thu nhập rất thấp Bình quân thu nhậpgiữa người thu nhập cao nhất với người thu nhập thấp nhất hàng chục lần Bộphận công nhân thu nhập cao thường là công nhân có trình độ chuyên môn taynghề cao, công nhân làm cán bộ quản lý ở các doanh nghiệp có doanh thu lớn.Nhưng không ít công nhân sống ở mức nghèo, thậm chí không đủ trang trảicho nhu cầu tối thiểu của bản thân và gia đình Công việc của họ rất bấp bênh,không có nhà ở, đôi khi lợi ích hợp pháp, chính đáng bị giới chủ xâm phạm

Khu chế xuất, khu công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh còn thiếu vắng những khu chế xuất, khu công nghiệp tập trung phát triển các ngành công nghiệp tiên tiến, hiện đại và có hàm lượng khoa học và công nghệ cao.

Kết quả điều tra của Ban Quản lý các khu chế xuất, khu công nghiệp(Heppza) phối hợp với Sở Khoa học công nghệ thành phố Hồ Chí Minh tiếnhành tại các khu chế xuất, khu công nghiệp trên địa bàn thành phố đã cho thấyhầu hết các doanh nghiệp đều có trình độ lạc hậu Cụ thể là trong số 429/830doanh nghiệp thì chỉ có vỏn vẹn 3 doanh nghiệp trong tổng số doanh nghiệpđược khảo sát đạt trình độ tiên tiến

Các khu chế xuất, khu công nghiệp đạt trình độ công nghệ tiêntiến chỉ chiếm số lượng rất nhỏ: khoảng 2% ở các khu công nghiệpVĩnh Lộc và Tân Tạo, 1% ở khu công nghiệp Tân Bình Do nhiềudoanh nghiệp có trình độ công nghệ lạc hậu nên tỷ lệ doanh nghiệpđạt mức độ tự động hóa hoàn toàn cũng chỉ chiếm 25%, bán tựđộng chiếm 60%; có đến 10% các doanh nghiệp tại các khu chếxuất, khu công nghiệp mua lại thiết bị với giá trị kỹ thuật chỉ còndưới 50% [8]

Đánh giá 15 năm phát triển các khu công nghiệp, nhiều nghiên cứu đãchỉ ra:

Các địa phương chưa hình thành được những khu côngnghiệp mũi nhọn, làm động lực thúc đẩy phát triển các mặt hàngchủ lực có tính cạnh tranh cao trên thị trường trong và ngoàinước Điều đó có nghĩa là khu công nghiệp chưa thực sự phát huyvai trò đầu tàu trong thu hút đầu tư với chuyển giao công nghệtiên tiến, hiện đại [50]

Nhìn chung, từ năm 2006 đến nay, doanh nghiệp các khu chế xuất, khucông nghiệp, khu công nghệ cao thành phố, đặc biệt là các doanh nghiệp có tổchức đảng, cũng như các dự án đầu tư trên địa bàn khu Nam thành phố hầuhết đều hoạt động có hiệu quả, duy trì được tốc độ tăng trưởng cao, năng lựccủa các doanh nghiệp được nâng lên Với sự hỗ trợ kịp thời của Chính phủ, sự

cố gắng của doanh nghiệp, doanh nghiệp đã từng bước đứng vững và phục

hồi sau khủng hoảng kinh tế, tài chính thế giới, không để xảy ra các biến độnglớn, tham gia đóng góp về ngân sách nhà nước, góp phần thực hiện chỉ tiêucủa thành phố Việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế khu chế xuất, khu côngnghiệp đang được tập trung thực hiện và có một số kết quả bước đầu đángkhích lệ: Quan điểm thu hút đầu tư, phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ môitrường, đảm bảo môi trường sống cho người lao động, dân cư gần khu chếxuất, khu công nghiệp, khu công nghệ cao được quán triệt; các hoạt động vănhóa - xã hội có nhiều tiến bộ, gắn phát triển kinh tế với thường xuyên chăm logiải quyết các vấn đề xã hội được cả hệ thống chính trị quan tâm Chất lượng

cuộc sống của người lao động từng bước được cải thiện; chính trị xã hội ổn định góp phần thu hút đầu tư trên địa bàn; Hiệu lực, hiệu quả quản lý xã hội

của bộ máy nhà nước tại các cơ quan Ban Quản lý các khu chế xuất - khucông nghiệp thành phố, Ban Quản lý khu Công nghệ cao thành phố, BanQuản lý khu Nam thành phố, công ty mẹ - con tiếp tục được nâng lên, thựchiện khá tốt nhiệm vụ

1.1.3 Tổ chức cơ sở đảng ở khu chế xuất, khu công nghiệp ở thành phố Hồ Chí Minh

Ngày 15 tháng 8 năm 1997, Đảng bộ cơ sở khu chế xuất và khu côngnghiệp trực thuộc Thành ủy được thành lập theo Quyết định số 379/QĐ-TUtrên cơ sở sắp xếp lại Đảng bộ Khối kinh tế Đối ngoại Đến tháng 5 năm

2005, Đảng bộ các khu chế xuất, khu công nghiệp thành phố Hồ Chí Minhđược thành lập với 14 tổ chức cơ sở đảng (trong đó có 4 đảng bộ cơ sở, 10 chi

bộ cơ sở), 385 đảng viên Đến tháng 10 năm 2005, Đảng bộ đã tổ chức Đạihội Đảng bộ lần thứ I (nhiệm kỳ 2005 - 2010) với tổng số 443 đảng viên Qua

5 năm thực hiện nhiệm vụ chính trị của Đảng bộ, đến nay, toàn Đảng bộ có 27chi bộ, đảng bộ cơ sở (trong đó có 7 đảng bộ cơ sở, 20 chi bộ cơ sở) với 738đảng viên sinh hoạt, phát triển được 311 đảng viên mới, trong đó 184 đảngviên thuộc các doanh nghiệp ngoài quốc doanh

Là đảng bộ cấp trên cơ sở trực thuộc Thành ủy, chịu sự lãnh đạo, chỉđạo trực tiếp và thường xuyên của Ban Thường vụ Thành ủy, nên Đảng bộcác khu chế xuất, khu công nghiệp Thành phố có chức năng lãnh đạo, chỉ đạo,kiểm tra, giám sát các cơ sở đảng trực thuộc đảm bảo hoàn thành nhiệm vụchính trị, công tác tổ chức cán bộ của đơn vị và các nhiệm vụ khác theo quiđịnh của Điều lệ Đảng; phát huy vai trò hạt nhân chính trị, xây dựng tổ chứcĐảng trong sạch vững mạnh gắn với việc xây dựng đơn vị và các tổ chứcchính trị - xã hội ở địa bàn hoạt động vững mạnh; lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chứcthực hiện tốt nghị quyết của Đại hội Đại biểu Đảng bộ các khu chế xuất, khucông nghiệp

Cán bộ, đảng viên trong đảng bộ có trình độ văn hóa và chuyên mônnghiệp vụ cao, được đảm nhiệm các công việc quan trọng trong các doanhnghiệp như: phòng nhân sự, kế toán, kế hoạch, phòng cải tiến chất lượng,quản lý chất lượng sản phẩm, kỹ thuật, xuất nhập khẩu… bên cạnh đó số đảngviên đang tham gia vào ban chấp hành các đoàn thể cũng khá nhiều và phầnlớn đều làm tốt vai trò lãnh đạo các hoạt động đoàn thể trong doanh nghiệp,được đông đảo người lao động và chủ doanh nghiệp tín nhiệm

Sự tồn tại và hoạt động của các tổ chức cơ sở đảng trong các khu chếxuất, khu công nghiệp Thành phố đã tác động tích cực đến chủ doanhnghiệp trong sản xuất kinh doanh theo định hướng xã hội chủ nghĩa, gópphần hạn chế những hoạt động không lành mạnh của chủ doanh nghiệp nhưtrốn lậu thuế, không ký hợp đồng lao động, không tuân thủ pháp luật….Chương trình cải cách hành chính tiếp tục được đẩy mạnh, thực hiện côngkhai các thủ tục hành chính, quy trình giải quyết cấp phép đầu tư tại các

Ban Quản lý với cơ chế “Một cửa tại chỗ”, triển khai tiếp nhận hồ sơ vào

sáng thứ bảy theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ nhằm tạo điều kiệnthuận lợi cho doanh nghiệp giao dịch và giải quyết các thủ tục hành chính.Bên cạnh đó, công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí được duy trì

thường xuyên; tổ chức bộ máy, chất lượng đội ngũ cán bộ công chức theochuẩn hóa, chuyên môn cao.

