Bài giảng Tổ chức công tác kế toán - Chương 5: Tổ chức cung cấp và phân tích thông tin kế toán trong đơn vị kế toán. Chương này cung cấp cho học viên những kiến thức về: đối tượng và mục đích của tổ chức cung cấp thông tin kế toán; tổ chức cung cấp thông tin kế toán; tổ chức phân tích thông tin kế toán;... Mời các bạn cùng tham khảo!
Trang 1Chương 5 TỔ CHỨC CUNG CẤP
& PHÂN TÍCH THÔNG TIN KẾ TOÁN
TRONG ĐƠN VỊ KẾ TOÁN
172
Mục tiêu
- Giúp cho người học nắm được đối tượng và
mục đích tổ chức cung cấp thông tin kế toán
- Giúp cho người học nắm được các nội dung
tổ chức cung cấp thông tin, các loại báo cáo
tài chính và báo cáo quản trị
- Giúp người học nắm được các nội dung tổ
chức phân tích thông tin trong đơn vị kế
toán
8/4/2020
Trang 2Nội dung chương 5
5.1 Đối tượng và mục đích của tổ chức cung
cấp thông tin kế toán
5.2 Tổ chức cung cấp thông tin kế toán
5.3 Tổ chức phân tích thông tin kế toán
8/4/2020
5.1 Đối tượng và mục đích của tổ chức
cung cấp thông tin kế toán
5.1.1 Đối tượng sử dụng thông tin kế toán
5.1.2 Mục đích của tổ chức cung cấp thông tin
kế toán
Trang 3THÔNG TIN KẾ TOÁN
Quyết định kinh tế
HĐSX kinh doanh
của doanh nghiệp :
Các nghiệp vụ kinh tế
- Ngoại sinh
- Nội sinh
Đối tượng sử dụng thông tin:
- Nhà quản trị DN
- Cơ quan quản lý NN
- Đối tượng khác
Thu thập thông tin
- Lập chứng từ
- Ghi chép phản ánh
Xử lý thông tin
- Phân loại
- Hệ thống hoá
- Tổng hợp
Cung cấp thông tin
- Báo cáo kế toán:
+ Báo cáo tài chính + Báo cáo KT quản trị
Quy trình xử lý số liệu kế toán
5.1.1 Đối tượng sử dụng thông tin kế toán
8/4/2020
176
Nội dung thông tin KT cần
cung cấp
Các nhà quản trị nội
bộ doanh nghiệp
Các đối tượng khác:
chủ nợ, khách hàng,…
Các cơ quan quản lý chức năng: Thuế, Tài chính…
Các quyết định
kinh doanh
Các quyết định kinh tế phù hợp
Các quyết định quản lý vĩ mô
8/4/2020
Trang 4Yêu cầu thông tin KT cần cung cấp
Rõ ràng và dễ
hiểu
Nhất quán để tổng hợp và so sánh
cậy
8/4/2020
5.1.2 Mục đích của tổ chức cung cấp thông tin
kế toán
Mục đích cung cấp thông tin KTTC:
- Phản ánh những thông tin chung nhất về toàn bộ
tình hình tài chính, quá trình và kết quả kinh
doanh của đơn vị kế toán để đáp ứng nhu cầu
thông tin của chủ DV, nhà quản lý và cho các đối
tượng sử dụng thông tin ở bên ngoài DN
Trang 58/4/2020 179
5.1.2 Mục đích của tổ chức cung cấp thông tin
kế toán
Mục đích cung cấp thông tin KTQT:
- Nhằm phản ánh kết quả về các chỉ tiêu tài chính, phi tài
chính có thể kiểm soát chủ yếu đạt được trong một
khoảng thời gian nhất định theo kết quả thực tế và theo
dự toán
- Chỉ ra các chênh lệch giữa kết quả thực tế so với dự toán
theo từng chỉ tiêu được phản ánh trong báo cáo nhằm so
sánh, đánh giá tình hình thực hiện các chỉ tiêu dự toán đã
xây dựng.
