Nâng cao hiệu quả phân tích tài chính của doanh nghiệp phục vụ cho hoạt động tín dụng trung dài hạn tại Bacabank Hàng đậu

Tài liệu tham khảo tài chính ngân hàng Nâng cao hiệu quả phân tích tài chính của doanh nghiệp phục vụ cho hoạt động tín dụng trung dài hạn tại Bacabank Hàng đậu

Lời nói đầu

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong thời kỳ nền kinh tế Việt nam phát triển nhanh và mạnh nh hiện naythì các công ty, doanh nghiệp muốn phát triển và mở rộng quy mô sản xuấtkinh doanh thì ngoài nguồn vốn do chủ doanh nghiệp thì doanh nghiệp cầnphải đi vay từ các tổ chức tài chính Ngân hàng thơng mại có vai trò cực kỳquan trọng là tổ chức tài chính trung gian với nhiệm vụ là kênh dẫn vốn,chuyển vốn trong nền kinh tế Ngân hàng giúp vốn trong nền kinh tế chuchuyển một cách trôi chảy, điều hoà giữa cung cầu về vốn ở các ngânhàng thơng mại hiện nay thì hoạt động tín dụng đang còn là hoạt độngchính, là hoạt động mang lại thu nhập chính và lớn nhất trong kinh doanh.Tuy nhiên hoạt động tín dụng này luôn tiềm ẩn rủi ro,và nhất là tín dụngTDH Khi xảy ra rủi ro thì việc quản lý tín dụng và xử lý là vô cùng phứctạp và khó khăn liên quan đến nhiều cơ quan, nhiều mối quan hệ hànhchính và pháp luật chi phối, hao tổn thời gian, chi phi nhân lực cho choviệc xử lý Mà tổn hại lớn nhất là mất vốn làm suy giảm năng lực tài chínhcủa ngân hàng, và làm cho ngân hàng mất đi nhiều cán bộ có năng lực, mất

uy tín đối với khách hàng trong và ngoài nớc Nếu rủi ro lớn có thể dẫn tới

sự phá sản đối với ngân hàng, ảnh hởng tới toàn bộ đời sống xã hội và nềnkinh tế, có thể dẫn đến việc khủng hoảng kinh tế trong nớc, thậm chí đếncả khu vực

Để nâng cao chất lợng, tăng lợi nhuận và an toàn trong hoạt động tín dụngnhất là tín dụng TDH thì ngân hàng phải thờng xuyên phân tích đánh giátình hình của khách hàng đặc biệt là công tác phân tích tài chính doanhnghiệp vay vốn để có quyết định đầu t đúng đắn Việc phân tích tài chínhdoanh nghiệp phải đợc nghiên cứu xem xét lại một cách đầy đủ và toàndiện cho thích hợp với điều kiện thực tại của môi trờng kinh tế và điều kiệnriêng của mỗi ngân hàng để đảm bảo an toàn vốn cho ngân hàng cũng nhnâng cao hiệu quả sử dụng vốn của DN Qua qua trình thực tập tại ngânhàng TMCP Bắc á em chọn đề tài: “Nâng cao hiệu quả phân tích tài chínhcủa doanh nghiệp phục vụ cho hoạt động tín dụng TDH tại chi nhánhNHTMCP Bắc á Hàng Đậu” làm luận văn tốt nghiệp của mình

2 Mục tiêu nghiên cứu cuả đề tài

- Hoàn thiện công tác phân tích tài chính trong hoạt động tín tại NHTM

- Nghiên cứu thực trạng phân tích tài chính DN tại chi nhánh NHTMCPBắc á Hàng Đậu

- Đề xuất một số giải pháp và kiến nghị để nâng cao hiệu quả phân tích tài chính DN phục vụ cho hoạt động tín dụng TDH tại chi nhánh

NHTMCP Bắc á Hàng Đậu

3 Đối tợng và phạm vi nghiên cứu.

Khoá luận chủ yếu sử dụng phơng pháp nghiên cứu:

- Phơng pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử

- Phơng pháp khảo sát thực tiễn thu thập số liệu tại chi nhánh sau đó tiến hành tổng hợp, phân tích và so sánh số liệu thu thập đợc

CHƯƠNG I

Tổng quan về hoạt động tín dụng và công tác phân tích tài chính doanh nghiệp tại ngân hàng thơng mại

1.1 Hoạt động tín dụng trung dài hạn

1.1.1 Khái niệm tín dụng TDH

1.1.1.1 Tín dụng là một giao dịch về tài sản (tiền hoặc hàng hoá) giữa bên chovay (ngân hàng và các định chế tài chính khác) và bên đi vay (cá nhân, doanhnghiệp hay các chủ thể hợp pháp khác), trong đó bên cho vay chuyển giao tàisản cho bên đi vay sử dụng trong một thời gian nhất định theo thoả thuận, bêncho vay khi đến hạn có trách nhiệm hoàn trả vô điều kiện cả gốc và lãi chobên cho vay khi đến hạn thanh toán

1.1.1.2 Tín dụng TDH là loại tín dụng mà ngân hàng cung cấp cho DN nhằmtài trợ cho nhu cầu vốn thờng xuyên của DN Nh nhu cầu tài trợ cho TSCĐ vàmột phần cho TSLĐ thờng xuyên của DN

Thời hạn hạn của tín dụng trung hạn từ 1 năm đến 3 năm, tín dụng dài hạn

định và có khả năng trả đầy đủ cả gốc và lãI khi đáo hạn

Có tính thời hạn bởi ngân hàng chỉ chuyển nhợng một lợng giá trị chongời vay trong thời hạn mà ngân hàng xác định nhằm đảm bảo thu hồi nợ

đúng hạn Việc xác định thời hạn dựa vào quá trình luân chuyển vốn của đối ợng vay và tính chất vốn của ngân hàng

t-Có tính hoàn trả tức là sự chuyển nhợng tạm thời một lợng giá trị từ

ng-ời cho vay sang ngng-ời cho tvay trên nguyên tác ngng-ời đi vay phải hoàn trả cả gốc

và lãI cho ngân hàng khi đến hạn thanh toán

1.1.2.2 Đặc trng của tín dụng TDH

Tín dụng TDH mang những đặc điểm chung của tín dụng ngân hàng,bên cạnh đó nó còn mang đặc điểm riêng để phân biệt với loại tín dụng khác:P

- Thời hạn dài

Xuất phát từ tính phức tạp của hoạt động đầu t là dài hạn, các công cuộc

đầu t phải trải qua nhiều giai đoạn Tổng thời gian để hoàn thành các giai đoạn

đó sẽ làm cho việc đầu t phải kéo dài Từ những đặc điểm của đối tợng tài sản

đầu t là những dự án lớn, thời hạn dài nên tín dụng TDH có đặc điểm là thờihạn thu hồi vốn kéo dài để phù hợp cho đối tợng đầu t

- Vốn đầu t lớn

Tín dụng TDH chủ yếu đáp ứng nhu vốn cho các dự án đầu t Mà các dự ánchơng trình là dài hạn và nhu cầu vốn là rất lớn.Do vậy khối lợng tín dụng

là rất lớn

- Lãi suất cao

Lãi suất là giá cả của quyền sử dụng vốn vay trong một thời gian nhất

định mà khách hàng vay vốn phai trả cho ngân hàng cho vay

Lãi suất của tín dụng TDH phụ thuộc vào các yếu tố sau:

+ Mức lãi suất chung trên thị trờng: lãi suất trên thị trờng ảnh hởng lớn đếnlãi suất của tín dụng TDH, nếu lãi suất trên thị trờng tăng lên thì lãi suất củatín dụng TDH cũng tăng lên và ngợc lại

+ Với khoảng thời gian vay dài nh vậy sẽ xảy ra nhiều biến động lớn nh:lạm phát, quy chế, chính sách…Đây là yếu tố ảnh hĐây là yếu tố ảnh hởng tới lãi suất của tíndụng TDH, làm cho tín dụng TDH có mức lãi suất cao

+ Khoản tín dụng TDH thờng là lớn nên tiềm ẩn rủi ro cho ngân hàng bởinếu khoản đầu t không có hiệu quả thì ngân hàng có thể mất cả gốc lẫn lãi,thậm chí ngân hàng mất cả khả năng thanh toán.Do đó tín dụng TDH có lãisuất cao

1.1.3 Nguyên tắc cho vay trung dài hạn

*Việc sử dụng vốn TDH phải tuân theo nguyên tắc sử dụng vốn dúng mục

*Việc sử dụng vốn vay TDH phải có hiệu quả kinh tế xã hôị cao

Sử dụng vốn vay có hiệu quả đợc thể hiện ở khả năng hoàn vốn của bên vay

đúng thời hạn Do vậy dự án chơng trình vay vốn TDH phải đợc thẩm định kỹcàng về mặt hiệu quả kinh tế xã hội Hiệu quả của dựa chơng trình đợc thể hiện

qua các chỉ tiêu nh lợi nhuận hàng năm, hệ số lợi nhuận trên doanh thu, hệ sốlơị nhuận trên vốn đầu t …Đây là yếu tố ảnh h

