Bài giảng Quản trị học - Chương 5: Chức năng tổ chức

Bài giảng Quản trị học - Chương 5: Chức năng tổ chức. Chương này cung cấp cho học viên những kiến thức về: khái niệm và vai trò của chức năng tổ chức; cơ cấu tổ chức; phân quyền; hệ thống tổ chức không chính thức; văn hóa tổ chức;... Mời các bạn cùng tham khảo!

CHƯƠNG 5: CHỨC NĂNG TỔ CHỨC

5.1 Khái niệm và vai trò của chức năng tổ chức

5.2 Cơ cấu tổ chức

5.3 Phân quyền

5.4 Hệ thống tổ chức không chính thức

5.5 Văn hoá tổ chức

5.1 Khái niệm và vai trò của chức năng tổ chức

5.1.1 Khái niệm

“Tổ chức là quá trình xác định các công việc cần phải làm và

những người làm các công việc đó, định rõ chức trách, nhiệm vụ, quyền hạn của mỗi bộ phận và cá nhân cũng như

mối liên hệ giữa các bộ phận và cá nhân này trong khi

tiến hành công việc, nhằm thiết lập một môi trường thuận lợi

cho hoạt động và đạt đến mục tiêu chung của tổ chức.”

(Nguyễn Thị Bích Loan & Phạm Công Đoàn, 2019)

5.1 Khái niệm và vai trò của chức năng tổ chức

5.1.2 Vai trò của chức năng tổ chức

 Tạo “nền móng” cho hoạt động của tổ chức

 Sử dụng hiệu quả các nguồn lực của tổ chức

Cho phép sự phối hợp giữa các bộ phận

 Thiết lập môi trường bên trong tổ chức - văn hóa tổ chức

5.2 Cơ cấu tổ chức

5.2.1 Khái niệm và đặc điểm của cơ cấu tổ chức

Khái niệm:

- Tập hợp các bộ phận, có mối liên hệ và quan hệ phụ thuộc

- Chuyên môn hóa theo chức trách, nhiệm vụ và quyền hạn

- Đảm bảo thực hiện các mục tiêu chung

Đặc điểm:

