Tài liệu Tình trạng suy dinh dưỡng và thiếu máu dinh dưỡng ở trẻ dưới 24 tháng tuổi tại 4 xã quận Dongkor, Phnom Pênh - Căm Pu Chia ppt

Tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ dưới 24 tháng tuổi ở ngoại thành Căm puchia theo kết quả trên là ở mức cao theo ngưỡng đánh giá củ Tổ chức Y tế Thế giới.. - Tỷ lệ trẻ thiếu máu với hemoglobi

Tình trạng suy dinh dưỡng và thiếu máu dinh dưỡng ở trẻ dưới 24 tháng tuổi tại 4 xã quận dongkor,

phnôm pênh - Căm Pu Chia

Rin Keo, Phạm Duy Tường,Từ Ngữ

Nghiên cứu cắt ngang đánh giá tình trạng dinh dưỡng và thiếu máu dinh dưỡng ở 438 trẻ dưới 24 tháng tuổi tại 4 xã ngoại thành Phnôm Pênh cho kết qủa sau:

- Tỷ lệ suy dinh dưỡng ở chỉ tiêu Cân nặng/ Tuổi là 41,1%, Chiều cao/ Tuổi là 42,2%, Cân nặng/ Chiều cao là 14,9% Tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ dưới 24 tháng tuổi ở ngoại thành Căm puchia theo kết quả trên là ở mức cao theo ngưỡng đánh giá củ Tổ chức Y

tế Thế giới

- Tỷ lệ trẻ thiếu máu với hemoglobint thấp (<11g/dl) là 59,0% trong đó ở mức nhẹ là 21,7%, trung bình 35,4% và thiếu nặng là 1,9%

- Trẻ bị thiếu máu dinh dưỡng lại bị suy dinh dưỡng cao hơn tới 1,8 lần ( OR=1,82) so với trẻ không bị thiếu máu

I Đặt vấn đề

Hiện nay dinh dưỡng trẻ em với sức

khỏe cộng đồng được coi là vấn đề toàn

cầu, được chính phủ, các tổ chức trong và

ngoài nước quan tâm nghiên cứu để tìm

ra các biện pháp thích hợp nhằm cải thiện

được tình trạng dinh dưỡng của trẻ Trong

đó thiếu dinh dưỡng Protein-năng lượng,

thiếu máu do thiếu sắt là hai trong những

vấn đề có ý nghĩa sức khỏe cộng đồng ở

các nước đang phát triển trong đó có

Cămpuchia

Trên thế giới ước tính trong số 850

triệu trẻ từ 1-5 tuổi trên thế giới có 350

triệu trẻ em bị thiếu dinh dưỡng nặng

Tại Cămpuchia, theo báo cáo của Bộ y

tế Cămpuchia 1998-2000 cho thấy: tỷ lệ

SDD cân nặng/tuổi là 52,4% (1996),

50,3% (2000), chiều cao/tuổi là 56,4%

(1996), 49,8%(2000), và cân nặng/chiều

cao 13% (1996) và 16% (2000) Vì vậy tỷ

lệ SDD trẻ em Cămpuchia là cao nhất so

với các nước trong khu vực như Lào 40%,

PhiliPine 33%, Miến Điện 19%, Trung Quốc 16%, Thái Lan 15% và Việt Nam 33,8% (2000) [1, 8]

Thiếu vi chất dinh dưỡng đang là một vấn đề phổ biến, trong đó có thiếu máu dinh dưỡng, do thiếu máu thiếu sắt ở Cămpuchia theo điều tra Uỷ Ban kế hoạch đầu tư dinh dưỡng năm 2002 cho thấy có đến 63,4% trẻ em Cămpuchia từ 6-59 tháng bị thiếu máu do thiếu sắt và 58% bà mẹ có thai trong đó 77,8% trẻ dưới 24 tháng tuổi [2,5,6] Để có những can thiệp thích hợp hạ thấp tỉ lệ suy dinh dưỡng, thiếu máu dinh dưỡng do thiếu sắt chúng tôi tiến hành nghiên cứu tình trạng dinh dưỡng, thiếu máu ở trẻ dưới 24 tháng tại Quận Đong Kor, ngoại thành Phnôm Pênh

Mục tiêu nghiên cứu

1 Đánh giá tình trạng SDD của trẻ em dưới 24 tháng tuổi tại 4 xã ngoại thành Phnôm Pênh