- Cung cấp thông tin cho việc ra quyết định của nhà quản trị
5.2 Tổ chức cung cấp thông tin kế toán
5.2.1 Quy định khuôn mẫu kế toán Việt Nam hiện hành về cung cấp thông tin kế
toán
5.2.2 Nội dung tổ chức lập hệ thống báo cáo kế toán
Trang 68/4/2020 181
5.2.1 Quy định khuôn mẫu kế toán Việt Nam hiện hành về cung cấp thông tin kế
toán
- Quy định khuôn mẫu kế toán về lập BCTC
- Quy định khuôn mẫu kế toán về lập báo cáo kế toán quản trị
- Quy định khuôn mẫu kế toán về cung cấp thông tin kế toán
5.2.2 Nội dung tổ chức lập hệ thống báo cáo kế toán:
- Xác định danh mục các báo cáo KT cần lập và cung cấp
(tùy theo yêu cầu của đối tượng sử dụng thông tin)
- Xây dựng mẫu biểu của các báo cáo KT
- Quy định người chịu trách nhiệm lập các BCKT
- Xác định và hướng dẫn căn cứ, phương pháp lập các chỉ
tiêu trên các báo cáo KT
- Kiểm tra, đối chiếu và chuẩn hóa thông tin trên các sổ KT và
tài liệu liên quan được sử dụng để lập BCKT
- Thực hiện lập, cung cấp thông tin BCKT
Trang 7Căn cứ vào tính chất pháp lý
Báo cáo tài chính Báo cáo KTQT
Tổ chức xác định danh mục các loại báo cáo kế toán (Phân loại):
8/4/2020
184
BCTC gồm:
- BCĐKT,
- BCLCTT,
- Thuyết minh BCTC
BCKTQT gồm:
- BC hàng tồn kho,
- BC tăng giảm TSCĐ,
- BC chi phí, giá thành,
- …
Căn cứ vào nội dung kinh tế
8/4/2020
Trang 8Căn cứ vào kỳ lập báo cáo
Báo cáo kế toán định
kỳ
Báo cáo kế toán thường
xuyên
8/4/2020
Báo cáo kế toán
thực hiện
Báo cáo kế toán dự báo Căncứ vào cơ sở lập
Trang 9Tổ chức xây dựng các biểu mẫu báo cáo kế toán
- Biểu mẫu BCTC: Các biểu mẫu, số lượng báo cáo được xác
định phụ thuộc vào sự lựa chọn chế độ kế toán áp dụng của
đơn vị kế toán Biểu mẫu Báo cáo tài chính được Nhà nước
quy định thống nhất theo mẫu thống nhất
- Biểu mẫu BCKTQT: Không có biểu mẫu quy chuẩn về báo cáo
KTQT, cácbiểu mẫu được thiết kế phụ thuộc vào đặc thù hoạt
động của từng đơn vị, tổ chức, phụ thuộc vào đối tượng báo
cáo,vào yêu cầu của nhà quản lý và năng lực, trình độ của
cán bộ kế toán
8/4/2020
* Hệ thống báo cáo quản trị bao gồm:
- Báo cáo tình hình thực hiện: Thông tin thực hiện, quá khứ
=> Kiểm soát
- Báo cáo phân tích, dự đoán: Thông tin dự báo, tương lai
=> Tư vấn, ra quyết định
Trang 108/4/2020 189
- Kế toán trưởng và Thủ trưởng đơn vị chịu trách nhiệm về sự trung thực của các
số liệu trong BC kế toán
- Kế toán trưởng của các đơn vị kế toán phải quy định rõ trách nhiệm của các bộ
phận kế toán liên quan trong BMKT (Kế toán tổng hợp, kế toán từng bộ phận)
về việc cung cấp các số liệu, tài liệu, đảm bảo thời gian và sự chính xác cho
việc lập các báo cáo:
Quy định người chịu trách nhiệm lập các BCKT
Xác định và hướng dẫn căn cứ, phương pháp lập các
chỉ tiêu trên các báo cáo KT
Xác định mối liên hệ giữa các chỉ tiêu trên báo cáo với các
sổ KT tổng hợp, sổ KT chi tiết và tài liệu liên quan
Ví dụ:
- Mối liên hệ giữa các chỉ tiêu trên BCĐKT với các sổ KT
tổng hợp, sổ KT chi tiết và tài liệu liên quan
- Mối liên hệ giữa các chỉ tiêu trên BCKQHĐKD với các
sổ KT tổng hợp, sổ KT chi tiết và tài liệu liên quan
- Mối liên hệ giữa các chỉ tiêu trên BCLCTT với các sổ
Trang 118/4/2020 191
Tổ chức kiểm tra, đối chiếu và chuẩn hóa thông tin trên các sổ KT và tài liệu
liên quan được sử dụng để lập BCKT
+ Kiểm tra và đối chiếu số liệu, thông tin trên các chứng từ và sổ KT để đảm bảo
trung thực, hợp lý của thông tin KT như tính hợp pháp, hợp lý của chứng từ, giữa
các sổ kế toán có liên quan, giữa các sổ kế toán của đơn vị với các đơn vị khác
+ Kiểm kê cuối kỳ và đối chiếu số liệu giữa kết quả kiểm kê với sổ kế toán
+ Khoá sổ kế toán và kiểm tra tính chính xác của việc ghi chép trên sổ tổng hợp và
sổ chi tiết (lập bảng cân đối tài khoản và bảng tổng hợp chi tiết)
