Đây là một trong những biên pháp nhằm đổi mới các doanh nghiệp nhànước, chương trình này đã được Nhà Nước quan tâm và lên kế hoạch thực hiện.Chương trình cổ phần hóa bắt đầu triển khai v
Trang 1CHƯƠNG 5:
TRIỂN KHAI CHIẾN LƯỢC ĐỔI MỚI
Ths Nguyễn Thị Vân Anh
Trang 2TÌNH HUỐNG DẪN NHẬP
Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước
• Để nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp nhà nước, một trongnhững giải pháp được Việt Nam thực hiện là tiến hành cổ phần hóa doanh nghiệpnhà nước Đây là một trong những biên pháp nhằm đổi mới các doanh nghiệp nhànước, chương trình này đã được Nhà Nước quan tâm và lên kế hoạch thực hiện.Chương trình cổ phần hóa bắt đầu triển khai vào năm 1990 với mục tiêu:
• Đến năm 2010, hoàn thành công tác cổ phần hóa Số lượng doanh nghiệp nhànước giảm từ 6.200 doanh nghiệp xuống còn 200 doanh nghiệp hoạt động tronglĩnh vực quan trọng
Doanh nghiệp sau khi cổ phần phát triển mạnh, nâng cao được năng lực cạnhtranh và hiệu quả kinh doanh
Ổn định xã hội, công bằng việc làm cho người lao động và đóng góp cho pháttriển kinh tế quốc gia
Tạo cơ hội cho các thành phần kinh tế tham gia làm chủ các doanh nghiệp
Trang 3TÌNH HUỐNG DẪN NHẬP
Theo bạn để triển khai thực hiện thành công chương trình cổ phần hóa nhà
Tuy nhiên trên thực tế, sau nhiều năm tiến hành triển khai kế hoạch cổ phần hóa, mục tiêu đặt ra vẫn chưa hoàn thành
Thứ nhất và việc cổ phần diễn ra rất chậm chạp và không đạt được các mụctiêu về số lượng
Thứ hai là đối tượng doanh nghiệp cổ phần hóa đã lựa chọn không đúng, tậptrung chủ yếu và doanh nghiệp nhỏ và vừa làm ăn thua lỗ
Thứ ba, nhân sự sau cổ phần có 81,5% giữ nguyên giám đốc, 78,5 % phó giámđốc và kế toán trưởng sau cổ phần Một số doanh nghiệp có các lợi thế tốt dầntrở thành doanh nghiệp tư nhân Nhiều người lao động mất việc làm mà chưađược hưởng đầy đủ các chế độ xã hội của nhà nước và doanh nghiệp hoạt độngkém hiệu quả
Trang 4MỤC TIÊU
• Nắm được cách thức hoàn thiện cơ cấu tổ chức cho chiến lược đổi mới
• Nắm được quá trình lãnh đạo thực thi chiến lược đổi mới
• Có các kiến thức cơ sở cho việc kiểm tra đánh giá quá trình đổi mới của
doanh nghiệp
Trang 5HƯỚNG DẪN HỌC
• Nắm rõ các vấn đề lý thuyết liên quan đến quá trình triển khai chiến lược
đổi mới và kiểm tra đánh giá quá trình đổi mới của doanh nghiệp
• Học hỏi thêm kinh nghiệm của các doanh nghiệp trên thế giới trong việc
hoạch định và chuẩn bị các nguồn lực cần thiết phục vụ cho triển khai
chiến lược đổi mới
• Nghiên cứu, giải quyết bài tập tình huống, ứng dụng thực tế tại đơn vị
công tác
Trang 6bổ nguồn lực phù hợp với mục tiêu đổi mới.