*Việc sử dụng vốn vay TDH phải có kỳ hạn

Nguồn vốn cho vay của các NHTM là nguồn vốn có kỳ hạn do vậy cácNHTM cũng không thể cho vay vô thời hạn Thời gian sử dụng vốn vay lệthuộc vào tính chất, đặc điểm của chu kỳ sản xuất kinh doanh và thời gian xâydung công trình, giá trị công trình, công nghệ sản xuất…Đây là yếu tố ảnh h

- Cho vay mua sắm máy móc thiết bị trả góp: là các khoản vay tài trợnhu cầu mua sắm thiết bị có thời hạn trên một năm Tiền vay đợc thanh toándần cho ngân hàng theo định kỳ

- Cho vay đồng tài trợ: là hình thức cho vay trong đó một nhóm các tổchức tài chính cùng liên kết để tập hợp vốn cho một khách hàng vay.Cho vay

đồng tài trợ thờng đợc thực hiện khi nhu cầu vay của khách hàng vợt quá khảnăng cho vay của một tổ chức tín dụng Ngoài ra, cho vay đồng tài trợ cũng đ -

ợc ngân hàng thực hiện khi ngân hàng muốn phân tán rủi ro

- Tín dụng tuần hoàn: là hình thức cho vay trong đó ngân hàng cam kếtchính thức dành cho khách hàng một hạn mức tín dụng trong một thời hạnnhất định Tín dụng tuần hoàn thờng đợc dùng tài trợ cho nhu cầu tăng trởngtài sản lu động hoặc thay thế cho các khoản nợ ngắn hạn tới kỳ hạn trả nợngắn hạn tới kỳ thanh toán

- Tín dụng thuê mua: đây là hình thức cho vay tài sản thông qua mộthợp đồng tín dụng thuê mua Bên cho vay lấy một hợp đồng tín dụng để mualại tài sản cố định và giữ quyền sử hữu Bên vay ký hợp đồng thuê tài sản vàtrả góp giá trị tài sản cả gốc và lãi cho đến khi hết giá trị tài sản hoặc cho đếnkhi hết thời hạn hợp đồng và thanh lý tài sản

- Bao thanh toán: là một hình thức theo đó ngân hàng sẽ mua lại nhữnghoá đơn cha đợc thanh toán của khách hàng với giá chiết khấu, sau đó ngânhàng sẽ tíên hành thu nợ của khách hàng theo giá trị đầy đủ của hoá đơn.1.2.5 Vai trò của tín dụng TDH

1.2.5.1 Đối với các doanh nghiệp:

- Tín dụng TDH là công cụ hỗ trợ quan trọng cho sự hình thành và pháttriển của doanh nghiệp

Trong một nền kinh tế các doanh nghiệp hình thành và luôn tim cáchphát triển mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ, đổi mới các phơng tiện vậnchuyển, kỹ thuật tin học…Đây là yếu tố ảnh hTín dụng TDH tạo điều kiện mở rộng quy mô, pháttriển sản xuất, nâng cao chất lợng của doanh nghiệp vừa và nhỏ.Tín dụng TDHrất phù hợp với doanh nghiệp vừa và nhỏ do những doanh nghiệp này không có

u thế về quy mô và VTC nh các doanh nghiệp lớn nên họ thờng gặp khó khăntrong vấn đề tiếp cận vốn Họ khó có thể đầu t cho dự án lớn mà không dựavào sự tài trợ thông qua tín dụng TDH của ngân hàng NHTM cần có nhữngchính sách u đãi cho các doanh nghiệp này

- Tín dụng TDH cung ứng vốn giúp phát triển tiềm năng, tăng sứccạnh tranh cho doanh nghiệp

Các doanh nghiệp dang đứng trớc sự cạnh tranh gay gắt, vì vậy nhờ cónguồn vốn tín dụng TDH đợc sử dụng cho việc mua sắm thiết bị máy móc,nhà xởng, công nghệ sản xuất …Đây là yếu tố ảnh hChất lợng sản phẩm đợc nâng lên, chiếm lĩnhthị trờng tiêu thụ Nhờ có nguồn vốn này mà doanh nghiệp có những định h-ớng phát triển phù hợp với nhu cầu thị trờng nhằm đạt hiệu quả cao nhất.Doanh nghiệp sẽ tạo đợc chỗ đứng vững chắc cho mình, nâng cao uy tín và vịthế của mình trên thị trờng nhằm tăng lợi nhuận và thắng đối thủ cạnh tranh

- Tín dụng TDH là một trong những yếu tố nâng cao năng lực SXKDgóp phần khẳng định tính khả thi của dự án.Ngân hàng quyết định tham giavốn đầu t vào doanh nghiệp nghĩa là ngân hàng đã tìm hiểu nghiên cứu kỹdoanh nghiệp, dự án của doanh nghiệp Vì vậy buộc các nhà đầu t khi lập dự

án phải hết sức thận trọng khi đa ra những sự kiện,số liệu, luận cứ…Đây là yếu tố ảnh hđể thuyếtphục ngân hàng cho vay.Ngân hàng đóng vai trò t vấn quan trọng giúp doanhnghiệp phát triển tiềm năng Ngân hàng không cho vay với những doanhnghiệp làm ăn kém hiệu quả và dự án kém khả thi nên buộc ngơi vay phainăng động,sáng tạo nâng cao chất lợng sản phẩm, đứng vững trong cạnh tranh

Vì vậy ngơi vay vốn phải sử dụng một cách tiết kiệm nhất,hiệu quả nhất để cóthể trả nợ vay của ngân hàng và tai sản xuất.

1.2.5.2 Đối với ngân hàng:

- Tín dụng TDH góp phần phát triển hoạt động của NHTM, mang lạithu nhập lớn cho ngân hàng Nhờ có hoạt động tín dụng của ngân hàng mà cácnguồn tài chính nhàn rỗi ngắn hạn và dài hạn trong nền kinh tế đợc khai thác

và sử dụng có hiệu quả Hoạt động tín dụng là tập trung vốn tiền tệ tam thờinhàn rỗi cha sử dụng để cho các đơn vị các tổ chức kinh tế vay nhằm pháttriển sản xuất kinh doanh,dịch vụ Qua đó có thể thấy rằng việc mở rộng vànâng cao chất lợng tín dụng TDH của NHTM là hết sức cần thiết vì nó sẽ mởrộng phạm vi kinh doanh, tăng nguồn vốn cho vay của ngân hàng Tín dụngTDH mang lại lợi nhuận lớn cho ngân hàng đồng thời nó cũng tiềm ẩn nhiềurủi ro lớn nhất cho ngân hàng Do vậy ngân hàng phải dùng nhiều quỹ để tríchlập dự phòng để phòng ngừa rủi ro hoặc dùng vốn tự có để bù đắp Ngân hàngphải tìm nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu vốn TDH của doanh nghịêp Mặtkhác, ngân hàng luôn quản lý giám sát chặt chẽ tình hình sử dụng vốn vay củadoanh nghiệp Có nh vậy vừa đảm bảo an toàn cho ngân hàng, vừa tăng lợinhuận từ hoạt động cho vay TDH

- Tín dụng TDH tạo điều kịên cho tín dụng ngắn hạn phát triển, vì khicho vay TDH đầu t vào nhà xởng, máy móc, thiết bị,công nghệ…Đây là yếu tố ảnh hlàm kíchthích mở rộng sản xuất.Do sản xuất phát triển, các doanh nghiệp càng cầnthêm nhiều vốn lu động hơn và nh vậy thị trờng tiền tệ đợc mở rộng theo tốc

độ phát triển sản xuất

1.2.5.3 Đối với nền kinh tế:

Một quốc gia nào dù có nền kinh tế phát triển, đang phát triển, mới pháttriển thì hoạt động của hệ thống ngân hàng luôn có tác động tích cực đến hoạt

động của nền kinh tế Mục tiêu của các quốc gia đó là có một nền kinh tếphát triển với cơ sở hạ tầng phát triển vững chắc Muốn có đợc nh vậy thì cácNHTM phải đẩy mạnh hoạt động tín dụng TDH theo dự án,phát triển cơ sở hạtầng

Vai trò của tín dụng TDH đợc thể hiện ở chỗ:

- Tín dụng TDH góp phần giải quyết mâu thuẫn nội bộ trong nền kinh

tế về nhu cầu vốn tiền tệ, nó thực hiện việc điều hoà vốn nhằm sản xuất và luthông hàng hoá Tín dụng TDH còn là đòn bẩy thúc đẩy sản xuất và cơ cấu lại

sản xuất trong nền kinh tế Hoạt động tín dụng lành mạnh, chính sách tíndụng đúng đắn sẽ góp phần kiềm chế lạm phát, ổn định tìên tệ,tăng trởng kinh

tế và uy tín của quốc gia

- So với hình thức tái cấp vốn từ ngân sách, hình thức cấp vốn tín dụngTDH đạt hiệu quả hơn nhiều, đồng vốn lúc này gắn với quyền lợi của ngânhàng cũng nh của doanh nghiệp

