Bài giảng Thị trường các công cụ phái sinh - Chương 3: Hoạt động giao dịch trên thị trường phát sinh

Bài giảng Thị trường các công cụ phái sinh - Chương 3: Hoạt động giao dịch trên thị trường phát sinh. Chương này cung cấp cho học viên những kiến thức về: hoạt động giao dịch trên thị trường tập trung; hoạt động giao dịch trên thị trường phi tập trung; một số thị trường phái sinh điển hình;... Mời các bạn cùng tham khảo!

CHƯƠNG 3: HOẠT ĐỘNG GIAO DỊCH

TRÊN THỊ TRƯỜNG PHÁT SINH

Bộ môn: Ngân hàng và thị trường tài chính

Nội dung

Hoạt động giao dịch

trên thị trường tập

trung Hoạt động giao dịch

trên thị trường phi tập trung

phái sinh điển hình

Hoạt động giao dịch trên thị trường tập trung (SGD)

Thị trường giao dịch tập trung, là

địa điểm thực hiện các giao dịch

mua bán các công cụ phái sinh

(hợp đồng tương lai, hợp đồng

quyền chọn).

Hoạt động giao dịch được thực hiện tại sàn giao dịch hoặc thông qua hệ thống máy tính

Các hàng hóa ở SGD được giao dịch theo những quy định nhất định về phương thức giao, thời gian và địa điểm cụ thể

SỞ GIAO DỊCH

Giao dịch trên thị trường tập trung

Sở giao dịch

• Cung cấp và đảm bảo duy trì sự hoạt

động liên tục của hệ thống hạ tầng kỹ

thuật phục vụ cho các giao dịch

• Nghiên cứu và đưa ra thị

Giao dịch trên thị trường tập trung

Quy mô

HĐ

Điều kiện niêm yết

Hạn mức

Ngày đáo hạn

Giáthực hiện

Giao dịch trên thị trường tập trung-SGD

•Mẫu hợp đồng tương lai chỉ số S&P 500

Điều khoản Hợp đồng tương lai S&P 500

Ngày giao dịch đầu tiên 21/4/1982

Tài sản cơ sở Chỉ số S&P 500 (Giá trị cơ sở là 100 điểm, giá trị tháng 6/2009 là trên 900

điểm)

Hệ số nhân $ 250 tương đương 1 điểm chỉ số

Bước giá Lệnh đơn: 0,1 điểm = $25

Lệnh phức: 0,05 điểm = $12,5 Giờ giao dịch Trên hệ thống đấu giá công khai (Thứ hai-sáu): 8h30-15.15

Trên hệ thống điện tử (thứ hai-năm):15.30-8.15 Tháng đáo hạn Trên hệ thống đấu giá công khai: 8 tháng thuộc chu kỳ tháng Ba-Sáu-Chín-

Mười hai Trên hệ thống điện tử: 1 tháng thuộc chu kỳ tháng ba-sáu-chín- mưới hai Thời gian tồn tại 2 năm

Ngày giao dịch cuối cùng Trên hệ thống đấu giá công khai, thứ 5 liền ngày trước ngày đáo hạn

Trên hệ thống thông tin điện tử: 8 ngày (kể cả ngày nghỉ trước ngày giao dịch cuối cùng trên hệ thống đấu giá công khai

Giao dịch trên thị trường tập trung-SGD

•Mẫu hợp đồng tương lai chỉ số S&P 500

Điều khoản Hợp đồng tương lai S&P 500

Ngày đáo hạn Thứ sáu của tuần thứ 3 tháng đáo hạn

Ngày niêm yết thay thế Trên hệ thống đấu giá công khai: ngày tiếp theo ngày giao dịch cuối cùng

Trên hệ thống điện tử: vào ngày giao dịch cuối cùng một hợp đồng khác sẽ được niêm yết bổ sung nhưng hợp đồng hiện tại vẫn chưa bị hủy mà vẫn còn được giao dịch đến ngày đáo hạn

Quy trình thanh toán đáo hạn Tiền mặt

Mọi vị thế vào thời điểm đóng cửa ngày giao dịch cuối cùng đều được thanh toán theo quy định “Yết giá mở cửa đặc biệt” (căn cứ trên giá giao dịch đầu tiên của tất cả chứng khoán thành phần chỉ số S&P 500 vào sáng thứ Sáu đáo hạn ) Giới hạn giá hàng ngày Trên hệ thống đấu giá công khai: liên tiếp các mố 10%, 20% và 30% (giới hạn

dưới) Trên hệ thống điện tử + -5%

Giới hạn vị thế 20.000 vị thế ròng của tất cả các tháng đáo hạn

Giao dịch trên thị trường tập trung (SGD)

Trung tâm thanh toán

bù trừ

Giúp các bên tháo

gỡ nghĩa vu HĐ

Thuộc sở hữu cua SGD

Bảo đảm thực hiện nghĩa vụ của các bên trong HĐ

Đóng vai trò là đối tác của tất cả các hợp đồng

Giao dịch trên thị trường tập trung

• Những người giao dịch quyền chọn

-Nhà tạo lập thị trường

-Môi giới sàn giao dịch

Thị trường quyền chọn tập trung

• Điều kiện niêm yết

• Quy mô hợp đồng

• Ngày đáo hạn

• Người giao dịch quyền chọn

Thị trường quyền chọn tập trung

• Cơ chế giao dịch

Thị trường giao sau tập trung

• Sàn giao dịch giao sau (sàn giao dịch hợp đồng tương lại): là nơi

giao dịch các hợp đồng giao sau

• Hợp đồng giao sau có thể được hiểu là một hợp đồng kỳ hạn đã đượctiêu chuẩn hóa