Tổ chức cơ sở đảng ở một số doanh nghiệp đã thể hiện được vai tròtrong giải quyết mâu thuẫn về lợi ích giữa chủ doanh nghiệp với người laođộng nhờ vậy, từ giữa năm 2008 đến nay, tình hình ngưng việc tập thể tạicác doanh nghiệp trong khu chế xuất, khu công nghiệp giảm đáng kể về quy

mô và số lượng Ba chương trình trọng điểm cùng thực hiện đồng bộ:chương trình kiểm tra, thanh tra doanh nghiệp vi phạm pháp luật lao độngđược duy trì thường xuyên; chương trình chăm lo đời sống vật chất và tinhthần cho công nhân và chương trình xây dựng lực lượng chính trị, nâng chấthoạt động đoàn thể ở cơ sở, vai trò của công đoàn cơ sở trong việc phát hiệnmâu thuẫn giữa hai bên được kịp thời Chính vì vậy, một số chủ doanhnghiệp đã công khai thừa nhận sự tồn tại và vai trò tích cực của tổ chức cơ

sở đảng trong doanh nghiệp, họ cho rằng dựa vào bí thư chi bộ, dựa vào tổchức cơ sở đảng sẽ có thể giải quyết những vấn đề trong doanh nghiệp đạthiệu quả hơn

1.2 CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ Ở CÁC KHU CHẾ XUẤT, KHU CÔNG NGHIỆP

1.2.1 Sinh hoạt chi bộ

1.2.1.1 Khái niệm

- Chi bộ.

Điều 21, Chương V, Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam [21] quy định:

“Tổ chức cơ sở đảng (chi bộ cơ sở, đảng bộ cơ sở) là nền tảng củaĐảng, là hạt nhân chính trị ở cơ sở Ở xã, phường, thị trấn có từ 3 đảng viênchính thức trở lên lập tổ chức cơ sở đảng (trực thuộc cấp ủy cấp huyện)

Ở cơ quan, doanh nghiệp, hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp, đơn vị quânđội, công an và các đơn vị khác có từ 3 đảng viên chính thức trở lên, lập tổchức đảng (tổ chức cơ sở đảng hoặc chi bộ trực thuộc đảng ủy cơ sở); cấp ủy

cấp trên trực tiếp xem xét, quyết định việc tổ chức đảng đó trực thuộc cấp ủycấp trên nào cho phù hợp…”

Như vậy, trong hệ thống tổ chức đảng hiện nay có hai loại hình chi bộ: + Chi bộ cơ sở là tổ chức cơ sở đảng chưa đủ số lượng đảng viên để lậpđảng bộ cơ sở

+ Chi bộ trực thuộc đảng ủy cơ sở

Theo thói quen, có nơi gọi loại hình thứ hai là chi bộ nhỏ, chi bộthường, chi bộ dưới cơ sở, chi bộ dưới đảng ủy bộ phận… Nhưng cách gọiđúng và thống nhất đối với loại hình chi bộ này là chi bộ trực thuộc đảng ủy

cơ sở hoặc chi bộ trực thuộc đảng ủy bộ phận

- Sinh hoạt.

Theo Từ điển tiếng Việt, “sinh hoạt” có nhiều nghĩa

Là danh từ, sinh hoạt có nghĩa: Những hoạt động thuộc về đời sốnghàng ngày của một người hay một cộng đồng Ví dụ: sinh hoạt gia đình, tưliệu sinh hoạt Hoặc những hoạt động tập thể của một tổ chức Ví dụ: sinhhoạt câu lạc bộ [68, tr.920]

Là động từ, sinh hoạt có nghĩa: Sống cuộc sống riêng hàng ngày Ví dụ:sinh hoạt giản dị Hoặc họp để tiến hành những hoạt động tập thể Ví dụ: lớpđang sinh hoạt văn nghệ [68, tr.920]

Từ những định nghĩa trên, có thể thấy sinh hoạt chi bộ là một hoạt độngtập thể của chi bộ Trong quá trình tồn tại và phát triển, chi bộ có nhiều hìnhthức hoạt động như: đại hội chi bộ, họp chi bộ thường kỳ hàng tháng hoặc độtxuất, học nghị quyết, nghe thời sự, hội thi, đi tham quan, học tập kinhnghiệm Theo nghĩa rộng, có thể coi sinh hoạt chi bộ bao gồm tất cả các hoạtđộng đó Tuy nhiên, theo cách hiểu thông thường trong thực tế, sinh hoạt chi

bộ chủ yếu bao gồm các cuộc họp thường kỳ hàng tháng hoặc đột xuất của chi

bộ để thông tin, thảo luận, quyết định những hoạt động lãnh đạo và xây dựngnội bộ

Về bản chất, sinh hoạt chi bộ phải là một hội nghị lãnh đạo và xây

dựng nội bộ của toàn thể đảng viên trong chi bộ có tính chất thường xuyên,định kỳ

Mục đích của sinh hoạt chi bộ là để tổ chức thực hiện nhiệm vụ của

chi bộ, tạo sự đoàn kết thống nhất từ ý chí đến hành động, thể hiện vai tròhạt nhân lãnh đạo chính trị

Nội dung và cũng là nhiệm vụ chủ yếu của sinh hoạt chi bộ là quán

triệt đường lối, chủ trương của Đảng; thảo luận và đề ra nhiệm vụ, chủtrương, biện pháp lãnh đạo của chi bộ; bàn bạc và quyết nghị những vấn đềxây dựng nội bộ đảng

Trách nhiệm tổ chức sinh hoạt chi bộ là: chi ủy, cấp ủy cấp trên, đội

ngũ đảng viên, trong đó trước hết và trực tiếp là bí thư chi bộ, chi ủy

Như vậy, sinh hoạt chi bộ là hoạt động rất quan trọng của chi bộ, đồngthời là nguyên tắc tổ chức và biện pháp có liên quan mật thiết đến nhiệm vụxây dựng, củng cố chi bộ, nâng cao vai trò và tác dụng to lớn đối với năng lựclãnh đạo và sức chiến đấu của chi bộ, đảng bộ, đảm bảo cho chi bộ và mỗiđảng viên thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình

- Chất lượng.

Chất lượng là khái niệm được sử dụng rộng rãi trong đời sống, nhưngtùy theo góc độ xem xét mà người ta có định nghĩa khác nhau Theo triết họcduy vật biện chứng, chất là tính quy định bản chất của sự vật Tính quy định

đó giúp phân biệt sự việc này với sự việc khác Chất lượng được xem xéttrong mối quan hệ biện chứng với số lượng, sự tác động biện chứng này tạocho sự vật tồn tại, vận động, phát triển không ngừng

Theo Đại từ điển Tiếng Việt, “chất lượng” được hiểu là: “1- Cái làmnên phẩm chất, giá trị của một con người, sự vật 2- Cái tạo nên bản chất sựvật, làm cho sự vật này khác với sự vật kia ” [68, tr.331]

Dù mỗi lĩnh vực có liên quan khác nhau, phương pháp đánh giá khácnhau về chất lượng, nhưng đều có điểm chung, đó là: chất lượng của đốitượng đánh giá là tổng hợp các yếu tố liên quan đến bản chất đối tượng đó,làm nên tác dụng, giá trị của đối tượng Nói đến chất lượng là phải nói tới hai

yếu tố: thứ nhất, đó là tổng hợp những phẩm chất, tính chất (thuộc tính) tạo nên cái giá trị của một con người, một sự vật, hiện tượng; thứ hai, những

phẩm chất đó đáp ứng đến đâu những yêu cầu đã đặt ra Nói đến chất lượng lànói đến tốt hay xấu, đạt hay không đạt một chuẩn mực nào đó

Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam, “chất lượng” biểu thị những thuộctính của sự vật, chỉ rõ nó là cái gì, tính ổn định tương đối của sự vật phân biệt

nó với các sự vật khác Chất lượng là đặc tính khách quan của sự vật Chấtlượng biểu hiện ra bên ngoài qua các thuộc tính [65, tr.419] Nó là cái liên kếtcác thuộc tính của sự vật lại là một, gắn bó với sự vật như một tổng thể, baoquát toàn bộ sự vật và không tách khỏi sự vật Sự vật trong khi vẫn còn là bảnthân nó thì không thể mất đi chất lượng của nó Sự thay đổi chất lượng kéo theo

sự thay đổi của sự vật về căn bản Chất lượng của sự vật bao giờ cũng gắn liềnvới tính quy định về số lượng của nó và không thể tồn tại ngoài tính quy định ấy.Mỗi sự vật bao giờ cũng là sự thống nhất của chất lượng và số lượng