+ Ngân hàng: để đảm bảo đồng vốn sinh lời họ phải theo dõi sát sao

đồng vốn của mình,trong trờng hợp cần thiết họ phải t vấn và đa ra lời khuyên

bổ ích cho doanh nghiệp

+ Doanh nghiệp: Lãi suất tín dụng TDH là khá cao, nếu doanh nghiệp

sử dụng không có hiêu quả thì doanh nghiệp sẽ mất đi một chi phí đángkể,thậm chí còn phải chịu lãi suất phạt ,tịch thu tài sản

Vì vậy Tín dụng TDH kích thích sử dụng vốn có hiệu quả và thúc đẩy pháttriển kinh tế xã hội

- Tín dụng TDH tạo điều kiện thúc đẩy kinh tế đối ngoại phát triển.Tín dụng TDH trở thành phơng tiện liên kết kinh tế giữa các nớc vớinhau Bởi ngân hàng thông qua các hoạt động cho các doanh nghiệp trong nớcvay ngoại tệ để đầu t ra nớc ngoài hoặc cho các đối tợng kinh tế khác vay để

đầu t vào trong nớc hoặc cho vay xuất nhập khẩu đã tạo mối quan hệ giao lu,hợp tác chặt chẽ giữa nền kinh tế của nớc đó và nền kinh tế của nớc kháctrong khu vực và trên thế giới

- Tín dụng TDH tạo công ăn việc làm cho ngời lao động

Những dự án mở rộng,đầu t mới của doanh nghiệp đã tạo công ăn việclàm cho ngời lao động, giải tình trạng thất nghiệp cho xã hội Việc đầu t mớimua sắm máy móc hiện đại của doanh nghiệp chính là từng bớc làm thay đổilực lợng sản xuất phù hợp với quan hệ sản xuất mới, thực hiện CNH-HĐH đấtnớc

Qua các vai trò trên chúng ta thấy đợc tầm quan trọng của tín dụngTDH Để tín dụng TDH tiếp tục phát huy hết vai trò của mình thì mỗi ngânhàng phải tìm mọi biện pháp không ngừng nâng cao chất lợng tín dụng TDHnhằm đạt đợc hiệu quả cao nhất cho mình đồng thời giúp doanh nghiệp vànền kinh tế phát triển

1.2.6 Tiêu chuẩn chất lợng tín dụng TDH

Chất lợng tín dụng TDH là khả năng đáp ứng nhu cầu của khách hàng phùhợp với sự phát triển kinh tế xã hội thông qua hợp đồng tín dụng TDH và đảmbảo sự tồn tại và phát triển của ngân hàng.

1.2.6.1 Tiêu chuẩn định tính:

- NHTM: Phạm vi giới hạn tín dụng phù hợp thực lực bản thân ngânhàng, đảm bảo tính cạnh tranh trên thị trờng xuất phát từ nguyên tắc hoàn trả

1.2 Công tác phân tích TCDN phục vụ cho tín dụng TDH

1.2.1 Khái niệm về phân tích TCDN trong hoạt động tín dụng TDH

Phân tích TCDN là tập hợp các khái niệm, phơng pháp và công cụ chophép thu thập xử lý các thông tin kế toán và các thông tin kế toán và cácthông tin khác trong doanh nghiệp từ đó đánh giá tình hình tài chính, khảnăng và tiềm lực của doanh nghiệp.Qua đó cũng sẽ đánh giá đợc chất l-ợng,hiệu quả và rủi ro của doanh nghiệp

Phân tích TCDN là nội dung cơ bản trong phân tích tín dụng- là bớc thứhai trong quy trình cấp tín dụng TDH Đây là bớc quan trọng nhất trong cảquy trình tín dụng vì nó ảnh hởng tất cả các khâu còn lại và ảnh hởng tới chấtlợng tín dụng

1.2.2 Mục tiêu của việc phân tích TCDN :

Giúp cán bộ tín dụng am hiểu đợc thực trạng về tình hình tài chính củadoanh nghiệp, xác định xem việc sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp hiệntại là nh thế nào: tăng trởng hay suy giảm, ổn định hay không ổn định Từ đó

đa ra những nhận định dự báo trong tơng lai về tình hình sản xuất kinh doanhcủa doanh nghiệp.

Đánh giá đợc khả năng thu nhập và trả nợ của doanh nghiệp trong thờigian lâu dài từ đó có thể ra quyết định đúng đắn và kịp thời khi cung cấp sảnphẩm ngân hàng phục vụ hoat động sản xuât kinh doanh của doanh nghiệp.1.2.3 Vai trò của công việc phân tích TCDN đối với hoạt động tín dụng TDH

- Tín dụng là một hoật động kinh doanh chủ chốt của NHTM để tạo ra lợinhuận Khi nền kinh tế càng phát triển thì hoạt động tín dụng của các ngânhàng ngày càng gia tăng về cả cách thức và loại hình Nhất là đối với tín dụngTDH khi mà nền kinh tế càng phát triển thì tín dụng TDH càng đợc các ngânhàng chú trọng vì đây là hoạt động mang lại thu nhập lớn, mà mục tiêu củangân hàng là tối đa hoá lợi nhuận Trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng

có rất nhiều rủi ro: rủi ro lãi suất, rủi ro tỷ giá, rủi ro tín dụng…Đây là yếu tố ảnh hcác rủi ro nay

có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau Do đó để phòng ngừa vàhạn chế rủi ro các ngân hàng đã áp dụng nhiều biện pháp trong đó giải phápcơ bản nhất và có vị trí quan trọng là phân tích tình hình tài chính của kháchhàng trớc khi cấp tín dụng

- Thực hiện tốt phân tích TCDN sẽ giúp những ngời ra quyết định lựa chọn

đựơc phơng án kinh doanh tối u và đánh giá chính xác thực trạng tàichính,tiềm năng của doanh nghiệp Do đó việc phân tích TCDN có ý nghĩaquan trọng với nhiều đối tợng khác nhau và cũng tuỳ đối tợng mà các chỉ tiêutài chính cũng đợc quan tâm ở mức độ khác nhau.Đối với Ngân hàng và các

tổ chức tín dụng, phân tích TCDN có một vai trò rất lớn trong việc quyết địnhmột khoản tín dụng:

1.2.3.1 Phân tích TCDN giúp NHTM có quyết định đầu t đúng đắn,hạn chếrủi ro, tối đa hoá lợi nhuận

- NHTM khi quyết định có cấp tín dụng cho một khách hàng haykhông,cùng với việc thẩm định hồ sơcủa khách hàng, thẩm định phi tài chínhthì phân tích TCDN là một trong nội dung quan trọng trong quy trình tín dụng.Khi cấp tín dụng ngân hàng là ngời tài trợ vốn vì vậy điều quan trọng nhất làlợi nhuận và bảo toàn nguồn vốn của mình Chính vì thế khi phân tích TCDNthì ngân hàng đó sẽ biết đợc doanh nghiệp đó có tình hình tài chính nh thếnào? năng lực kinh doanh, điều kiện kinh doanh,triển vọng phát triển trong t-

ơng lai ra sao?

Từ đó NHTM sẽ có quyết định có nên đầu t hay không? và nếu đầu t thì

đầu t nh thế nào? Khối lợng đầu t là bao nhiêu? thời gian cho vay là bao lâu?Quá trình thu hồi vốn nh thế nào?

- Hơn nữa khi phân tích tài chính của doanh nghiệp thì NHTM sẽ có đợcmột kế hoạch cho vay hợp lý đánh giá nhu cầu vốn TDH của doanh nghiệp vàkhả năng cung ứng vốn TDH của ngân hàng Từ đó NHTM sẽ xây dung đợcmột chiến lợc huy động vốn phù hợp và đat hiệu quả cao

1.2.3.2 Phân tích TCDN giúp NHTM dễ dàng kiểm soát đợc tình hình sửdụng vốn của DN làm cơ sở cho khả năng thu hồi vốn và lãi của ngân hàng

- Tín dụng là hoạt động theo đó ngân hàng chuyển giao tiền tệ hoặc tàisản cho khách hàng sử dụng trong một khoảng thời gian nhất định và kháchhàng có nghĩa vụ hoàn trả gốc và lãi theo cam kết trong hợp đồng tín dụng

- Khi ngân hàng đáp ứng một khoản tín dụng cho khách hàng thì ngânhàng phải giám sát việc sử dụng vốn có đúng mục đích và đạt hiệu quả haykhông, vấn đề quan trọng là khả năng trả nợ của khách hàng Khả năng thanhtoán của doanh nghiệp thể hiện ở tình hình hoạt động kinh doanh của doanhnghiệp Thông qua các chỉ tiêu tài chính thì ngân hàng xác định đợc số vốn vàlãi thu hồi trong từng giai đoạn của dự án và thời gian trả nợ kéo dài trong baolâu Từ đó ngân hang sẽ có các biện pháp điều chinh thích hợp

