1 BỘ TƯ PHÁP ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI BÀI TẬP NHÓM Môn Luật Hiến pháp Nhóm 4 – 4607 Chủ đề 2 Trong quá trình soạn thảo Luật đầu tư, có ý kiến cho rằng cần hợp pháp hóa việc mua, bán bộ phận cơ thể người Với kiến thức về Luật hiến pháp, hãy lập luận để ủng hộphản đối ý kiến trên Quan điểm bảo vệ Phản đối (Bài làm gồm 8 trang không kể bìa và danh mục tham khảo) Hà Nội, 2021 2 BẢNG ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG NHÓM Nhóm 04 Lớp 4607 Chủ đề tranh biện Trong quá trình soạn thảo Luật đầu tư, có ý kiến cho rằng cần h.
Trang 1BỘ TƯ PHÁP ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
-
-BÀI TẬP NHÓM Môn: Luật Hiến pháp
Nhóm 4 – 4607
Chủ đề 2: Trong quá trình soạn thảo Luật đầu tư, có ý kiến cho rằng cần
hợp pháp hóa việc mua, bán bộ phận cơ thể người Với kiến thức về Luật hiến pháp, hãy lập luận để ủng hộ/phản đối ý kiến trên
Quan điểm bảo vệ: Phản đối
(Bài làm gồm 8 trang không kể bìa và danh mục tham khảo)
Hà Nội, 2021
Trang 2BẢNG ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG NHÓM
Nhóm: 04
Lớp: 4607
Chủ đề tranh biện: Trong quá trình soạn thảo Luật đầu tư, có ý kiến cho rằng cần
hợp pháp hóa việc mua, bán bộ phận cơ thể người Với kiến thức về Luật hiến pháp,
hãy lập luận để ủng hộ/phản đối ý kiến trên
Quan điểm bảo vệ: Phản đối
1 Kế hoạch làm việc của nhóm
- Bắt đầu triển khai công việc (26/11)
- Phân công cho các bạn, mỗi người làm một luận điểm để phản đối ý kiến
(Deadline: 26/11-3/12)
- Tổng hợp các luận điểm của các bạn đã làm và họp bàn để thống nhất chọn ra 3
luận điểm (4/12)
- Các nhóm triển khai, bổ sung và hoàn chỉnh chi tiết các luận điểm (Deadline:
4/12-14/12)
- Họp tổng kết và xem xét lại bài làm, nghe ý kiến góp ý từ các thành viên (16/12)
- Tìm hiểu một số quan điểm ủng hộ việc hợp pháp hóa mua bán nội tạng, chuẩn bị
các câu hỏi mà trong quá trình tranh biện nhóm đối diện có thể hỏi
2 Phân chia công việc và họp nhóm
thực hiện
Tiến độ thực hiện (đúng hạn)
Mức độ hoàn
Xếp loại
Tgia đầy
đủ
Tích cực, sôi nổi
Đóng góp nhiều
Trang 3ý tưởng
Hồng Quân
Viết luận điểm, tổng hợp và chỉnh sửa luận điểm
Hồng Nhung
Viết luận điểm, tìm thông tin
Quỳnh
Viết luận điểm, tìm thông tin
Viết luận điểm, tìm thông tin
Tìm thông tin, viết luận điểm
Ngọc
Viết luận điểm, tìm thông tin
X
Thành
Viết luận điểm, tìm giải pháp
Viết luận điểm, làm phần kết và powerpoint
Trang 49 Lùng Thị
Tuyết Ngân
Viết luận điểm, tìm thông tin
Phương
Viết luận điểm, làm lời mở đầu
Nhật
Viết luận điểm, tìm thông tin
Hà Nội, ngày 20 tháng 12 năm 2021
Nhóm trưởng
(ký và ghi rõ họ tên)
Quân
Vũ Hữu Hồng Quân
MỤC LỤC
1
BẢNG ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG NHÓM 2
I.PHẦN THÔNG TIN 5
II.HỆ THỐNG LUẬN ĐIỂM 6
1.Luận điểm 1: Hợp pháp hoá việc mua bán bộ phận cơ thể sẽ ảnh hưởng tới sức khoẻ, sự sống, an toàn thân thể và quyền lợi của cả người bán và người mua 6
