Tài liệu Nghiên cứu sự thay đổi của một số chỉ số tuần hoàn khi chiếu Laser He - Ne lên huyệt nội quan docx

nghiên cứu sự thay đổi của một số chỉ số tuần hoàn khi chiếu laser He-Ne lên huyệt Nội quan Lê Ngọc Hưng 1 , Trần Thị Hải Lý 2 1 Bộ môn Sinh lý học - Trường Đại học Y Hà Nội 2 Bộ môn

nghiên cứu sự thay đổi của một số chỉ số tuần hoàn

khi chiếu laser He-Ne lên huyệt Nội quan

Lê Ngọc Hưng 1 , Trần Thị Hải Lý 2

1 Bộ môn Sinh lý học - Trường Đại học Y Hà Nội

2 Bộ môn Sinh lý học - Trường Đại học Y Thái Bình

Trên 45 sinh viên nam khoẻ mạnh của trường Đại học Y Hà Nội được chiếu laser He-Ne lên huyệt Nội quan, các tác giả nhận thấy: Nhịp tim, huyết áp tâm thu và huyết áp trung bình giảm rõ, thời gian

QT và TP trên điện tâm đồ kéo dài hơn sau chiếu 1 lần và sau 8 lần chiếu so với trước khi chiếu và so với khi được chiếu ngoài huyệt Nội quan

I Đặt vấn đề

Phương pháp chiếu laser lên huyệt đã

được một số tác giả thử nghiệm ở một vài cơ

sở nghiên cứu thực nghiệm cũng như đã được

ứng dụng trong lâm sàng tại nhiều cơ sở điều

trị và bước đầu đã cho những kết quả rất khả

quan trong điều trị một số bệnh Tuy nhiên,

kết quả của các nghiên cứu này phần lớn chỉ

dừng ở những nhận xét lâm sàng Hơn nữa,

các tác giả đã áp dụng liệu pháp chiếu laser

đồng thời vào một phức hợp gồm nhiều huyệt

nên rất khó nhận định được tác dụng của liệu

pháp chiếu laser đối với từng huyệt đơn lẻ

Huyệt Nội quan là huyệt thuộc kinh Thủ

quyết âm tâm bào Trên lâm sàng huyệt này

được xếp vào nhóm các huyệt có tác dụng an

thần và thường được sử dụng trong điện châm

để điều trị một số bệnh như đau đầu, mất

ngủ, nôn nấc, bệnh lý tim mạch…[1] Cho đến

nay cũng chưa có tác giả nào nghiên cứu về

sự thay đổi của một số chỉ số sinh học khi

chiếu laser He-Ne lên huyệt Nội quan để có

cơ sở khi so sánh kết quả với điện châm

huyệt này Bởi vậy, chúng tôi tiến hành đề tài

này nhằm tìm hiểu sự thay đổi của một số chỉ

số tuần hoàn khi chiếu laser He-Ne lên huyệt

Nội quan

II đối tượng và phương pháp

- Đối tượng nghiên cứu là 45 sinh viên nam khoẻ mạnh, tuổi từ 19-26 đang học tập và sinh hoạt bình thường tại trường Đại học Y Hà nội Các đối tượng nghiên cứu không dùng thuốc an thần hoặc chất kích thích 3 ngày trước và trong quá trình nghiên cứu

- Chọn 15 đối tượng có sự thay đổi rõ nhất sau khi chiếu laser lên huyệt để chiếu ngoài huyệt và làm nhóm đối chứng

2 Phương pháp nghiên cứu 2.1 Các chỉ số nghiên cứu:

Nhịp tim, huyết áp động mạch (huyết áp tâm thu, huyết áp tâm trương, huyết áp trung bình) và các chỉ số điện tâm đồ như thời gian dẫn truyền nhĩ thất (PQ), thời gian tâm thu

điện học (QT), khoảng TP, thời gian và biên

độ các sóng (sóng P, phức bộ QRS, sóng T)

2.2 Kỹ thuật nghiên cứu:

* Xác định vị trí huyệt Nội quan:

+ Xác định huyệt theo cách lấy thốn của

Đông y, sau đó được xác định lại bằng máy

dò huyệt Neurometer typ RB-68 của Nhật Bản Vị trí huyệt là nơi có cường độ dòng điện cao nhất

