Bài giảng Quản trị rủi ro tài chính (Financial risk management) - Bài 4: Quản trị rủi ro hối đoái của doanh nghiệp. Bài này cung cấp cho học viên những kiến thức về: thảo luận về các kỹ thuật nhận dạng, phân tích cấu trúc và đánh giá rủi ro hối đoái; so sánh các quan điểm quản trị rủi ro hối đoái; đánh giá các kỹ thuật giảm thiểu tổn thất do rủi ro hối đoái thông qua việc điều chỉnh trong hoạt động kinh doanh;... Mời các bạn cùng tham khảo!
Trang 1
Quản tị rủi ro hồi đoái
của doanh nghiệp
Bộ môn Quản trị tài chính Trường ĐH Thương mại
9/10/2021 109
=
Nội dung chính:
« Thao luận về các kỹ thuật nhận dạng, phân tích
cấu trúc và đánh giá rủi ro hối đoái
= So sánh các quan điểm quản trị RR hối đoái
“ Đánh giá các kỹ thuật giảm thiểu tốn thất do rủi ro
hối đoái thông qua việc điều chỉnh trong hoạt động
kinh doanh
* Đánh giá các RR liên quan tới các công cụ tài
chính phái sinh trong quản trị RR hối đoái
9/10/2021 110
or eee
S 3
5
© <y 00”
Nhận dạng rủi ro hối đoái
» Phân tích số liệu tổn thất quá khứ đối với lợi ích
của công ty do biến động tỷ giá hối đoái ( )
* Phân tích các dòng tiền dự kiến của công ty kết
hợp với dự báo tỷ giá hối đoái ( )
“ Mô tả các bối cảnh tỷ giá tác động tới lợi ích của
công ty (theo dự án, theo tài sản, tổng thể) theo
các mốc thời gian dự báo biến động tỷ giá hối đoái
9/10/2021 111
DFM_FRM2021
37
Trang 2
=
* Rủi ro hối đoái nghiệp vụ: tồn tại khi các nghiệp
vụ tiền mặt tương lai của một công ty chịu ảnh
hưởng bởi sự biến động tỷ giá
= Rui ro hối đoái kinh tế: tồn tại khi biến động tỷ
giá hối đoái tác động tới tổng thể các luồng tiền và
hoạt động kinh doanh của công ty
= Rui ro héi doai chuyển đổi: phát sinh khi chuyển
đổi và hợp nhất các báo cáo tài chính của công ty
mẹ, tổng công ty, tập đoàn
o>
Oo, A
9 9
H H
© s2 <y
VD vê RR hối đoái nghiệp vụ:
* Một công ty sản xuất và kinh doanh sản phẩm thể
thao Hoa Kỳ mở chỉ nhánh bán hàng tại Canada,
hàng năm, chỉ nhánh có thu nhập khoảng 120
triệu CAD Khi chuyển đổi về USD, công ty sẽ có
rủi ro nếu CAD mát giá so với USD
* Công ty nói trên trả lương cho chuyên gia thiết kế
người Đức với mức lương là 1 triệu EUR/năm
Công ty sẽ có rủi ro nếu EUR tăng giá so với USD
9/10/2021 113
So
Oo, A
p A
VD vê RR hối đoái nghiệp vụ thuần:
9/10/2021 li
DFM_FRM2021
38
Trang 3
1) Hiểm họa: biến động lạm phát, lãi suất, ty giá
2) Nguy cơ: vật chất, đạo đức, tinh thần, pháp lý
(
(2)
(3) Tương tác (1) và (2)
(4) Kết quả tác động tới NPV, RET, EVA, MVA
(5) Hệ quả tích hợp rủi ro tín dụng, rủi ro lãi suất, rủi
ro quốc gia,
ẤT?
S 2
C a S 3 5 + rrr
Do lường rủi ro hối đoái
* Thiết lập các bối cảnh dự báo với xác suất tương
ứng của từng bối cảnh, từ đó tính giá trị kỳ vọng,
độ lệch chuẩn, hệ số biến thiên của các dòng tiền,
NPV, RET, EVA, MVA
= Nghiên cứu số liệu quá khứ, thiết lập các bối cảnh
tác động của tỷ giá tới các dòng tiền, NPV, RET,
EVA, MVA của công ty, từ đó xây dựng VaR
9/10/2021 116
or yee
S 3
5
© <y
re
VD về sự khác biệt quan điểm phòng ngừa RR
* Eastman Kodak có thể phòng ngừa khoản phải trả
trong tương lai nếu nhìn thấy trước sự tăng giá
của đồng tiền thể hiện khoản phải trả, phòng ngừa
đối với khoản phải thu trong tương lai nếu họ thấy
trước sự giảm giá của đồng tiền phải thu
“ Westing House có xu hướng phòng ngừa hầu hết
các nghiệp vụ nước ngoài có giá trị tương đương
trên 250.000 USD
=
DFM_FRM2021
39
Trang 4
lộ a
3 +
Lời nhắn đối với công ty phòng ngừa RR
Các công ty không nên coi mục tiêu của việc phòng
ngừa rủi ro hồi đoái là tìm kiếm lợi nhuận từ biến
động tỷ giá, mà nhằm trả lời các câu hỏi:
1 Công ty có rủi ro hối đoái hay không?
2 Công ty có nên phòng ngừa rủi ro hay không?
3 Nếu muốn phòng ngừa rủi ro hối đoái, công ty
nên chọn biện pháp phòng ngừa nào?
9/10/2021 118
DIVE
Một số kỹ thuật kiểm soát RR hối đoái
“ Né tránh các giao dịch kinh doanh và đầu tư có
nguy cơ RR hối đoái cao
= Quan hệ mật thiết với các tổ chức KD ngoại hối
“ Tạo mạng thanh toán
“ Sử dụng chính sách hóa đơn
“ Phòng ngừa chéo
= Vay nợ bằng ngoại tệ
= Chuyển giao RR hối đoái
9/10/2021 119
Tr
x marrw
J
Tao mang thanh toan (Currency Netting)
= Mét sé céng ty, dac biét la cac cong ty da quéc gia
có thể hình thành bộ phận quản trị tiền mặt tập
trung, nhằm xác định các dòng tiền tạm thời dư
thừa, cân đối với trạng thái thiếu hụt ở các điểm
thị trường khác, nhằm tối thiểu hóa trạng thái RR
hối đoái nghiệp vụ thuần ( )
» Kỹ thuật này đòi hỏi việc dự báo các dòng tiền,
các trạng thái và điều chỉnh các quy trình và
nghiệp vụ kinh doanh có liên quan ( )
Trang 5
Ì EUR
Xuất khẩuthu “ế“”
ill
z7 J }
=
_=
| Thu JPY `
=
Phong ngtfa chéo
= Néu việc trực tiếp sử dụng các biện pháp kiểm
soát đối với đồng tiền có RR hối đoái là không thể
( ) hoặc không tối ưu ( ), thì công ty có thể tìm
kiếm đồng tiền có hệ số tương quan cao với đồng
tiền cần phòng ngừa
= Việc thực hiện các kỹ thuật kiêm soát RR hối đoái
đối với đồng tiền thay thế cũng có thể cho kết quả
tương tự ( )
or oon
3
a
>, +
Vay nợ bằng ngoại tệ
= Phát hành chứng khoán nợ bằng ngoại tệ hoặc
tìm kiếm các khoản vay bằng ngoại tệ cũng có thể
giúp kiểm soát RR hối đoái
* Các công ty có thể cân nhắc sử dụng kỹ thuật này
nhằm vào lợi thế kép khi lãi suất tài trợ bằng ngoại
tệ là hấp dẫn, đồng thời giúp trung hòa trạng thái
hối đoái trong tương lai của công ty
* Mặc dù vậy, ngang giá lãi suất là vấn đề cần được
cân nhắc một cách kỹ lưỡng
DFM_FRM2021
41
Trang 6
Chuyển giao RR hối đoái
* Các điều khoản thanh toán trong hợp đồng có thể
được sử dụng để kiểm soát rủi ro hối đoái
“ Dựa vào dự báo tỷ giá, công ty có thể cân nhắc về
đồng tiền thanh toán, đồng tiền định giá, điều
khoản đảm bảo tỷ giá, thời gian thanh toán và giá
trị thanh toán ( )
* Tùy thuộc vào vị thế và tình huống, giao kết hợp
đồng có thể giành lợi thế cho công ty, hoặc hướng
tới chia sẻ lợi ích và RR theo nguyên tắc Win-Win
Sử dụng các công cụ tài chính
* Hợp đồng kỳ hạn về ngoại tệ
= Hoan đổi ngoại tệ
* Hợp đồng tương lai về ngoại tệ
* Hợp đồng quyền chọn ngoại tệ
» Sử dụng các công cụ trên thị trường tiền tệ
' T7
Một VD về Tỷ giá kỳ hạn (Forward Rate)
©) Forward Rates Near real time rates - Not to be used for trading purposes
Spot Rate AUD/USD 0.9381/0.9388
Forward Points Outright Forward Rates Period Bid Ask Period Bid Ask
1 Month -0.003770 -0.003560 1 Month 0.934300 0.935240
2 Months -0.007820 -0.007520 2 Months 0.930260 0.931260
3 Months -0.011400 -0.011010 3 Months 0.926680 0.927790
6 Months -0.022300 -0.021720 6 Months 0.915780 0.917080
12 Months -0.042800 -0.041540 12 Months 0.895280 0.897260
2 Years Nguén: http://www.ozforex.com.au/cgi-bin/forwardrates.asp -0.079890 -0.078480 2 Years 0.858180 0.860320
9/10/2021 126
DFM_FRM2021
42
Trang 7
® Lãi (lỗ) của hợp đồng kỳ han không liên quan tới
tỷ giá giao ngay hiện thời
® Hợp đồng kỳ hạn giúp tách biệt các khoản thu
