Phân tích chi tiết Mị cởi trói cho A Phủ trong Vợ chồng A Phủ tuyển chọn 9 bài văn mẫu hay được đánh giá cao. Qua tài liệu này các em biết cách làm và hướng giải quyết vấn đề nêu ra trong đề bài. Từ đó, đối chiếu bài viết của mình dựa trên bài viết mẫu để rút ra những kinh nghiệm cho bản thân mình.
Trang 1Đề bài: Nhận xét về hành động cắt dây trói cứu A Phủ của nhân vật Mị trong đoạn
trích truyện ngắn “Vợ chồng A Phủ” của Tô Hoài, có ý kiến cho rằng: Đây là hành động hoàn toàn mang tính tự phát Ý kiến khác thì nhấn mạnh: Đây là hành động mang tính tất yếu thể hiện bản chất con người Mị Bằng hiểu biết về tác phẩm, hãy làm sáng tỏ quan điểm của anh/chị
Dàn ý phân tích hành động cởi trói của Mị
Dàn ý số 1 GIỚI THIỆU CHUNG
- Năm 1952, nhà văn Tô Hoài cùng với bộ đội tiến quân vào giải phóng Tây Bắc, đi sâu vào những khu du kích của đồng bào các dân tộc thiểu số miền núi Chuyến đi kéo dài tám tháng đã để lại cho Tô Hoài những ấn tượng sâu sắc Nhà văn Tô Hoài từng tâm sự: “Cái kết quả lớn nhất và trước nhất của chuyến đi tám tháng ấy là đất nước và con người miền Tây đã để thương để nhớ cho tôi nhiều quá, tôi không bao giờ quên”
“Truyện Tây Bắc” chính là kết quả của chuyến đi tám tháng ấy không bao giờ quên
ấy
- “Vợ chồng A Phủ” là truyện ngắn đặc sắc nhất trong tập “Truyện Tây Bắc”, cũng là một trong những truyện ngắn Việt Nam xuất sắc trong giai đoạn kháng chiến chống Pháp Tác phẩm là bức tranh chân thực về cuộc sống và con người vùng Tây Bắc, tái hiện số phận đau khổ của những người nông dân nghèo miền núi dưới ách áp bức của thực dân, phong kiến Đồng thời, tác phẩm cũng là một bài ca về sức sống và khát vọng tự do của người miền núi, là hình ảnh con đường giải phóng và cuộc đổi đời của
họ trong cách mạng Trong cả tác phẩm, nửa đầu của truyện: quãng đời của Mị và A Phủ ở Hồng Ngài là phần truyện đặc sắc và có giá trị nghệ thuật hơn cả
- Về hành động Mị cắt dây cởi trói cho A Phủ và chạy theo A Phủ, có ý kiến cho rằng,
Trang 2- Ý kiến thứ hai: Đó là hành động hợp lí, bắt nguồn từ sức sống tiềm tàng của nhân vật: ý kiến này nhìn nhận, đánh giá kết thúc của tác phẩm trong mối quan hệ với lô gíc diễn biến tâm trạng nhân vật Mị và mạch vận động tất yếu của đời sống con người: khi bị dồn đẩy đến bước đường cùng, con người sẽ vùng lên tìm ánh sáng cho mình
II Phân tích, chứng minh
1 Vì sao hành động Mị cắt dây cởi trói cứu A Phủ và chạy theo A Phủlà hành động bất ngờ, bột phát
* Hoàn cảnh:
- Mị vốn là một cô gái con nhà nghèo - “nghèo từ trong trứng” – sinh ra đã mang theo trên người món nợ truyền kiếp của cha mẹ; nhưng đó cũng là cô trẻ giàu lòng yêu đời, ham sống và có tài thổi sáo; Mị còn là một cô gái chăm chỉ, một đứa con hiếu thảo
Mị đang sống những tháng ngày tươi đẹp của tuổi trẻ, dù trong cảnh nghèo khó Không ít chàng trai theo đuổi cô gái nghèo ấy Trong một đêm mùa xuân, Mị bị bắt về làm dâu trừ nợ cho nhà thống lí Pá Tra vì món nợ truyền kiếp của bố mẹ Mị Món nợ
ấy – nạn cho vay nặng lãi – đã cột chặt bao người nghèo vào số phận nô lệ
* Diễn biến tâm trạng Mị khi làm dâu gạt nợ ở nhà thống lí Pá Tra:
- Những ngày đầu về làm dâu, Mị phản kháng quyết liệt: hàng mấy tháng ròng, đêm nào Mị cũng khóc, Mị định tự tử bằng lá ngón Nhưng Mị chết đi thì nợ kia vẫn còn Thương cha, Mị lại tiếp tục cuộc sống làm dâu gạt nợ