+ Vị trí ngoài huyệt được lấy cố định cách huyệt Nội quan 10 mm, không trùng với các huyệt khác và là nơi có cường độ dòng điện

thấp nhất

* Kỹ thật chiếu:

nguồn chiếu đến vị trí chiếu 30 cm, chùm tia

chiếu vuông góc với mặt da tại vị trí chiếu

+ Thời gian chiếu 2 phút/ huyệt Thời gian

chiếu lên một huyệt được tính theo công thức t

= E/W Trong đó t là thời gian chiếu (giây), E

công suất (mW/cm2) [38]

+ Mật độ công suất chiếu là 130 mW/cm2 da

* Phương pháp đo nhịp tim, huyết áp và

ghi điện tim:

- Các chỉ số nhịp tim, huyết áp, điện tim được

nghiên cứu tại ba thời điểm: trước chiếu, sau

chiếu 30 phút và sau chiếu 8 lần (8 ngày) laser

He-Ne lên huyệt Nội quan Thời điểm thu thập

số liệu khi chiếu ngoài huyệt được xác định hoàn

toàn giống như khi chiếu tại huyệt

- Nhịp tim được tính bằng số chu kỳ trong

một phút và được xác định trên bản ghi điện

tâm đồ

- Đo huyết áp: Huyết áp được đo bằng

phương pháp nghe để xác định giá trị huyết

áp tâm thu và huyết áp tâm trương được Đo

ba lần, giá trị huyết áp thu được là kết quả

trung bình của ba lần đo Huyết áp trung bình

được tính theo công thức:

HA trung bình = HA tối thiểu + 1/3 HA hiệu

số

- Ghi điện tim: Sử dụng máy Cardiofax do hãng NIHON KOHDEN sản xuất (có phần mền phân tích kết quả) để ghi điện tim Các chỉ số

điện tim được đọc trên kết quả bản ghi điện tim

2.3 Xử lý số liệu:

Số liệu nghiên cứu được xử lý theo phương pháp so sánh tự đối chứng trên cùng một đối tượng giữa trước và sau chiếu

III Kết quả

1 Các chỉ số nhịp tim và huyết áp động mạch khi chiếu laser He-Ne lên huyệt và ngoài huyệt Nội quan

- Các chỉ số nhịp tim và huyết áp động mạch khi chiếu laser He-Ne lên huyệt Nội quan được trình bày ở bảng 1

Bảng 1 Nhịp tim và huyết áp động mạch khi chiếu laser He-Ne lên huyệt Nội quan

Thời điểm

Các chỉ số

1.Trước chiếu

2 Sau chiếu 30 phút

3 Sau chiếu 8 lần

p 1-2 < 0,001

61,44 ± 8,10

p 1-3 < 0,01

p 1-2 < 0,001

100,62 ± 10,98

p 1-3 < 0,001

p1-2 > 0,05

59,44 ± 14,70

p1-3> 0,05 Huyết áp ĐM (mmHg)

p 1-2 < 0,01

74,78 ± 8,27

p 1-3 < 0,001

Các kết quả ở bảng 1 cho thấy sau khi chiếu laser He-Ne lên huyệt Nội quan 30 phút và sau

8 lần chiếu thì nhịp tim, huyết áp tâm thu, huyết áp trung bình giảm đi một cách có ý nghĩa so với trước khi chiếu

- Các chỉ số nhịp tim và huyết áp động mạch khi chiếu laser He-Ne ngoài huyệt Nội quan

được trình bày ở bảng 2 (ở dưới)

Kết quả được trình bày ở bảng 2 cho thấy không có sự biến đổi nhịp tim và huyết áp động mạch sau khi chiếu laser He-Ne ngoài huyệt Nội quan 30 phút và sau 8 lần chiếu so với trước khi chiếu (p đều > 0,05)

