Chính sách phát triển các khu kinh tế cửa khẩu Ngay từ năm 1996, Chính phủ Việt Nam bắt đầu tiến hành thí điểm xây dựng khu kinh tế Móng Cái thông qua việc phê duyệt một số cơ chế ưu đãi
Trang 1Khu kinh tế cửa khẩu ở
Việt Nam
Trang 2Chính sách phát triển các khu kinh tế cửa khẩu
Ngay từ năm 1996, Chính phủ Việt Nam bắt đầu tiến hành thí điểm xây dựng khu kinh tế Móng Cái thông qua việc phê duyệt một số cơ chế ưu đãi cho khu kinh tế này Trên cơ sở Móng Cái, năm 1998, Chính phủ tiến hành thí điểm ở quy mô rộng rãi hơn với việc phê duyệt chính sách ưu đãi cho Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bà và Khu thương mại Lao Bảo Đây là lần đầu tiên, tên gọi Khu kinh tế cửa khẩu được sử dụng một cách chính thức Tuy nhiên, khái niệm về khu kinh tế cửa khẩu vẫn chưa được xác định
Năm 2001, Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định về chính sách đối với Khu kinh tế cửa khẩu biên giới và Bộ Tài chính ra Thông tư hướng dẫn thi hành chính sách tài chính áp dụng cho các khu kinh tế cửa khẩu biên giới Cuối tháng 12 năm 2002, Chính phủ tổ chức hội nghị sơ kết tình hình thực hiện chính sách khu kinh tế cửa khẩu biên giới Sau hội nghị, Chính phủ đã khẳng định: "Về kinh tế đã có bước phát triển làm sống động cuộc sống tại các Khu vực cửa khẩu: góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Tỉnh, có cửa khẩu của khu vực và cả nước; thúc đẩy một số ngành sản xuất phát triển đồng thời góp phần tăng thu ngân sách; tạo kết cấu hạ tầng cho Khu kinh tế cửa khẩu và các vùng liên quan Về xã hội đã tạo thêm công ăn việc làm cho người lao động; từng bước nâng cao đời sống dân cư khu vực và tạo ra diện mạo mới cho vùng biên cương trước đây là vùng sâu, vùng xa đặc biệt khó khăn trở thành vùng sôi động; thúc đẩy quá trình “đô thị hoá” ở đó."
Trang 3Tháng 10 năm 2005, Chính phủ chính thức cho phép thành lập khu bảo thuế trong khu kinh tế cửa khẩu, cam kết sẽ hỗ trợ có mục tiêu cho ngân sách địa phương trong công tác phát triển cơ sở hạ tầng của khu kinh tế cửa khẩu
Đầu năm 2008, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam đã phê duyệt "Quy hoạch phát triển các Khu kinh tế cửa khẩu của Việt Nam đến năm 2020" Theo đó, đến năm 2020, Việt Nam sẽ có 30 khu kinh tế cửa khẩu Các khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái, Lào Cai, Đồng Đăng-Lạng Sơn, Lao Bảo, Cầu Treo, Bờ Y, Mộc Bài, An Giang và Đồng Tháp sẽ được quan tâm xây dựng đồng bộ về kết cấu hạ tầng, mô hình tổ chức quản lý, cơ chế, chính sách
Những đặc trưng cơ bản của khu kinh tế cửa khẩu
Một quang cảnh tại khu vực cửa khẩu Tịnh Biên thuộc Khu kinh tế cửa khẩu
An Giang
Về đại thể, khu kinh tế của khẩu có một số đặc trưng phổ quát sau đây :
Các khu kinh tế cửa khẩu cách xa trung tâm kinh tế - chính trị - văn hóa của đất nước
Dân cư tại các khu kinh tế cửa khẩu với dân cư địa phương lân cận của các nước láng giềng có sự tương đồng nhau về văn hoá, truyền thống, tín ngưỡng tôn giáo,
Có sự khác biệt về trình độ phát triển kinh tế - xã hội - môi trường và chất lượng cuộc sống
Trang 4Hợp tác và cạnh tranh là đặc trưng chủ yếu
Hợp tác và giao lưu kinh tế dựa trên nguyên tắc tôn trọng chủ quyền của nhau, bình đẵng các bên cùng có lợi
Vai trò của các khu kinh tế cửa khẩu
Các khu kinh tế cửa khẩu có thể có nhựng đóng góp rất lớn đối với nền kinh
tế Việt Nam Nó tác động đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội đất nước nói chung và các tỉnh biên giới nói riêng Nhưng nhìn chung, có các vai trò chủ yếu sau đây :
Tạo điều kiện phát huy tiềm năng, ưu thế các địa phương biên giới
Góp phần mở rộng giao lưu, buôn bán
Xây dựng các hệ thống phân phối, cung cấp trên các lĩnh vực
Góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống người dân địa phương và các khu vực lân cận
Cải thiện cơ sở hạ tầng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương
Các nhân tố ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển các khu kinh tế của khẩu
Yếu tố tự nhiên
Yếu tố lịch sử
Trang 5Trình độ phát triển kinh tế - xã hội của các bên
Chính sách đối ngoại và quan hệ kinh tế - chính trị
Danh sách các khu kinh tế cửa khẩu
Hiện ở 15 tỉnh biên giới của Việt Nam có gần 30 khu kinh tế cửa khẩu Khu được thành lập sớm nhất vì mục đích thí điểm là Khu Kinh tế Cửa khẩu Móng Cái ( Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh) Sau đây là danh sách các khu kinh
tế cửa khẩu xếp theo tỉnh lần lượt từ tỉnh phía Đông sang phía Tây, phía Bắc xuống phía Nam
Tỉnh Khu kinh tế cửa khẩu
Quảng Ninh Móng Cái, Bắc Phong Sinh, Hoành Mô Đồng Văn
Lạng Sơn Đồng Đăng-Lạng Sơn, Chi Ma
Cao Bằng Tà Lùng, Trà Lĩnh, Sóc Giang
Lào Cai Lào cai
Lai Châu Ma Lù Thành
Trang 6Điện Biên Tây Trang
Sơn La Sơn La
Hà Tĩnh Cầu Treo
Quảng Bình Cha Lo
Quảng Trị Lao Bảo
Thừa Thiên-Huế Cha Lo
Quảng Nam Nam Giang
Kon Tum Bờ Y
Gia Lai Đường 19
Bình Phước Hoa Lư (Bonuê) Tây Ninh Mộc Bài, Xa Mát
Trang 7Long An Long An
Đồng Tháp Đồng Tháp
An Giang An Giang
Kiên Giang Hà Tiên
Ghi chú: Các khu kinh tế cửa khẩu in đậm được Chính phủ Việt Nam quan tâm xây dựng đồng bộ về kết cấu hạ tầng, mô hình tổ chức quản lý, cơ chế, chính sách
Trước năm 2015, chính phủ Việt nam có kế hoạch bổ sung thêm 4 khu kinh
tế cửa khẩu là A Đớt ở Thừa Thiên Huế, Nậm Cắn - Thanh Thuỷ ở Nghệ An,
Na Mèo ở Thanh Hóa, Khu kinh tế cửa khẩu Long An ở Long An Từ năm
2015 đến 2020 bổ sung thêm 3 khu kinh tế cửa khẩu là La Lay ở Quảng Trị, Đắk Per ở Đăk Nông, Đắk Ruê ở Đăk Lăk.[1]