- Lâu dần, chuỗi ngày triền miên những vất vả cực nhọc không dứt đã làm tê liệt cả ý thức về bản thân và những mong muốn thay đổi số phận ở Mị Giờ đây, Mị an phận và cam chịu thân phận nô lệ trong nhà thống lí “Ở lâu trong cái khổ, Mị quen khổ rồi Bây giờ thì Mị tưởng mình cũng là con trâu, mình cũng là con ngựa… ngựa chỉ biết việc ăn cỏ, biết đi làm mà thôi”
- Con người bị áp bức, nếu cứ nhẫn nhục chịu đựng, kéo dài đến một lúc nào đó, sẽ bị
tê liệt cả ý thức, tinh thần phản kháng “Mỗi ngày Mị càng không nói, lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa” Mị cam chịu thân phận lùi lũi, chỉ biết ngồi trong cái buồng kín mít, trông ra cửa sổ vuông mờ mờ trăng trắng, “đến bao giờ chết thì thôi”
=> Mị sống như một cái bóng vật vờ, sống mà như đã chết, không còn cả ý thức về thời gian nữa Mị không còn nhớ mình về làm dâu nhà Pá Tra bao năm Ý thức phản kháng trong con người Mị tưởng chừng như đã bị tê liệt
Trang 3* Từ diễn biến tâm trạng trên, hành động Mị cắt dây cởi trói cho A Phủ là hành động bất ngờ, bột phát
- Trong tác phẩm, Mị và A Phủ cùng là nô lệ trong nhà thống lí Pá Tra, song họ không
có quan hệ tình cảm gì cụ thể, thậm chí là Mị đã gần như tê liệt hoàn toàn về ý thức, chỉ còn như con trâu, con ngựa Trong hoàn cảnh A Phủ bị trói đứng đến gần chết, Mị vẫn thờ ơ đến mức như vô cảm trước nỗi khổ của A Phủ Không ai có thể ngờ rằng, người con dâu bất hạnh và câm lặng ấy lại đột ngột cắt nút dây cởi trói cho A Phủ rồi chạy trốn theo anh Đây là hành động hoàn toàn không hề có sự chuẩn bị, tính toán từ trước
2 Vì sao đó là hành động hợp lí, bắt nguồn từ sức sống tiềm tàng của nhân vật
* Sự trỗi dậy mãnh liệt của lòng ham sống và khát vọng hạnh phúc ở Mị
- Mặc dù ở thân phận nô lệ, tù đày, mặc dù nỗi buồn khổ, tủi nhục đã biến Mị thành một cái bóng lặng lẽ, âm thầm; nhưng trong con người Mị vẫn âm ỉ một khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc mãnh liệt.Bởi lẽ, Mị là cô gái ham sống, yêu đời, yêu tự
do, khát khao hạnh phúc Sức sống tiềm tàng mãnh liệt ở Mị dù có bị vùi dập đến kiệt cùng vẫn không lụi tắt Sức sống ấy chỉ tạm thời bị phủ dưới lớp tro nguội lạnh để chờ
cơ hội bùng lên cháy sáng
- Trong đêm tình mùa xuân: Lúc đầu, Mị nghe tiếng sáo quen thuộc, Mị nhẩm theo bài hát, rồi Mị uống rượu và nhớ lại kỷ niệm đẹp thời tuổi trẻ Mị ý thức được về bản thân và về cuộc đời rồi Mị muốn đi chơi Sợi dây của A Sử chỉ có thể “trói” được thân xác Mị chứ không thể “trói” được tâm hồn của một cô gái đang hòa nhập với mùa xuân, với cuộc đời
=> Đó là một đêm có ý nghĩa với Mị, là đêm cô thực sự sống cho riêng mình sau hàng ngàn đêm cô sống vật vờ như một cái xác không hồn, là một đêm cô vượt lên uy quyền và bạo lực đế sống theo tiếng gọi trái tim mình
- Đêm mùa đông trên núi cao và sự gặp gỡ của hai người cùng cảnh ngộ:
+ Trong đêm mùa đông rét buốt như cắt da cắt thịt, Mị gặp A Phủ đang bị trói đứng chờ chết giữa trời giá rét Lúc đầu, Mị vẫn thản nhiên thổi lửa hơ tay “Dù A Phủ là cái xác chết đứng đó cũng thế thôi” Tưởng chừng như Mị đã chìm trong trạng thái sống gần như vô cảm, nhưng không phải vậy!