1.2.3.3 Phân tích TCDN làm cơ sở cho việc đánh giá xếp loại tín dụng và cóbiện pháp phòng ngừa hợp lý

- Cùng với việc cấp tín dụng thì NHTM luôn phải theo dõi đánh giáxếp loại doanh nghiệp và xếp loại các khoản vay định kỳ để có nhngcx biệnpháp phòng ngừa hợp lý Trong hoat động tín dụng thi ngân hàng thơng gặpphải là rủi ro tín dụng và rủi ro lãi suất Từ việc phân tích TCDN thì ngânhàng sẽ xếp loại và đánh giá mức độ rủi ro để từ đó trích lập dụ phòng và cócác biện pháp phòng ngừa để hạn chế rủi ro

1.2.3.4 Phân tích TCDN cho thấy đợc triển vọng quan hệ của ngân hàng vàdoanh nghiệp có đợc trong tơng lai

- Quan hệ tín dụng đợc hình thành trên cơ sở lòng tin, các ngân hàngchỉ cấp tín dụng cho khách hàng khi họ tin tởng vào khả năng trả nợ gốc và lãi

đúng hạn cho ngân hàng Đối với doanh nghiệp để đợc ngân hàng đăt niềm tinthì phải dựa vào nhiều yếu tố trong đó yếu tố năng lực tài chính là không thểthiếu

- Thông qua việc phân tích TCDN thì ngân hàng có thể t vân kịp thờicho doanh nghiệp về vấn đề tài chính nhằm tháo gỡ nhng khó khăn,ổn định vàphát triển của doanh nghiệp Nếu doanh nghiệp đợc cấp tín dụng thì tận dụng

đợc cơ hội kinh doanh nhờ có nguồn vốn của ngân hàng.l

- Đối với NHTM thì lợi ích chính là: gia tăng thu nhập, lợi nhuận,mởrộng thị phần, nâng cao vị thế, uy tín của NHTM thu hút đợc khách hàng Hơnnữa khi mà ngân hàng cấp tín dụng TDH thì doanh nghiệp còn sử dụng cácdịch vụ khác của ngân hàng nh chuyển tiền, thanh toán qua ngân hàng…Đây là yếu tố ảnh h

- Khi ngân hàng và doanh nghiệp có quan hệ tôt thì doanh nghiệp cóthiện chí trung thành với ngân hàng,họ không muốn có quan hệ với ngânhàng khác vì nó làm cản trở yêu cầu bảo mật thông tin

1.2.4 Các nhân tố ảnh hởng tới chất lợng công tác phân tích TCDN

1.2.4.1 Nhân tố khách quan

* Từ phía doanh nghiệp vay vốn:

Đặc trng của từng ngành nghề khác nhau là khác nhau,các chỉ tiêu tàichính của mỗi ngành cũng có mức chuẩn khác nhau Do đó không thể ápdụng mức chuẩn mực của ngành này vào ngành khác để phân tích hoạt độngkinh doanh Các loại hình doanh nghiệp khác nhau thì mức độ phức tạp củacác báo cáo là khác nhau thì góc độ phân tích cũng khác nhau, các chỉ tiêu đ-

Tài sản đảm bảo khoản vay: Nếu khoản vay đợc đảm bảo bằng hình thứcchắc chắn thì phần công việc đánh giá, thẩm định sẽ nhẹ hơn ở một số nội dung nhất định, còn nếu cho vay không có đảm bảo thì phải tuân thủ một số quy định nhất định

Thời hạn của các khoản vay khác nhau thì ngân hàng chú ý đến cáckhía cạnh khác nhau của tình hình TCDN Ví dụ các khoản vay ngắn hạn thìcác chỉ tiêu thanh toán, cơ cấu cũng nh nguồn đáp ứng cho việc trả nợ ngắn

hạn đợc quan tâm Còn tín dụng TDH thì ngân hàng lại đề cao khả năng sinhlời và hiệu quả hoạt động tài chính của doanh nghiệp.

Các yếu tố phi tài chính: Năng lựcpháp lý của doanh nghiệp, quy mô doanhnghiệp, môi trờng cạnh tranh,triển vọng phát triển ngành, môi trờng cạnhtranh, cũng có tác động tới công tác phân tích TCDN Do đó ngân hàng cũngcần phải chú ý để đạt đợc hiệu quả cao

* Nhà nớc và các yếu tố khác:

Sự thay đổi cơ cấu chính sách của nhà nớc cũng ảnh hởng tới công tác phântích TCDN Các văn bản pháp luật, quy định cũng buộc công tác phân tích tàichính của doanh nghiệp tuân thủ các bớc các chuẩn mực toàn ngành, của từngngành, của ngân hàng…Đây là yếu tố ảnh h

Công nghê, khoa học, môi trờng kinh tê, chính trị xã hội, pháp luật, cũng ảnhhởng không nhỏ tới chất lợng phân tích TCDN Việc ứng dụng khoa học côngnghệ tin học giúp cho việc tính toán đợc nhanh hơn chính xác h

1.2.4.2 Nhân tố chủ quan

- Cán bộ tín dụng:

Trình độ, năng lực quản lý, trách nhiệm và phẩm chất đạo đức của cán bộ tíndụng Mỗi ngời có trình độ ,nghiệp vụ và nhận thức hiểu biết khác nhau do đóngoài việc đánh giá, phân tích TCDN theo các quy định chung của luật thì độnhạy bén, sắc sảo khác nhau

Chính sách tín dụng, chiến lợc kinh doanh của ngân hàng:

Đối với mỗi ngân hàng, hoạt động tín dụng rất phong phú đa DNạngnhng đồng thời cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro.Bởi vậy,để đảm bảo mục tiêu nângcao hiệu quả,kiểm soát rủi ro,phát triển bền vững hớng tới thông lệ quốc tế,nhất thiết phải xây dụng một chính sách tín dụng nhất quán và hợp lý Mỗingân hàng có một chính sách tín dụng riêng nhng cũng phải phù hợp quy địnhcủa nhà nớc, nền kinh tế và chiến lợc kinh doanh của ngân hàng

Thông qua các văn bản về quy định về nghiệp vụ mà ngân đề ra trongphân tích tín dụng, chính sách tín dụng của ngân hàng trong từng thời kỳ: mởrộng hay thu hẹp tín dụng Trong thời kỳ ngân hàng thu hẹp tìn dụng phân tíchtín dụng nội dung phân tích TCDN có thể kỹ hơn, phức tạp, khó khăn hơn vàngợc lại thời kỳ ngân hàng mở rộng tín dụng thì quy trình, điều kiện tín dụngnói chung và đánh giá phân tích tài chính nói riêng có thể thông thoáng hơn,nhng không sai phạm một khâu nào đó trong quy trình phân tích đánh giáTCDN đó

- Mức độ trung thực, kịp thời toàn diện của thông tin:

Khi phân tích TCDN, cán bộ tín dụng cần rất nhiều thông tin và thu thập

tứ nhiều nguồn khác nhau: Thông tin từ khách hàng cung cầp, thông tin đạichúng, Sự chính xác kịp thời và toàn diện cuẩ thông tin có ảnh hởng rất lớn

đến kết quả phân tích TCDN Vì vậy khi phân tích cán bộ tín dụng thu thập

đầy đủ thông tin và kiêm tra tính chính xác của thông tin

Trang thiết bị và công nghệ ngân hàng:

Công nghệ và trang thiết bị ngân hàng lạc hậu thì việc thu thập xử lýthông tin về doanh nghiêp sẽ bị hạn chế dẫn đến việc đánh giá không chínhxác, đầy đủ và toàn diện, thậm chí còn bị sai lệch

1.2.5 Nguồn thông tin sử dụng khi phân tích TCDN

1.2.5.1 Thông tin do khách hàng cung cấp

Trong quá trình phân tích tài chính của doanh nghiệp thì ngân hàng sẽ yêu cầukhách hàng cung cấp toàn bộ thông tin mà minh yêu cầu (gồm hồ sơ pháp lý,

hồ sơ tài chính, hồ sơ chiến lợc kinh doanh, phơng án, dự án vay) Trong đómột thông tin quan trọng không thể thiếu trong phân tích TCDN đó là hệthống các báo cáo tài chính của doanh nghiệp:

- Bảng cân đối kế toán: là một báo cáo tài chính tổng quát toàn bộ tìnhhình tài sản và nguồn vốn của doanh nghiệp tại thời điểm lập báo cáo Đây làtài liệu quan trọng sử dụng trong việc phân tích tài chính của doanh nghiệp vìqua đó cán bộ tín dụng sẽ biết đợc tình hình vốn và việc sử dụng vốn củadoanh nghiệp tại thời điểm hiện tại nh thế nào

- Báo cáo kết quả kinh doanh: là báo cáo tài chính tổng hợp phản ánhkhái quát tình hình kết quả hoạt động kinh doanh, cũng nh tình hình thực hiệntrách nhiệm nghĩa vụ của nhà nớc trong một kỳ kế toán Thông qua việc tínhtoán và phân tích các chỉ tiêu trên báo cáo hoạt động kinh doanh của doanhnghiệp thì NHTM có thể biết đợc kết quả hoạt động của doanh nghiệp là lãihay lỗ để có kết luận chính xác về khả năng trả nợ của doanh nghiệp Qua đó