2.Luận điểm 2: Hợp pháp hóa việc mua, bán bộ phận cơ thể người sẽ gây ra các vấn nạn ảnh hưởng đến các mặt của đời sống xã hội 6
3.Luận điểm 3: Hợp pháp hóa hoạt động mua bán bộ phận cơ thể người trong Luật đầu tư là đi trái lại với tinh thần Hiến pháp 2013 và trái với các đạo luật hiện hành 6
Trang 5III PHẦN NỘI DUNG TRANH BIỆN 6 LỜI MỞ ĐẦU 6
1.Luận điểm 1: Hợp pháp hoá việc mua bán bộ phận cơ thể sẽ ảnh hưởng tới sức khoẻ, sự sống, an toàn thân thể và quyền lợi của cả người bán và người mua 7 2.Luận điểm 2: Hợp pháp hóa việc mua, bán bộ phận cơ thể người sẽ gây ra các vấn nạn ảnh hưởng đến các mặt của đời sống xã hội 9 3.Luận điểm 3: Hợp pháp hóa hoạt động mua bán bộ phận cơ thể người trong Luật đầu tư là đi trái lại với tinh thần Hiến pháp 2013 và trái với các đạo luật hiện hành.
11
LỜI KẾT 14
IV Tài liệu tham khảo 14
I.PHẦN THÔNG TIN
Chủ đề 2: Trong quá trình soạn thảo Luật đầu tư, có ý kiến cho rằng cần hợp pháp hóa việc mua, bán bộ phận cơ thể người Với kiến thức về Luật hiến pháp, hãy lập luận để ủng hộ/phản đối ý kiến trên
Quan điểm bảo vệ: Phản đối
Lớp: 4607
Nhóm: 04
Thành viên nhóm/vai trò:
Trang 6- Lùng Thị Tuyết Ngân : Thành viên
II.HỆ THỐNG LUẬN ĐIỂM
1.Luận điểm 1: Hợp pháp hoá việc mua bán bộ phận cơ thể sẽ ảnh hưởng tới sức
khoẻ, sự sống, an toàn thân thể và quyền lợi của cả người bán và người mua
2.Luận điểm 2: Hợp pháp hóa việc mua, bán bộ phận cơ thể người sẽ gây ra các vấn
nạn ảnh hưởng đến các mặt của đời sống xã hội
3.Luận điểm 3: Hợp pháp hóa hoạt động mua bán bộ phận cơ thể người trong Luật
đầu tư là đi trái lại với tinh thần Hiến pháp 2013 và trái với các đạo luật hiện hành
III PHẦN NỘI DUNG TRANH BIỆN
LỜI MỞ ĐẦU
Luật đầu tư là hệ thống các quy phạm pháp luật do nhà nước ban hành hoặc thừa nhận, điều chỉnh quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình tổ chức thực hiện và quản lý hoạt động đầu tư kinh doanh nhằm đảm bảo sự phát triển của nền kinh tế, tạo tính minh bạch, bình đẳng giữa các nhà đầu tư, kinh doanh Tuy nhiên, vấn đề mua, bán bộ phận cơ thể người đang trở thành vấn đề tranh luận khi có ý kiến muốn đưa việc hợp pháp hóa việc buôn bán nội tạng người vào luật đầu tư sửa đổi
Hiện nay, việc mua bán bộ phận cơ thể người đã và đang có những biện pháp đẩy lùi, ngăn chặn nhưng vẫn còn nhiều lỗ hổng, thậm chí có ảnh hưởng không tốt đến con người, xã hội cũng như sự phát triển của đất nước Mua bán bộ phận cơ thể người được xem là ngành nghề cấm đầu tư bởi lẽ việc này còn liên quan tới vấn đề đạo đức con người đồng thời tạo điều kiện cho một số cá nhân kinh doanh trái pháp luật Từ những mối nguy hại trên, nhóm chúng em xin đưa ra một số luận điểm làm
rõ, phản đối ý kiến: hợp pháp hóa việc mua, bán bộ phận cơ thể người vào Luật đầu
tư
Trang 71.Luận điểm 1: Hợp pháp hoá việc mua bán bộ phận cơ thể sẽ ảnh hưởng tới sức khoẻ, sự sống, an toàn thân thể và quyền lợi của cả người bán và người mua
