Tài liệu Luận văn:TĂNG CƯỜNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ CÔNG TÁC THU - CHI TẠI TRUNG TÂM ĐÀO TẠO THƯỜNG XUYÊN - ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG pot

Nghị định 10/2002/NĐ-CP và Nghị đinh 43/2006/NĐ-CP ra đời đánh dấu một bước ngoặt trong sự đổi mới về cơ chế tài chính cho các đơn vị Trung tâm Đào tạo thường xuyên thuộc Đại học Đà Nẵng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

ĐOÀN NGỌC QUANG MINH

TĂNG CƯỜNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ

CÔNG TÁC THU - CHI TẠI TRUNG TÂM ĐÀO TẠO THƯỜNG XUYÊN - ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

Chuyên ngành: Kế toán

Mã ngành: 60.34.30

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH

Đà Nẵng - Năm 2013

Công trình được hoàn thành tại

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

Người hướng dẫn khoa học: TS ĐOÀN THỊ NGỌC TRAI

Phản biện 1: PGS.TS HOÀNG TÙNG

Phản biện 2: PGS.TS NGUYỄN VIỆT

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Quản trị kinh doanh họp tại Đại học Đà Nẵng vào ngày

14 tháng 03 năm 2013

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ở Việt Nam hiện nay, vấn đề xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ là một trong những vấn đề mới, các nghiên cứu chủ yếu được thực hiện trong các doanh nghiệp Trong khi đó, tại các đơn vị sự nghiệp công tác nghiên cứu và xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ chưa được Nhà nước và bản thân các đơn vị thật sự quan tâm Trong

xu thế phát triển hiện nay, các cơ sở giáo dục và đào tạo của Việt Nam đang đứng trước cơ hội phát triển lớn nhưng những thách thức cũng ngày một nhiều hơn Nghị định 10/2002/NĐ-CP và Nghị đinh 43/2006/NĐ-CP ra đời đánh dấu một bước ngoặt trong sự đổi mới về

cơ chế tài chính cho các đơn vị

Trung tâm Đào tạo thường xuyên thuộc Đại học Đà Nẵng là một đơn vị sự nghiệp có thu tự đảm bảo hoàn toàn chi phí, có tài khoản và có con dấu riêng, được thành lập theo Quyết định số 498/GDĐT ngày 02/02/1996 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trung tâm

có chức năng tổ chức và thực hiện các chương trình giáo dục thường xuyên để lấy văn bằng của hệ thống giáo dục quốc dân, bao gồm : hệ

từ xa ( kể cả hình thức đào tạo qua mạng, hệ tự học có hướng dẫn) và đào tạo ngắn hạn nhằm đáp ứng nhu cầu học tập của xã hội Trung tâm đã chủ động cơ cấu lại bộ máy tổ chức, tăng cường công tác quản lý, trong đó chú trọng đến việc hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ, từng bước hoàn thiện các quy chế kiểm soát Tuy nhiên, hệ thống KSNB của Trung tâm vẫn còn nhiều bất cập chưa đáp ứng yêu cầu của công tác quản lý nhất là công tác KSNB các khoản thu, chi

Vì vậy, tăng cường KSNB các khoản thu, chi tại Trung tâm Đào tạo thường xuyên – ĐHĐN là góp phần nâng cao chất lượng quản lý và phục vụ sự nghiệp giáo dục

Qua nghiên cứu lý luận về KSNB và thực trạng hoạt động KSNB các khoản thu, chi tại Trung tâm Đào tạo thường xuyên - ĐHĐN, tôi chọn đề tài “ Tăng cường kiểm soát nội bộ công tác thu, chi tại Trung tâm Đào tạo thường xuyên- ĐHĐN” cho Luận văn Thạc sỹ chuyên ngành Kế toán

2 Mục đích nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của đề tài là khảo sát thực trạng công tác KSNB các khoản thu chi tại Trung tâm Đào tạo thường xuyên – ĐHĐN, phát hiện những vấn đề còn tồn tại, từ đó đưa ra giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kiểm soát các khoản thu chi tại Trung tâm Đào tạo thường xuyên - ĐHĐN

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là công tác KSNB thu, chi tại Trung tâm Đào tạo thường xuyên - ĐHĐN

Phạm vi nghiên cứu: các khoản thu, chi chủ yếu tại Trung tâm Đào tạo thường xuyên - ĐHĐN