Như vậy khái niệm “chất lượng” hàm chứa trong nó tính chỉnh thể,tổng hợp các thuộc tính cấu thành nên phẩm chất, giá trị của một con người,một sự vật Trong chừng mực nào đó, khái niệm “chất lượng” đồng nghĩa vớicái đẹp, cái thật và cái văn hóa

Khái niệm về chất lượng có ý nghĩa quan trọng về mặt lý luận Muốnnhận thức một cách khoa học về sự vật, hiện tượng, trước hết phải xác địnhtính quy định về bản chất của sự vật, hiện tượng, nghĩa là nêu rõ những đặcđiểm vốn có của sự vật, hiện tượng; những đặc điểm phân biệt sự vật, hiệntượng này với sự vật, hiện tượng khác Chừng nào mà chưa xác định đượcchất lượng của sự vật thì không thể phản ánh quy luật phát triển của sự vật

Chất lượng của sự vật và hiện tượng không phải là vĩnh viễn Chủ nghĩa duyvật biện chứng cho rằng, vấn đề quá độ từ trạng thái chất lượng này sangtrạng thái chất lượng khác, liên hệ mật thiết với vấn đề thay đổi về số lượngcủa sự vật Hai mặt chất và lượng của sự vật thống nhất với nhau.

Chất lượng luôn gắn liền với sự vật, hiện tượng nhằm nêu rõ thực chấtcủa sự vật, hiện tượng đó Chẳng hạn như chất lượng của tổ chức đảng A, tổchức đảng B; chất lượng công tác đảng viên; chất lượng đội ngũ cán bộ, đảngviên; chất lượng sinh hoạt chi bộ

Vận dụng những quan niệm trên, có thể quan niệm như sau: Chất lượng sinh hoạt chi bộ trong khu chế xuất, khu công nghiệp là sự tổng hợp của các yếu tố làm cho sinh hoạt chi bộ phát huy tác dụng và đạt được mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ thực chất

là nâng cao chất lượng lãnh đạo của chi bộ đảng

1.2.1.2 Quan niệm về chi bộ và sinh hoạt chi bộ

Ngay từ những ngày đầu của phong trào cộng sản và công nhân quốc

tế, C.Mác và Ph.Ăngghen đã khẳng định: “Biến mỗi chi bộ của mình thànhtrung tâm và hạt nhân của các hiệp hội công nhân” [47, tr.348]

Sau khi Đảng Cộng sản Nga trở thành đảng cầm quyền, V.I.Lênin viết:

Những chi bộ ấy liên hệ chặt chẽ với nhau và với Trung ươngĐảng phải trao đổi kinh nghiệm lẫn cho nhau, phải làm công tác cổđộng, phải thích nghi với mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, với tất

cả mọi loại và mọi tầng lớp quần chúng lao động, những chi bộ ấyphải thông qua công tác muôn hình, muôn vẻ đó mà rèn luyện bảnthân mình, rèn luyện đảng, giai cấp, quần chúng một cách có hệthống [45, tr.279]

Lãnh tụ Hồ Chí Minh, người trực tiếp tổ chức và lãnh đạo Đảng ta đãnhấn mạnh, các chi bộ, đảng bộ cơ sở dù được thành lập ở loại hình đơn vị cơ

sở nào trong xã hội đều có vai trò là “nền móng” của Đảng, Người khẳng

định: “Muốn làm nhà cho tốt thì phải xây nền cho vững, muốn thực hiện kếhoạch tốt phải chăm lo củng cố chi bộ” [48, tr.266] Trong Di chúc, đoạn nói

về Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh có viết: “Thực hành dân chủ rộng rãi, thườngxuyên tự phê bình và phê bình là cách tốt nhất để củng cố và phát triển sựđoàn kết và thống nhất của Đảng…” Phê bình và tự phê bình là một trongnhững nội dung thường xuyên của sinh hoạt chi bộ Do vậy, có thể nói việcnâng cao chất lượng sinh hoạt của chi bộ có tầm quan trọng đặc biệt trongcông tác xây dựng Đảng

Để khắc phục những thiếu sót, khuyết điểm trong sinh hoạt chi bộ,ngày 30 tháng 3 năm 2007, Ban Bí thư ra Chỉ thị số 10-CT/TW về “Nâng caochất lượng sinh hoạt chi bộ” Chỉ thị nêu rõ: “Thông qua sinh hoạt chi bộ, làmcho mọi đảng viên nâng cao ý thức trách nhiệm, tích cực học tập, tu dưỡngrèn luyện và giúp đỡ nhau cùng tiến bộ, thực hiện tốt bốn nhiệm vụ đảng viên

và nhiệm vụ cụ thể do cấp trên và chi bộ giao; cấp ủy nắm chắc tình hìnhđảng viên, có biện pháp cụ thể để xây dựng chi bộ trong sạch, vững mạnh,nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng, của chi

bộ và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên”

1.2.1.3 Vai trò, tính chất sinh hoạt chi bộ

Phần lớn hoạt động của đảng bộ cơ sở được diễn ra ở chi bộ, vì vậy chi

bộ có vai trò rất quan trọng đối với hoạt động của đảng bộ ở cơ sở Chi bộ cótrong sạch vững mạnh thì đảng bộ cơ sở mới vững mạnh và hoàn thành xuấtsắc nhiệm vụ Vì thế, củng cố, nâng cao chất lượng các chi bộ là vấn đềthường xuyên, trọng yếu của các đảng bộ cơ sở, trong đó nâng cao chất lượngsinh hoạt chi bộ là việc làm không thể thiếu

Thực tế chứng minh, những chi bộ trong sạch, vững mạnh là những chi

bộ duy trì thành nền nếp sinh hoạt chi bộ, có nội dung sinh hoạt phong phú,thiết thực, tác động thực hiện nhiệm vụ chính trị bằng vai trò tiên phong,

gương mẫu của đảng viên, hình thức sinh hoạt của chi bộ đa dạng, có chấtlượng tốt.

Sinh hoạt chi bộ là để quán triệt và triển khai thực đường lối, chủ trương của Đảng đến đảng viên Đường lối, chủ trương, chính sách cuối cùng

phải được đưa xuống chi bộ và thông qua sinh hoạt chi bộ để bàn bạc biếnthành chủ trương, biện pháp công tác cụ thể phù hợp với từng đơn vị, thànhphong trào hành động cách mạng hàng ngày của từng đảng viên và của quầnchúng Kinh nghiệm lãnh đạo cách mạng của Đảng ta khẳng định: toàn bộ sứcchiến đấu của Đảng cuối cùng phải biểu hiện ở sức mạnh chi bộ trong việcbiến đường lối, chính sách của Đảng thành hành động của quần chúng, nhằmthực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ cách mạng Thông qua chi bộ, bằng hìnhthức sinh hoạt chi bộ, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luậtcủa Nhà nước, chủ trương của tổ chức đảng cấp trên được truyền đạt một cáchtốt nhất đến đảng viên để thực hiện

Sinh hoạt chi bộ là để thảo luận, đề ra phương hướng, nhiệm vụ, biện pháp công tác của chi bộ Mọi công tác của chi bộ đều được bắt đầu thảo

luận, lên kế hoạch, tổ chức thực hiện tại sinh hoạt chi bộ Sinh hoạt chi bộcũng là dịp để thường xuyên kiểm tra, đánh giá kết quả, những ưu điểm,khuyết điểm trong hoạt động của chi bộ

Sinh hoạt chi bộ là để thông tin tình hình chính trị, kinh tế, xã hội, nội

bộ, nâng cao nhận thức cho đảng viên Qua sinh hoạt chi bộ với chế độ thông

tin nội bộ, đảng viên được thông tin chính thức những vấn đề về tình hình thếgiới, trong nước, thành phố cho đến tình hình đơn vị, thông qua đó nâng caonhận thức và thống nhất tư tưởng cho đội ngũ đảng viên

Sinh hoạt chi bộ là để phản ánh tâm tư, nguyện vọng của quần chúng.