Bảng 2 Nhịp tim và huyết áp khi chiếu laser He-Ne ngoài huyệt Nội quan

Thời điểm Các chỉ số

1.Trước chiếu

2 Sau chiếu 30 phút

3 Sau chiếu 8 lần

p 1-2 > 0,05

61,53 ± 7,99

p 1-3 > 0,05

p 1-2 > 0,05

105,67 ± 11,32

p 1-3 > 0,05

p 1-2 > 0,05

69,00 ± 9,49

p 1-3 > 0,05

Huyết áp ĐM

(mmHg)

p 1-2 > 0,05

80,44 ± 9,61

p 1-2 > 0,05

2 Các chỉ số điện tâm đồ khi chiếu laser He-Ne lên huyệt và ngoài huyệt Nội quan

- Các chỉ số điện tâm đồ khi chiếu laser He-Ne lên huyệt được trình bày ở bảng 3

Bảng 3 Các chỉ số trên điện tâm đồ khi chiếu laser He-Ne lên huyệt Nội quan

Thời điểm

Các chỉ số cơ bản

1 Trước chiếu

2 Sau chiếu 30 phút

1 Sau chiếu 8 lần

p 1-2 > 0,05

0,10 ± 0,05

p 1-3 > 0,05

Sóng P

p 1-2 > 0,05

77,78 ± 7,04

p 1-3 > 0,05

p 1-2 > 0,05

154,89 ± 20,70

p 1-3 > 0,05

p 1-2 > 0,05

1,31 ± 0,36

p 1-3 > 0,05

QRS

p 1-2 > 0,05

100,31 ± 47,62

p 1-3 > 0,05

p 1-2 < 0,001

388,00 ± 22,52

p 1-3 < 0,05

p 1-2 < 0,001

406,22 ± 103,29

p 1-3 < 0,05

p 1-2 > 0,05

0,44 ± 0,11

p 1-3 > 0,05

Sóng T

p 1-2 > 0,05

192,67 ± 22,50

p 1-3 > 0,05

khi chiếu (p < 0.001; p < 0,05)

He-Ne lên huyệt Nội quan so với trước khi

chiếu (p > 0,05)

- Các chỉ số điện tâm đồ khi chiếu laser

He-Ne ngoài huyệt Nội quan được trình bày ở bảng 4

Bảng 4 Các chỉ số điện tâm đồ khi chiếu laser He-Ne ngoài huyệt Nội quan

Thời điểm

Các chỉ số cơ bản

1 Trước chiếu

2 Sau chiếu 30 phút

3 Sau chiếu 8 lần

p 1-2 > 0,05

0,11 ± 0,03

p 1-3 > 0,05

Sóng P

p 1-3 > 0,05

78,98 ± 2,78

p 1-3 > 0,05

p 1-2 > 0,05

156,93 ± 17,55

p 1-3 > 0,05

p 1-2 > 0,05

1,26 ± 0,27

p 1-3 > 0,05

QRS

p 1-2 > 0,05

93,87 ± 6,70

p 1-3 > 0,05

p 1-2 > 0,05

388,67 ± 24,44

p 1-3 > 0,05

129,98

421,33 ± 143,52

p 1-2 > 0,05

414,67 ± 121,53

p 1-3 > 0,05

p 1-2 > 0,05

0,43 ± 0,08

p 1-3 > 0,05

Sóng T

p 1-2 > 0,05

190,67 ± 19,81

p 1-3 > 0,05

Kết quả nghiên cứu được trình bày ở bảng

4 cho thấy không có sự thay đổi các chỉ số

điện tâm đồ sau khi chiếu laser He-Ne ngoài

huyệt Nội quan 30 phút và sau 8 lần chiếu so

với trước khi chiếu (p đều > 0,05)

IV bàn luận

1 Biến đổi các chỉ số nhịp tim, huyết

áp động mạch khi chiếu laser He-Ne lên

huyệt Nội quan

* Nhịp tim: Qua kết quả được trình bày ở

bảng 1, chúng tôi thấy nhịp tim giảm có ý

nghĩa thống kê sau chiếu 30 phút và sau

chiếu 8 lần (p < 0,001; p < 0,01) Trong khi

đó, khi tiến hành chiếu ngoài huyệt Nội quan

cho 15 đối tượng có tần số tim giảm rõ nhất

trong nhóm đối tượng nghiên cứu được chiếu laser He-Ne lên huyệt Nội quan nói trên, cho thấy tần số tim không thay đổi cũng tại các thời điểm sau chiếu 30 phút và sau chiếu 8 lần khi được chiếu laser He-Ne ngoài huyệt (p