đánh giá đợc xu hớng phát triển của doanh nghiệp qua các kỳ khác

- Báo cáo lu chuyển tìên tệ: là báo cáo tài chính tổng hợp phản ánh việchình thành và sử dụng lợng tìên phát sinh trong kỳ báo cáo của doanh nghiệp.Báo lu chuyển tiền tệ cho biết đợc thông tin về nguồn tiền hình thành từ cáchoạt động kinh doanh, các hoạt động đầu t và các hoạt động tài chính Giúpcác nhà phân tích có thể tính toán và xác định đợc một cách sơ bộ về nhu cầu

về tiền của doanh nghiệp trong kỳ tiếp theo

- Thuyết minh báo cáo tài chính: là bản báo cáo bổ sung các thông tin

về các BCTC khác Đa ra cơ sở giải thích một số khoản mục chủ yếu ở 3 loạibáo cáo trên giải thích cơ sở đánh giá và chính sách kế toán áp dụng

1.2.5.1 Thông tin từ việc điều tra trực tiếp đối với Doanh nghiệp:

Ngoài những thông tin tài liệu mà doanh nghiệp cung cấp thìNHTM còn phải trực tiếp thu thập số liệu tại DN Từ đó NHTM sẽ xác định

đợc là những thông tin mà DN cung cấp cho mình có chính xác, trung thực và

đầy đủ không? Có nhiều doanh nghiệp muốn đợc ngân hàng cấp tín dụng nên

có thể khai khống số liệu, không đúng thực tế

1.2.5.3 Thông tin từ trung tâm tín dụng( CIC):

CIC chỉ cung cấp thông tin về khách hàng là doanh nghiệp, cha có thông tinkhách hàng cá nhân Việc khai thác, sử dụng thông tin này cũng không đợcphổ biến,còn hạn chế vsf không cập nhập Vì nguồn thông tin này đợc CIC đ-

ợc thu thập từ NHTM

1.2.5.4 Thông tin từ các văn bản pháp quy: các văn bản thờng thay đổi cácngân hàng thờng khó có thể thay đổi, điều chỉnh trong công tác phân tíchTCDN

1.2.5.5 Thông tin lu trữ tại ngân hàng: Thông tin này thờng là hồ sơ kháchhàng vay, sau khi cho vay và thanh lý hợp đồng đợc lu giữ vào tín hồ sơ Còncác tờ trình của cán bộ tín dụng khi thẩm định đợc lu vào máy tính Nhữngthông tin này là những thông tin quan trọng và đáng tin cậy vì đây là nhữngthông tin mà ngân hàng đã thu thập đợc trớc đây là cơ sở để đánh giá, nhận

định về doanh nghiệp

1.2.5.6 Thông tin khác: Thông tin về doanh nghiệp còn có thể đợc lấy từcác ngân hàng khác đã từng có quan hệ với doanh nghiệp, hoặc từ các bạnhàng đã làm ăn với doanh nghiệp

1.2.6 Các phơng pháp phân tích TCDN

1.2.6.1 Phơng pháp phân tích so sánh

Là phơng pháp sử dụn BCTC của nhiều năm liên tiếp để so sánh

sự thay đổi của các tài khoản, các chỉ tiêu, qua đó đánh giá đợc khuynh hớng,

xu hớng của khách hàng qua các năm Phân tích xu hớng thờng sử dụng hai kỹthuật cơ bản là: phân tích sự thay đổi năm này qua năm khác và phân tích xuhớng các chỉ số Phân tích xu hớng thờng đợc sử dụngnhiều trong phân tíchdài hạn (trên 3 năm), phơng pháp này cho biết chiều hớng, tốc độ và sự thay

đổi của xu hớng so với năm gốc nào đó Vì vậy phơng pháp phân tích này đòi

hỏi phải lựa chọn đợc một năm làm năm gốc, số liệu các năm sau đợc đánhgiá trên cơ sở số liệu năm trớc đợc lựa chọn làm năm gốc.

1.2.6.2 Phơng pháp phân tích chỉ số

Là phơng pháp pháp đợc sử dụng phổ biến trong việc phân tích tài chínhcủa doanh nghiệp NHTM sẽ dùng các chỉ số tài chính này sẽ đợc dùng để sosánh giữa các kỳ hay so sánh số đầu kỳ với số cuối kỳ, so sánh với chỉ sốtrung bình của nghành,sau đó tuỳ thuộc mức độ quan trọng của từng hệ số,các ngân hàng sẽ tiến hành xếp loại và đánh giá

1.2.6.3 Phơng pháp phân tích Dupont

Là phơng pháp tách một tỷ số tổng hợp phản ánh khả năng sinh lợi của

DN nh tỷ suất sinh lời tổng tài sản (ROA), Tỷ suất sinh lời VCSH (ROE),thành tích số của chuỗi các tỷ số có mối quan hệ nhân quả với nhau cho phépphân tích ảnh hởng của các tỷ số đó tới tổng thể

1.2.7 Nội dung phân tích TCDN 1.2.7.1 Sự cần thiết để nâng cao chất lợng phân tích TCDN Tài chính DN là quan hệ tiền tệ gắn trực tiếp với tổ chức huy động, phân phối,

sử dụng và quản lý vốn trong quá trình kinh doanh Xét trên khía cạnh tàichính thì TCDN đợc thể hiện ở các con số, các chỉ tiêu…Đây là yếu tố ảnh h nên nó mang tính

định lợng,do đó nó có thể phản ánh chính xác tình hình tài chính của DN Đối với ngân hàng thì việc phân tích TCDN nhằm đánh giá tình hình tàichính,khả năng và tiềm lực của khách hàng giúp ngân hàng đa ra quyết địnhtài trợ Nâng cao chất lợng công tác phân tích TCDN ngân hàng sẽ đánh giáchính xác hơn về doanh nghiệp vay vốn để từ đó có quyết định tài trợ và đánhgiá đợc khả năng trả nợ của DN

1.2.7.2 Quan niệm về nâng cao chất luợng công tác phân tích TCDN Phân tích tài chính khách hàng trong hoạt động tín dụng của ngân hàng đợhiểu là quá trình NHTM tìm hiểu thông tin về tình hình tài chính của DN vàkhả năng tră nợ của DN đó nếu ngân hàng cho vay vốn NHTM phải xác định

đợc mức độ rủi ro có thể chấp nhận đợc trong mỗi trờng hợp mà mức độ chovay có thể chấp nhận đợc với mức độ rủi ro có thể xảy ra Qua đó ,xác địnhcác điều kiện và thời han để ngời cho vay và ngời vay có thể chấp thuận thìmới có thể thực hiện cấp tín dụng

Khi phân tích TCDN thì bị tác động bởi nhiều yếu tố khi đánh giá và nhận

định khả năng trả nợ của khách hàng là khó Do đó NHTM sẽ gặp rủi ro khi

kí hợp đồng tín dụng Chính vì thế mà khi phân tích tình hình tài chính của

DN thì vấn đề chất lợng của công tác phân tích tài chính đợc đặt lên hàng đầu,phân tích phải chính xác, có độ tin cậy cao Muốn vậy vấn đề cần xem xétphải đợc gắn sát với thực tê, phải đợc xem xét có hệ thồng kể từ khi chuẩn bịcác dự án tài chính cho đến khi thực hiện công tác phân tích tài chính kết thúc Khi phân tích tài chính của DN về cơ bản thì hầu hết giống nhau ở cácNHTM , nhng mỗi ngân hàng có cách nhìn nhận ở nhiều phơng diện khácnhau, quy trình phân tích khác nhau, có thể có ngân hàng chú ý đến một sốchỉ tiêu này nhng ngân hàng khác lại chú ý đến chỉ tiêu khác Còn tuỳ thuộcvào hoàn cảnh cụ thể của từng ngân hàng mà họ quan niệm khác nhau vềchất lợng công tác phân tích

1.2.7.3 Tiêu chí của việc phân tích TCDN phục vụ cho hoạt động TDH

- Hệ số khả năng thanh toán hiện hành.

Khả năng thanh toán hiện hành =

Tổng tài sảnTổng nợ phải trả

Là chỉ tiêu dợc dùng để đánh giá khả năng thanh toán tổng quát của

DN Chỉ tiêu này có vai trò quan trọng trong xem xét tình hình tàichính của DN Nếu hệ số nay >= 1 thì DN đảm bảo đợc khả năngthanh toán và ngợc lại

Hệ số này cho thấy khả năng thanh toán đáp ứng các khoản nợ ngắn hạn( pảithanh toán trong 1 năm hoặc một kỳ báo cáo) của DN cao hay thấp Để đảm

bảo cho việc thanh toán các khoản nợ ngắn hạn đợc bình thờng thì hệ số nàyphải >= 1 và ngợc lại.