+ Đến một đêm, khi “Mị lé mắt trông sang, thấy hai mắt A Phủ cũng vừa mở, một dòng nước mắt lấp lánh bò xuống hai hõm má đã xám đen lại” Đó là dòng nước mắt của một kẻ nô lệ khi phải đối mặt với cái chết đến gần kề Chính “dòng nước mắt lấp
Trang 4lánh ấy” đã làm tan chảy lớp băng giá lạnh trong lòng Mị Mị chợt nhận ra người ấy giống mình về cảnh ngộ, mà những người cùng cảnh ngộ rất dễ cảm thông cho nhau
Mị nhớ lại những chuyện thật khủng khiếp lúc trước kia, “chúng nó bắt trói đến chết người đàn bà ngày trước cũng ở trong cái nhà này” Lý trí giúp Mị nhận ra “Chúng nó thật độc ác”
+ Nghĩ về mình, Mị lại nghĩ đến A Phủ “có chừng này, chỉ đêm nay thôi là người kia chết, chết đau, chết đói, chết rét, phải chết Người kia việc gì mà phải chết như thế” Chứng kiến “dòng nước mắt lấp lánh” của A Phủ, tâm trạng của Mị diễn biến phức tạp Mị thông cảm với người cùng cảnh ngộ, Mị xót xa trước số phận của mình rồi Mị lại nghĩ đến A Phủ; sau đó Mị lại tưởng tượng đến cái cảnh mình bị trói đứng… Một loạt nét tâm lí ấy thúc đẩy Mị đến với hành động: dùng dao cắt dây cởi trói cho A Phủ
Đó là một việc làm táo bạo và hết sức nguy hiểm nhưng nó phù hợp với nét tâm lí của
Mị trong đêm mùa đông này
* Đặt hành động Mị cắt dây cởi trói và chạy theo A Phủ trong toàn bộ mạch phát triển của câu chuyện và diễn biến tâm lý của nhân vật thì đây lại là một hành động tự nhiên, tất yếu, hợp quy luật Bởi lẽ, Mị là cô gái ham sống, yêu đời, yêu tự do, khát khao hạnh phúc Sức sống tiềm tàng mãnh liệt ở Mị dù có bị vùi dập đến kiệt cùng vẫn không lụi tắt Mặt khác, Mị vốn là cô gái giàu tình thương, vị tha, biết nghĩ, biết hi sinh cho người khác Hành động của Mị là kết quả tất yếu của sự bóc lột, đàn áp tàn nhẫn của cha con thống lí nói riêng, tầng lớp phong kiến miền núi cao Tây Bắc nói chung đối với những người lao động nghèo Hành động ấy chứng tỏ sức phản kháng mãnh liệt, sức sống tiềm tàng và khát khao hạnh phúc luôn cháy bỏng, khả năng hướng về cách mạng một cách tự nhiên của người dân Tây Bắc Hành động Mị cắt dây cởi trói cho A Phủ cũng chính là cắt dây cởi trói cho cuộc đời mình
ĐÁNH GIÁ CHUNG
Cả hai ý kiến đều đúng, không đối lập mà bổ sung cho nhau, giúp người đọc hiểu rõ hơn về tài năng kể chuyện, miêu tả nội tâm nhân vật của nhà văn Tô Hoài Việc Mị cắt dây trói giải thoát cho A Phủ rồi cùng A Phủ bỏ trốn khỏi Hồng Ngài thoạt nhìn có vẻ bất ngờ, lạ lùng, nhưng xét kĩ, đó là hành động tất yếu, phản ánh bản chất và quá trình phát triển tâm lý tự nhiên của một người luôn tiềm tàng sức sống mãnh liệt và luôn khao khát hạnh phúc cháy bỏng.Truyện ngắn “Vợ chồng A Phủ” có dáng dấp của một thiên truyện phân tích tâm lý sắc sảo, tinh tế
=> Tác phẩm giúp ta càng trân trọng hơn tấm lòng yêu thương, đồng cảm của tác giả
Tô Hoài đối với người dân nơi đây
Dàn ý số 2
Trang 51 Mở bài
● Giới thiệu khái quát về tác phẩm "Vợ chồng A Phủ" của nhà văn Tô Hoài
● Nêu sơ lược về hành động cởi trói cứu A Phủ của nhân vật Mị
2 Thân bài
a Giới thiệu khái quát về nhân vật Mị
● Trước khi về làm dâu nhà thống lí: Xinh đẹp, có tài thổi sáo, có niềm yêu đời,
● Sau khi bị A Sử bắt về làm về: Mị bị trói buộc, áp bức
b Phân tích diễn biến tâm lí dẫn đến hành động cởi trói cứu A Phủ trong đêm đông của Mị
● Tâm trạng của Mị trước đêm cứu A Phủ
● Tâm trạng của Mị khi nhìn thấy giọt nước mắt lấp lánh bò xuống hõm má đã xám đen của A Phủ
- Hành động cắt dây cởi trói:
● Từ thương mình đến thương người
● Mị đứng lặng trong bóng tối và sau đó vụt chạy theo A Phủ
c Ý nghĩa của hành động cởi trói cứu A Phủ trong đêm đông của Mị
● Hành động cắt dây cởi trói diễn ra dứt khoát và quyết liệt cho thấy nhân vật đã
tự giải thoát bản thân thoát khỏi sự trói buộc của cường quyền
● Thể hiện rõ sự trỗi dậy mạnh mẽ của sức sống tiềm tàng trong tâm hồn nhân vật Mị