4 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng phương pháp thu thập thông tin, quan sát, nghiên cứu tài liệu để khảo sát thực trạng KSNB các khoản thu chi tại Trung tâm Đào tạo thường xuyên - ĐHĐN

5 Bố cục của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục và tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu thành 3 chương:

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ KSNB THU CHI TRONG ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÓ THU

CHƯƠNG 2 : THỰC TRẠNG KSNB THU CHI TẠI TRUNG TÂM ĐÀO TẠO THƯỜNG XUYÊN- ĐHĐN

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN KSNB THU CHI TẠI TRUNG TÂM ĐÀO TẠO THƯỜNG XUYÊN - ĐHĐN

6 Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Về lý luận, tác giả đã nghiên cứu giáo trình Kiểm soát nội bộ do

Bộ môn Kế toán – Kiểm toán trường Đại học Kinh tế Thành Phố Hồ Chí Minh biên soạn, giáo trình đã trình bày về các loại gian lận và biện pháp phòng ngừa, các nội dung cơ bản của hệ thống kiểm soát nội bộ theo khuôn mẫu của COSO cũng như kiểm soát nội bộ trong một số chu trình nghiệp vụ hay tài sản chủ yếu Từ đó, tác giả đã liên hệ với những đặc thù của đơn vị sự nghiệp để vận dụng lý luận về KSNB cho phù hợp

Trong quá trình làm luận văn tác giả đã tham khảo một số đề tài tương tự về kiểm soát nội bộ như:

Đề tài: “Hoàn thiện công tác kiểm soát nội bộ đối với các

khoản thu, chi tại Trường Đại học Thể dục Thể thao Đà Nẵng” tác

giả Lê Thị Trà Lý năm 2010

Đề tài: “Tăng cường kiểm soát nội bộ thu chi tại trường Đại

học Phạm Văn Đồng” của tác giả Trần Thị Anh Nga năm 2011

Luận văn thạc sĩ của tác giả Mai Thị Lợi (năm 2008) với đề

tài“ Tăng cường kiểm soát nội bộ thu-chi ngân sách Nhà nước tại

Trường Cao đẳng công nghệ -Đại học Đà Nẵng”

Những đề tài trên chủ yếu nghiên cứu về KSNB các khoản thu chi ngân sách Nhà nước và địa bàn hoạt động của những đơn vị trên không rộng

Công tác KSNB các khoản thu chi tại Trung tâm còn nhiều hạn chế nhất định mà chưa có đề tài nào nghiên cứu để hoàn thiện

Vì vậy, luận văn sẽ tập trung nghiên cứu các vấn đề về KSNB các khoản thu chi tại Trung tâm Tác giả sẽ đi sâu để làm rõ những hạn

chế trong việc kiểm soát các khoản thu tại các đơn vị liên kết nhằm giảm rủi ro trong việc thu chậm, thu thiếu cũng như hoàn thiện quy trình chi tiền cho các khoản chi chủ yếu tại Trung tâm Đào tạo thường xuyên - ĐHĐN

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ KIỂM SOÁT NỘI BỘ CÁC KHOẢN THU, CHI TRONG ĐƠN VỊ

SỰ NGHIỆP CÓ THU

1.1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ KIỂM SOÁT NỘI BỘ TRONG MỘT ĐƠN VỊ

1.1.1 Khái niệm kiểm soát nội bộ

Theo chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 400: Hệ thống kiểm soát nội bộ là các qui định và các thủ tục kiểm soát do đơn vị được kiểm toán xây dựng và áp dụng nhằm bảo đảm cho đơn vị tuân thủ pháp luật và các qui định, để kiểm tra, kiểm soát, ngăn ngừa và phát hiện gian lận, sai sót; để lập báo cáo tài chính trung thực và hợp lý; nhằm bảo vệ, quản lý và sử dụng có hiệu quả tài sản của đơn vị

Hệ thống kiểm soát nội bộ bao gồm môi trường kiểm soát, hệ thống

kế toán và các thủ tục kiểm soát

1.1.2 Mục tiêu của hệ thống kiểm soát nội bộ

Hệ thống kiểm soát nội bộ được thiết lập trong một tổ chức với mục tiêu:

- Mục tiêu hoạt động

- Mục tiêu báo cáo tài chính

- Mục tiêu tuân thủ

- Bảo vệ an toàn tài sản của đơn vị

- Hoàn thành các mục tiêu đặt ra đối với các hoạt động của đơn vị

1.1.3 Sự cần thiết và lợi ích của kiểm soát nội bộ

Kiểm soát nội bộ tốt sẽ đem lại cho tổ chức các lợi ích như : Giảm bớt nguy cơ rủi ro tiềm ẩn trong sản xuất kinh doanh ( sai sót

vô tình gây thiệt hại, các rủi ro làm chậm kế hoạch, tăng giá thành,

giảm chất lượng sản phẩm ) Bảo vệ tài sản khỏi bị hư hỏng, mất mát bởi hao hụt, gian lận, lừa gạt, trộm cắp Đảm bảo tính chính xác của các số liệu kế toán và báo cáo tài chính Đảm bảo mọi thành viên tuân thủ nội quy, quy chế, quy trình hoạt động của tổ chức cũng như các quy định của luật pháp

1.1.4 Các bộ phận cấu thành hệ thống kiểm soát nội bộ

Theo báo cáo COSO: hệ thống KSNB bao gồm các thành phần chủ yếu: Môi trường kiểm soát; Đánh giá rủi ro; Hoạt động kiểm soát (Các thủ tục kiểm soát); Thông tin và truyền thông; Giám sát độc lập

a) Môi trường kiểm soát

b) Đánh giá rủi ro

c) Xây dựng các thủ tục kiểm soát

d) Thông tin và truyền thông

* Thông tin:

* Truyền thông:

e) Giám sát

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

KSNB rất cần thiết đối với mọi đơn vị, đảm bảo cho việc ngăn chặn các rủi ro, giảm thiểu các sai sót có thể xảy ra Đối với các đơn vị sự nghiệp ở Việt Nam hiện nay, việc quản lý thường dựa trên các qui định của pháp luật, kinh nghiệm cá nhân để điều hành Các đơn vị chưa thực sự chú trọng đến việc thiết lập một hệ thống KSNB nhằm đánh giá, phân tích các điều kiện cũng như nguồn lực của đơn

vị nhằm đề ra những biện pháp kiểm soát, hạn chế rủi ro và việc sử dụng lãng phí các nguồn lực

Trong điều kiện được giao quyền tự chủ về tài chính cũng như tổ chức bộ máy như hiện nay, các đơn vị sự nghiệp cần phải tăng cường hơn nữa công tác KSNB, nhằm sử dụng tiết kiệm và hiệu quả các nguồn lực được giao, khẳng định thương hiệu bằng cách cung ứng cho xã hội những sản phảm và dịch vụ tốt hơn

Thông qua việc trình bày khái quát về KSNB và đặc điểm hoạt động cũng như cơ chế quản lý tài chính của các đơn vị sự nghiệp giáo dục, nội dung của chương 1 đã nêu lên những vấn đề lý luận chung về KSNB và công tác KSNB các khoản thu, chi trong đơn vị sự nghiệp giáo dục và đào tạo Việc nghiên cứu lý luận về KSNB có ý nghĩa quan trọng trong việc vận dụng lý luận để giải quyết những vấn đề thực tế về KSNB các khoản thu,chi trong đơn vị

sự nghiệp, giúp các nhà lãnh đạo xây dựng những chính sách, thủ tục kiểm soát và đặc biệt thường xuyên đánh giá, điều chỉnh công tác KSNB cho phù hợp với đặc điểm và qui mô của đơn vị mình

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KSNB CÁC KHOẢN THU CHI TẠI TRUNG TÂM ĐÀO TẠO

THƯỜNG XUYÊN -ĐHĐN 2.1 GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ HỆ THỐNG KSNB TẠI TRUNG TÂM ĐÀO TẠO THƯỜNG XUYÊN - ĐHĐN

2.1.1 Khái quát về lịch sử phát triển

Trước nhiệm vụ của một Trung tâm lớn trực thuộc Đại học

Đà Nẵng, Trung tâm đã có sự thay đổi lớn: Mở rộng qui mô, loại hình đào tạo, mua sắm thêm nhiều vật tư, trang thiết bị phục vụ cho GDĐT… Để đáp ứng yêu cầu của quản lý, Trung tâm đã rà soát, cơ cấu lại bộ máy tổ chức, bổ sung các qui định, áp dụng công nghệ thông tin vào tổ chức kế toán… Tuy nhiên do việc quản lý ngày càng phức tạp, việc tổ chức hệ thống kế toán và các qui chế kiểm soát không theo kịp sự phát triển, làm xuất hiện những bất cập ảnh hưởng đến sự phát triển của Trung tâm