> 0,05) ở 15 đối tượng này Như vậy, một điều

rõ ràng là tần số tim giảm khi chiếu laser

He-Ne lên huyệt Nội quan trên những đối tượng này chính là do tác dụng của việc chiếu laser He-Ne

Kết quả của chúng tôi thu được cũng tương

tự như kết quả nghiên cứu của Bùi Mỹ Hạnh khi

điện châm huyệt này [2] Như vậy, tác dụng của chiếu laser He-Ne lên huyệt đã thể hiện một phần nào giống như tác dụng của điện châm lên huyệt Nhận định này của chúng tôi

cũng được củng cố khi nghiên cứu của Lê Đình

Tùng chiếu laser He-Ne lên huyệt Hợp cốc cũng

cho kết quả tương tự như kết quả của Hoàng

Khánh Hằng điện châm huyệt Hợp cốc đều dẫn

tới làm giảm nhịp tim [5]

Cơ chế tác động của chiếu laser He-Ne

lên huyệt Nội quan làm giảm tần số tim có thể

là do nó đã tác động lên hệ thần kinh thực

vật Tác giả Lê Đình Tùng khi định lượng

catecholamin, acetylcholin trong nghiên cứu

chiếu laser He-Ne lên huyệt Hợp cốc đã thấy

nồng độ các chất này tăng lên một cách rõ

rệt Bùi Mỹ Hạnh khi điện châm huyệt Nội

quan thấy nồng độ acetylcholin và

catecholamin tăng sau châm 30 phút [2]

Lupyr và CS khi chiếu laser lên huyệt cho

chuột nhắt giống Wistar ở các lứa tuổi khác

nhau cũng nhận thấy có sự tăng tần số xung

trên đường truyền ra của hệ thần kinh và giảm

hoạt tính của enzym acetylcholin esterase

trong máu [6] Nishijo và CS khi châm lên

huyệt P4 cho những người khoẻ mạnh đã thấy

tần số tim giảm xuống sau khi châm và sự

phục hồi tần số tim về giá trị bình thường chỉ

sau khi sử dụng atropin và propranolon [7]

Các kết quả nghiên cứu của các tác giả trên

đã phần nào là cơ sở để có thể nói lên tác

dụng của điện châm cũng như của chiếu laser

He-Ne lên huyệt đơn lẻ đã làm giảm tần số

tim là do sự hoạt hoá hệ thần kinh thực vật

* Huyết áp động mạch: Sau chiếu laser

He-Ne 30 phút và sau chiếu 8 lần huyết áp

tâm thu giảm có ý nghĩa còn huyết áp tâm

trương không thay đổi Trong khi đó tiến hành

chiếu ngoài huyệt cho 15 đối tượng có huyết

áp thay đổi rõ nhất trong nhóm chiếu trong

huyệt với qui trình tương tự, cho thấy huyết áp

tâm thu và huyết áp tâm trương không có sự

thay đổi giữa trước và sau khi chiếu ở vị trí

bên ngoài huyệt Nội quan Như vậy, có thể

nói chiếu laser He-Ne lên huyệt Nội quan đã

làm giảm huyết áp tâm thu

Kết quả nghiên cứu của chúng tôi tương tự

huyệt Nội quan, tác giả đã thấy có sự giảm rõ rệt huyết áp tâm thu Một số tác giả cũng công bố kết quả nghiên cứu về thay đổi huyết

áp khi chiếu laser He-Ne hoặc điện châm lên huyệt Lê Đình Tùng khi chiếu laser He-Ne huyệt Hợp cốc, Hoàng Khánh Hằng khi điện châm huyệt Hợp cốc cũng thấy giảm cả huyết

áp tâm thu và huyết áp tâm trương [5] Đỗ Công Huỳnh, Vũ Văn Lạp khi điện châm huyệt Nội quan- Hợp cốc, Túc tam lý cũng cho kết quả tương tự [4] Cơ chế tác dụng của laser He-Ne lên huyết áp có lẽ là do nó đã tác