71

2 Đánh giá tình trạng thiếu máu dinh

dưỡng của trẻ em <24 tháng tuổi tại 4 xã

ngoại thành

3 Xác định mối liên quan đến tình

trạng suy dinh dưỡng và thiếu máu dinh

dưỡng của trẻ

II Đối tượng và phương pháp

1 Đối tượng nghiên cứu

- Trẻ em: trẻ dưới 24 tháng tuổi không

bị các bệnh tật bẩm sinh

- Các bà mẹ có con dưới 24 tháng tuổi

2 Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu cắt ngang đánh giá tình

trạng dinh dưỡng và thiếu máu dinh dưỡng

ở 438 trẻ dưới 24 tháng tuổi tại 4 xã Quận

Đong Kor ngoại thành Phnôm Pênh

Cỡ mẫu được tính theo công thức sau

2

2 2 / 1

e

) P 1

.(

P Z

Trong đó: Z12ưα/2 = 1 , 96

Tỷ lệ SDD ở trẻ < 24 tháng tại xã

là 50% (p = 50%)

e = 0,05 vậy cỡ mẫu tối thiểu để cho nghiên cứu này là 400 cặp mẹ con được chọn

3 Kỹ thuật

- Cân nặng được xác định bằng cân SECA có (độ chính xác 0,1kg), chiều cao nằm được đo đối với trẻ dưới 2 tuổi, chỉ số cân nặng/tuổi, chiều cao/tuổi, cân nặng/chiều cao được tính theo Quần thể tham khảo NCHS

- Xét nghiệm Hemoglobin bằng phương pháp Hemocue, đánh giá thiếu máu theo hướng dẫn của WHO: Hb<11g/dl được coi là thiếu máu; thiếu nhẹ (Hb 9-11g/dl); thiếu vừa (Hb 7-9g/dl);

thiếu nặng khi Hb<7g/dl

- Xử lý số liệu:Số liệu tính toán trên chương trình Epi info 6.04 và SPSS Các kết quả được trình bày theo các số trung bình, tỉ lệ %, Test Student, χ2

, P

III kết quả nghiên cứu

1 Tinh trạng dinh dưỡng của trẻ

Bảng 1 Tỉ lệ suy dinh dưỡng của trẻ theo tháng tuổi ở Quận Đong Kor

Suy dinh dưỡng (<- 2 SD)

n(%)

CC/T n(%)

CN/CC n(%)

19-24 128 67(52,3) 67(52,4) 25(19,5)

Bảng 1 cho thấy suy dinh dưỡng ở 4

xã tại Quận Đong Kor theo các chỉ tiêu

là 14,8% Tỉ lệ suy dinh dưỡng ở các chỉ tiêu trên đều ở cao theo ngưỡng đánh giá

của WHO Tỉ lệ suy dinh dưỡng tăng dẫn

theo lứa tuổi, trẻ nhóm tuổi 13-18 tháng

và 19-24 tháng có tỉ lệ suy dinh dưỡng

cao ở cả 3 chỉ tiêu

Bảng 2 Tỉ lệ SDD của trẻ em theo mức độ suy dinh dưỡng ở cân năng/tuổi

% Suy dinh dưỡng (<- 2 SD)

Kết quả trên cho thấy mức độ suy dinh dưỡng phần lớn suy dinh dưỡng độ I là

34,4%, độ II là 6,4% và còn lại 0,5% là suy dinh dưỡng độ III

2 Tình hình thiếu máu của trẻ dưới 24 tháng tuổi

Bảng 3 Tỉ lệ thiếu máu trẻ em dưới 24 tháng tuổi theo mức độ thiếu máu

Tháng tuổi

Kết quả trên thấy: Tỉ lệ thiếu máu chung là 59%; trong đó thiếu máu nhẹ chiếm tỉ lệ