Sinh hoạt chi bộ mỗi tháng một lần để đảng viên phản ánh kịp thời tình hìnhquần chúng, các ý kiến đóng góp, tâm tư, tình cảm, nguyện vọng chính đáng

của quần chúng để phản ánh lên tổ chức đảng cấp trên và làm cơ sở nhằm đề

ra các nhiệm vụ tiếp theo của chi bộ

Sinh hoạt chi bộ là để thực hành dân chủ trong Đảng, là diễn đàn tư tưởng của đảng viên, đồng thời cũng là nơi giáo dục, rèn luyện đảng viên về bản lĩnh chính trị, tính chiến đấu, vai trò tiên phong, kỹ năng thuyết phục, lãnh đạo, ý thức tổ chức, kỷ luật Mỗi đảng viên trong chi bộ có một hoàn

cảnh, điều kiện sống khác nhau, trình độ nhận thức cũng rất khác nhau Do

đó thông qua sinh hoạt chi bộ, đảng viên trình bày tâm tư, tình cảm, hoàncảnh của mình để những đảng viên khác biết cùng chia sẻ, hoặc tìm biện phápgiúp đỡ khắc phục khó khăn, động viên đảng viên phấn đấu vươn lên hoànthành nhiệm vụ Ngoài ra, sinh hoạt chi bộ nhằm kịp thời biểu dương ngườitốt việc tốt, giúp nhau nhận ra và sửa chữa thiếu sót, khuyết điểm; và bằngviệc thực hành yêu cầu đảng viên chấp hành đúng giờ giấc hội họp, thời gianhoàn thành công việc được giao, ý thức phục tùng kỷ luật của từng đảng viênđược tăng cường

Sinh hoạt chi bộ là để phân công công tác cho đảng viên đồng thời cũng là nơi kiểm tra công tác của đảng viên Trong sinh hoạt chi bộ, tùy khả

năng và trình độ của đảng viên mà chi bộ phân công công tác cụ thể cho từngđảng viên, qua đó phát huy vai trò và quản lý đảng viên chặt chẽ Sinh hoạtchi bộ góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên

Sinh hoạt chi bộ là để tiến hành các hoạt động khác xây dựng chi bộ như: thực hành các nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt đảng, củng cố khối đoàn

kết thống nhất từ ý chí đến hành động trong chi bộ, kết nạp đảng viên, đánhgiá phân loại đảng viên

Tóm lại, sinh hoạt chi bộ là một khâu quan trọng trong hoạt động của chi bộ và phải đảm bảo ba tính chất: tính lãnh đạo; tính giáo dục và tính chiến đấu Có thể khẳng định: chất lượng sinh hoạt chi bộ đóng vai trò quyết định năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của chi bộ

1.2.2 Tiêu chí đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ ở các khu chế xuất, khu công nghiệp

Tiêu chí là tính chất, dấu hiệu để dựa vào mà phân biệt một vật, mộtkhái niệm [67, tr.1047] Tiêu chí đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ là dấuhiệu, tính chất mà dựa vào đó có thể nhận biết, đánh giá được chất lượng sinhhoạt chi bộ là tốt hay chưa tốt, đạt hay chưa đạt mục tiêu, yêu cầu

Từ quan niệm về chất lượng sinh hoạt chi bộ cho thấy, để đánh giá chấtlượng sinh hoạt chi bộ ở các khu chế xuất, khu công nghiệp cần căn cứ vàocác tiêu chí chủ yếu sau:

1.2.2.1 Việc duy trì nền nếp sinh hoạt chi bộ

Đây là việc làm cần thiết để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ.Muốn bảo đảm chất lượng sinh hoạt chi bộ, trước hết phải tổ chức thành nềnnếp Điều lệ Đảng quy định: “chi bộ thường lệ mỗi tháng một lần, họp bất kỳkhi cần thiết” Duy trì nền nếp sinh hoạt chi bộ trước hết tạo cho đảng viên có

ý thức chấp hành Điều lệ Đảng, tôn trọng tổ chức Nếu chi bộ thực hiệnkhông tốt nền nếp sinh hoạt chi bộ, vai trò lãnh đạo của chi bộ bị giảm sút,công tác quản lý cán bộ, đảng viên thiếu chặt chẽ, công tác xây dựng đảng củachi bộ không đạt được kết quả như mong muốn Vì vậy, việc duy trì sinhhoạt chi bộ thường xuyên là rất quan trọng, có tác dụng nhiều mặt, đặc biệt làviệc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, góp phần nâng cao năng lực lãnhđạo và sức chiến đấu của chi bộ

1.2.2.2 Nội dung và hình thức sinh hoạt chi bộ

Nội dung phù hợp và thiết thực là dấu hiệu quan trọng để đánh giá chấtlượng sinh hoạt chi bộ Để bảo đảm cho sinh hoạt chi bộ có chất lượng, chi ủyhoặc bí thư chi bộ phải chọn đúng những vấn đề trọng tâm chi bộ cần thảoluận, quyết định Để có nội dung đúng đắn, thiết thực trong sinh hoạt chi bộ,cần căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ của chi bộ để xác định nội dung, phạm vitrách nhiệm lãnh đạo của chi bộ; bám sát nhiệm vụ chính trị của chi bộ; kế

hoạch của cấp trên về tổ chức học tập chỉ thị, nghị quyết, sinh hoạt chính trị

và chương trình công tác của cấp ủy trong nhiệm kỳ

Trong sinh hoạt chi bộ, cần thực hiện đúng tinh thần Hướng dẫn số57-HD/BTCTW (ngày 16-3-2006) của Ban Tổ chức Trung ương Điềuquan trọng là nội dung sinh hoạt chi bộ phải “đúng tầm”, tránh bàn nhữngvấn đề không thuộc phạm vi chức năng, nhiệm vụ của chi bộ hoặc canthiệp quá sâu vào công việc của chính quyền cũng như của các tổ chứckhác ở cơ quan, địa phương, đơn vị, vì dễ dẫn đến giảm sút vai trò, uy tíncủa chi bộ; hạn chế dần tính tích cực và sáng tạo của các tổ chức trong hệthống chính trị Trong từng thời điểm, chi bộ nên chọn một hoặc vài vấn đềbức xúc nhất để bàn bạc, tìm hướng giải quyết trên cơ sở phát huy dân chủ,trí tuệ của đảng viên

Mỗi một nội dung sinh hoạt chi bộ bao giờ cũng có một hình thức phùhợp Nếu hình thức sinh hoạt phù hợp, sinh động, luôn được đổi mới sẽ có tácdụng kích thích tính tích cực của đảng viên, giải quyết có hiệu quả các vấn đềđặt ra, góp phần nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ Ngược lại, nếu chi ủykhông biết cách đổi mới cách sinh hoạt, lựa chọn hình thức sinh hoạt cho phùhợp với nội dung sẽ làm cho không khí sinh hoạt tẻ nhạt, thiếu hấp dẫn, đảngviên không hứng thú, phấn khởi, ít phát biểu, ảnh hưởng đến chất lượng sinhhoạt chi bộ Do đó khi xem xét chất lượng sinh hoạt chi bộ phải xem xét tínhhợp lý, tính linh hoạt và sự sinh động của hình thức sinh hoạt chi bộ Sinhhoạt chi bộ gồm 3 hình thức:

- Sinh hoạt chính trị: là loại hình sinh hoạt để chi bộ bàn bạc, đề ra chủ

trương, biện pháp lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ của chi bộ Sinh hoạt chính trị

có thể là hình thức áp dụng cho cả một buổi sinh hoạt nhưng cũng có thể chỉ

là một phần của một buổi sinh hoạt chi bộ Trong thực tế, đây là hình thứcsinh hoạt phổ biến nhất

- Sinh hoạt chuyên đề: là loại hình sinh hoạt chỉ đi sâu thảo luận, giải

quyết một vấn đề nào đó mà chi bộ thấy cần thiết tập trung bàn bạc, lãnh đạo,giải quyết Thông qua từng chuyên đề cụ thể đó để tạo ra một sự chuyển biếnmạnh trong hoạt động của chi bộ, nâng cao hiệu quả sinh hoạt, lãnh đạo vàđẩy mạnh thực hiện nhiệm vụ chính trị của chi bộ

- Sinh hoạt học tập: là loại sinh hoạt chủ yếu nhằm nghiên cứu, quán

triệt nghị quyết, chỉ thị hoặc để thông tin, thông báo tình hình thời sự, chínhsách, pháp luật mới, những vấn đề mới về quan điểm, lý luận và thực tiễn…Sinh hoạt học tập rất cần thiết để nâng cao nhận thức, năng lực thực tiễn chođảng viên, đảm bảo cho đội ngũ đảng viên luôn luôn cập nhật được nhữngthông tin, tri thức mới