- Hệ số khả năng thanh toán nhanh

Chỉ tiêu này phản ánh khả năng trả nợ ngay các khoản nợ ngắn hạn của DNtrong kỳ không phải bán các loại vật t hàng hóa, vì chỉ tiêu này không tính đếnhàng tồn kho Nếu hệ số này >= 1 thì có thể kết luận là doanh nghiệp có khảnăng thanh toán nhanh Thực tế nếu doanh nghiệp có hệ số này > 0.5 đều cókhả năng thanh toán ngay có khoản nợ đến hạn

* Chỉ tiêu phản ánh cơ cấu tài chính : phản ánh cơ cấu nợ so với vốn chủ sởhữu và tổng nguồn vốn của DN

- Cơ cấu nguồn vốn

+ Hệ số nợ:

Hệ số nợ = Tổng nợ phải trả Tổng nguồn vốn của DN

Hệ số nợ cho biết một đồng vốn kinh doanh của DN có mấy đồng đi vay Hệ

số này càng lớn thì chứng tỏ phụ thuộc rất nhiều vào chủ nợ Nhng hệ số nàycàng cao càng chứng tỏ DN chỉ phải bỏ ra một lợng vốn nhỏ mà lại đợc sửdụng khối lợng tài sản lớn và DN phân tán rủ ro

Hệ số này đo lờng sự góp vốn của chủ sở hữu trong tổng nguồn vốn của DN.

Hệ số càng cao thì càng có khả năng tự chủ về tài chính

- Cơ cấu tài sản

+ Tỷ suất đầu t vào tài sản dài hạn:

Tỷ suất ĐT vào TSDH = Tài sản dài hạn

Tổng tài sản

+ Tỷ suất đầu t vào tài sản ngắn hạn:

Tỷ suất ĐT vào

TSNH

= Tài sản ngắnhạn = 1- Tỷ suất ĐTDH

vào TSDHTổng tài sản

Tỷ suất đầu t vào tài sản dài hạn càng lớn thể hiện mức độ quan trọng củaTSCĐ trong tổng tài sản mà doanh nghiệp dang sử dụng vào kinh doanh, phản

ánh tình hình trang thiết bị cơ sở vật chất kỹ thuật…Đây là yếu tố ảnh h Tuy nhiên tỷ suất này cao

là tốt hay không còn phụ thuộc vào từng ngành nghề kinh doanh

+ Tỷ suất tự tài trợ tài sản cố định:

Tỷ suất tự tài trợ TSCĐ = Vốn chủ sở hữu

Tài sản dài hạn

Tỷ suất này cho biết vốn chủ sở hữu mà DN dùng để tài trợ cho TSCĐ là baonhiêu Tỷ suất này >= 1 chứng tỏ DN có khả năng tài chính vững vàng và lànhmạnh

* Nhóm chỉ tiêu phản ánh năng lực hoạt động :

- Vòng quay hàng tồn kho:

V hàng tồn kho = Giá vốn hàng bán

Hàng tồn kho bình quân

Hệ số này phản ánh trong kỳ hàng tồn kho luân chuyển đợc mấy vòng Hệ sốnày càng cao thì việc kinh doanh đợc đánh giá là tốt, DN tránh đợc tình trạng

ứ đọng vốn và ngợc lại Nhng có trờng hợp hệ số này thấp là do chính sáchcủa DN tích trữ vật t hàng hoá chờ cơ hội phát triển thì lại là tốt

- Số ngày 1 vòng quay hàng tồn kho

hàng tồn kho càng lớn thì số ngày của 1 vòng quay càng đợc rút ngắn, hiệuquả sử dụng vốn càng cao.

- Vòng quay các khoản phải thu:

Vòng quay các khoản

phải thu

= DTT

Các khoản phải thu bình quân

Hệ số này phản ánh hiệu quả của các khoản phải thu và quy mô các khoảnphải thu Hệ số này càng lớn chứng tỏ tốc độ thu hồi các khoản phải thunhanh

- Kỳ thu tiền trung bình:

Kỳ thu tiền trung bình = Số ngày trong kỳ

Vòng quay các khoản phải thu

Hệ số này phản ánh thời gian từ khi xuất chuyển hàng hoá đến khi thu đợctiền là bao nhiêu ngày Kỳ thu tiền càng ngắn càng tốt thời gian DN bị chiếmdụng vốn sẽ ngắn đi Điều này rất có ý nghĩa trong việc lựa chọn thời điểm thuhồi vốn và lãi của NHTM Cũng có khi kỳ thu tiền cao là do mở rộng chínhsách tín dụng, mở rộng thị trờng tiêu thụ của DN

- Vòng quay tổng tài sản:

Vòng quay tổng tài sản = Doanh thu thuần

Tổng tài sản bình quân Chỉ tiêu này cho biết hiệu quả sử dụng vốn trong kỳ, nó phản ánh 1 đồng vốn

đợc DN huy động vào sản xuất kinh doanh tạo ra mấy đồng doanh thu.Vòngquay vốn tính đợc so sánh với mức độ trung bình của ngành để đánh giá hiệuquả sử dụng vốn của DN

- Hiệu suất sử dụng TSCĐ:

Hiệu suất sử dụng TSCĐ = Doanh thu thuần

TSCĐ bình quân Chỉ tiêu này cho biết cứ 1 TSCĐ đa vào hoạt động sản xuất kinhdoanh thì tạo ra bao nhiêu đồng doanh thu Hệ số này tăng là tốt haykhông còn tuỳ vào từng trờng hợp cụ thể, tăng do nguyên nhân hợp lý

hay không Ví dụ hệ số này tăng là do DN thanh lý TSCĐ, thu hẹp quymô sản xuât thì không tốt ,tăng do tăng doanh thu thì tốt.

* Nhóm chỉ tiêu phản ánh khả năng sinh lời:

- Tỷ suất lợi doanh thu:

Doanh thu Lợi nhuận đợc xác định cho công thức trên có thể là lợi nhuận từhoạt động kinh doanh, lợi nhuận gộp, lợi nhuận trớc thuế hay là lợinhuận sau thuế Tơng ứng với chỉ tiêu lợi nhuận, doanh thu cũng đ-

ợc xác định là doanh thu HĐKD, doanh thu và thu nhập khác

Chỉ tiêu này phản ánh một trăm đồng doanh thu thì đợc bao nhiêu

đồng lợi nhuận Hệ số này càng cao càng tốt, nhng hệ số này cònphụ thuộc vào thuế suất thuế thu nhập DN mà nhà nớc quy định Và

nó còn phụ thuộc vào doanh thu của DN

- Tỷ suất sinh lời tổng tài sản (ROA):

ROA = Lợi nhận trớc thuê ( sau thuế) *100

Vốn chủ sở hữu bình quân

Tỷ suất lợi nhuận tổng tài sản cho biết một đơn vị tài sản đa vàokinh doanh thì đem lại bao nhiêu đồng lợi nhuận Hệ số này càngcao cho thấy hiệu quả s dụng tài sản của DN cao và ngợc lại

-Tỷ suất sinh lời vốn chủ sở hữu ( ROE):

Vốn chủ sở hữu bình quânROE phản ánh hiệu quả của việc sử dụng vốn chủ sở hữu đánh giá khả năngkinh doanh thực sự của DN Nó cho biết chủ DN bỏ ra một đồng vốn thì đợcbao nhiêu đồng doanh thu Chỉ tiêu này càng cao càng thu hút thêm nhiều ng-

ời góp vốn tăng vốn chủ sở hữu và chia sẻ rủi ro nhng đồng thời phải chia sẻquyền sở hữu DN

= ROS x Vtss x Fl

Trong đó: ROS: Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu

Vtss: Vòng quay tổng tài sản

Fl : Đòn bẩy tà

DN có ROE cao thì càng có lợi cho chủ sở hữu , nhng nhiều khi ROE caonhng ROA lại thấp là do DN đã sử dụng đòn bẩy tài chính Nghĩa là DN sử

dụng nhiều nợ giảm thiểu một cách tối đa vốn chủ sở hữu DN có một sự rủi

ro lớn khi sử dụng đòn bẩy tài chính Đòn bẩy tài chính nh con dao 2 lỡi, vìkhi DN làm ăn có lãi thì tăng nhanh chóng VCSH nhng nếu DN làm ăn thua

lỗ thì làm giảm một cách nhanh chóng vốn chủ sở hữu

B Chỉ tiêu phân tích dòng tiền

Dựa vào Báo cáo lu chuyển tìên tệ, ngời sử dụng có thể đánh giá đợc khả năngtạo ra tiền, sự bíên động về tài sản thuần của doanh nghiệp, khả năng thanhtoán của doanh nghiệp và dự báo đợc luồng tiền trong kỳ tiếp theo Đối vớingân hàng bằng việc phân tích báo cáo lu chuyển tiền tệ thì có thể dự báo, ớctính lợng tiền lu chuyển trong tơng lai, đánh giá chất lợng thu nhập của doanhnghiệp , đánh giá khả năng duy trì một mức độ sản xuất kinh doanh nhất

định,đánh giá độ linh động tài chính và thanh khoản của doanh nghiệp

Báo cáo lu chuyển tiền tệ gồm 3 phần:

* Lu chuyển tiền tệ từ hoạt động kinh doanh: Phản ánh toàn bộ dòng tiềnthu hoặc chi ra liên quan đến hoạt động kinh của doanh nghiệp