35,4%; thiếu máu vừa 21,7% và thiếu máu nặng 1,9% Lứa tuổi 1-6 tháng, 7-12 tháng

có tỉ lệ thiếu máu cao và thiếu máu nặng cũng ở 2 nhóm tuổi này

Bảng 4 Các yếu tố liên quan đến tình trạng dinh dưỡng

1 Học vấn mẹ - Cấp I, mù chữ

- Trên cấp I

267

167

42,5 36,0

1.38 2.88

3 Thời điểm ABS - 5-6 tháng

- < 4 tháng, - >6 tháng

150

239

39,5 50,6

1.64 2.53

5 Thực hành nuôi

bằng con sữa mẹ

- Trước 1/2h đầu

- >1/2h-12h

27

406

40,7 41,1

1.28 2.64

6 Bệnh ỉa chảy, - Có

- Không

205

233

40,9 41,2

1.26 2.10

- Không

315

119

42,8 36,1

3.64 9.10

9 Thiếu máu - <11.7g/dl

- >11.7g/dl

323

106

45,2 31,1

1.82 3.10

73

Kết quả trên cho thấy: khi trẻ ăn bổ

sung không đúng sớm trước 4 tháng

muộn hơn sau 6 tháng tỉ lệ trẻ suy dinh

dưỡng tới 50,6%, ăn bổ sung đúng trẻ bị

suy dinh dưỡng thấp hơn chỉ có 39,5% với

OR=1,64 Trẻ bị ho sốt là một yếu tố

nguy cơ cao nhất dẫn đến tình trạng suy

dinh dưỡng cuả trẻ một cách có ý nghĩa

thống kê p<0,05 Trẻ không thiếu máu bị

suy dinh dưỡng chỉ có 31,1%, trong đó trẻ

bị thiếu máu bị suy dinh dưỡng cao tới

42,5% với OR=1,82 một cách có ý nghĩa

thống kê với p<0,05

IV Bàn luận

1.Tình hình suy dinh dưỡng trẻ em

dưới 24 tháng tuổi

Qua điều tra tại 4 xã (Kol Ka, Krang

Thnung, Ka Kap, Chom Chaou) Quận

Đong Kor ngoại thành Phnôm Pênh cho

thấy tỉ lệ suy dinh dưỡng theo các chỉ tiêu

như sau: Cân nặng/tuổi 41,1%; chiều

cao/tuổi 42,2 và Cân nặng/chiều cao là

14,9%

So sánh kết quả của chúng tôi với kết

quả các cuộc điều tra trước cho thấy, nếu

so sánh tỉ lệ suy dinh dưỡng trẻ em dưới

24 tháng tuổi hai Quận ngoại thành như:

Lvea Em và Kan Dal thì tỉ lệ suy dinh

dưỡng theo cân nặng/tuổi rất cao gần

tương đương nhau là 41,1%; 41%; 41%

[6]Tỉ lệ SDD Quận Đong Kor còn cao hơn

Quận Kien Svay điều tra năm 2000[5]

So sánh với điều tra cua UNICEF năm

1998 và Viện Sức khoẻ công cộng năm

1996 kết quả của chúng tôi thấp hơn Kết

quả ở bảng 2 cho thấy: tỉ lệ SDD ở nhóm

tuổi 19-24 tháng chiếm tỉ lệ cao nhất là

41,4% Kết quả này phù hợp với một số

nghiên cứu trước đây và một số tác giả

tra tháng 01-2000 đối với trẻ em < 24 tháng tại 3 quận ngoại thành Phnôm Pênh Cămpuchia[5,6] Viện thống kê dinh dưỡng và sức khoẻ điều tra năm 2000 cho thấy nhóm tuổi 16-23 tháng có đến 49,3% bị suy dinh dưỡng so với các nhóm tuổi khác Tỉ lệ suy dinh dưỡng ở Quận

Đong Kor ngoại thành Phnôm Pênh hiện nay là rất cao nếu so với Việt Nam hiện này ta thấy suy dinh dưỡng chung chỉ còn 32% ở năm 2002 và hiện nay là 28,4%[3,4]

2 Tình hình thiếu máu ở trẻ dưới 24 tháng tuổi

Kết quả điều tra cho thấy tình hình thiếu máu dinh dưỡng của trẻ em dưới 24 tháng là 59% mẫu máu có hàm lượng Hemoglobin dưới 11g/dl(bảng 3) Tỉ lệ thiếu máu như vậy là rất cao, tỉ lệ này tương đương với điều tra của World Vision trong Kan Dal Steung/ Kan Dal của Cămpuchia tháng 03-2002 là 66,7% và Cambodian Demographic Health 2000 là 63,4%[6], vậy tỉ lệ thiếu máu ở trẻ em Cămpuchia còn rất cao (Bảng 3) cho thấy tỉ lệ thiếu máu theo các nhóm tuổi cũng rất cao, trong đó cao nhất nhóm thiếu máu nhẹ ở lứa tuổi từ 1-6 tháng tuổi 40,2% và nhóm bị thiếu máu vừa ở nhóm 7-12 tháng 25,7% Nghiên cứu của chúng tôi phù hợp với viện thống kê và sức khoẻ công cộng cho thấy có đến 53,3% ở nhóm tuổi này Giai đoạn này cơ thể của trẻ phát triển rất nhanh, vì vậy nhu cầu sắt và chất dinh dưỡng rất cao[5]

3 Các yếu tố liên quan đến tình trạng dinh dưỡng và thiếu máu

Kết quả so sánh một số yếu tố nguy cơ liên quan đến tình trạng suy dinh dưỡng cho thấy Trẻ ăn bổ sung không

