Nghiên cứu tiến hành năm 2001 trên 9100 trẻĐánh giá vai trò Kẽm trong điều trị tiêu chẩy cấp Đối tượng nghiên cứu: trẻ 1- 5 tháng tuổi Phương pháp nghiên cứu: Thử nghiệm lâm sàng ngẫu nh
Trang 1KẼM TRONG ĐIỀU TRỊ TIÊU CHẢY Ở TRẺ EM
Th.S Nguyễn Thị Yến
Bộ môn Nhi – Đại học Y Hà
Nội
Trang 2Thiếu yếu tố vi lượng ở trẻ
em trước tuổi đến trường
thiếu sắt (%)
Thiếu vitamin
A (tiêm lâm sàng)
Thiếu Iod (mắc bệnh) Thiếu kẽm (nguy cơ)
Trang 3Nồng độ kẽm huyết thanh của các nhóm bệnh nhi
P<0.01P>0.05
161p
54.95±12.17
12.4±6.6
23SDD nặng
61.65±11.83
9.0±3.5
73Tiêu chảy kéo dài
69.53±17.31
10.3±4.1
33Tiêu chảy cấp
97.68±23.80
10.8±5.4
32Trẻ khoẻ mạnh
Zn/Hn (Mg/dl)
Tuổi (tháng)
Số bệnh nhân (n)
Chỉ số
Nhóm
Trang 5Hiệu quả điều trị
ChØ tiªu theo dâi Nhãm kÏm Nhãm Placebo p
Thêi gian tõ khi b¾t
®Çu ®iÒu trÞ tíi khi
Trang 10Kẽm trong điều trị tiêu chẩy ở trẻ em
Tác dụng:
1. Chức năng miễn dịch của niêm mạc ruột
2. Cấu trúc và chức năng bình thường ruột
3. Hồi phục niêm mạc ruột bị tổn thương
Cơ chế:
Kẽm đóng vai trò quan trọng trong các Enzyme kẽm loại Metallo enzyme, Poly Ribosome, màng tế bào- chức năng tế bào- đóng vai trò chủ yếu với sự phát triển và miễn dịch tế bào
Tiêu chẩy mất kẽm làm tình trạng thiếu kẽm nặng hơn
Khuyến cáo của WHO và UNICEF
Đưa kẽm và ORS triển khai tại cộng đồng 2005
Trang 11Nghiên cứu tiến hành năm 2001 trên 9100 trẻ
Đánh giá vai trò Kẽm trong điều trị tiêu chẩy cấp
Đối tượng nghiên cứu: trẻ 1- 5 tháng tuổi
Phương pháp nghiên cứu:
Thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng
Lượng kẽm cho hàng ngày: 5- 45 mg/ngày
Kết quả:
kéo dài tiêu chẩy Giảm 20% đợt tiêu chẩy cấp kéo dài trên 7 ngày)
nhóm Placebo
Khuyến cáo cho kẽm 10- 20 mg/ ngày trong 10- 14 ngày có hiệu quả làm giảm mức độ nặng và kéo dài thời gian tiêu chẩy cấp
Trang 12Kẽm đối với tiêu chẩy cấp
điều trị kẽm phối hợp với ORS làm giảm 25% thời gian
nghĩa
ngày ( 5 nghiên cứu)
1 nghiên cứu cho thấy có sự khác biệt có ý nghĩa làm
vậy làm giảm tỷ lệ tiêu chẩy kéo dài.
5 nghiên cứu có ý nghĩa.
Trang 13Kẽm đối với tiêu chẩy kéo dài
Kẽm điều trị tiêu chẩy kéo dài qua phân tích 4 nghiên cứu thử
nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên và không ngẫu nhiên cho thấy: Giảm 24% khả năng tiêu chẩy kéo dài tiếp tục (95% độ tin cậy
trong khoảng 9- 37%)
Giảm 42% điều trị thất bại hoặc tử vong (95% độ tin cậy trong
khoảng 9- 37%)c
So với nhóm chứng không điều trị kẽm
Điều chú ý là kẽm có tác dụng hiệu quả hơn ở trẻ em dưới 12
tháng tuổi là nam, teo đét hoặc nồng độ kẽm huyết thanh thấp
Trang 14Cung cấp kẽm và phòng tcc- tckd
với dự phòng tiêu chẩy cấp và tiêu chẩy kéo dài cho thấy
là 50% khuyến cáo của Hoa Kỳ (RDA) về nhu cầu kẽm ở trẻ
chẩy kéo dài qua theo dõi hàng ngày tại nhà
1 Có 7 thử nghiệm cung cấp liên tục hàng ngày cho trẻ liều RDA
hoặc gấp 2 lần RDA 5-7 ngày trong tuần trong thời gian quan sát
2 Có 3 thử nghiệm cung cấp 2- 4 lần RDA kẽm trong 2 tuần lễ và
theo dõi 2- 3 tháng tần xuất mắc tiêu chẩy cấp và tiêu chẩy kéo dài
Trang 15Trong thử nghiệm cung cấp kẽm liên tục:
Tần xuất mắc tiêu chẩy giảm 18% so với nhóm chứng (Incidence)
Tần xuất hiện mắc tiêu chẩy giảm 18% so với nhóm chứng
Không có sự khác biệt giữa các nhóm cung cấp kẽm.