- Tính tập trung

- Tính phức tạp

- Tính tiêu chuẩn hóa

5.2 Cơ cấu tổ chức

5.2.2 Một số mô hình cơ cấu tổ chức

Cơ cấu tổ chức đơn giản

Giám Đốc

Trưởng cửa hàng Trưởng cửa hàng Trưởng cửa hàng

5.2 Cơ cấu tổ chức

5.2.2 Một số mô hình cơ cấu tổ chức

Cơ cấu tổ chức chức năng

Ban Giám Đốc

Giám đốc Tài chính

Giám đốc Nhân sự

Giám đốc Marketing

5.2 Cơ cấu tổ chức

5.2.2 Một số mô hình cơ cấu tổ chức

Cơ cấu tổ chức theo sản phẩm

Tổng Giám Đốc

Giám đốc kinh doanh sản phẩm điện tử

Giám đốc kinh doanh sản phẩm may mặc

Giám đốc kinh doanh sản phẩm mỹ phẩm

5.2 Cơ cấu tổ chức

5.2.2 Một số mô hình cơ cấu tổ chức

Cơ cấu tổ chức theo khu vực địa lý

Tổng Giám Đốc

Giám đốc Khu vực miền

Trung

Giám đốc Khu vực miền

Bắc

Giám đốc Khu vực miền

Nam

5.2 Cơ cấu tổ chức

5.2.2 Một số mô hình cơ cấu tổ chức

Cơ cấu tổ chức theo định hướng khách hàng

Tổng Giám Đốc

Giám đốc phụ trách khách hàng tổ chức

Giám đốc

phụ trách

khách hàng cá nhân

Giám đốc phụ trách khách hàng cơ quan nhà nước

5.2 Cơ cấu tổ chức

5.2.2 Một số mô hình cơ cấu tổ chức

Tổng Giám Đốc

Giám đốc Marketing

Giám đốc Nhân sự

Giám đốc Tài chính

Giám đốc Kinh doanh

Giám đốc

khu vực II

Giám đốc

khu vực I

5.2 Cơ cấu tổ chức

5.2.2 Một số mô hình cơ cấu tổ chức

Chủ tịch hãng

Phó chủ tịch Nhân sự

Phó chủ tịch

Kỹ thuật

Phó chủ tịch Tài chính

Phó chủ tịch Marketing

Phó chủ tịch

Sản xuất

Giám đốc sản phẩm công nghiệp

Giám đốc

sản phẩm

nông nghiệp

5.3 Phân quyền

5.3.1 Khái niệm và các hình thức phân quyền

Khái niệm:

“Phân quyền là quá trình chuyển giao nhiệm vụ và quyền hạn cho bộ phận hay cá nhân trong tổ chức có

trách nhiệm hoàn thành nhiệm vụ đó.”

(Nguyễn Thị Bích Loan & Phạm Công Đoàn, 2019)

Các hình thức phân quyền:

- Phân quyền theo chức năng

- Phân quyền theo chiến lược

5.3 Phân quyền

5.3.2 Quá trình phân quyền và các yêu cầu khi phân

quyền

Quá trình phân quyền:

Bước 1: Xác định mục tiêu phân quyền

Bước 2: Tiến hành giao nhiệm vụ

Bước 3: Tiến hành giao quyền hạn cho người được giao nhiệm vụ Bước 4: Tiến hành kiểm tra, theo dõi việc thực hiện nhiệm vụ

5.3 Phân quyền

5.3.2 Quá trình phân quyền và các yêu cầu khi phân quyền

 Phải biết rộng rãi với cấp dưới

 Phải biết sẵn sàng trao cho cấp dưới những quyền hạn nhất định,

kể cả quyền ra quyết định

 Phải biết tin tưởng ở cấp dưới

 Phải biết chấp nhận thất bại của cấp dưới

 Phải biết cách tổ chức, kiểm tra theo dõi cấp dưới

5.3 Phân quyền

5.3.3 Tầm hạn quản trị

Khái niệm • Số lượng cấp dưới mà một nhà quản trị có thể

• Quản lý trực tiếp một cách có hiệu quả

Phân loại • Tầm hạn quản trị rộng

• Tầm hạn quản trị hẹp

Các yếu tố

xác định tầm hạn quản trị

• Năng lực của nhà quản trị

• Trình độ của cấp dưới

• Mức độ ủy quyền

• Tính chất kế hoạch của công việc

5.4 Hệ thống tổ chức không chính thức (TCKCT)

5.4.1 Đặc điểm của hệ thống TCKCT

Khái niệm:

- Bao gồm các nhóm và mối quan hệ không chính thức

- Được hình thành một cách tự phát, tự nguyện, không theo kế hoạch và ý muốn của nhà quản trị

Đặc điểm:

 Có mục tiêu mang tính tự phát

 Có kỷ luật, có thủ lĩnh nhóm

 Có kiểm soát mang tính xã hội

 Tiềm ẩn các yếu tố chống đối sự đổi mới

5.4 Hệ thống tổ chức không chính thức

5.4.2 Tầm quan trọng của việc nghiên cứu hệ thống tổ chức không chính thức

 Đóng vai trò quan trọng: khắc phục hạn chế của hệ thống tổ chức chính thức; giúp truyền đạt thông tin nhanh chóng

 Có tác động qua lại với hệ thống tổ chức chính thức

 Giúp ích cho hệ thống tổ chức chính thức để đạt mục tiêu

 Cần được hỗ trợ để tránh đi lệch hướng, chống đối lại hệ thống

tổ chức chính thức

5.5 Văn hoá tổ chức

Các yếu tố cấu thành văn hóa tổ chức

5.5.1

Các giá trị hữu hình

 Các giá trị vô hình

Các nhân tố ảnh hưởng đến văn hoá tổ chức

5.5.2

Văn hóa dân tộc

Nhà quản trị

Môi trường bên ngoài tổ chức