• Chi tiết cho mỗi hợp đồng bao gồm quy mô hợp đồng, đơn vị tính, daođộng giá tối thiểu, cấp độ, và giờ giao dịch Ngoài ra, hợp đồng cònphải nêu rõ các điều kiện giao hàng và giới hạn giá hàng ngày cũngnhư tiến trình giao nhận hàng

Thị trường giao sau tập trung

Một số sàn giao sau trên thế giới:

• Sàn Giao Dịch Chicago (CME)

• Sàn Giao Dịch Tiền Tệ Quốc Tế Singapore (SIMEX)

• Sàn giao dịch giao sau bận rộn nhất trên thế giới làEUREX, là sàn giao dịch liên kết giữa Đức và Thụy Sĩ

Thị trường giao sau tập trung

Một số hợp đồng giao sau phổ biến:

Thị trường giao sau tập trung

Cơ chế giao dịch giao sau

• Mở một tài khoản với người môi giới

• Đặt cọc tối thiểu

• Ký quỹ ban đầu là số tiền phải đặt cọc vào ngày bắt

• đầu giao dịch

• Ký quỹ duy trì là số tiền mà mỗi bên phải góp thêm vào

để duy trì cho số tiền ký quỹ luôn ở mức tối thiểu nào đó

Thị trường giao sau tập trung

Cơ chế giao dịch giao sau

Thị trường phi tập trung

• Được ký kết riêng giữa các doanh nghiệp lớn, tổ chứctài chính và đôi khi là cả chính phủ

• Người mua quyền chọn hoặc là biết rõ mức độ đáng tincậy của người bán hoặc là tự giảm thiểu rủi ro tín dụngbằng một số khoản bảo đảm hoặc các biện pháp nângcao độ tín nhiệm khác

• Trong thị trường phi tập trung, các công cụ phái sinhđược thiết kế dành cho nhiều gốc phái sinh hơn

Thị trường phi tập trung

• Các lơi thế

+ Các điều kiện và quy định của các sản phẩm được thiết

kế phù hợp với nhu cầu của cả hai phía mua và bán

+ Thị trường phi tập trung là thị trường tư nhân là côngchúng hay các nhà đầu tư khác, bao gồm cả các đối thủcạnh tranh không được biết về các giao dịch đã hoàn tất+ Giao dịch phi tập trung về bản chất không bị kiểm soát.Các tổ chức không tuân thủ sẽ không thể tìm được đốitác để giao dịch

Thị trường phi tập trung

• Hạn chế

+ Rủi ro tín dụng tồn tại và loại trừ nhiều khách hàng vốnkhông thể thiết lập độ tín nhiệm cho mình ra khỏi thịtrường này

+ Quy mô của các giao dịch trên thị trường phi tập trunglớn hơn khả năng của nhiều nhà đầu tư

Một số thị trường phái sinh điển hình

• Sở giao dịch Chicago

• Sở giao dịch chứng khoán London

• Sở giao dịch chứng khoán Singapore

• Sở giao dịch chứng khoán Đài Loan

Nghiên cứu tình huống

• Quy trình giao dịch hợp đồng tương lai VN 30?

• Các quy định về giao dịch hợp đồng tương lai giá cả hàng hoá đối với khách hàng

là doanh nghiệp tư nhân

Nghiên cứu tình huống

• Quy trình giao dịch hợp đồng tương lai VN30

Nghiên cứu tính huống

Nghiên cứu tình huống

• Khách hàng là doanh nghiệp tư nhân có được phép tham gia sản

phẩm tương lại giá cả hàng hoá không? –Có

• Khách hàng có được vay tiền tại ngân hàng để ký quỹ cho giao dịch hợp đồng tương lai không? –Không

• Khách hàng có được phép giao dịch hợp đồng qua điện thoại không? – Không, khách hàng bắt buộc phải giao dịch qua hệ thống giao dịch điện tử, trường hợp có nhu cầu giao dịch qua điện thoại phải được giám đốc khối chấp thuận

• Nếu khách hàng cung cấp giao dịch gốc cho ngân hàng là hợp đồng mua bán hàng hoá bằng ngoại tệ thì khách hàng được phép mở loại danh mục giao dịch nào? – Được mở loại danh mục giao dịch VND hoặc Ngoại tệ

Nghiên cứu tình huống

• Nếu khách hàng cung cấp giao dịch gốc cho ngân hàng là hợp đồng mua bán hàng hoá bằng VND thì khách hàng được phép mở loại danh mục giao dịch nào? – Chỉ được mở loại danh mục VND

• Khách hàng mở danh mục giao dịch VND và cung cấp giao dịch gốc

cho NH như sau:

-Giao dịch gốc VND (tương ứng 100 tấn cà phê)

- Giao dịch gốc ngoại tệ (tương ứng 50 tấn cà phê)

Số lượng tối đa mà khách hàng được phép giao dịch trên danh mục

VND – 150 tấn