● Khẳng định tài năng miêu tả, phân tích tâm lí nhân vật của nhà văn Tô Hoài
Trang 62 Giải thích
- Ý kiến 1: Hành động hoàn toàn mang tính tự phát là nhấn mạnh vào tính bất ngờ, bỗng dưng phát sinh và thiếu cân nhắc, suy nghĩ, nhận thức khi Mị quyết định cắt dây trói cứu A Phủ
- Ý kiến 2: Hành động mang tính tất yếu, thể hiện bản chất con người Mị là nhấn mạnh hệ quả đương nhiên của quá trình diễn biến tâm lí dẫn đến sự bừng tỉnh về nhận thức và thúc đẩy hành động; là phản ứng đương nhiên của một con người vốn dĩ đã rất can đảm, có ý thức phản kháng quyết liệt và giàu tình yêu thương,…
3 Phân tích, lí giải tình tiết
- Mị vốn dĩ là một cô gái trẻ trung, yêu đời, yêu tự do; can đảm và có tinh thần phản kháng mạnh mẽ; giàu tình thương ( thổi sáo trong những đêm tình mùa xuân; không muốn về làm dâu nhà thống lí, đã khóc hàng mấy tháng và có ý định tự tử; vì cha già
mà chấp nhận cuộc sống khổ nhục) (1.0)
- Dù chịu đựng nỗi đau đến mức gần như tê liệt những cảm xúc, sức sống nhưng Mị cũng đã thức tỉnh và bừng lên một khát vọng mãnh liệt trong đêm tình mùa xuân Tuy nhiên, tất cả đã bị A Sử dập tắt tàn nhẫn.(0.5)
- Những đêm mùa đông thức sưởi ấm, lúc đầu thấy A Phủ bị trói, Mị vẫn lạnh lùng, thản nhiên Nhưng khi nhìn thấy dòng nước mắt của A Phủ, Mị nhớ lại tình cảnh của mình, nhận ra sự độc ác của cha con thống lí Pá Tra Thương mình từ đó mà cũng thương người +nghĩ về số phận mình và cái chết vô lí của A Phủ đã thôi thúc Mị cởi trói cho A Phủ (1.0)
4 Đánh giá nhận định
- Ý kiến thứ nhất đã đánh giá chưa đúng về hành động của Mị, hành động giải thoát bất ngờ, đột ngột song không hoàn toàn là tự phát mà là kết quả của một quá trình thay đổi từ tình cảm đến nhận thức và hành động, có đắn đo suy nghĩ trong quyết định; là kết quả của một quá trình bị dồn nén, bức xúc về tinh thần đòi hỏi phải được giải thoát
- Ý kiến thứ hai xuất phát từ sự đánh giá toàn diện và hiểu biết sâu sắc về tác phẩm đặc biệt là diễn biến nội tâm nhân vật Mị Hành động này xuất phát vào đúng khoảnh khắc có tính chất quyết định cho sự trỗi dậy của nhân vật Nó là sự hồi sinh, là biểu hiện của tinh thần phản kháng quyết liệt, là kết quả của tình thương và sự đồng cảm của những con người cùng khổ, là hành động tất yếu của một con người khi đã thay
Trang 7đổi về tình cảm lẫn nhận thức Qua đó, tác giả đã phát hiện và ca ngợi vẻ đẹp của người dân miền núi; tạo nên giá trị nhân đạo cho tác phẩm
(Nếu hs cho rằng đây là hành động tự phát bởi tính đột ngột, không chủ định từ trước thì phải có lí lẽ, dẫn chứng thuyết phục)
5 Nghệ thuật
Phân tích tâm lí nhân vật sắc sảo, ngôn ngữ đầy chất thơ, lời văn giàu chất tạo hình,…
6 Khẳng định vấn đề
Xem thêm: Phân tích nhân vật Mị trong Vợ chồng A Phủ
Phân tích đoạn Mị cởi trói cho A Phủ - Mẫu 1
Truyện ngắn Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài hấp dẫn người đọc không chỉ ở hiện thực cuộc sống con người miền núi Tây Bắc được tái hiện với những cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp, những phong tục tập quán lạ lùng, mà còn ở sự bất ngờ của số phận nhân vật Người đọc khó lường trước những bước ngoặt trên đường đời các nhân vật chính Không ai ngờ, Mị - một người con gái trẻ trung, xinh đẹp, tài hoa, giàu nghị lực sống lại trở thành một người buồn bã, không còn biết nói cười vì bị dìm xuống đáy sâu của cuộc sống khổ đau Rồi lại cũng không ngờ, chính con người nô lệ ấy đã cắt dây giải thoát một người đàn ông bị trói đứng vào cột, để rồi cùng anh ta chạy trốn khỏi nơi bị đọa đày
Hành động cắt dây giải thoát A Phủ của Mị là một hành động lạ lùng, bởi trước đó, Mị