Nếu xét theo mặt thời gian, tần suất sinh hoạt, sinh hoạt chi bộ có 2

loại: sinh hoạt định kỳ và sinh hoạt bất thường

- Sinh hoạt định kỳ: là loại hình sinh hoạt thường kỳ, ổn định, mỗi

tháng một lần theo qui định của Điều lệ Đảng

- Sinh hoạt chi bộ bất thường: là dạng sinh hoạt đột xuất theo yêu cầu

của cấp ủy cấp trên, hoặc vấn đề đột xuất phát sinh, bức xúc ở đơn vị như:triển khai nhanh nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhànước theo yêu cầu của cấp ủy, chính quyền cấp trên, bàn chủ trương, giảipháp xử lý những tình huống phức tạp nảy sinh tại đơn vị

Tùy tình hình và yêu cầu cụ thể, chi bộ có thể vận dụng một trongnhững hình thức sinh hoạt nói trên, hoặc kết hợp các hình thức với nhau nhằmnâng cao chất lượng và tính phong phú, sinh động của sinh hoạt chi bộ

1.2.2.3 Quy trình tổ chức sinh hoạt chi bộ

Quy trình sinh hoạt chi bộ thể hiện tính khoa học của sinh hoạt chi bộ

Để sinh hoạt chi bộ có chất lượng, bí thư chi bộ và cấp ủy đều phải nắm vững

và thực hiện đúng quy trình sinh hoạt chi bộ Quy trình tổ chức sinh hoạt chi

bộ gồm các bước sau:

Thứ nhất, sự chuẩn bị cho sinh hoạt chi bộ: Chất lượng sinh hoạt chi bộ

không tự nhiên có được mà phải có sự chuẩn bị chu đáo Sự chuẩn bị càng tốtthì khả năng thành công của sinh hoạt chi bộ càng cao Bởi vậy, mức độ của

sự chuẩn bị là một dấu hiệu cho biết chất lượng của sinh hoạt chi bộ Thôngthường, sự chuẩn bị cho sinh hoạt chi bộ bao gồm một số việc: xác định thờigian, phân công người chuẩn bị nội dung, tổ chức và thông báo kế hoạch, nộidung sinh hoạt cho đảng viên

Chất lượng sinh hoạt chi bộ, trên thực tế, liên quan mật thiết đến vai tròchi ủy, nhất là bí thư chi bộ Do đó, muốn sinh hoạt chi bộ có chất lượng, cấp

ủy phải chuẩn bị thật tốt nội dung, xác định điều gì cần đưa ra thảo luận; dựkiến các loại ý kiến khác nhau có thể xuất hiện chung quanh vấn đề đưa rabàn bạc và quyết định; dự kiến phân công tổ chức thực hiện và kiểm tra việcthực hiện nghị quyết của chi bộ

Thứ hai, trong điều hành sinh hoạt, cần đảm bảo các tính chất, nguyên

tắc tổ chức sinh hoạt đảng, trước hết phải bảo đảm được các tính chất cơ bản:Tính lãnh đạo, tính giáo dục và tính chiến đấu

Tính lãnh đạo được thể hiện ở: chi bộ phải thảo luận đề ra những quyếtđịnh và định hướng đúng những hoạt động chủ yếu của cơ quan, đơn vị, địaphương ở một thời gian nhất định và có những chủ trương, giải pháp để giảiquyết kịp thời những vấn đề nảy sinh trong thực tiễn Để đảm bảo tính lãnhđạo của sinh hoạt chi bộ cần thực hiện nghiêm chỉnh nguyên tắc tập trung dânchủ, mở rộng dân chủ trong sinh hoạt Đảng phải đi liền với tăng cường sựlãnh đạo tập trung thống nhất và thể hiện sau mỗi lần sinh hoạt chi bộ phảixây dựng được nghị quyết làm cơ sở cho việc triển khai, phân công cá nhân

và tập thể trong hệ thống chính trị tổ chức thực hiện nghị quyết đó

Tính giáo dục được thể hiện ở: qua mỗi kỳ sinh hoạt, trình độ mọi mặtcủa đảng viên được nâng lên, ngày càng nhận thức sâu sắc hơn về đường lối,chính sách của Đảng, có thêm những kiến thức mới bổ ích, những kinh

nghiệm thiết thực trong hoạt động thực tiễn, từ đó vững vàng hơn trong côngtác, biết phát huy những mặt tốt; phòng, chống những biểu hiện tiêu cực, hạnchế những khuyết điểm Để đạt được điều này, trong sinh hoạt chi bộ cần chútrọng nghiêm cứu, thảo luận nghiêm túc các quan điểm, đường lối của Đảng,chính sách, pháp luật của Nhà nước, các chỉ thị, nghị quyết của cấp trên, tránhlối sinh hoạt qua loa, đại khái, hoặc chỉ giao nhiệm vụ nhưng không chú ý đếnviệc cung cấp thông tin, phát huy tính chủ động, sáng tạo của đảng viên.

Tính chiến đấu được thể hiện ở: đảng viên phải có tinh thần tự phê bình

và phê bình, dám nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng ưu, nhược điểm, phêbình nghiêm khắc những hạn chế của chi ủy, chi bộ và từng đảng viên; góp ý,chỉ ra được biện pháp phát huy ưu điểm; khắc phục, sửa chữa khuyết, nhượcđiểm Để nâng cao tính chiến đấu trong sinh hoạt chi bộ cần phát huy tính dânchủ nội bộ khi bàn bạc và quyết định mọi vấn đề thuộc phạm vi nhiệm vụ củachi bộ, thực hiện nghiêm túc quyền của đảng viên, duy trì thành nền nếp, chế độ

tự phê bình và phê bình trên tinh thần thẳng thắn, trung thực, khách quan, côngtâm và tình đồng chí, tôn trọng lẫn nhau giữa những người cộng sản Tránh trìnhtrạng né tránh, nể nang, lựa chiều khi phê bình và tình trạng “đoàn kết mộtchiều” Xử lý kịp thời và thật nghiêm minh những người lợi dụng dân chủ tiếnhành phê bình để đả kích, gây chia rẽ hoặc lợi dụng phê bình để trả thù cá nhân

Sinh hoạt chi bộ cũng là nơi thực hành các nguyên tắc tập trung dânchủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, tự phê bình và phê bình, đoàn kếtthống nhất… Việc thực hiện nghiêm túc hay không các nguyên tắc đó là dấuhiệu quan trọng cực kỳ, không thể bỏ qua khi xem xét và đánh giá chất lượngsinh hoạt chi bộ

Thứ ba, bí thư chi bộ phải thể hiện sự sắc sảo và tinh tế nhằm bảo đảm

vừa thực hiện nghiêm túc nguyên tắc tập trung dân chủ, vừa phát huy trí tuệcủa từng đảng viên; đồng thời phải biết nhận định, phân tích, tổng hợp ý kiếnthảo luận, không để rơi vào tình trạng lúng túng, mất phương hướng Khi kết

luận cuộc sinh hoạt, phải nêu rõ những vấn đề nhất trí và biểu quyết thôngqua, những vấn đề còn có ý kiến khác nhau cần tiếp tục nghiên cứu, thảo luậnthì gác lại lần sinh hoạt sau hoặc báo cáo lên cấp trên Có như vậy nhữngquyết định, kết luận của chi bộ mới được đảng viên thực hiện thống nhất.

1.2.2.4 Thái độ của đảng viên tham gia sinh hoạt chi bộ

Tham gia sinh hoạt chi bộ là trách nhiệm và cũng là quyền lợi của mỗiđảng viên Nếu không tham gia đều đặn sinh hoạt chi bộ thì đảng viên sẽ tự táchmình khỏi tổ chức Đảng và nhiều lần như thế sẽ bị đưa ra khỏi Đảng (theo quiđịnh của điều lệ Đảng, đảng viên bỏ sinh hoạt chi bộ ba tháng trong năm màkhông có lý do chính đáng, đã được chi bộ giáo dục mà không tiến bộ thì đề nghịxóa tên trong danh sách đảng viên) Đảng viên tham gia sinh hoạt đầy đủ, tíchcực không những thể hiện ý thức tổ chức kỷ luật của đảng viên, nền nếp sinhhoạt của chi bộ mà còn là dấu hiệu đánh giá chất lượng của sinh hoạt chi bộ.Những chi bộ có số lượng đảng viên tham gia sinh hoạt đầy đủ, tích cực nhấtđịnh sẽ ra được nghị quyết đúng đắn, sát hợp với tình hình đơn vị, tính khả thicao hơn so với những chi bộ có đảng viên tham gia sinh hoạt ít, thiếu tích cực