Trong thử nghiệm cung cấp kẽm ngắn trong 2 tuần lễ kết quả cũng thấy như trong cung cấp kẽm kéo dài
Tần xuất mắc tiêu chẩy giảm 11% so với nhóm chứng (OR 0,89 95% CI 0,62- 1,28)
Tần xuất hiện mắc tiêu chẩy giảm 34% so với nhóm chứng (OR 0,66 95% CI 0,52- 0,83)
xuát tiêu chẩy ở các nước đang phát triển
Trang 16Kẽm và tác dụng điều trị và phòng bệnh
tiêu ch ả y phân máu
Một số nghiên cứu cung cấp kẽm kéo dài hoặc ngắn
hạn có tác dụng làm giảm tần xuất mắc ly trong thời gian nghiên cứu
Nghiên cứu cung cấp kẽm khi trẻ đang bị lỵ cấp tính
bởi trực khuẩn lỵ cho thấy có cải thiện đáp ứng miễn diạch tốt với các kháng thể kháng lỵ rõ rệt trong huyết thanh, tăng tỷ lệ lymphocyt B, tương bào cũng như IgA đặc hiệu
Với tất cả các lý do trên: Kẽm có vai trò hỗ trợ với
kháng sinh trong điều trị tiêu chẩy phan có máu
Trang 17Cung cấp kẽm và sử dụng kháng sinh không hợp lý
trong điều trị tiêu chẩy
Sử dụng kháng sinh không hợp lý trong điều trị tiêu chẩy dẫn tới
tình trạng kháng kháng sinh ở các nước đang phát triển (Bangladesh 26% thuốc mua là kháng sinh dùng chủ yếu ở trẻ tiêu chẩy- trong đó 48% chỉ mua thuốc dùng 1 lần/ ngày)Khi sử dụng kẽm để điều trị tiêu chẩy làm giảm nhu cầu dùng
kháng sinh được coi là 1 thứ thuốc được sử dụng để điều trị tiêu chẩy
Nghiên cứu ở cộng đồng tại Matlab (Bangladesh) trên 30 vùng
với 200 trẻ 3- 59 tháng
ở những vùng cung cấp kẽm tỷ lệ sử dụng kháng sinh giảm đi
70%, giảm đi tới cửa hàng thuốc và bác sỹ trạm y tế xã- giảm sử dụng kháng sinh không hợp lý
Trang 18Thử nghiệm đánh giá hiệu quả của bổ sung kẽm đối với phòng tiêu chảy,
viêm phổi
tiêu chảy giảm
Tần suất mắc viêm phổi
Trang 19BIỆN PHÁP PHÒNG CHỐNG
THIẾU KẼM Ở TRẺ EM
Đa dạng hoá bữa ăn, chọn thức ăn giàu protein, có nhiều sắt, kẽm: các loại thịt, hải sản,
Trang 20viêm dạ dày, ỉa chảy, nôn mửa 1500 mg/ngày x 3 ngày (Brock 1977)
Trang 21BIỆN PHÁP PHÒNG CHỐNG
THIẾU KẼM Ở TRẺ EM
sung sắt, kẽm, iốt vào bột dinh dưỡng, sữa, thức ăn chế biến sẵn: không quá đắt, thức ăn phổ biến, bảo quản ổn định.
vitamin C, A, lactic.
Trang 22Khuyến cáo sử dụng kẽm
hơn trong 60 giây trong nước hoặc trong sữa
6 đóng gói phải đủ dùng cho 1 đợt 10- 14 ngày tuỳ thuộc loại liều cơ bản
Trang 23Sử dụng kẽm trong điều trị tiêu chảy
Lỵ trực khuẩn ngày càng quan trọng vì tình trạng
đến các biến chứng và tử vong.
giảm sốt, bụng, giảm thời gian bài tiết mầm bệnh ngăn chặn sự lây truyền bậnh và giảm nguy cơ các biến chứng tiềm ẩn.
những trường hợp tiêu chẩy phân máu
Trang 24Kẽm sử dụng trong điều trị tiêu chẩy làm giảm tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ tử vong
Kẽm với ORS và giáo dục sức khoẻ sẽ làm giảm việc sử dụng kháng sinh không hợp lý dẫn tới tình trạng
kháng thuốc
Trang 25XIN CHÂN THÀNH CẢM
ƠN