đã rơi vào một tình trạng gần như hoàn toàn vô cảm Những công việc nặng nhọc triền miên cả ngày lẫn đêm, những hành động vũ phu tàn bạo của chồng, sự đối xử bất nhân của nhà thống lí đã khiến Mị không còn ý thức về mình Có những đêm giá lạnh, Mị dậy ngồi hơ lửa, A Sử đi chơi về trông thấy, ngứa chân đạp ngã bên bếp, đêm sau Mị vẫn dậy nhóm bếp hơ lửa như chưa từng có chuyện gì xảy ra Mị hành động như một kiểu phản xạ có điều kiện của loài vật Mấy ngày đêm chứng kiến cảnh A Phủ bị trói,
bị bỏ đói khát ngoài trời giá rét, Mị vẫn không hề động lòng Thậm chí, nếu A Phủ chết đứng, Mị cũng không thương cảm Dường như nỗi đau khổ đã làm trái tim Mị trở nên chai lì
Nhưng khi nhìn thấy giọt nước mắt chảy dài trên gò má sạm đen dưới ánh lửa bập bùng của A Phủ, Mị đã động lòng thương Mị đã biết nghĩ đến sự bất công nếu A Phủ phải chết Tính đến sự nguy hiểm nếu cắt dây cho A Phủ trốn thoát, Mị không sợ hãi Thế nhưng, khi dây trói đứt, A Phủ vùng chạy, chỉ còn một mình, nỗi sợ hãi lập tức ập
Trang 8đến Bản năng sống còn rất mạnh cho Mị hiểu rằng, cái cọc không kia chính là sự hiện hình của cái chết Câu nói: “A Phủ, cho tôi đi [ ] Ở đây thì chết mất” cho thấy Mị vẫn luôn luôn hướng về sự sống Mị và A Phủ đã chạy băng rừng hàng tháng trời để thoát khỏi nhà thống lí Pá Tra, thoát khỏi Hồng Ngài - nơi đối với họ thực sự là địa ngục trần gian
Việc Mị cắt dây trói giải thoát cho A Phủ rồi cùng A Phủ bỏ trốn khỏi Hồng Ngài thoạt nhìn có vẻ bất ngờ, lạ lùng, nhưng xét kĩ, đó là hành động tất yếu, phản ánh bản chất của một người luôn tiềm tàng sức sống, luôn phản kháng quyết liệt Những ngày sống với cha, khi thống lí muốn đưa Mị về làm dâu trừ nợ, Mị đã chối từ dứt khoát
Cô thà hằng năm phải cuốc nương ngô trả nợ còn hơn bị bán cho nhà giàu Bị A Sử lợi dụng tục cướp vợ lừa bắt, Mị đã dám tìm đến cái chết để tự giải thoát Ngay cả trong một đêm xuân, khi tâm hồn rạo rực trở lại, nếu có nắm lá ngón, Mị sẽ ăn cho chết đi, không buồn nhớ đến nữa với Mị, sống mà bị đọa đày đau khổ, thà chết còn hơn Những cái chết thoáng qua đầu óc Mị trong những cảnh ngộ cụ thể không làm mất đi bản năng hướng về sự sống của cô Cho nên, trong đêm tình mùa xuân, khi trai gái cất tiếng sáo hẹn hò, khi nhớ lại những câu hát tình tứ ngày nào, khi hơi rượu đã làm chếnh choáng, Mị muốn trở lại với thời trẻ trung sôi nổi để được sống với những gì mình khao khát
Chuỗi sự kiện đời Mị mà Tô Hoài miêu tả trong phần đầu Vợ chồng A Phủ đã giúp người đọc hình dung rõ nét bản chất của một con người Nó cắt nghĩa vì sao giữa lúc tưởng đã đối mặt với cái chết, Mị đã trỗi dậy khát vọng sống mãnh liệt, vùng lên, băng vượt qua tất cả để tìm đến cuộc sống tự do
Phân tích hành động cởi trói của Mị - Mẫu 2
Sự kiện nhân vật Mị cởi trói, giải thoát cho A Phủ và tự giải thoát cho mình trong truyện Vợ chồng A Phủ là một sự kiện then chốt, thể hiện nổi bật chủ đề và giá trị nhân đạo của tác phẩm Xây dựng sự kiện này, nhà văn Tô Hoài đã chứng tỏ tài năng xuất sắc của mình trong nghệ thuật dựng truyện và khắc họa tính cách nhân vật
Thời điểm Mị cởi trói phù hợp với lôgic phát triển của mạch truyện Nhà văn đã chuẩn
bị và tạo được sự diễn biến hết sức tự nhiên để sự kiện xảy ra như một sự tất yếu Nếu cho đến trước sự kiện này, người đọc chỉ thấy Mị là một con người không còn ý thức
về sự sống, sống mà như chết (Ở lâu trong cái khổ, Mị quen khổ rồi Bây giờ thì Mị cũng tưởng mình là con trâu, mình cũng là con ngựa, là con ngựa phải đổi ở cái tàu ngựa nhà này đến cái tàu ngựa nhà khác, ngựa chỉ biết việc ăn cỏ, biết đi làm thôi [ ] Mỗi ngày Mị càng không nói, lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa) thì sự trỗi dậy của
Mị thiếu cơ sở thuyết phục, sẽ khiên cưỡng, không tự nhiên Song Tô Hoài đã rất tinh