động đến hệ thần kinh thực vật gây ra những biến đổi về thể dịch làm giảm nhịp tim, giảm lực co cơ tim làm giảm huyết áp động mạch

2 Biến đổi các chỉ số của điện tâm đồ khi chiếu laser He-Ne lên huyệt Nội quan Trên các đối tượng nghiên cứu được chiếu

laser He-Ne lên huyệt Nội quan, biên độ và thời gian các sóng P, T, phức bộ QRS và khoảng PQ không thay đổi, nhưng đoạn QT

và TP kéo dài hơn sau khi chiếu 30 phút và sau chiếu 8 lần khi so với trước khi chiếu và khi so với các đối tượng được chiếu ngoài huyệt với qui trình tương tự Kết quả này cũng tương tự như kết quả của Bùi Mỹ Hạnh khi tác giả điện châm lên huyệt Nội quan [2] Trong nghiên cứu của chúng tôi, sự kéo dài khoảng

QT và TP có lẽ là do tác động của chiếu laser He-Ne lên huyệt Nội quan đã làm hoạt hoá hệ thần kinh phó giao cảm chi phối hoạt động tim, dẫn tới làm giảm tần số phát xung của nút xoang và giảm dẫn truyền trong tâm thất Tuy nhiên, để làm sáng tỏ điều này cần phải

có những nghiên cứu sâu hơn

V Kết luận

Chiếu laser He-Ne lên huyệt Nội quan:

- Nhịp tim, huyết áp tâm thu và huyết áp trung bình giảm rõ sau chiếu 1 lần (30 phút sau chiếu lầnb thứ nhất) và sau 8 lần chiếu

- Sau chiếu 1 lần và sau 8 lần chiếu thời gian

QT và TP kéo dài hơn so với trước khi chiếu

1 Bộ môn Y học cổ truyền dân tộc, Trường

Đại học Y Hà nội (1994), Y học cổ truyền, Nxb

Y học, Hà nội

2 Bùi Mỹ Hạnh, Phạm Thị Minh Đức

(2003), " Nghiên cứu ảnh hưởng của điện châm

huyệt Nội quan lên một số chỉ số tuần hoàn",

Tạp chí Nghiên cứu Y học, Trường Đại học Y

Hà Nội, 24 (4) trang 35 - 41

3 Hoàng Khánh Hằng (2001), Nghiên cứu

đặc điểm của huyệt Hợp cốc và ảnh hưởng của

điện châm huyệt này lên một số chỉ số sinh học,

Luận án tiến sĩ y học, Trường Đại học Y Hà Nội,

Hà Nội

4 Vũ Văn Lạp (1996), "Nghiên cứu đặc

điểm huyệt Túc tam lý và ảnh hưởng điện

châm huyệt này lên chức năng một số cơ quan

trong cơ thể", Luận án PTS khoa học, Học Viện Quân y, Hà nội

5 Lê Đình Tùng (2002), Nghiên cứu một số chỉ số sinh học khi chiếu laser He-Ne lên huyệt Hợp cốc, Luận văn thạc sỹ y học, Trường Đại học Y Hà nội, Hà nội

6 Lupyr-V.M., Samoilov (1990), The effect of laser puncture on the funtional indices of the mamalian body, Radiobiologia, 30(5):671-4, USSR

7 Nishijo-K., Mori-H., Yosikawa-K et al (1997), "Decrease heart rate by acupuncture stimulation in humanvia facilitation of cardiac vagal activity and suppression of cardiac sympathetic nerve", Neurosci-lett, Ireland, 227(3)165 - 8

Summary investigation on the change in circulatory indices caused

by he-ne laser irradiation on the Neiguan point

The purpose of this study was to investigate the change in circulatory indices caused by He-Ne laser irradiation on the Neiguan point 45 male students of Hanoi Medical University were subjected

to study The result of study showed:

- After 1 day and 8 days of irradiation, the rate of cardiac rhythm (heart rate), diastolic arterial pressure and mean arterial pressure have decreased significantly in comparison with those taken at the times prior to irradiation

- After 1 day and 8 days of irradiation, the QT and TP intervals have lasted longer than those taken at the times prior to irradiation