(chỉ) khỏi biến động tỷ giá giao ngay
® Sử dụng hợp đồng kỳ hạn cũng có thể có rủi ro
khi dự báo sai, các bên tham gia giao dịch kỳ hạn
có thể gặp rủi ro tin dung ( )
SD giao KT kỳ Han KP kiểm soát tổn A
" Phòng ngừa RR đối với khoản phải thu ngoại tệ
băng cách bán ngoại tệ kỳ hạn ( )
“ Phòng ngừa RR đối với khoản phải trả ngoại tệ
bang cách mua ngoại tệ kỳ han ( )
® Một chiến thuật phòng ngừa có chiến lược, linh
hoạt và khôn khéo sẽ có thể giúp giảm chỉ phí
phòng ngừa bằng hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ
9/10/2021 128
= Quyét định phòng ngừa hay không thường dựa
trên mức chịu đựng rủi ro hối đoái và quan điểm
đối phó với rủi ro hôi đoái của nhà đầu tư
= Nếu tỷ giá kỳ hạn là một dự báo chính xác cua ty
gia giao ngay trong tương lai, bạn có quyết định
sử dụng hợp đồng kỳ hạn để phòng ngừa rủi ro
hối đoái không? Tại sao?
9/10/2021 129
Trang 8
or
a
¬ 9 5 4A
—_
Giao dịch hoán đổi ngoại tệ
= Spot — Forward Swap: két hợp một giao dich giao
ngay với một giao dịch kỳ hạn với các chiều giao
dịch đối nghịch nhau ( )
= Forward — Forward Swap: kết hợp một giao dịch
kỳ hạn với một giao dịch kỳ hạn khác, với các
chiều giao dịch đối nghịch nhau ( )
9/10/2021 130
ẤT?
S 2
C a S 3 5
xs, 4A
Hop đồng tương lai vê ngoại tệ:
» Bắt buộc phải thực hiện hợp đồng vào ngày giao
hàng đã thỏa thuận trước
* Bên mua của hợp đồng được gọi là bên giữ thế
trường vị (long position) của hợp đồng, bên bán
của hợp đồng được gọi là bên giữ thế đoản vị
(short position) của hợp đồng Khoản lời của bên
này chính là khoản lỗ của bên kia
« An định rõ loại ngoại tệ, số lượng, giá, ngày giao
hàng và địa điểm giao hàng
ẤT?
S 2
C a
fy S 3 5 4A x6
Một ví dụ vê thông tin Future Contract
kích thước HD 100,000 62,500 12,500,000
Thay đổi giá tối thiểu 0.0001 0.0002 0.000001
Các tháng mua bán 1,3,4,6,7,9,10 và tháng giao ngay
Giờ mua bán 7:20 - 14:00 (giờ trung tâm)
DFM_FRM2021
44
Trang 9
[I>
¬ 9 5 4A
—_— 5
Một số thông tin vê hợp đồng tương lai
» Khoản ký quỹ ban đầu (initial margin) là khoản tiền
phải gửi vào trong tài khoản giao dịch (hay còn gọi
là tài khoản ký quỹ) khi muốn mua hay bán
= Nếu tiền trong tài khoản giảm tới bằng hoặc dưới
mức ký quỹ duy trì (maintenance margin) theo qui
định (mức này tùy thuộc vào qui định của các sở
giao dịch và loại hàng hóa giao dịch), thì phải
chuyển thêm tiền vào tài khoản để đưa tiền trong
tài khoản về mức ký quỹ ban đầu
so
* © Sy R g 8] ivi
- ¬
Một số thông tin vê hợp đồng tương lai
» Khách hàng phải nộp tiền ký quỹ ngay khi nhận
giấy gọi (thông báo) ký quỹ, giới đầu cơ thường bị
yêu cầu ký quỹ lớn hơn
* Việc ghi nhận Lãi/Lỗ được tiến hành hàng ngày
(daily resettlement)
« Lai/L6 được xác định căn cứ vào mức giá hợp
đồng tương lai tại thời điểm đóng cửa ngày giao
dịch, lãi/lỗ sau khi được chốt thì hợp đồng tương
lai nhận mức giá mới
= Oo, ^
= =r = * 3 K» Fr g i
Mua mot Future Contract (FC) vé ngoai té
“ Kích thước 10,000EUR, giá $1.5, kỳ hạn 30 ngày
« Khach hang mua Future Contract, ky quy $1,000
« Hang ngày, Sở giao dịch “đánh dấu thị trường”:
Ngày O0 'Ngày 1 (Ngày 2 Ngày 3 'Ngày
Gia Future Contract | $1.500 | $1.510 | $1.530 | $1.490
Lãi / Lỗ trên 1EUR 0
Tài khoản ký quỹ ' $1,000
= Nếu “đảo hợp đồng” vào ngày thứ 3, khách hàng
lỗ bao nhiêu USD?