Trang 9tế và sâu sắc khi trước đó đã để lòng ham sống, khát khao hạnh phúc, ý thức về cuộc sống của Mị thức dậy trong đêm mùa xuân Từ những tác động, kích thích của không khí đầy sức sống của mùa xuân, từ tiếng sáo gọi bạn tình và cả men rượu, trong Mị đã dần sống lại những kỉ niệm, những khát khao của tuổi trẻ đã từng có trong chị, kéo theo là ý thức về thời gian, cuộc sống, thân phận mình Và Mị thắp cho đèn thêm sáng, quấn lại tóc, lấy váy hoa chuẩn bị đi chơi Ngay cả khi bị A Sử trói đứng vào cột nhà, Mị vẫn nồng nàn tha thiết với niềm khao khát sống Gần hơn với sự kiện cởi trói, không ngẫu nhiên đúng đêm ấy Mị ra ngồi thổi lửa, hơ tay, hơ lưng mà đây là việc đã trở thành thói quen của Mị từ trước, , ngay cả khi A Phủ đã bị bắt trói: Mỗi đêm, khi nghe tiếng phù phù thổi bếp, A Phủ lại mở mắt Ngọn lửa sưởi bùng lên, cùng lúc ấy thì Mị nhìn sang, thấy mắt Ả Phủ trừng trừng, mới biết A Phủ còn sống Mấy đêm nay như thế Nhưng Mị vẫn thản nhiên thổi lửa hơ tay Nếu A Phủ là cái xác chết đứng đấy, cũng thế thôi Cho đến đêm diễn ra sự kiện cởi trói, khi Mị lé mắt trông sang, thấy hai mắt A Phủ cũng vừa mờ, một dòng nước mắt lấp lánh bò xuống hai hõm má
đã xám đen lại thì trong Mị mới chợt trào lên nỗi đồng cảm trước tình cảnh đau đớn, tuyệt vọng của A Phủ Thoạt đầu là sự đồng cảm của người cũng đã từng phải chịu đựng cảnh trói đứng như thế, rồi Mị liên tưởng đến chuyện từng có người đàn bà bị bắt trói cho đến chết cũng ở nhà này Ý thức phản kháng bắt đầu nhen nhóm: Chúng
nó thật độc ác Cơ chừng này chỉ đến mai là người kia chết, chết đau, chả đói, chết rét, phải chết [ ] Người kia việc gì mà phải chết thế Đến thời điểm Mị nghĩ đến việc phải trói thay vào đấy, chết trên cái cọc ấy mà Mị cũng không thấy sợ thì sự đồng cảm, ý thức phản kháng đã đủ để biến thành hành động táo bạo: cắt dây trói cứu A Phủ Ngay sau đó, lòng ham sống, hy vọng sống, ý thức về sự sống của mình bừng lên trong Mị và chị chạy theo A Phủ, tự giải thoát cho cuộc đời nô lệ của mình
Như vậy, tùng bước, theo sự phát triển của mạch truyện và diễn biến tâm lí nhân vật, hành động cởi trói của Mị là một lựa chọn nghệ thuật đích đáng Trong sự khắc họa tính cách nhân vật, có thể xâu chuỗi những biểu hiện nhất quán: dự định ăn lá ngón tự
tử đến dự định đi chơi trong đêm mùa xuân và cuối cùng là cởi trói Điều đó nói lên,
sự sống, ý thức và niềm khao khát về hạnh phúc chưa hề lụi tàn trong con người Mị,
có khi nó được bộc lộ ra, có khi tiềm tàng sống đó là một sức sống mãnh liệt Khẳng định điều này, Tô Hoài đã bộc lộ một cách nổi bật tư tưởng nhân đạo của tác phẩm Vợ chồng A Phủ
Phân tích hành động cởi trói của Mị - Mẫu 3
"Vợ chồng A Phủ" là một trong những truyện ngắn tiêu biểu của nhà văn Tô Hoài Bằng tình yêu và vốn hiểu biết sâu rộng về nền văn hóa cùng phong tục tập quán của nhiều miền đất, tác giả đã đưa độc giả khám phá cuộc sống của con người Tây Bắc một cách chân thực, sinh động Thông qua tác phẩm, độc giả có thể thấy được bức
Trang 10tranh thiên nhiên núi rừng với vẻ đẹp thơ mộng cũng như cuộc sống lao động và số phận của con người dưới ách áp bức của cường quyền bạo lực cùng sự trói buộc của thần quyền lạc hậu Tuy nhiên, nổi bật hơn cả là khúc ca về khát vọng tự do và sức sống tiềm tàng của người dân lao động Tây Bắc được thể hiện tập trung qua nhân vật
Mị, đặc biệt là hành động cắt dây cởi trói cho A Phủ của Mị
Bằng những lời giới thiệu độc đáo, tác giả Tô Hoài đã từ từ gợi mở về số phận của một người con gái đẹp nhưng thân phận lại "không bằng con trâu, con ngựa" trong nhà thống lí Pá Tra: "Ai ở xa về, có việc vào nhà thống lí Pá Tra thường trông thấy một cô gái quay sợi gai bên tảng đá trước cửa, cạnh tàu ngựa" Ít ai có thể ngờ rằng, Mị từng
là cô gái trẻ đẹp, thổi sáo rất giỏi với niềm yêu đời, yêu cuộc sống tự do và là niềm mơ ước của biết bao chàng trai Mị chính là hiện thân cho vẻ đẹp của người thiếu nữ núi rừng Tây Bắc qua vẻ đẹp vừa tự nhiên, vừa khoáng đạt Tuy nhiên, người con gái xinh đẹp, tài năng đó lại trở thành nạn nhân của hủ tục và cường quyền bạo lực Sau khi bị