2.1.2 Đặc điểm hoạt động tài chính

Theo Quyết định thành lập, Trung tâm đào tạo thường xuyên

là đơn vị sự nghiệp có thu, có con dấu và tài khoản riêng Tuy nhiên, hiện tại hoạt động tài chính của Trung tâm là tự thu tự chi, theo nguyên tắc lấy thu bù chi, có tích luỹ và đóng góp cho ĐHĐN, là đơn

vị sự nghiệp tự đảm bảo toàn bộ kinh phí

Hoạt động tài chính của Trung tâm thực hiện theo quy chế chi tiêu nội bộ của Đại học Đà Nẵng và phụ lục quy chế chi tiêu nội

bộ của Trung tâm Đào tạo thường xuyên Toàn bộ hoạt động tài chính được phản ánh trên chứng từ, sổ sách kế toán thông qua phần mềm kế toán máy Năm tài chính bắt đầu từ ngày 1/1 và kết thúc vào ngày 31/12 Trung tâm Đào tạo thường xuyên – ĐHĐN là đơn vị hạch toán cấp 3 và hạch toán độc lập, đến cuối năm (31/12) lập báo

cáo tài chính và báo cáo về Ban Kế hoạch tài chính – Đại học Đà Nẵng Hiện tại, nguồn thu của Trung tâm chủ yếu từ học phí đào tạo

hệ từ xa và phần lớn nguồn học phí này do các đơn vị (mà Trung tâm đào tạo thường xuyên – ĐHĐN liên kết) thu hộ sau đó mới chuyển

về Trung tâm Các khoản chi của của Trung tâm chủ yếu chi cho con người như: Lương và các khoản theo lương, tiền giảng, công tác phí, Phần chi đầu tư tài sản, cơ sở vật chất không đáng kể

2.1.3 Cơ cấu tổ chức và chính sách nhân sự của Trung tâm

a) Cơ cấu tổ chức

b) Chính sách nhân sự

2.2 THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ ĐỐI VỚI CÔNG TÁC THU, CHI TẠI TRUNG TÂM ĐÀO TẠO THƯỜNG XUYÊN – ĐHĐN

2.2.1 Tổ chức hệ thống thông tin phục vụ cho kiểm soát nội bộ công tác thu, chi

a) Tổ chức hệ thống chứng từ và luân chuyển chứng từ thu, chi

b) Tổ chức vận dụng hệ thống tài khoản và sổ sách kế toán

+ Vận dụng hệ thống tài khoản

+ Vận dụng hệ thống sổ sách

+ Tổ chức hệ thống báo cáo kế toán

2.3 KSNB CÁC KHOẢN THU TẠI TRUNG TÂM ĐTTX - ĐHĐN

Các khoản thu tại Trung tâm Đào tạo thường xuyên – ĐHĐN bao gồm thu học phí, thu lệ phí tuyển sinh, thu từ lãi ngân hàng và các khoản thu khác… Tuy nhiên, tại Trung tâm nguồn thu chiếm tỷ trọng lớn nhất là thu học phí

2.4.1 Chi cho thuê mướn

2.4.2 Chi phí nghiệp vụ chuyên môn

2.4.3 Chi thanh toán cá nhân

2.4.4 Chi dịch vụ chuyên môn

2.4.6 Chi mua sắm và sửa chữa

2.4.7 Chi hoạt động sự nghiệp khác

2.5 ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KSNB ĐỐI VỚI CÁC KHOẢN THU, CHI TẠI TRUNG TÂM ĐÀO TẠO THƯỜNG XUYÊN – ĐHĐN

Qua nghiên cứu và phân tích tình hình KSNB đối với công tác thu, chi tại Trung tâm Đào tạo thường xuyên –ĐHĐN cho thấy hệ thống KSNB cơ bản vận hành tốt, các thông tin cung cấp cho lãnh đạo Trung tâm và các đối tượng sử dụng khác đảm bảo chính xác, tin cậy, tài sản của Trung tâm được bảo vệ an toàn