1.1 Cơ sở lập luận
- Điều 19, Khoản 1 Điều 20 Hiến pháp 2013
- Điều 3 Tuyên ngôn quốc tế nhân quyền năm 1948
- Điều 14, 16, 32 Luật hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến lấy xác
2006
1.2 Giải thích lập luận
Căn cứ vào Điều 19 và Khoản 1 Điều 20 Hiến pháp 2013, con người có
quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khỏe Ghép tạng là ngành khoa học
có kỹ thuật cao, phức tạp nhất nhưng cũng tiềm ẩn những nguy cơ, rủi ro cao nhất Trong quá trình phẫu thuật, không thể tránh khỏi các rủi ro y khoa nguy hiểm đến tính mạng Mặc dù, ghép tạng là tia hi vọng kéo dài sống cuối cùng của người bệnh nhưng khi lấy tạng của một người sống khỏe mạnh để ghép vào thì giống như đang đánh đổi sức khỏe giữa hai người Sức khoẻ của người bán tạng sẽ bị giảm sút và có thể bị mất đi khả năng lao động Về người ghép tạng, họ sẽ phải sử dụng thuốc chống thải ghép suốt đời để duy trì hoạt động của bộ phận cấy ghép Tuy người cho và người nhận tạng đều có chỉ số sinh học tương đối đồng nhất, nhưng mỗi một cơ thể
có một hệ thống miễn dịch khác nhau Hệ thống miễn dịch của người ghép nhận ra mảnh ghép là lạ và tìm cách phá hủy chúng Và sau khi ghép tạng, người bệnh còn phải dùng thuốc ức chế hệ thống miễn dịch suốt phần đời còn lại của mình, đây lại
là một nguy cơ cho các bộ phận cơ thể khác Khi hệ thống miễn dịch bình thường bị suy yếu, người bệnh dễ bị nhiễm bệnh hơn, nhất là các bệnh thông thường như cảm lạnh, cảm cúm Trong khi sử dụng thuốc có thể gây ra các phản ứng phụ, làm người bệnh mất ngủ, thần kinh kích động, tăng huyết áp, hay gây ra bệnh tiểu đường Như
Trang 8vậy hợp pháp hoá việc mua bán bộ phận cơ thể người sẽ ảnh hưởng tới sức khoẻ con người.1
Căn cứ vào Điều 3 Tuyên ngôn quốc tế nhân quyền năm 1948, mỗi chúng ta
đều được pháp luật bảo hộ quyền được sống, tự do, an toàn thân thể Đã từng xảy ra rất nhiều vụ việc buôn bán nội tạng trái phép hay những vụ bắt cóc, cưỡng ép con người nhằm cướp đoạt nội tạng, chuộc lợi cá nhân dẫn tới nạn nhân bị mất đi một phần cơ thể, để lại bao tổn thương và nỗi đau về cả thể xác lẫn tinh thần, hay thậm chí là mất
đi cả tính mạng Hiện tượng này sẽ trở nên ngày càng rộng rãi, biến tướng tinh vi, vượt quá tầm kiểm soát; kẻ xấu thì lộng hành còn quyền được sống, tự do, an toàn thân thể
Tại Điều 14 và Điều 16 Luật hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và
hiến, lấy xác, khi tiến hành lấy, ghép bộ phận cơ thể người, cơ sở y tế phải có đủ các
điều kiện cũng như tuân thủ đúng trình tự, phải tư vấn sức khỏe, tâm lý cũng như kiểm tra các thông số cho người hiến Hợp pháp hóa việc mua, bán bộ phận cơ thể người có thể sẽ không đảm bảo những điều trên, vì thế dẫn đến việc người bán mô, bộ phận cơ thể người không được tư vấn chuyên môn về lợi hại của phẫu thuật, sức khỏe không