A Sử bắt về, Mị bị trói buộc, áp bức về cả thể xác lẫn tinh thần và chỉ được xem như một công cụ lao động, sống qua ngày âm thầm như một cái bóng
Trước đêm cứu A Phủ, đã có lần sức sống tiềm tàng trong Mị trỗi dậy Đó là khi ánh sáng le lói của niềm ham sống lắng nghe, cảm nhận được tiếng sáo gọi bạn tình vang vọng khiến tâm hồn của Mị "thiết tha bổi hổi" Sự đổi thay của ngoại cảnh khi mùa xuân đến cùng hơi men rượu cay nồng cũng là chất xúc tác khiến Mị "phơi phới trở lại" và nhận thức được "Mị vẫn còn trẻ Mị muốn đi chơi" Tuy nhiên, khao khát vừa mới chớm nở đó của Mị đã bị A Sử dập tắt
Trước cảnh tượng A Phủ bị trói, ban đầu Mị hoàn toàn dửng dưng, vô cảm và lãnh đạm, bởi Mị đã quá quen với những cảnh áp bức bóc lột mà cha con thống lí Pá Tra gây ra Tuy nhiên, khi nhìn thấy dòng nước mắt lấp lánh "chảy xuống gò má đã xám đen lại" của A Phủ thì dòng nội tâm của của cô gái "Sống lâu trong cái khổ, Mị quen khổ rồi" đột nhiên có những giằng xé và chuyển biến dữ dội Ban đầu, sự đồng cảm và tình yêu thương trỗi dậy trong tâm hồn của một cô gái tưởng chừng như đã tê liệt cảm giác về sự sống Mị nhớ lại đêm mà A Sử tàn nhẫn trói Mị, Mị thương mình và thương người Mị thoáng nghĩ đến hình phạt mà Mị sẽ phải gánh chịu khi cắt dây cởi trói cho
A Phủ, nhưng rồi, tình yêu thương, sự đồng cảm đã chiến thắng và trở thành động lực thúc đẩy Mị cắt dây cởi trói cho A Phủ Sau hành động liều lĩnh đó, Mị đứng lặng trong bóng tối và vụt chạy theo A Phủ, giải thoát bản thân thoát khỏi hủ tục thần quyền và ách áp bức bóc lột của cha con thống lí Pá Tra
Hành động cắt dây cởi trói diễn ra dứt khoát và quyết liệt cho thấy nhân vật đã tự giải thoát bản thân thoát khỏi sự trói buộc của cường quyền Đồng thời, thể hiện rõ sự trỗi dậy mạnh mẽ và sức sống tiềm tàng trong tâm hồn nhân vật Mị Nếu như trong đêm
Trang 11tình mùa xuân, ý thức về sự sống, về tuổi xuân mới chỉ chớm nở thì hành động cắt dây cởi trói cho A Phủ đã thể hiện rõ ngọn lửa của sức phản kháng táo bạo vẫn luôn âm ỉ trong tâm hồn Mị, bởi "cái cọc" và "dây mây" - hai dụng cụ được sử dụng để trói A Phủ chính là hình ảnh ẩn dụ cho ách thống trị và bản chất tàn bạo của bọn cường quyền, bọn chúa đất miền núi Bởi vậy, hành động cắt dây mây cởi trói cho A Phủ chính là hành động thể hiện khát vọng tự do vẫn luôn ẩn sâu trong tâm hồn của cô gái tưởng chừng như đã mất đi ý niệm về cuộc đời Qua đó, chúng ta có thể thấy được tài năng của nhà văn Tô Hoài trong việc miêu tả, phân tích tâm lí nhân vật Từ đêm tình mùa xuân đến đêm cắt dây cởi trói cho A Phủ là một hành trình mang tính quy luật để tìm lại chính mình và tự giải thoát bản thân thoát khỏi "gông xiềng" của cường quyền Như vậy, qua hành động cắt dây cởi trói cho A Phủ của Mị, chúng ta có thể thấy được sức sống tiềm tàng mãnh liệt luôn tồn tại trong tâm thức của cô gái ham sống và yêu
tự do mà không một "gông xiêng", sợi dây nào có thể trói buộc và dập tắt Đó cũng chính là một trong những yếu tố làm nên giá trị nhân đạo, nhân văn sâu sắc của tác phẩm "Vợ chồng A Phủ"
Phân tích hành động cởi trói của Mị - Mẫu 4
Tô Hoài là nhà văn có sức sáng tạo bậc nhất trong nền văn học Việt Nam hiện đại với gần 200 đầu sách thuộc nhiều thể loại khác nhau như truyện ngắn, tiểu thuyết, kí, tự truyện… và “Vợ chồng A Phủ” được xem là truyện ngắn đặc sắc nhất trích từ tập Truyện Tây Bắc “Vợ chồng A Phủ” đã khắc họa thành công bức tranh hiện thực của người dân miền núi dưới ách thống trị của bọn thực dân nửa phong kiến Đồng thời, tác giả cũng thể hiện giá trị nhân đạo sâu sắc khi mở đường giải thoát cho thân phận hai kẻ nô lệ bất đắc dĩ – Mị và A Phủ Trong đó, diễn biến tâm trạng của Mị trong đêm cởi trói cho A Phủ đã để lại cho người đọc những ấn tượng sâu đậm nhất