Nâng cao ý thức trách nhiệm của đảng viên trong sinh hoạt chi bộ làvấn đề rất quan trọng Bên cạnh việc tham gia sinh hoạt chi bộ đều đặn, mỗiđảng viên cần thực hiện tốt các quyền hạn, trách nhiệm của mình, tích cựcđóng góp ý kiến vào công việc chung của chi bộ, mạnh dạn đấu tranh tự phêbình và phê bình trên tinh thần thẳng thắn, trung thực, khách quan, công tâm

và trên tình đồng chí, tôn trọng lẫn nhau Khắc phục các hiện tượng “đao to,búa lớn”, “dĩ hòa vi quý” Đặc biệt, đảng viên lớn tuổi cần có thái độ tôntrọng và dìu dắt đảng viên trẻ, khuyến khích đảng viên trẻ mạnh dạn phátbiểu, thể hiện chính kiến Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng chỉ rõ:những đảng viên cũ ngày nay trước kia là đảng viên mới Những đảng viênmới ngày nay, sau này sẽ là đảng viên cũ Cho nên nhiệm vụ đảng viên cũ làphải thương yêu, dìu dắt và giúp đỡ đảng viên mới cùng tiến bộ Đối với cán

bộ lãnh đạo chủ chốt, khi tham gia sinh hoạt chi bộ phải xác định mình thamgia với tư cách là một đảng viên của chi bộ và tích cực cùng với các đảng viênkhác thực hiện tốt nghĩa vụ và trách nhiệm của người đảng viên Điều này cótác dụng không nhỏ đến việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ.

1.2.2.5 Kết quả thực hiện nghị quyết chi bộ

Đây là dấu hiệu trực tiếp đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ Sinhhoạt chi bộ có chất lượng nhất thiết phải thực hiện được các tính chất của sinhhoạt chi bộ, các mục tiêu, nội dung đã định, như: ra được nghị quyết, tổ chứcphân công rành mạch, quán triệt sâu sắc nghị quyết, chỉ thị mới… Căn cứchương trình, kế hoạch công tác của chi bộ trong quý, kết quả thực hiệnnhiệm vụ tháng trước, yêu cầu nhiệm vụ mới đặt ra và sự chỉ đạo của cấp ủycấp trên, chi bộ xác định và chọn ra một số nhiệm vụ cụ thể để thực hiệntrong tháng tới như: những vấn đề về tư tưởng nổi lên mà chi bộ cần tập trunglãnh đạo; những nhiệm vụ chính trị trọng tâm, những vấn đề bức xúc cấp thiếtphải giải quyết; những giải pháp để xây dựng chi bộ trong sạch, vững mạnh;

về công tác phát triển đảng viên

Chi bộ tập trung thảo luận, thông qua kết luận hoặc nghị quyết.Trong thảo luận, phải thực sự phát huy dân chủ, tạo được không khí đoànkết, cởi mở, thẳng thắn để các đảng viên thể hiện chính kiến của mình.Những vấn đề còn có ý kiến khác nhau, chi bộ cần trao đổi, thảo luận sâu,tạo sự thống nhất trong chi bộ từ ý chí đến hành động Trên tinh thần đó,chi bộ tổ chức thực hiện nghị quyết và trong quá trình thực hiện nghị quyết,chi ủy thường xuyên kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện nghị quyết chi bộhàng tháng, năm

1.2.2.6 Sự ủng hộ, tạo điều kiện của các chủ doanh nghiệp

Sự lãnh đạo đảm bảo của chi bộ và vai trò, ý thức trách nhiệm của đảng

viên trong việc tham gia xây dựng và thực hiện nhiệm vụ sản xuất, kinhdoanh giúp doanh nghiệp phát triển theo đúng chủ trương, đường lối của

Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Ngoài việc bảo đảm lợi ích côngnhân, chi bộ còn góp phần tuyên truyền, giáo dục ý thức của họ trong việctuân thủ kỷ luật lao động, ý thức xây dựng doanh nghiệp đồng thời chốngđược tình trạng đình công, lãn công Nói cách khác, lợi ích của tổ chức đảngtrong các doanh nghiệp không mâu thuẫn với mục tiêu sản xuất kinh doanhcủa doanh nghiệp Khi có vấn đề phát sinh, chi bộ là nơi gợi ra những giảipháp, giúp doanh nghiệp điều chỉnh Chính vì thế, sự ủng hộ tạo điều kiện củacác chủ doanh nghiệp là một trong những tiêu chí đánh giá chất lượng sinhhoạt chi bộ

Thực tế cho thấy, những yếu tố trên có thể nhiều hoặc ít nhưng đều trựctiếp hoặc gián tiếp quy định hiệu quả, tác dụng của sinh hoạt chi bộ khu chếxuất, khu công nghiệp và làm cho sinh hoạt chi bộ có đạt hay không đạt mụcđích, yêu cầu, nhiệm vụ đã đặt ra

Sinh hoạt chi bộ là một trong những hình thức hoạt động, đồng thời

là nguyên tắc tổ chức và biện pháp có liên quan mật thiết đến nhiệm vụ xây dựng, củng cố chi bộ, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng Chi bộ là "hạt nhân lãnh đạo" ở cơ sở, là nền móng của Đảng,"sợi dây chuyền" để Đảng liên hệ, gắn bó với quần chúng nhân dân Chính vì vậy, chi bộ có vai trò rất quan trọng trong việc lãnh đạo thực hiện các nhiệm vụ chính trị ở địa phương, đơn vị Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói "chi bộ tốt thì mọi việc sẽ tốt" Thực tế cho thấy một chi bộ được đánh giá tromng sạch vững mạnh không chỉ bởi đội ngũ cán bộ, đảng viên

có trình độ, năng lực mà điều quan trọng hơn là tập thể chi bộ ấy biết lãnh đạo, tổ chức thực hiện có hiệu quả các chủ trương, đường lối của Đảng, nghị quyết của chi bộ, tạo bước phát triển mới vững chắc và đúc kết được bài học kinh nghiệm trong quá trình triển khai thực hiện nhiệm vụ Có như vậy, chi bộ mới thực sự làm tốt vai trò lãnh đạo, nâng cao sức chiến đấu,

đem lại niềm tin của quần chúng với Đảng, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp cách mạng hiện nay.

1.2.3 Những vấn đề chủ yếu để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ

Trong những năm qua, Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban

Bí thư đã có nhiều chủ trương giải pháp về xây dựng, củng cố, nâng cao nănglực lãnh đạo sức chiến đấu của tổ chức cơ sơ đảng và đội ngũ cán bộ đảngviên, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ Thực hiện sự chỉ đạo của Trungương các cấp ủy, tổ chức đảng đã tập trung lãnh đạo, tạo được một số chuyểnbiến tích cực về công tác xây dựng tổ chức cơ sở đảng, nâng cao chất lượngsinh hoạt chi bộ và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên

Tuy nhiên, vẫn còn không ít tổ chức cơ sở đảng và chi bộ yếu kém; một

bộ phận cán bộ, đảng viên, trong đó có cả đảng viên là cán bộ lãnh đạo quản

lý ở các cấp, suy thoái về phẩm chất chính trị và đạo đức, lối sống; nhiều cấp

ủy chi bộ chưa thực hiện nghiêm túc chế độ sinh hoạt đảng buông lỏng côngtác quản lý, giáo dục đảng viên; nội dung sinh hoạt chi bộ còn nghèo nànthiếu nội dung chính trị, tư tưởng cụ thể; tính lãnh đạo, tính giáo dục, tínhchiến đấu, tinh thần tự phê bình, phê bình yếu, ý thức tổ chức kỷ luật yếukém; tinh thần đoàn kết và tình thương yêu đồng chí bị giảm sút; chi bộ chưathực sự là nơi sinh hoạt tư tưởng để cấp uỷ nắm và hiểu tâm tư nguyện vọngcủa đảng viên; chi bộ chưa thể hiện tốt vai trò là nơi lãnh đạo, giáo dục, quản

lý, giám sát và rèn luyện đội ngũ đảng viên Tình hình đó làm suy giảm lòngtin của nhân dân đối với Đảng, giảm năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu củaĐảng ngay từ cơ sở

Ở thành phố Hồ Chí Minh, qua khảo sát thực trạng sinh hoạt chi bộ ởcác khu chế xuất, khu công nghiệp, một số vấn đề đặt ra như sau:

- Trong các doanh nghiệp tư nhân và 100% vốn nước ngoài việc khôngthể đảm bảo chế độ họp mỗi tháng và 100% đảng viên tham dự là một thực tế,rất khó thực hiện theo đúng quy định.