Trang 10
Sử dụng hợp đồng tương lai để phòng ngừa RR
» Cách thức sử dụng hợp đồng tương lai tương tự
như hợp đồng kỳ hạn (phòng ngừa một chiều),
nhưng do đặc trưng của hợp đồng tương lai nên
thường được sử dụng cho các khoản đầu tư có
giá trị nhỏ lẻ hơn
* Hợp đồng tương lai đem lại tính thanh khoản cao
hơn trong phòng ngừa nhưng bù lại, nó chi kha thi
đối với một số loại ngoại tệ và một số quy mô giao
dịch do sở giao dịch ấn định
9/10/2021 136
Future Contract khác biệt với Forward
Future Contract | Forward
Phòng giao hoán đảm Khống chế nghĩa vụ
bảo hàng ngay theo kỳ hạn
DIVE
Tai sao can quan tam dén quyén chon?
* Rủi ro hối đoái là rủi ro suy đoán, nếu phòng ngừa
linh hoạt có thể tận dụng cơ hội tỷ giá biến động
theo chiều hướng có lợi ( )
* Người mua quyền chọn ngoại tệ bỏ tiền ra mua
quyền để có quyền mà không có nghĩa vụ thực
hiện quyền
» Quyền chọn kiểu Mỹ có thể thực hiện bất kỳ thời
điểm nào cho tới ngày hết hạn, quyền chọn kiểu
Châu Âu chỉ có thể thực hiện vào ngày hết hạn
9/10/2021 138
DFM_FRM2021
46
Trang 11
[I>
Oy S 3
H 5
© <y
Một ví dụ mua Call Option:
= Quyền chọn kiểu Châu Âu
“ Kích thước: €10,000
« Giá thực hiện: $1.5500
« Gia ban quyén: $0.01 cho 1EUR
“ Kỳ hạn 90 ngày
» Khi nào bạn muốn mua Call Option nói trên
= Néu ban đã mua, và tỷ giá thay đổi, quyền lợi của
bạn sẽ như thế nào?
—_—
9/10/2021 139
o>
ye Oy S 3 5
xs, a arr
Mot vi du mua Put Option:
= Quyén chọn kiểu Mỹ
“ Kích thước: €10,000
« Giá thực hiện: $1.5500
« Gia ban quyén: $0.01 cho 1EUR
“ Kỳ hạn 90 ngày
s Khi nào bạn muốn mua Put Option nói trên
= Néu ban đã mua, và tỷ giá thay đổi, quyền lợi của
bạn sẽ như thế nào?
9/10/2021 140
o>
Oo, A
9 9
H H
© ms <y
=
SD công cụ thị trường tiền tệ để kiểm soát RR:
=
= Vay trước số ngoại tệ tương thích với khoản thu
dự kiến rồi chuyển thành nội tệ để mua tài sản tài
chính bằng nội tệ với kỳ hạn tương ứng
* Vay nội tệ đủ để mua ngay một lượng ngoại tệ đủ
để đầu tư cho tới khi khoản phải trả phát sinh
9/10/2021 141
Trang 12
= Thiét lap quy du phodng tén that do rui ro héi doai
đối với dự án, công ty
“ Mua Put Option để tài trợ tổn thất do rủi ro hối
đoái đối với khoản phải thu ghi bằng ngoại tệ ( )
* Mua Call Option để tài trợ tổn thất do rủi ro hối
đoái đối với khoản phải trả ghi bằng ngoại tệ ( )
wT
OS â
a g
g
or
Arbitrage, diéu kién ngang gia va ham y:
= Cac céng ty nén can nhac tién hanh Arbitrage khi
có điều kiện
“ Việc thực hiện Arbitrage cũng là nền tảng cho sự
tồn tại và vận hành các điều kiện ngang giá
= Khi các điều kiện ngang giá không tồn tại, hoặc bị
bóp méo, các công ty nên cân nhắc lam Arbitrage
đồng thời với việc dự báo phản ứng của thị trường
và của chính phủ
DFM_FRM2021
48