+ Thực hiện các điều chỉnh số liệu cần thiết
Tổ chức thực hiện lập, cung cấp thông tin BCKT
Tùy theo từng loại báo cáo KT và từng đối tượng sử dụng để tổ chức cung cấp
thông tin cho phù hợp, cụ thể:
- Đối với BCTC:
+ Tổ chức cung cấp cho các đối tượng nhận báo cáo theo thời gian quy định
+ Công khai thông tin tài chính của đơn vị
- Đối với báo cáo KTQT: Tổ chức cung cấp cho các nhà quản trị các cấp theo phạm
vi, lĩnh vực khác nhau kịp thời theo yêu cầu quản lý
Trang 125.3 Tổ chức phân tích thông tin kế toán
* Mục đích: để đánh giá một cách toàn diện và cụ thể về tình hình
tài chính, tình hình hoạt động kinh doanh của đơn vị nhằm đáp ứng
nhu cầu của các đối tượng sử dụng thông tin khác nhau
* Nội dung tổ chức phân tích thông tin kế toán:
- Tổ chức bộ phận phân tích
- Xácđịnh nội dung phân tích
- Tổ chức lựa chọn phương pháp phân tích
- Tổ chức lập kế hoạch phân tích
- Tổ chức thực hiện phân tích
- Tổ chức lập báo cáo phân tích
5.3 Tổ chức phân tích thông tin kế toán
- Tổ chức bộ phận phân tích:
+ Nhânsự bộ phận phân tích có thể được tổ chức thành bộ phận
độc lập hoặc kiêm nhiệm
+ Nhân sự của bộ phận phân tích báo cáo phải có đủ năng lực và
trình độ chuyên môn
Trang 135.3 Tổ chức phân tích thông tin kế toán
- Xácđịnh nội dung phân tích:
+ Phân tích thông tin KTTC:
Các nội dung phân tích gồm phân tích cơ cấu tài sản, phân
tích cơ cấu nguồn vốn, có cấu nguồn kinh phí, phân tích tình
hình biến động nguồn vốn và sử dụng vốn…; Phân tích hiệu
quả hoạt động SXKD của đơn vị, phân tích hiệu quả sử dụng
tài sản ngắn hạn, phân tích hiệu quả sử dụng TSCĐ…; Phân
tích rủi ro của đơn vị: Phát hiện những nguy cơ tiềm ẩn trong
huy động vốn và thanh toán
196
5.3 Tổ chức phân tích thông tin kế toán
- Xácđịnh nội dung phân tích:
+ Phân tích thông tin KTQT:
Dựa trên số liệu dự toán và thông tin thu thập thực tế về doanh
thu/thu, chi phí/chi… các đơn vị kế toán thực hiện tổ chức phân tích
thông tin và các chỉ tiêu phân tích thường được thiết kế dưới dạng
so sánh bằng cách lấy kết quả thực hiện so sánh đối chiếu với số
liệu dự toán ban đầu nhằm đánh giá tình hình thực hiện dự toán
cũng như hiệu quả hoạt động chung hay của từng bộ phận trong
đơn vị
Trang 145.3 Tổ chức phân tích thông tin kế toán
- Tổ chức lựa chọn phương pháp phân tích
+ Phương pháp so sánh: so sánh thông tin giữa thực tế với kế
hoạch, giữa thực tế của các kỳ kế toán khác nhau, giữa các đơn vị
trong cùng một ngành,
+Phương pháp phân tích nhân tố: đánh giá mức độ tác động cụ thể
của các nhân tố đến các chỉ tiêu kinh tế tài chính tổng hợp
+ Phương pháp phân tích Dupont…
+ Phương pháp khác như phương pháp cân đối, phân tích chi tiết,
5.3 Tổ chức phân tích thông tin kế toán
- Tổ chức lập kế hoạch phân tích
+ Xác định mục tiêu phân tích: Phụ thuộc vào mục đích cụ thể của
từng đối tượng sử dụng thông tin
+ Xây dựng chương trình phân tích báo cáo đơn vị như: Xác định
nội dung phân tích, phạm vị phân tích, thời gian ấn định trong
chương trình phân tích, tài liệu,
Trang 155.3 Tổ chức phân tích thông tin kế toán
- Tổ chức thực hiện phân tích
Từ việc thu thập tài liệu và xử lý thông tin; Tính toán phân tích và dự
đoán; Tổng hợp kết quả và rút ra kết luận; Viết báo cáo phân tích;
Hoàn chỉnh hồ sơ phân tích
200
5.3 Tổ chức phân tích thông tin kế toán
- Tổ chức lập báo cáo phân tích
Sản phẩm cuối cùng của quá trình phân tích báo cáo là báo cáo kết
quả phân tích Báo cáo phân tích là bảng tổng hợp những đánh giá
cơ bản cùng những tài liệu chọn lọc để minh họa, rút ra từ quá trình
phân tích
Cuối bảng báo cáo phân tích cần đề xuất các kiến nghị và chỉ kiến
nghị những nội dung liên quan đến việc phân tích thông tin kế toán