Dòng tiền ròng từ HĐSXKD = Thu từ HĐSXKD – Chi từ HĐSXKD

* Lu chuyển tiền tệ từ hoạt động đầu t: phản ánh toàn bộ dòng tiền thu vàohoặc chi ra liên quan trực đến hoạt động đầu t của doanh nghiệp

Dòng tiền ròng từ HĐĐT= Thu từ HĐĐT – chi HĐĐT

* Lu chuyển tiền tệ từ hoạt động tài chính: phản ánh toàn bộ dòng tiền thuvào, chi ra liên quan tới tài chính

Dòng tiền ròng HĐTC = thu từ HĐTC – chi HĐTCDN

* Lu chuyển tiền tệ thuần trong kỳ = Luồng tiền vào - Luồng tiền ra

= Dòng tiền ròng từ HĐSXKD + Dòng tiền ròng từ HĐĐT +Dòng tiền ròng từ HĐTC

Đối với ngân hàng khi phân tích báo cáo lu chuyển tiền tệ cần làm rõ: + Xác định đợc dòng tiền do các hoạt động kinh doanh mang lạitrong kỳ và dự đoán các dòng tiền trong tơng lai

+ Đánh giá khả năng thanh toán nợ vay và khả năng trả lãi cổ phầnbằng tiền

+ Chỉ ra mối quan hệ giữa lãi, lỗ ròng và việc thay đổi tiền của DN 1.3 Kinh nghiệm nớc ngoài về công tác phân tích TCDN và bài học choViệt nam

1.3.1 Kinh nghiệm nớc ngoài

- Đối với các ngân hàng trên thế giới thì công tác phân tích TCDN đợc

đặt lên vị trí quan trọng hàng đầu vì đây là công việc sẽ xác định đợc khảnăng trả nợ của các DN vay vốn Công việc phân tích tài chính của DN đựocthực theo một quy trình khoa học và hợp lý, các chỉ tiêu đa ra để phân tíchphù hợp với tính chất của từng doanh nghiệp, từng lĩnh vực kinh doanh…Đây là yếu tố ảnh hNgoài ra việc thu thập thu thập thông tin ở các ngân hàng nớc ngoài cũng đ-

ợc chú trọng hàng đầu Vì thông tin là cơ sở cho việc phân tích tài chính và

ra quyết định cuối cùng Thông tin mà họ sử dụng không chỉ từ các báo cáo

ma DN cung cấp mà tù nhiều nguồn nh thông tin về kinh tế thị trờng ,vênghành nghề kinh doanh của DN, thông tin về pháp lý, thuế …Đây là yếu tố ảnh hHọ thành lậpcác cơ quan chuyên trách để hỗ trợ hoạt động tín dụng cho các tổ chức tíndụng Các cơ quan này có cơ chế phối hợp rõ ràng, thông tin của DN đợc cácngân hàng cập nhập từ các cơ quan này mồt cách nhanh chóng, chính xác vàkịp thời vì thế mà ngân hàng luôn giám sát theo dõi và nắm bất đợc sự pháttriển của DN từ đó có chính sách đối phó thích hợp

- Tại các ngân hàng nớc ngoài thì việc tổ chức nhận hồ sơ và phân tíchtheo hớng chuyên môn hoá Tuỳ theo đặc điểm của từng loại khách hàng màhình thành bộ phận cán bộ tín chuyên nghiên cứu, đảm trách phân tích mộtvài kĩnh vực nào đó Sau khi thu thập hồ sơ cán bộ tín dụng sẽ chuyển chocán bộ phân tích theo từng chuyên nghành Trên cơ sở phân tích đó cán bộtín dụng kết hợp với kết quả phân tích thuộc thẩm quyền của mình rồi lập tờtrình bộ phận ra quyết định Nh vậy việc áp dụng theo quy trình trên có thểgiảm đợc công việc cho cán bộ tín dụng, cán bộ phân tích có điều kiệnnghiên cứu kiến thức chuyên ngành đợc phân công, góp phần nâng cao chấtlợng phân tích Bên cạnh đó với biện pháp trên có thể hạn chế đợc những rủi

ro mang tính chủ quan của cán bộ tín dụng

1.3.2 Bài học kinh nghiệm rút ra đối với Việt nam

Việc phân tích tình hình TCDN trên thế giới là một hoạt động đợc thựchiện một cách khoa học và chuyên môn hoá cao Các NHTM ở Việt nam cóthể tiến hành nghiên cứu một cách có hệ thống và khoa học từ đó rút ra đợcnhững bài học có thể áp dụng trong thực tế nhằm nâng cao chất lợng công tácphân tích TCDN

Chơng2: Thực trạng công tác phân tích tài chính doanh nghiệp phục vụ cho hoạt động tín dụng trung dài hạn

tại ngân hàng bắc á chi nhánh Hàng Đậu

2.1 Khái quát chung về ngân hàng TMCP Bắc á

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển NHTMCP Bắc á

- Ngân hàng TMCP Bắc á đợc thành lập năm 1994 theo quyết định củathông đốc ngân hàng Nhà nớc Việt nam, vốn góp cổ phần do các cổ đông có

uy tín đóng góp, là một trong số các ngân hàng thơng mại cổ phần lớn cóhoạt động kinh doanh lành mạnh Trụ sở chính của ngân hàng đợc đặt ở:

117 Quang Trung, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An và là Ngân hàng thơng mại

cổ phần có doanh số hoạt động kinh doanh lớn nhất khu vực Miền TrungViệt Nam

- Ngân hàng TMCP Bắc á tuy đựơc thành lập ở Nghệ An nhng hiện giờ

có chi nhánh mạng lới hoạt động ở các tỉnh và thành phố kinh tế trọng điểmcủa cả nớc nh: Hà nội, TP Hồ Chí Minh, Thanh hoá…Đây là yếu tố ảnh h

- Ngay từ khi thành lập ngân hàng đã nhanh chóng hội nhập vào các hoạt

động của hệ thống NHTMCP và các định chế tài chính trong nớc và quốc tế.Qua hơn 14 năm hoạt động ngân hàng đã cung cấp nhiều dịch vụ tài chínhngân hàng nh: Mở tài khoản nội tệ và ngoại tê, nhận tiền giử, đầu t cho vay

và bảo lãnh, thanh toán trong và ngoài nớc, tài trợ thơng mại, chuyển tiềnnhanh, kinh doanh ngoại hối, phát hành và thanh toán thẻ, séc du lịch,homebanking, ngân hàng trực tuyến…Đây là yếu tố ảnh h

- Là thành viên chính thức của Hiệp hội Thanh toán Viễn thông liên ngânhàng toàn cầu, Hiệp hội các ngân hàng Châu á, Hiệp hội các ngân hàng Việtnam và Phòng thơng mại công nghiệp Việt Nam NHTMCP Bắc á đã hợptác tốt với các tổ chức thành viên cùng với khả năng nội lực của mình đểthục hiện phát triển mạng lới chi nhánh và các sản phẩm dịch vụ của ngânhàng

- Trong hơn 10 năm hoạt động ngân hàng TMCP Bắc á đã vinh dự nhận cờthi đua của Thủ tớng chính phủ, bằng khen của Thống đốc Ngân hàng Nhànớc về thành tích hoạt động kinh doanh và cờ thi đua của Uỷ ban nhân dântỉnh Nghệ An, là một trong 10 ngân hàng đợc chọn tham gia vào hệ thốngthanh toán tự động liên ngân hàng

- Ngoài dịch vụ của một ngân hàng thơng mại nh huy động vốn, cho vay,cung cấp dịch vụ thanh toán Ngân hàng TMCP Bắc á còn tham gia cáchoạt động kinh doanh dịch vụ du lịch và khách sạn.