Trước tiên, chúng ta cần khái quát lại nội dung của truyện “Vợ chồng A Phủ” xoay quanh cuộc đời của hai nhân vật chính – Mị và A Phủ Đó là hai con người trẻ trung, giàu sức sống, yêu đời và tài năng nhưng chẳng may lại trở thành nô lệ, mang lấy kiếp trâu ngựa, bị áp bức bởi bọn thực dân phong kiến mà điển hình ở đây là gia đình thống
lý Pá Tra Mị trước khi làm dâu là cô gái xinh đẹp, những ngày Tết “trai đến đứng nhẵn cả chân vách đầu buồng Mị”, hiếu thảo “Con nay đã biết cuốc nương làm ngô, con phải làm nương ngô giả nợ thay cho bố Bố đừng bán con cho nhà giàu”, tài năng
“Ngày trước, Mị thổi sáo giỏi” Còn A Phủ tuy chịu mất mát từ nhỏ “Anh của A Phủ,
em A Phủ chết, bố mẹ A Phủ cũng chết Còn sót lại một mình A Phủ” nhưng lại có bản lĩnh hơn người “không chịu ở dưới cánh đồng thấp” Bên cạnh đó, A Phủ còn là chàng trai khỏe mạnh, tài giỏi “đã biết đúc lưỡi cày, biết đục cuốc, lại cày giỏi và săn
bò tót rất bạo”, “A Phủ khỏe, chạy nhanh như ngựa, con gái trong làng nhiều người
Trang 12mê”… Mị vì món nợ gia đình mà trở thành con dâu gạt nợ A Phủ vì tội đánh A Sử
mà trở thành nô lệ Hai con người lương thiện phải chôn vùi cuộc đời tươi trẻ của mình dưới gầm trời nhà thống lý Trong đêm tình mùa xuân, Mị đã tỉnh lại quá khứ tươi đẹp khi xưa nhờ men rượu và tiếng sáo A Phủ vì để mất một con bò mà bị bắt trói đứng nhiều đêm liền Trước tình cảnh đó, ban đầu Mị dửng dưng, vô cảm Dần dần, lòng thương người trỗi dậy, Mị quyết định cắt dây cởi trói cho A Phủ Có thể thấy, diễn biến tâm trạng của nhân vật Mị đã được Tô Hoài miêu tả một cách sinh động, tài hoa
Trước đêm cởi trói cho A Phủ, Mị là cô gái vô cảm Như chúng ta đã biết, sau khi về làm dâu gạt nợ, thực chất là con ở không công nhà thống lý, Mị bị đày đọa về thể xác
và tước đoạt về linh hồn Tô Hoài đã nhiều lần so sánh hình ảnh Mị với loài vật không hơn không kém “Bây giờ Mị tưởng mình cũng là con trâu, mình cũng là con ngựa, là con ngựa phải đổi ở cái tàu ngựa nhà này đến ở cái tàu ngựa nhà khác, ngựa chỉ biết việc ăn cỏ, biết đi làm mà thôi”, “Con ngựa, con trâu làm còn có lúc, đêm nó còn được đứng gãi chân, đứng nhai cỏ, đàn bà con gái nhà này thì vùi vào việc làm cả đêm lẫn ngày”, “Mỗi ngày Mị càng không nói, lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa”… Sự chai lì cảm xúc đã in hằng lên gương mặt xinh tươi ngày trước đến mức Mị chẳng còn màng đến cái chết nữa bởi “Ở lâu trong cái khổ, Mị quen khổ rồi” Phải chi Mị còn muốn tự tử, phải chi Mị còn đau đớn bởi sự bất công, đày đọa của cuộc đời này thì ít
ra, ta còn thấy Mị còn sót lại chút lí tưởng sống Đằng này, Mị gần như từ bỏ, gần như buông xuôi, gần như chấp nhận sự phi lý, bất nhân của cuộc đời như một lẽ thường hằng Đến đêm tình mùa xuân đến, sức sống tiềm tàng trong Mị trỗi dậy nhưng lại nhanh chóng bị dập tắt bởi sự bạo tàn của A Sử “A Sử bước lại, nắm Mị, lấy thắt lưng trói hai tay Mị” Bị trói đứng cả đêm nhưng Mị vẫn nghe hơi rượu, nghe tiếng sáo, vẫn giật mình cựa quậy khi nhớ câu chuyện rùng rợn ngày trước “ở nhà thống lý Pá Tra có một người trói vợ trong nhà rồi đi chơi, khi về nhìn đến thì vợ chết rồi” Ý thức về sự sống trỗi dậy nhưng có vẻ còn quá yếu ớt để đòi hỏi một sự giải thoát, một cuộc cách mạng
Gặp A Phủ bị gia đình thống lý Pá Tra trừng phạt tàn nhẫn – trói đứng ngoài sân nhiều đêm liền nhưng Mị vẫn thản nhiên thổi lửa, hơ tay “nếu A Phủ là cái xác chết đứng đấy, cũng thế thôi” Than ôi! Còn sự nhẫn tâm nào hơn! Mị từ cô gái vui vẻ, yêu đời nay trở thành kẻ lạnh lùng, vô cảm Trước những người cùng cảnh ngộ, Mị chẳng còn
đủ nước mắt để xót thương Lúc ấy, chỉ còn Mị với ngọn lửa vô tri vô giác ngoài kia Trong lúc cởi trói cho A Phủ, tâm trạng Mị chuyển hóa từ vô cảm đến đồng cảm Mị
mơ hồ thấy tội, thấy thương cho A Phủ Mị đặt ra nghi vấn cho kiếp nô lệ mà chàng trai bất hạnh kia phải gánh lấy Mị nhớ đến đời mình như một điều tất yếu, một sự liên