Giới thiệu các nội dung cơ bản của quá trình kiểm tra và đánh giá hiệuquả của thực hiện đổi mới
Giới thiệu quá trình hoàn thiện cơ cấu tổ chức cho chiến lược đổi mới
Trang 71 HOÀN THIỆN CƠ CẤU TỔ CHỨC CHO CHIẾN LƯỢC ĐỔI MỚI
1.1 Rào cản thực thi cho chiến lược đổi mới.
1.2 Cơ cấu tổ chức cho chiến lược đổi mới.
Trang 81.1 RÀO CẢN THỰC THI CHO CHIẾN LƯỢC ĐỔI MỚI
Nhận biết tiềm năng đổi mới
Rào cản kinh tế
Lo lắng giảm doanh thu.
Giảm nhiệt tình đầu tư cho đổi mới.
Lo bị mắc cạn vào đổi mới.
Chi phí chuyển đổi lớn Rào cản về tổ chức
Hình 5.1 Các khó khăn và rào cản của đổi mới doanh nghiệp
Nguồn: Allan Afual, Innovation Management…., 2003.
Theo Allian Afual, các loại khó khăn cơ bản được giới thiệu trong hình 5.1
Trang 91.1 RÀO CẢN THỰC THI CHO CHIẾN LƯỢC ĐỔI MỚI
• Các rào cản thực thi cho chiến lược đổi mới có thể xuất phát từ những nguyên
nhân khác nhau:
Thứ nhất là quá trình thực thi chiến lược đổi mới diễn ra trong thời gian
dài nên việc kiểm soát thời gian là một thách thức lớn
Thứ hai là nhiều tác động động do sự biến đổi trong môi trường kinh
doanh gây khó khăn và rào cản cho việc thực hiện đổi mới
Thứ ba là sự không hoàn thành nhiệm vụ của nhà quản lý này sẽ ảnh
hưởng đến hoạt động và nhiệm vụ của các nhà quản lý khác trong chuỗi
Thứ tư là các khó khăn phát sinh từ chính quá trình thực hiện mà trình độ
và năng lực của người lao động không đáp ứng được để giải quyết…
Trang 101.2 CƠ CẤU TỔ CHỨC CHO CHIẾN LƯỢC ĐỔI MỚI
• Để chiến lược đổi mới có tính đột phá, cấu trúc tổ chức phải có sự cởi mở vàmềm dẻo:
• Để có được cơ cấu tổ chức phù hợp với các yêu cầu mới, các nhà quản lý thườngthực hiện các bước sau:
B1: Xem xét yêu cầu mục tiêu, chiến lược kinh doanh, chiến lược đổi mới củadoanh nghiệp để xác định số lượng và nhiệm cụ của phòng ban chức năng
B2: Đánh giá sự thích hợp của cơ cấu tổ chức hiện có với yêu cầu của cơ cấu
tổ chức mới phục vụ cho chiến lược mới Tìm ra các thiếu sót, sai lệch nhằmđiều chỉnh và bổ sung
B3: Tiến hành điều chỉnh, bổ sung và hoàn thiện cơ cấu tổ chưc để phù hợpvới yêu cầu
• Hoàn thiện tổ chức cho đổi mới phù hợp với hình thức đổi mới
Đổi mới bị động: Đổi mới tiến hành ở một số hoạt động chức năng trongchuỗi giá trị của doanh nghiệp VD: Doanh nghiệp sẽ sử dụng hoàn thiện bộphần Marketing để đạt được sự tăng trưởng
Trang 111.2 CƠ CẤU TỔ CHỨC CHO CHIẾN LƯỢC ĐỔI MỚI
Giám đốc
Hành chính
Tài chính,
kế toán
Vật tư thiết bị
R & D
Phân xưởng 3
Phân xưởng 2
Phân xưởng 1
Marketing Nhân sự
Phó giám đốc sản xuất
Phó giám đốc kinh doanh