được đảm bảo Căn cứ vào Điều 32 của luật này, quy định về việc chăm sóc sức khỏe
sau khi ghép mô, bộ phận cơ thể người, các cơ sở y tế phải có trách nhiệm chăm sóc sức khỏe cho các đối tượng trên theo quy trình chuyên môn chăm sóc sức khỏe được quy định cụ thể bởi Bộ Y tế Điều này có nghĩa việc hiến và ghép tạng chịu sự giám sát và quản lý của Bộ Y tế - Một cơ quan chuyên môn đứng ra và luôn có nghĩa vụ đảm bảo quyền lợi, sức khỏe của đôi bên Việc mua bán bộ phận cơ thể người là một quan
hệ thương mại và sẽ trở nên rộng rãi khi được hợp pháp hóa, điều này sẽ khiến việc tiến hành những cuộc phẫu thuật lấy bộ phận cơ thể có thể được tiến hành tại những cơ
sở y tế không đạt chuẩn, thủ tục kiểm nghiệm cấy ghép không đầy đủ, không được thực
1
https://suckhoedoisong.vn/8-dieu-chua-biet-ve-ghep-tang-16989283.htm?fbclid=IwAR0J_94FZV2H5ZZfQa_3aDDE-9XMIgl_57QqT05Tdf4L8X2KWw17E1Gyuuo
2 https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2016/12/07/organ-traffickers-lock-up-people-to-harvest-their-kidneys-here-are-the-politics-behind-the-organ-trade/
Trang 9hiện bởi cơ quan có chuyên môn tốt Việc cấy ghép thương mại có thể khiến bệnh nhân
có nguy cơ cao bị biến chứng phẫu thuật, nhiễm trùng và đào thải nội tạng Người bệnh phải tự chịu trách nhiệm, không được hưởng quyền lợi chăm sóc sức khỏe theo khoa học, gây ảnh hưởng tiêu cực tới sức khỏe, tính mạng của bên bán và mua tạng để ghép
2.Luận điểm 2: Hợp pháp hóa việc mua, bán bộ phận cơ thể người sẽ gây ra các vấn nạn ảnh hưởng đến các mặt của đời sống xã hội
2.1 Cơ sở lập luận
Điều 1 Tuyên ngôn quốc tế nhân quyền 1948
Khoản 3 Điều 5 và Khoản 1 Điều 20 Hiến pháp 2013
Khoản 1, 2, 3 ,4, 8 Điều 11 Luật hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác 2006
2.2 Giải thích lập luận
Hợp pháp hóa việc mua, bán bộ phận cơ thể người sẽ gây ra các vấn nạn ảnh hưởng đến các mặt của đời sống xã hội
- Trên lĩnh vực văn hóa:
Theo Điều 1 Tuyên ngôn quốc tế nhân quyền: “Mọi người sinh ra tự do và
bình đẳng về phẩm cách và quyền lợi, có lý trí và lương tri, và phải đối xử với nhau trong tình bác ái.” Việc hợp pháp buôn bán tạng có thể khiến người nhận cố ghép bằng mọi giá để có chất lượng sống tốt hơn.3 Để được sống, họ tìm mọi cách và liên
hệ với những môi giới có thể tìm được nguồn tạng phù hợp, chính vì lòng tham con người là vô đáy mà việc kiếm lời về túi lại thật đơn giản, chỉ cần lợi dụng lòng tin của các “con hàng” là có thể nhận về số tiền lớn và những người môi giới thường vì lợi nhuận hơn vì nhân đạo, điều đó khiến sự văn minh của một xã hội dần đi xuống, con người sống trong lừa lọc, dối trá Để thu được lợi nhuận họ sẵn sàng tiến hành
3 https://vnexpress.net/bac-si-viet-nam-tranh-luan-nen-hop-phap-hoa-hay-cam-buon-ban-tang-3826783.html
Trang 10các hoạt động thương mại dưới hình thức kinh doanh man rợ, làm vẩn đục và mất đi những giá trị đẹp đẽ cần có như lòng tương thân tương ái, lá lành đùm lá rách