2.5.1 Những ưu điểm

Cơ cấu tổ chức: cơ cấu tổ chức của Trung tâm khá phù hợp, bảo đảm cho các hoạt động được thông suốt và hiệu quả, không có

sự chồng chéo giữa các bộ phận, đảm bảo sự độc lập tương đối giữa các bộ phận

Chính sách nhân sự: Trung tâm đã thực hiện được một chính sách nhân sự đúng đắn, đó là chính sách nhằm vào việc tuyển dụng, huấn luyện và sử dụng cán bộ, nhân viên có năng lực và đạo đức

Công tác kế hoạch: Việc lập kế hoạch của Trung tâm từng bước được hoàn thịên và chuyên nghiệp, đã giúp cho hoạt động đúng hướng và có hiệu quả Kế hoạch được thực hiện một cách nghiêm túc

và khoa học nên đã trở thành một công cụ kiểm soát hữu hiệu giúp Trung tâm phát hiện, ngăn ngừa được những sai sót trong các hoạt động thu, chi của Trung tâm

Hệ thống thông tin kế toán: Công tác ghi chép chứng từ ban đầu, chuyển sổ kế toán, lập báo cáo kế toán được thực hiện khá tốt Chứng từ được lập đầy đủ và tuân theo các quy định hiện hành, thể hiện tốt vai trò kiểm soát và đáp ứng thông tin kịp thời cho lãnh đạo đơn vị

Về công tác KSNB hệ thống sổ sách, báo cáo tài chính, thời gian qua Trung tâm rất quan tâm và đã thực hiện rất tốt vì hệ thống này dùng

để quyết toán tài chính, tổng hợp tình hình về tài sản, tình hình thu, chi và kết quả hoạt động của Trung tâm trong kỳ kế toán

2.5.2 Những hạn chế

a) Một số định mức chi còn chưa phù hợp với thực tế

Trong đơn vị có một số nội dung chi hiện nay vẫn chưa có định mức chi cho phù hợp, có những định mức cần được quy định chi tiết, cụ thể hơn, cũng có những định mức cần được điều chỉnh cho phù hợp với thực tế

b) Trong công tác lập kế hoạch

- Đối với kế hoạch đào tạo:

+ Hiện nay Phòng đào tạo lên kế hoạch học tập cho cả năm

và cho tất cả các lớp tại tất cả các địa phương Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện kế hoạch phát sinh những điểm bất hợp lý dẫn đến bị động trong công tác

+ Trung tâm chưa xây dựng được kế hoạch trong năm cần

mở thêm ngành đào tạo nào, ở địa phương nào để đảm bảo chỉ tiêu tuyển sinh cũng như đảm bảo nguồn thu

+ Tổ tài vụ chưa lên được kế hoạch thu, chi trong năm, chưa

dự trù được chi phí để tham mưu cho lãnh đạo khi tiến hành mở lớp tại một địa phương Đặc điểm hoạt động của Trung tâm Đào tạo thường xuyên – ĐHĐN là lấy thu bù chi nên việc không tính toán được chi phí khi mở lớp có thể dẫn đến thu không đủ bù chi

c) Trong công tác luân chuyển chứng từ

Tại Trung tâm số lượng chứng từ rất lớn, việc luân chuyển chứng từ chưa làm rõ trách nhiệm cá nhân trong từng khâu luân chuyển; chưa căn cứ vào đặc điểm, quy mô hoạt động của đơn vị để xây dựng những quy định luân chuyển chứng từ một cách khoa học cho từng loại chứng từ nhằm rút ngắn thời gian luân chuyển

d) Trong công tác bố trí nhân sự của toàn Trung tâm cũng như tại tổ tài vụ

Trong việc bố trí nhân sự tại các phòng chức năng vẫn chưa hợp lý dẫn đến việc một số cán bộ kiêm nhiệm rất nhiều việc nhưng ngược lại một số cán bộ công việc đảm nhiệm rất ít

Tại tổ tài vụ, kế toán viên còn kiêm nhiệm việc của phòng khác nên không đảm bảo thời gian để hoàn thành nhiệm vụ do tổ trưởng phân công

e) Trong công tác KSNB các khoản thu tại các đơn vị liên kết