- Trong điều kiện của một thành phố công nghiệp, có quá nhiều kênhthông tin, việc thông tin tình hình thời sự, chủ trương chính sách mới củaĐảng và Nhà nước vào các cuộc họp của chi bộ cần phải chọn lọc nội dung,tránh lập lại những điều đảng viên đã biết qua các kênh truyền thông đạichúng Đảng viên rất cần những thông tin không có trên các phương tiệnthông tin đại chúng

- Việc phổ biến các chủ trương, văn bản, văn kiện của cấp trên chođảng viên thông qua cuộc họp chi bộ là không đủ thời gian và không đủ diềukiện cho đảng viên tiếp nhận có chiều sâu, nên thay thế bằng các hình thứckhác như gởi tài liệu (không phải tài liệu mật) dưới dạng “scan” qua email đểđảng viên xem, gởi các đường “link” chứa các văn bản, tài liệu, chính sáchpháp luật cho đảng viên tự truy cập internet để nghiên cứu…

- Nếu Chính phủ đã có chủ trương xây dựng “ Chính phủ điện tử”,nền “hành chính điện tử”, “hội họp, giao ban trực tuyến” với các địaphương thông qua mạng Internet, thì trong Đảng cũng cần nên áp dụngnhững thành tựu của lĩnh vực công nghệ thông tin vào trong sinh hoạt vàhoạt động cũng như công tác lãnh đạo chỉ đạo trong Đảng sao cho có hiệuquả nhất mà vẫn đảm bảo được những vấn đề cần thiết phải bảo mật Thí

dụ như cho phép một số chi bộ có đảng viên hoạt động phân tán được

cao năng lực lãnh đạo sức chiến đấu của tổ chức cơ sơ đảng và đội ngũ cán bộđảng viên theo tinh thần Nghị quyết Đại hội X của Đảng.

- Nội dung sinh hoạt chi bộ phải phong phú, thiết thực, gắn nội dungsinh hoạt chi bộ với thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gươngđạo đức Hồ Chí Minh”, bảo đảm cho mọi đảng viên nâng cao nhận thức, nắmbắt kịp thời, tự giác chấp hành nghiêm túc các chủ trương, đường lối củaĐảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước

- Thực hiện tốt nghị quyết của chi bộ và của cấp ủy cấp trên để chi bộthực sự là nơi trực tiếp lãnh đạo, quản lý giáo dục, rèn luyện và bồi dưỡng cán

bộ, đảng viên; bảo vệ những đảng viên thẳng thắn đấu tranh chống các biểuhiện sai trái, tiêu cực, tăng cường sự đoàn kết, thống nhất và tình thương yêuđồng chí trong Đảng Đảng viên là cán bộ lãnh đạo, quản lý ở các cấp phảithực sự gương mẫu trong sinh hoạt chi bộ để mọi người noi theo

- Thông qua sinh hoạt chi bộ, làm cho mọi đảng viên nâng cao ý thứctrách nhiệm, tích cực học tập, tu dưỡng rèn luyện và giúp đỡ nhau cùng tiến

bộ, thực hiện tốt bốn nhiệm vụ đảng viên và nhiệm vụ cụ thể do cấp trên vàchi bộ giao; cấp ủy nắm chắc tình hình đảng viên, có biện pháp cụ thể để xâydựng chi bộ trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiếnđấu của tổ chức cơ sở đảng, của chi bộ và nâng cao chất lượng đội ngũ cán

bộ, đảng viên

- Trong sinh hoạt chi bộ phải đảm bảo các nguyên tắc tổ chức sinh hoạtđảng, thực sự mở rộng và phát huy dân chủ, nhất là việc thảo luận, quyết địnhnhững vấn đề thuộc chức năng nhiệm vụ của chi bộ và trách nhiệm, nghĩa vụ,quyền lợi của đảng viên, tạo được không khí cởi mở chân thành để mọi cán

bộ, đảng viên bày tỏ chính kiến, tâm tư, nguyện vọng của mình

Chương 2 THỰC TRẠNG SINH HOẠT CHI BỘ Ở CÁC KHU CHẾ XUẤT,

KHU CÔNG NGHIỆP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Các tổ chức cơ sở Đảng trong khu chế xuất, khu công nghiệp Thànhphố đã khắc phục điều kiện khó khăn, nhất là sự eo hẹp về thời gian, duy trìchế độ sinh hoạt đảng, giáo dục chính trị, tư tưởng, nâng cao nhận thức vàtrách nhiệm của đảng viên trong môi trường hoạt động mới Bước đầu tiếnhành quản lý đội ngũ đảng viên, ngăn ngừa những việc làm sai trái tổn hạiđến quốc kế dân sinh, nhất là hạn chế việc đảng viên trở thành công cụ củachủ doanh nghiệp đối lập với người lao động…

Là đảng bộ cấp trên cơ sở trực thuộc Thành ủy nên Đảng bộ các khuchế xuất, khu công nghiệp Thành phố luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo,lãnh đạo sâu sát của Thành ủy, Ủy ban nhân dân Thành phố và sự ủng hộ củacác ngành chức năng Tuy nhiên, do là Đảng ủy cấp trên cơ sở không có chínhquyền cùng cấp nên trong chỉ đạo, điều hành chủ yếu là lãnh đạo đảng viên,cán bộ chủ chốt thực hiện nhiệm vụ chính trị mà Thành ủy, Ủy ban nhân dânThành phố giao cho các đơn vị và kiểm tra nhắc nhở là chính Vai trò của một

số cơ sở đảng doanh nghiệp ngoài quốc doanh còn mờ nhạt, một bộ phậnđảng viên có tư tưởng tự ti, an phận, cho rằng mình là người đi làm thuê Tổchức cơ sở đảng chưa thực hiện được vai trò hạt nhân lãnh đạo chính trị ở cơ

sở, lúng túng trong xây dựng mối quan hệ công tác với chủ doanh nghiệp

2.1 THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ Ở CÁC KHU CHẾ XUẤT, KHU CÔNG NGHIỆP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

2.1.2 Thực trạng sinh hoạt chi bộ ở các khu chế xuất, khu công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh

2.1.2.1 Duy trì nền nếp sinh hoạt chi bộ

Phần lớn các chi bộ tại khu chế xuất, khu công nghiệp duy trì đượcnền nếp sinh hoạt, lịch sinh hoạt chi bộ diễn ra từ ngày 20 đến 25 hàng

tháng Theo quy định chung, các chi bộ đều tổ chức sinh hoạt vào ngày 20hàng tháng Trong thời gian qua, các chi bộ ở khu chế xuất, khu côngnghiệp đã có nhiều cố gắng duy trì sinh hoạt mỗi tháng một lần, nhưngkhông có một chi bộ nào sinh hoạt đủ 12 lần / năm, tối đa là 10 lần / năm.Việc sinh hoạt tại các chi bộ thường được tổ chức ngoài giờ hành chínhphù hợp với tình hình, đặc điểm của chi bộ Riêng một số chi bộ có đồngchí bí thư chi bộ vừa là giám đốc nhân sự, vừa là thông dịch viên với hộiđồng quản trị nên có thể tranh thủ được thời gian sinh hoạt trong giờ làmviệc Tùy theo yêu cầu, nội dung, thời gian sinh hoạt của các chi bộ thườngkhoảng từ 1 giờ đến 1.5 giờ đối với các buổi sinh hoạt thường kỳ Đôi khi

có những buổi sinh hoạt kéo dài tới 2 giờ hoặc hơn do nội dung mà chi bộđặt ra nhằm giải quyết là những vấn đề phức tạp tại công ty, doanh nghiệpnhư: công nhân đình công, lãn công hoặc là tổng kết năm, bình xét thiđua, phân tích chất lượng đảng viên và cơ sở đảng hàng năm Nhiều chi bộchưa đảm bảo sinh hoạt định kỳ do các doanh nghiệp thường xuyên tăng

ca, rất nhiều đảng viên phải làm thêm giờ; một số chi bộ không thể tiếnhành sinh hoạt theo đúng định kỳ do đồng chí bí thư chi bộ (là giám đốc)thường xuyên đi công tác ở nước ngoài