trao đổi, điều này sẽ đi ngược với những chuẩn mực văn hoá xã hội Theo Khoản 3
Điều 5 Hiến pháp 2013 “Ngôn ngữ quốc gia là tiếng Việt Các dân tộc có quyền
dùng tiếng nói, chữ viết, giữ gìn bản sắc dân tộc, phát huy phong tục, tập quán, truyền thống và văn hóa tốt đẹp của mình.” Người Việt ta vốn có truyền thống đoàn kết, gắn bó, sống có nghĩa tình, thủy chung, đó là những giá trị đạo đức cao quý mà cũng là chuẩn mực của một xã hội văn hoá Từ đó chúng ta chấp thuận việc hiến tạng tình nguyện chứ không đồng tình với quan điểm mua bán tạng để không làm mất đi ý nghĩa cao đẹp và sự nhân đạo của việc hiến tặng
- Trên lĩnh vực xã hội:
Theo Khoản 1 Điều 11 Luật hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và
hiến, lấy xác “Lấy trộm mô, bộ phận cơ thể người; lấy trộm xác” và Khoản 3 Điều
11 Luật hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác “Mua, bán mô,
bộ phận cơ thể người; mua, bán xác người” việc hợp pháp hóa việc mua, bán bộ phận cơ thể người sẽ tạo điều kiện cho những kẻ có lòng tham sẵn sàng làm việc trái với đạo đức ăn trộm nội tạng và xác người để phục vụ cho các cuộc giao dịch Bên cạnh đó còn có một số người không có tiền thỏa mãn nhu cầu cá nhân đã sẵn sàng bán đi bộ phận cơ thể và việc này ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, tính mạng của con người
hiến, lấy xác ”Lấy, ghép, sử dụng, lưu giữ mô, bộ phận cơ thể người vì mục đích
thương mại” và Khoản 8 Điều 11 Luật hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người
và hiến, lấy xác ”Quảng cáo, môi giới việc hiến, nhận bộ phận cơ thể người vì mục
đích thương mại” việc hợp pháp hoá buôn bán bộ phận cơ thể người sẽ tạo ra các cuộc môi giới bất hợp pháp nhiều kẻ hám lợi vì đồng tiền mà bán rẻ mạng sống con người, mở ra các đường dây và các cuộc giao dịch nội tạng người với quy mô lớn
Trang 11Chúng lôi kéo, dụ dỗ, đánh vào tâm lý những người cần tiền, nợ nần không có hướng giải quyết tham gia đường dây trái phép để kiếm lợi cho bản thân; xuất hiện nhiều
lò mổ chui, các cơ sở làm giả bệnh viện để thu lợi nhuận dựa trên sức khỏe người khác Việc kinh doanh trái phép này có thể làm gia tăng các tệ nạn và gây bất ổn cho
xã hội
Hợp pháp hóa việc buôn bán bộ phận cơ thể người sẽ dẫn đến nhiều người sẵn sàng uy hiếp, cưỡng ép người khác phải bán nội tạng để cứu sống người thân, gia
đình Điều này là hành vi bị nghiêm cấm trong Khoản 2 Điều 11 Luật hiến, lấy,
ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác “Ép buộc người khác phải cho
mô, bộ phận cơ thể người hoặc lấy mô, bộ phận cơ thể của người không tự nguyện
hiến.” và Khoản 1 Điều 20 Hiến pháp 2013 “Mọi người có quyền bất khả xâm
phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm; không
bị tra tấn, bạo lực, truy bức, nhục hình hay bất kỳ hình thức đối xử nào khác xâm phạm thân thể, sức khỏe, xúc phạm danh dự, nhân phẩm.”
