3- Vàng da sau gan: thường gặp nhất, do tắc mật... VÀNG DA SAU GANmật,vàng da tắc mật từng đợt, các yếu tố nhiễm độc gan -, bệnh cảnh viêm gan - mảng ở HSP , sốt cao lạnh run,máu ẩn tro
Trang 1SIÊU ÂM TRONG
CHẨN ĐOÁN VÀNG DA
Võ Tấn Đức
Trang 2PHÂN LOẠI VÀNG DA
1- Vàng da trước gan: thiếu máu tán huyết (sốt rét, thiếu men G6PD…) Tăng bilirubine gián tiếp
Không có triệu chứng đặc hiệu /SA
Phì đại hệ tạo máu: gan, lách, hạch có thể gặp
Tổn thương nhu mô thận hiếm gặp, ở giai đoạn nặng
2- Vàng da tại gan: hay gặp, do tổn thương nhu mô gan, hoại tử tế bào gan, ứ mật: các loại viêm gan, xơ gan
3- Vàng da sau gan: thường gặp nhất, do tắc mật
Trang 3VÀNG DA TẠI GAN
Trang 4VÀNG DA TẠI GAN
- gan to / bình thường / teo - phì đại thùy (T), thùy đuôi
- bờ tù, không đều, dấu đầu đinh (+)
- cấu trúc thô, dày có hạt tăng sinh xen kẻ
- giãn TM cửa, bờ m/máu không còn mềm mại, ĐM hóa
- lách to, báng bụng, thành túi mật dày
Trang 6VÀNG DA SAU GAN
mật,vàng da tắc mật từng đợt, các yếu tố nhiễm độc gan (-), bệnh cảnh viêm gan (-)
mảng ở HSP , sốt cao lạnh run,máu ẩn
trong phân, không có dấu bệnh gan mạn
tính, đề kháng bụng.
tiếp, tăng phosphatase kiềm, tăng nhẹ
transaminase máu.
Marker VGSV, VG mạn hoạt động, xơ
gan ứ mật nguyên phát: (-)
Trang 7VÀNG DA SAU GAN
dòng
90% tắc ở đoạn cuối OMC > giãn đường mật trong và ngoài gan
Trang 8VÀNG DA SAU GAN
Trang 9VÀNG DA SAU GAN
1 Tăc mật ngoài gan:
* Tắc đoạn trên tụy
(5%): giữa tụy và cửa
gan
- thường do
cholangiocarcinoma,
hạch di căn
- hiếm khi do sỏi,
viêm hẹp, nang OMC
* Tắc ở cửa gan (5%):
- cholangiocarcinoma
nguyên phát
(Klatskin tumor)
- U túi mật / u gan
xâm lấn
- Hẹp do mổ cũ
Trang 10VÀNG DA SAU GAN
1 Tăc mật ngoài gan:
- Hẹp đường mật 95% lành tính, do mổ cũ, do viêm nhiễm (viêm tụy cấp, sỏi, nhiễm trùng, loét DD-TT)
- Viêm đường mật
- Dị dạng (nang OMC), chảy máu đường mật (chấn thương, tự phát, hay do thầy thuốc gây ra)
Trang 11VÀNG DA SAU GAN
1 Tăc mật ngoài gan:
Các nguyên nhân hiếm gặp khác
- Hẹp đường mật
- Viêm đường mật :
* VĐM có mủ từng đợt: lãi đủa, (C.sinensis), vi trùng (E.coli)
Trang 12VÀNG DA SAU GAN
1 Tăc mật ngoài gan:
Các nguyên nhân hiếm gặp khác
- Hẹp đường mật
- Viêm đường mật :
* VĐM có mủ từng đợt: lãi đủa,sán lá nhỏ
(C.sinensis), vi trùng (E.coli)
* VĐM xơ hoá nguyên phát: thường kèm Crohn,giãn đường mật từng đoạn hình chuỗi hạt hay cắt cụt,
không đồng dạng 6-9% > cholangiocarcinoma
* VĐM do HIV: thường cả túi mật và cây đường mật Dày thành đ/mật, hẹp ở đoạn cuối và giãn nhẹ trên dòng Thường do cytomegalovirus & cryptosporidium
- Dị dạng (nang OMC), chảy máu đường mật ( chấn
thương, tự phát, hay do thầy thuốc gây ra)
Trang 13VÀNG DA SAU GAN
2 Tăc mật trong gan:
- U tân sinh trong gan: hiếm
carcinoma đ/m trong gan
- thường là sỏi ĐMTG
- HC Mirizzi: sỏi ở cổ hay ống
túi mật chèn cơ học vào ống
gan chung
Trang 14VÀNG DA SAU GAN
2 Tăc mật trong gan:
- Bệnh Caroli: bẩm sinh di truyền gen lặn 2 thể:
* thể thuần nhất: lan tỏa hay khu trú, dãn đường mật trong gan có thông thương B/c: VĐM có mủ, sỏi, áp
xe, tắc mật trong gan, K hóa (7%)
* thể thiếu niên: dãn nhẹ đường mật kèm xơ gan, tăng ALTM cửa,suy gan Thường kèm nang OMC, bệnh thận đa nang trẻ con