* Quá trình hình thành và phát triển Ngân hàng TMCP Bắc á chi nhánhHàng Đậu

-Ngân hàng TMCP Bắc á chi nhánh Hàng Đậu đợc thành lập theo quyết

định của hội đồng quản trị ngân hàng TMCP Bắc á Chi nhánh đặt tại số 27Hàng Đậu, Hoàn Kiếm, Hà nội làm trụ sở hoạt động

- Ban lãnh đạo ngân hàng TMCP Bắc á chi nhánh Hàng Đậu luôn đề ra và

cố gắng đảm bảo nguyên tắc: Tuân thủ chặt chẽ chính sách, thể chế, chế độ,luật pháp của Nhà nớc, thực thi nguyên tắc tập trung thống nhất trong toàn

hệ thống, sử dụng có hiệu quả các đòn bẩy kinh tế, kết hợp phân công, phâncấp,chế độ uỷ quyền ,khuyến khích tính năng động sáng tạo, chủ động trongkinh doanh của mỗi cán bộ công nhân viên

- Cùng với việc phát triển về sản phẩm dịch vụ Ban lãnh đạo chi nhánh luônchú trọng tới công tác phát triển nguồn nhân lựcvì ngân hàng luôn coi luôncoi đây là yếu tố quyết định tới sự thành công của chi nhánh ngân hàng Độingũ nhân viên của chi nhánh đều có trình độ nghiệp vụ chuyên môn tronglĩnh vực tài chính ngân hàng Đội ngũ nhân viên luôn cố gắng tạo môi trờnglàm việc văn minh, chuyên nghiệp , thân thiện để mỗi thành viên tự giáccống hiến hết khả năng vào sự phát triển của chin nhánh

- Tuy mới chỉ đi vào hoạt động trong thời gian ngắn nhng đợc thừa hởngtruyền thống xây dựng và phát triển, đặc biệt là những cống hiến, đóng phục

vụ trong thời kỳ đổi mới xây dựng và phát triển kinh tế đất nớc Cùng với cácngân hàng khác ngân hàng TMCP Bắc á chi nhánh đã cung cấp cho kháchhàng những sản phẩm dịch vụ hiện đại, đem lại nhiều tiện ích nhất cho kháchhàng

2.1.2 Cơ cấu tổ chức của NHTMCP Bắc á

Chi nhánh Ngân hàng TMCP Bắc á Hàng Đậu

2.1.3 Tình hình hoạt động kinh doanh của NHTMCP Bắc á chi nhánhHàng Đậu

2.1.3.1 Cơ chế tài chính NHTMCP Bắc á

a Hoạt động của NHTMCP Bắc á tuân thủ sự điều hành của nhà nớc

- Ngân hàng Bắc á hoạt động theo mô hình giao dịch một của cung ứng sảnphẩm ngân hàng truyền thống và tiên tiến theo tiêu chuẩn của các NHTMtrong khu vực

-Về định hớng và chính sách của Ngân hàng Bắc á: ngân hàng cung ứngsản phẩm dịch vụ ngân hàng cho các khách hàng thuộc mọi thành phần kinh

tế, trong đó đặc biệt là các DN t nhân, công ty cổ phần, DN vừa và nhỏ, các

DN có vốn đầu t nứơc ngoài, các nhu cầu về sử dụng sản phẩm dịch vụ ngânhàng của cá nhân

- Về các chính sách sản phẩm dịch vụ: Ngân hàng cung ứng các sản phẩmdịch vụ ngân hàng theo mô hình của các ngân hàng hiện đại trên thế giới

b Các văn bản mà ngân hàng tuân thủ

Để đảm bảo an toàn và hiệu quả trong hoạt động của ngân hàng Ngânhàng đă tuân thủ các văn bản của chính phủ và NHNN Việt nam đã ban hànhnh:

- Quyết định số 02/2007/QĐ - NHNN ngày 07/ 2008 về quy chế pháthành các giấy tờ có giá của các tổ chức tín dụng

- Quyết định 923/QĐ-NHNN ngày 20/7/2007 của thống đốc NHNN vềlãi suất tiền gửi dự trữ băt buộc đối với các tổ chức tín dụng

- Quyết định 457/QĐ - NHNN của thống đốc ngân hàng về việc quy

định các tỷ lệ an toàn trong hoạt động của các tổ chức tín dụng

Phòng tín dụng

Phòng thẩm

định

Phòng thanh toán quốc tế

Phòng

kế toán tài chính

Phòng

tổ chức hành chính Ban giám đốc

- Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN của thống đốc NHNN ban hành quy

định về phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro tíndụng trong hoạt động ngân hàng của các tổ chức tín dụng

2.1.3.2 Công tác huy động vốn

Hịên nay theo nhu cầu chung của nền kinh tế thì nhu cầu sử dụng vốnngày càng tăng Vốn huy động là đầu vào quan trọng nhất của một ngânhàng và ngân hàng có đáp ứng đợc nhu cầu của xã hội hay không có đua đợcmột mức giá cạnh tranh hay không, do đó công tác huy động có ý nghĩaquyết định Để tăng mức vốn huy động ngân hàng Bắc á đã sử dụng nhiềuhình thức huy động khác nhau Ngoài các sản phẩm truyền thống ngân hàng

đã triển khai các sản phẩm mới nh: tiết kiệm lãi suất bậc thang, tiết kiệm rútgốc linh hoạt Đối với mỗi sổ tiết kiệm khách hàng có thể lựa chọn một trongcác sản phẩm ngay khi gửi tìên Mạng lới huy động đợc mở rộng hoạt độngtiếp thị quảng cáo đợc quan tâm chú trọng đã góp phần nâng cao hiệu quảcông tác huy động vốn của ngân hàng

0 200000 400000 600000 800000 1000000 1200000

Chi tieu TGTCKT TGDC NK TSNK

Qua số liệu trên ta thấy, nhìn chung mức độ vốn huy động tăng nhanh quacác năm Năm 2006 tăng 429346 (28,32%) so với năm 2005 Năm 2007 tăng

309140 (15,89%) so với năm 2006

Trong tổng nguồn vốn huy động thì tiền gửi của DN chiếm tỷ trọng lớn hơn

và tăng qua các năm Cụ thể: năm 2005 tiền gửi của DN chiếm 42.6% tổng

vốn huy động, năm 2006 chiếm 41,76%,năm 2007 chiếm 43,22% tổng vốnhuy động.

Trong tiền gửi của DN thì tiền gửi không kỳ hạn của DN có xu hớng tăng,tiền gửi có kỳ hạn có xu hớng giảm qua các năm Tiền gửi không kỳ hạn của

DN gửi vào với mục đích thanh toán.Đây là nguồn vốn có lãi suất bình quânthấp mang lại hiệu quả kinh doanh cho ngân hàng nhng cũng tiềm ẩn rủi rotrong thanh toán nếu ngân hàng không bố trí kịp thời nguồn vốn thanh toáncho khách hàng DN là những khách hàng có tiềm năng lớn Ngân hàng cũngcần phát huy hết năng lực của bản thân, tạo uy tín không ngừng phát triển tạo

điều kiện thuận lợi cho DN gửi tiền

Không chỉ tập trung huy động vốn từ DN mà nguồn tiền gửi của dân

c tại chi nhánh cũng chiếm tỷ trọng khá lớn Năm 2005 tiền gửi của dân cchiếm 39%, năm 2006 chiếm 34,22%, đến năm 2007 chiếm 32,03% tổng vốnhuy động Trong đó tiềm gửi tiết kiệm là chủ yếu và đặc biệt là tiền tiết kiệmtrung và dài hạn chiếm phần lớn Do tính chất đặc trng của dân c của dân cgửi tiền để tiết kiệm và mục đích cơ bản là hởng lãi và đảm bảo an toàn Dân

c gửi tiền tiết kiệm với khối lợng nhỏ nhng với số dân c lớn gửi vào ngân hàngthì đây là một nguồn vốn tơng đối lớn

Ngoài ra, để tăng nguồn vốn huy động thì ngân hàng đã huy động bằngcác tài sản nợ khác nhng với tỷ trọng nhỏ

đảm bảo d nợ lành mạnh, hạn chế nợ xấu, giảm tỷ lệ nợ quá hạn Ngân hàng

đã áp dụng những biện pháp dịch vụ cho vay hợp lý đối với từng đối tựơngkhách hàng

Tình hình sử dụng vốn của ngân hàng trong thời gian qua nh sau:

D nợ ngắn hạn 519962,5 49% 710801, 52,2% 736967,56 46,7

Bảng 2.4: Biểu đồ tín dụng

0 100000 200000 300000 400000 500000 600000 700000 800000 900000

chi tieu DNNH DNDH

Kết quả d nợ tại chi nhánh các năm điều tăng Tổng d nợ tín dụng năm

2006

đạt 1361689 triệu đồng, tăng 28,32% so với năm 2005, trong đó chủ yếu là tíndụng ngắn hạn( tín dụng ngắn hạn năm 2006 là 710801,65 tăng 36,7% so vớinăm 2005,và tín dụng trung dài hạn tăng 20,27%) Đến năm 2007 tổng d nợtín dụng đạt 1578089 triệu đồng tăng 16% so với năm 2006, trong đó tín dụngngắn hạn là 73696756,3 tăng 3,6% ,trung dài hạn tăng 29% so với năm 2006

Tỷ lệ nợ quá hạn duy trì ở mức 0,75% tổng d nợ ( kế hoạch giao là dới2%) Tỷ trọng d nợ cho vay ngoài quốc doanh tăng mạnh và chiếm tỷ trọnglớn nhất trong tổng d nợ (91%).Vì đối tựơng khách hàng của ngân hàng quantrọng là các DN vừa và nhỏ Đây là một định hớng mới của ngân hàng Băc á 2.1.3.4 Hoạt động thanh toán quốc tế

Để đáp ứng nhu cầu kinh doanh ngày càng đa dạng của khách hàng trong nềnkinh tế thị trờng, góp phần nâng cao uy tín của ngân hàng Băc á Mặt kháchoạt động thanh toán quốc tế cũng ngày càng đợc coi trọng, bởi đây là nghiệp

vụ mang lại nguồn thu không nhỏ cho ngân hàng Do vậy mạng lới thanh toáncủa ngân hàng không ngừng đợc mở rộng và tăng nhanh qua các năm