Hợp pháp hóa việc mua, bán bộ phận cơ thể người làm cho nhiều người dân nghèo, trình độ hiểu biết thấp sẵn sàng bán đi các bộ phận trên cơ thể để trang trải cuộc sống Vì những khó khăn trong cuộc sống đã đẩy những người nghèo đến bước đường cùng để rồi họ nhận lại thân thể không lành lặn do các biến chứng từ cuộc phẫu thuật và các di chứng có thể xảy ra dẫn tới nguồn lao động nước ta bị giảm sút
3.Luận điểm 3: Hợp pháp hóa hoạt động mua bán bộ phận cơ thể người trong Luật đầu tư là đi trái lại với tinh thần Hiến pháp 2013 và trái với các đạo luật hiện hành
3.1 Cơ sở lập luận
- Khoản 2 Điều 14, Khoản 3 Điều 20, Khoản 1 Điều 119 Hiến pháp 2013
- Luật Thương mại 2005
- Bộ luật hình sự 2015
Trang 12- Điểm c, d Khoản 2 Điều 32 và Khoản 1 Điều 33 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015
3.2 Giải thích lập luận
Kế thừa tinh hoa và phát triển tư tưởng của các bản Hiến pháp trước đó về
quyền con người, tại Chương 2 Hiến pháp năm 2013 đã ghi nhận về “Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân” Theo đó, tại Khoản 2 Điều 14 quy
định như sau: “Quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của pháp luật trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng” Việc hợp pháp hóa mua bán bộ phận cơ thể người liên quan đến vấn đề sức khỏe, tuy nhiên, lý do này chưa thỏa đáng yêu cầu cấp thiết của cả cộng đồng mà nó chỉ điều chỉnh phạm vi ở một bộ phận quan hệ xã hội Quyền của 1 cá nhân/bộ phận không được ảnh hưởng đến những cá nhân/bộ phân khác, việc hợp pháp hóa như vậy chỉ hướng tới 1 bộ phận nên việc hợp pháp hóa hoạt động mua bán bộ phận cơ thể người là không hợp
lý và trái với quy định trong Hiến pháp
Ngoài ra, tại Khoản 3 Điều 20 Hiến pháp 2013 cũng nêu “Mọi người có
quyền hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác theo quy định của luật Việc thử nghiệm y học, dược học, khoa học hay bất kỳ hình thức thử nghiệm nào khác trên
cơ thể người phải có sự đồng ý của người được thử nghiệm.” “Hiến mô, bộ phận cơ thể” “Hiến” là cho đi trên tinh thần tự nguyện và Luật hiến, lấy, ghép, mô, bộ phận
cơ thể người và hiến, lấy xác đã định nghĩa: “Hiến mô, bộ phận cơ thể người là việc
cá nhân tự nguyện hiến mô, bộ phận cơ thể của mình khi còn sống hoặc sau khi chết.” Tuy nhiên, ý kiến trên sử dụng cụm từ “mua, bán bộ phận cơ thể người” là thương mại hóa hành vi này, điều đó đã làm mất đi tính nhân văn và ý nghĩa của điều khoản và điều luật này Mua và bán là hai hoạt động diễn ra trong thương mại
Theo Luật Thương mại 2005: “Mua bán hàng hóa là hoạt động thương mại, theo
đó bên bán có nghĩa vụ giao hàng, chuyển quyền sở hữu hàng hóa cho bên mua và nhận thanh toán; bên mua có nghĩa vụ thanh toán cho bên bán, nhận hàng và quyền