đúng có nguy cơ bị suy dinh dưỡng cao

hơn với trẻ ăn bổ sung đúng với 1,64 lần,

yếu tố tiêu chảy ở cả 2 trẻ suy dinh dưỡng

và trẻ và không suy dinh dưỡng đều có tỉ

lệ cao tới 40,9% trong khi đó ho sốt ở trẻ

suy dinh dưỡng là 42,8%, không suy dinh

dưỡng là 36,1%, sự khác biệt có ý nghĩa

thống kê và OR (3,64) Trẻ bị thiếu máu

dinh dưỡng đòng thời bị suy dinh dưỡng

tới 45,2%, trẻ có tình trạng Hemoglobin

cao trên 11g/dl có tỉ lệ suy dinh dưỡng chỉ

có 31,1% với tỷ suất chênh OR=1,82

Nhiều nghiên cứu cho thấy nơi có tỉ lệ suy

dinh dưỡng ở trẻ dưới 5 tuổi cao đồng thời

có tỉ lệ thiếu máu dinh dưỡng nhiều

V Kết luận

Qua điều tra đánh giá tinh trạng dinh

dưỡng và thiếu máu dinh dưỡng trẻ em,

và tìm hiểu một số yếu tố ảnh hưởng của

438 trẻ dưới 24 tháng tuổi tại 4 xã thuộc

Quận ngoại thành Phôm Pênh cho kết

luận như sau:

1.Tỷ lệ suy dinh dưỡng ở chỉ tiêu Cân

nặng/ Tuổi là 41,1%, Chiều cao/ Tuổi là

42,2%, Cân nặng/chiều cao là 14,9% Tỷ

lệ suy dinh dưỡng ở trẻ dưới 24 tháng tuổi

ở ngoại thành Cămpuchia theo kết quả

trên là ở mức cao theo ngưỡng đánh giá

của Tổ chức Y tế Thế giới

2 Tỷ lệ trẻ thiếu máu với Hemoglobin

thấp (<11g/dl) là 59,0% trong đó ở mức

nhẹ là 21,7%, trung bình 35,4% và thiếu

nặng là 1,9%

3 Trẻ ăn bổ sung không đúng không

đúng thời điểm, viêm đường hô hấp, thiếu

máu là yếu tố nguy cơ cao đến tình trạng

suy dinh dưỡng của trẻ

VI Kiến nghị

1 Công tác tuyên truyền cần được đẩy mạnh hơn nữa nhằm giáo dục cung cấp kiến thức về thực hành chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ của các bà mẹ

2 Vận động và tuyên truyền cho các

bà mẹ uống viên sắt thông qua mạng lưới cộng tác viên tích cực để phòng ngừa thiếu máu cho cả mẹ và trẻ sơ sinh

3 Cần giáo dục và tuyên truyền hơn nữa cho cộng đồng biết được tác hại của thiếu máu và suy dinh dưỡng

Tài liệu tham khảo

1 Bộ y tế (2000), Báo cáo thành tựu đạt

được của ngành y tế Cămpuchia

1998-2000, Phnom Pênh, Nxb bộ Y tế, tr 12-24- 21-25

2 Trung tâm Y tế Cămpuchia và tổ chức tâm nhìn thế giới (2002), Điều tra

tình trạng thiếu máu ở trẻ 6-59 tháng tuổi tại Kandal Steung ngoại thành PhnômPenh Campuchia, Nxb Y học Phnôm Pênh

3 Tạp chí Y tế công cộng, sô 1

tháng 08.2004, tr 4-5

4 Viện dinh dưỡng- UNICEF Tình

hình dinh dưỡng Việt Nam năm

2000-2002, Hà Nội tháng 09/2003, tr.5-6, 7-8

5 Viện thống kê và sức khoẻ công cộng(2000), Dinh dưỡng của bà mẹ và

trẻ em Cămpuchia , Nxb thống kê Phôm Pênh 2000

6 Yin Keto Marak(2000), Đánh giá

tình trạng dinh dưỡng ở kien Svay và Lvea Em thuộc Quận ngoại thành Phnôm Pênh Campuchia, Điều tra đánh giá tháng 01/2000

75

7 National health Statistics(1996),

Report 1995 Planning & Statistics unit

September 1996 ministry of health

Cambodia, Phnom Penh, pp

20-25-43-46

8 National health Statistics(2000),

Report 2000 Planning & Statistics unit September 2000 ministry of health Cambodia, Phnom Penh, pp 20 - 25

Summary The crosssectional study to acess on nutritional status and anemia in 438 children under 24 months It is showed that:

- The rate of malnutrition in indicators are: Weight for Age ( W/A) 41%, Hight for Age (H/A) 42,2% and Weight for Hight ( W/H) 14,9% The rate malnutrition of children under

24 month olds in 4 communities at country of Phnom Penh which is high to cut off point

of world health organization

- The general rate of anemia on hemoglobin low ( <11g/dl) is 59% Degree of anemia

on mild is 21,%, moderate 35,4, severe 1,9%

- The children suffer from anemia and malnutrition is higher than 1.8 times ( OR=

1.82 ) to normal children in hemoglobin