Hình 5.4: Sơ đồ cơ cấu tổ chức tại Công ty gỗ gia dụng
Trang 121.2 CƠ CẤU TỔ CHỨC CHO CHIẾN LƯỢC ĐỔI MỚI
Ba bước cơ bản doanh nghiệp sản xuất đồ gỗ áp dụng đổi mới doanh
nghiệp:
• B1: Xem xét yêu cầu về nhiệm vụ mà chiến lược kinh doanh và đổi mới yêu cầu
• B2: Đánh giá sự đáp ứng của cơ cấu tổ chức hiện có với chiến lược mới
• B3: Cải tiến hoàn thiện cơ cấu tổ chức
Trang 131.2 CƠ CẤU TỔ CHỨC CHO CHIẾN LƯỢC ĐỔI MỚI
Hình 5.5: Sơ đồ cơ cấu tổ chức tại Công ty gỗ gia dụng đã đổi mới
Ví dụ về một công ty sản xuất đồ gỗ gia dụng, sản xuất và tiêu thụ sản phẩm
trong nước sau khi đã đổi mới
Giám đốc
Hành chính
Tài chính,
kế toán
Vật tư thiết bị
R & D
Phân xưởng 3
Phân xưởng 2
Phân xưởn 1
Marketin g Nhân sự
Phó giám đốc sản xuất Phó giám đốckinh doanh Phó giám đốc kinh doanh quốc tế
Đại diện thị trường Mỹ
Đại diện thị trường châu Âu Phân
xưởng 4
Trang 142 LÃNH ĐẠO THỰC THI CHIẾN LƯỢC ĐỔI MỚI
2.1 Tạo ra môi trường văn hóa ủng hộ đổi mới.
2.2 Xây dựng cơ chế hỗ trợ đổi mới.
2.3 Phân bổ các nguồn lực phù hợp với mục tiêu đổi mới.
Trang 152.1 TẠO RA MÔI TRƯỜNG VĂN HÓA ỦNG HỘ ĐỔI MỚI
• Văn hoá là các giá trị, truyền thống và phong cách hoạt động của một công ty,
có ý nghĩa quan trọng để tạo tiếng nói chung cho công tác quản lý và hành vicủa nhân viên
• Mục đích của các chiến lược đổi mới là sáng tạo và vận dụng hiệu quả sản phẩm
và quy trình mới Để làm được điều này, doanh nghiệp phải có
Văn hoá khuyến khích chia sẻ tri thức trong doanh nghiệp
Những người lãnh đạo doanh nghiệp thông qua hành vi của mình để khuyếnkhích việc chấp nhận sự thay đổi văn hoá thông qua hành vi của mình
Trang 162.2 XÂY DỰNG CƠ CHẾ HỖ TRỢ ĐỔI MỚI
• Các hệ thống này bao gồm quy trình hoạt động với các chương trình đặc biệt
để khuyến khích các quy trình đó vận hành hiệu quả trong việc xây dựng cơ
chế hỗ trợ đổi mới
• Bao gồm các chương trình thí điểm, huấn luyện và cơ chế khen thưởng
• Các chương trình thí điểm và huấn luyện: tạo cơ hội cho mọi người thử
thách với việc thực hiện và giải quyết các vấn đề nan giải của chiến lược đổi
mới ở quy mô nhỏ, ít mạo hiểm hơn và dễ quản lý hơn
• Cơ chế khen thưởng đóng vai trò hỗ trợ đắc lực, đảm bảo tốt nhất cho
việc triển khai chiến lược thành công chính khi thực hiện khen thưởng phù
Trang 172.3 PHÂN BỔ CÁC NGUỒN LỰC PHÙ HỢP VỚI MỤC TIÊU ĐỔI MỚI
• Các nguồn lực là rất quan trọng cho tiến trình đổi mới
• Các nguồn lực cho chiến lược đổi mới thường bao gồm: Con người, tài chính, công nghệ, các đối tác chiến lược, thời gian, đào tạo, không gian văn phòng, hỗ trợ từ các phòng ban.