2.1.2.2 Nội dung và hình thức sinh hoạt chi bộ

Nội dung sinh hoạt ở các chi bộ khu chế xuất, khu công nghiệp trongnhững năm qua chủ yếu tập trung vào một số vấn đề như: Học tập, quán triệtnghị quyết, chương trình, kế hoạch công tác của cấp ủy cấp trên; thông tinnhững nội dung chủ yếu về kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng trên

cơ sở thông tin thời sự của Ban Tuyên giáo Đảng ủy Khu chế xuất, khu côngnghiệp Thành phố; kiểm điểm việc thực hiện nhiệm vụ công tác tháng trước,bàn và ra nghị quyết lãnh đạo công tác trong tháng, phân công cấp ủy viên vàtừng đảng viên thực hiện nhiệm vụ của chi bộ; đóng góp ý kiến của đảngviên, cấp ủy trong việc lãnh đạo, tổ chức thực hiện nghị quyết

Nhìn chung, nội dung sinh hoạt chi bộ đã đề cập đến ba loại vấn đề:sinh hoạt tư tưởng, bàn các quyết định lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị

và thảo luận các vấn đề xây dựng nội bộ đảng; đảm bảo tính lãnh đạo, tínhgiáo dục, tính chiến đấu Thông qua sinh hoạt, các chi bộ đã kịp thời quántriệt nghị quyết, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật Nhà nước; bồidưỡng, giúp đảng viên nâng cao nhận thức chính trị, uốn nắn những sai lệch,làm sáng tỏ những vấn đề còn mơ hồ, dao động của đảng viên trước nhữngluận điệu xuyên tạc, kích động của các phần tử xấu; ghi nhận những ý kiếnphản hồi từ đảng viên trong cuộc họp để nắm bắt một cách khá đầy đủ vàchính xác những tâm tư nguyện vọng của công nhân, thái độ của họ đối vớichủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, kịp thời phảnánh đến cấp ủy cấp trên Tuy vậy, do tăng ca, làm thêm giờ, đôi khi nội dungsinh hoạt còn qua loa, đại khái, tẻ nhạt Trong khi đó lại coi nhẹ việc bồidưỡng lý luận chính trị, phổ biến đường lối, chính sách cho đảng viên, ít chútrọng đánh giá tình hình tư tưởng, phân công và kiểm tra công tác của đảngviên Công tác vận động quần chúng thường chỉ phổ biến một chiều, ít bànsâu nên chưa đề ra được những giải pháp phù hợp thực tiễn đơn vị

Tuy nội dung có nhiều cải tiến, đa dạng, phong phú nhưng hình thứcsinh hoạt chi bộ nói chung còn khá đơn điệu, chủ yếu là tiến hành sinh hoạtchi bộ định kỳ theo trình tự: thông báo tình hình nội bộ, đánh giá kết quả thựchiện nghị quyết tháng trước, đề ra phương hướng tháng sau, ít đóng góp ýkiến cho giải pháp thực hiện nghị quyết Hầu như không có chi bộ nào sửdụng các hình thức khác như: hội thảo, tọa đàm, sinh hoạt chuyên đề Chính

vì vậy mà hình thức sinh hoạt của các chi bộ đôi khi trở nên xơ cứng, làm chođảng viên không cảm thấy hào hứng khi tham gia sinh hoạt

2.1.2.3 Quy trình tổ chức sinh hoạt chi bộ

Lãnh đạo tập thể thông qua việc ra quyết định trong các kỳ sinh hoạtchi bộ là nguyên tắc, là đặc trưng cơ bản trong hoạt động, trong phương thức

lãnh đạo của chi bộ Bởi vậy, chuẩn bị theo đúng quy trình tổ chức sinh hoạtchi bộ là điều kiện đầu tiên góp phần cho thành công của sinh hoạt, tạo điềukiện cho chi bộ thảo luận cho ý kiến đúng vào những vấn đề trọng tâm, rútngắn thời gian và nâng cao chất lượng thảo luận, ra được những quyết địnhđúng đắn, chính xác

Sự chuẩn bị của các chi ủy trước khi tổ chức sinh hoạt chi bộ được thựchiện theo trình tự như sau: xác định nội dung và phân công người chuẩn bị;đôn đốc việc xây dựng nội dung để bảo đảm đúng tiến độ, thời gian quy định;chuẩn bị tài liệu và thông tin những vấn đề cần thiết có liên quan đến nộidung sinh hoạt chi bộ cho đảng viên; xây dựng chương trình sinh hoạt chi bộ

Có thể nói sự chuẩn bị sinh hoạt chi bộ trong thời gian qua tương đối chu đáo

và khoa học Tuy nhiên, trong từng khâu chuẩn bị, có nơi, có lúc vẫn còn tìnhtrạng làm qua loa, chiếu lệ, thậm chí bỏ qua một vài khâu chuẩn bị Do đó,hiệu quả sinh hoạt chưa cao, chưa nhận được sự đồng tình và nhiệt tình củađại đa số đảng viên khi tham gia sinh hoạt

Qua khảo sát trong 200 đảng viên của 25 chi bộ (trong đó có 14 chi bộ

cơ sở và 11 chi bộ trực thuộc), có 126 đảng viên cho rằng chi bộ, đặc biệt là

bí thư có sự chuẩn bị chu đáo tất cả các khâu cho mỗi lần sinh hoạt chi bộ,mang lại hiệu quả thiết thực (đạt tỷ lệ 63%); 54 đảng viên cho rằng chi bộchưa làm tốt khâu chuẩn bị cho sinh hoạt chi bộ (đạt tỷ lệ 27%); 20 đảng viênkhông có ý kiến (đạt tỷ lệ 10%) Một số đảng viên không chuẩn bị tâm thế và

ý kiến đóng góp, dẫn đến chất lượng sinh hoạt chi bộ không cao

Các chi bộ ở khu chế xuất, khu công nghiệp không chỉ có sự chuẩn bịkhá tốt, mà trong điều hành sinh hoạt, cũng phần nào đảm bảo được 3 tínhchất cơ bản của sinh hoạt chi bộ Đó là: tính lãnh đạo, tính giáo dục và tínhchiến đấu Hầu hết trong các buổi sinh hoạt chi bộ, các cấp ủy đều quán triệtđầy đủ, kịp thời các Nghị quyết của Đảng đến các đảng viên, cán bộ, quầnchúng người lao động bằng nhiều hình thức phong phú, sinh động, phù hợp

với tình hình thực tiễn của từng đơn vị, qua đó tạo chuyển biến khá rõ néttrong việc xây dựng mối quan hệ hài hòa giữa chủ doanh nghiệp và người laodộng, góp phần hạn chế số vụ, tính chất các cuộc đình công, tranh chấp laođộng; ý thức về vai trò giai cấp công nhân được nâng lên thể hiện qua ý thứctrong lao động, sự chăm lo của chủ doanh nghiệp với người lao động, nhất làtrong dịp tết Nguyên Đán, thực hiện điều chỉnh lương tối thiểu… Đảng ủythường xuyên có kế hoạch tăng cường đối thoại với cơ sở để nắm bắt tìnhhình dư luận trong cán bộ đảng viên, quần chúng người lao động, kịp thời giảiquyết những bức xúc, khó khăn của cơ sở, định hướng công tác tư tưởng choquần chúng, người lao động, tạo nên động lực tinh thần, quyết tâm trong thiđua thực hiện nhiệm vụ, xây dựng mối đoàn kết trong nội bộ đảng, cũng nhưquan hệ giữa đảng viên với quần chúng nhân dân lao động, làm cho vai trò chi

bộ bắt đầu lan tỏa trong đời sống chính trị, tinh thần của chủ doanh nghiệp vàngười lao động

Tính giáo dục trong sinh hoạt chi bộ được thể hiện khá rõ nét sau hơn 3

năm thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” Nhiều đơn vị, cá nhân có nhiều chuyển biến tích cực trong hành

động thông các việc làm cụ thể trong thái độ ứng xử, giao tiếp với đồngnghiệp, người lao động, phát huy tính gương mẫu của người đảng viên, tácphong, lối sống chuẩn mực hơn, hiệu quả công việc được nâng lên và phongtrào đang từng bước lan tỏa vào quần chúng người lao động Các tổ chức cơ

sở đảng trong các doanh nghiệp được chấn chỉnh về sinh hoạt đảng định kỳ cả

về thời gian lẫn nội dung sinh hoạt Một số đơn vị xây dựng được quy ước vềchuẩn mực đạo đức của cán bộ, đảng viên, tổ chức đăng ký phấn đấu trởthành đảng viên xuất sắc, tổ chức cơ sở đảng trong sạch vững mạnh Một sốdoanh nghiệp hoạt động có hiệu quả hơn, tạo sự chuyển biến trong ý thức tiết

kiệm, giữ gìn tài sản chung trong đảng viên, người lao động Từ cuộc vận

động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” , các chi bộ đã