• Theo Garry D Smith và các cộng sự, để có thể giảm thiểu các rủi ro và đạt được thành công trong quá trình triển khai thực hiện đổi mới khi tiến hành chỉhuy thực hiện đổi mới cần tiến hành theo các bước cơ bản sau:
• Rà soát lại toàn bộ các mục tiêu đổi mới, chiến lược đổi mới, các điều kiện vànguồn lực phục vụ cho đổi mới
• Điều chỉnh bổ sung và đảm bảo cung cấp nguồn lực
Trang 183 KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CHIẾN LƯỢC ĐỔI MỚI
• Nội dung: Thực chất của quá trình kiểm tra đánh giá là việc đo đạc, tính toán, phân
tích và đưa ra kết luận về thực tiễn triển khai thực hiện các kế hoạch và mục tiêu đổimới đang diễn ra như thế nào, có đúng như kế hoạch đã vạch ra hay không
• Vấn đề cơ bản:
Mục đích của kiểm tra đánh giá
Nội dung cơ bản của kiểm tra đánh giá quá trình đổi mới
Trang 193.1 MỤC ĐÍCH CỦA KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ
• Yếu tố ảnh hưởng đến kiểm tra đánh giá:
Thứ nhất, tùy theo yêu cầu của nhiệm vụ và mục tiêu của chiến lược kinhdoanh và chiến lược đổi mới
Thứ hai, tùy theo cấp quản lý khi triển khai thực hiện kiểm tra
Thứ ba, tùy theo hình thức kiểm tra mà các quản lý lựa chọn cho doanhnghiệp mình
• Các hình thức kiểm tra khác nhau:
Kiểm tra các yếu tố đầu vào, việc kiểm tra tập trung vào các yếu tố đầuvào của quá trình sản xuất kinh doanh và đổi mới
Kiểm tra quá trình thực hiện: Việc kiểm tra được tập trung vào quá trình
thựchiện, công việc đo đạc và xác định các sai số trong suốt quá trình
Kiểm tra kết quả đầu ra: Việc kiểm tra đánh giá là tập trung vào kết quả
cuối cùng của công việc
• Mục đích của kiểm tra đánh giá:
Đánh giá thực trạng của quá trình triển khai thực hiện đổi mới diễn ra
Phát hiện những sai lệch
Trang 203.2 NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ QUÁ TRÌNH
ĐỔI MỚI
• Trong tài liệu này sẽ giới thiệu mô hình quá trình kiểm tra cơ bản của James A F Stoner, R Edwars Freeman và Daniel R Gilbert, JR
Xây dựng tiêu chuẩn và phương pháp kiểm tra
So sánh kết quả thực tế
và tiêu chuẩn
Đo kết quả
đã thực hiện được
KHÔNG TÁC ĐỘNG
Tiến hành điều chỉnh và đánh giá lại với tiêu chuẩn
Tốt Phản hồi
Không tốt
Trang 213.2 NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ QUÁ TRÌNH
Trang 22TÓM LƯỢC CUỐI BÀI
• Triển khai thực hiện đổi mới là một nội dung quan trọng và khó khăn
nhất trong quá trình quản trị đổi mới ở doanh nghiệp
• Để làm tốt công tác triển khai chiến lược, các nhà quản lý cần thực
hiện tốt các nội dung cơ bản sau:
Hoàn thiện cơ cấu tổ chức Khi triển khai chiến lược kinh doanhmới hoặc chiến lược đổi mới, với các nhiệm vụ mới và các đòi hỏimới về việc quản lý điều hành trong tổ chức, các nhà quản lý cầndựa vào yêu cầu mới để xây dựng một cơ cấu tổ chức thích hợpvới chiến lược mới
Lãnh đạo thực thi chiến lược đổi mới là khoa học và nghệ thuật
Kiểm tra đánh giá là một quá trình bao gồm các bước: Xác địnhtiêu chuẩn phương pháp kiểm tra, đo lường kết quả thực tế củatriển khai chiến lược, so sánh kết quả với tiêu chuẩn, thực hiện việcđiều chỉnh sai lệch khi cần thiết
Trang 23CÂU HỎI THẢO LUẬN
Vì sao khi lãnh đạo thực thi chiến lược đổi mới, doanh nghiệp tạo ra môi
trường văn hóa ủng hộ mới?
Trang 24CÂU HỎI THẢO LUẬN
Kiểm tra đánh giá là gì, nêu nội dung của kiểm tra đánh giá trong việc
triển khai thực hiện chiến lược?