Bài giảng Quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường - Chương 7: Quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường ở Việt Nam

Bài giảng Quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường - Chương 7: Quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường ở Việt Nam. Chương này cung cấp cho học viên những kiến thức về: quản lý nhà nước về tài nguyên đất; quản lý nhà nước về tài nguyên nước; quản lý nhà nước về môi trường không khí; quản lý nhà nước về môi trường ánh sáng;... Mời các bạn cùng tham khảo!

CHƯƠNG 7: QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ

TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM

7.1 Quản lý Nhà nước về tài nguyên đất

Quản lý Nhà nước về tài nguyên nước

7.2 7.3 Quản lý Nhà nước về môi trường không khí

Quản lý Nhà nước về môi trường ánh sáng

7.4 7.5 Quản lý Nhà nước về môi trường âm thanh

7.6 Quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường biển

7.1 Quản lý Nhà nước về tài nguyên đất

7.1.1 Khái quát về tài nguyên đất

7.1.2 Thực trạng tài nguyên đất

7.1.3 Bảo vệ và khai thác tài nguyên đất

7.1.

7.1.1 Khái quát về tài nguyên đất

a Khái niệm

Đất đai là một diện tích cụ thể của bề mặt trái đất bao gồm tất cả các cấu thành của môi trường sinh thái ngay trên và dưới bề mặt đó như: khí hậu bề mặt, thổ nhưỡng, dạng địa hình, mặt nước, các lớp trầm tích sát bề mặt cùng với nước ngầm và khoáng sản trong lòng đất, tập đoàn động thực vật, trạng thái định cư của con người, những kết quả của con người trong quá khứ và hiện tại để lại (san nền, hồ chứa nước hay hệ thống tiêu

thoát nước, đường sá, nhà cửa, ) (Hội nghị quốc tế về môi

trường ở Rio de Janerio, Brazil, 1993)

b Đặc điểm của đất đai

7 đặc điểm

c Chức năng cơ bản của tài nguyên đất

Môi trường sống Không gian sống

Cân bằng sinh thái

là đất chuyên dùng, đất ở, đất tôn giáo tín ngưỡng.

Đất phi nông nghiệp

3

hướng giảm mạnh; rừng nguyên sinh

bị tàn phá nhiều

Đất chưa

sử dụng

Tăng cườngquản lý đấtđai về sốlượng, chấtlượng mànòng cốt làquản lý tổnghợp

về quyền sửdụng đất.Đồng thờităng cườngquản lý thịtrường bấtđộng sản

Cần có cácchương trình

dự án nghiêncứu và triểnkhai về quản

lý sử dụngđất lâu dài,gắn kết pháttriển KT-XH

7.1.3 Bảo vệ và khai thác tài nguyên đất

7.2 Quản lý Nhà nước về tài nguyên nước

7.2.1 Khái quát về tài nguyên nước

7.2.2 Thực trạng tài nguyên nước

7.2.3 Bảo vệ môi trường nước và sử dụng bền vững tài nguyên nước

7.2.1 Khái quát về tài nguyên nước

b Đặc điểm và sự phân bố nguồn nước

Nguồn nước phân bố không đồng đều trong các quyển tự nhiên

Tài nguyên nước mang tính lưu vực

và phi hành chính

Nước được tuần hoàn

theo vòng tuần hoàn

lớn và nhỏ

Theo sự xuất hiện của nước trên trái đất:

d Vai trò của tài nguyên nước

Hấp thụ một lượng đáng kể CO2

Tham gia vào quá trình hình thành thời tiết

Là nơi khởi nguồn

sự sống và môi trường

sống của thủy sinh vật

Là môi trường cho

các phản ứng hóa

sinh tạo chất mới

Tham gia hình thành thổ nhưỡng và thảm thực vật

Tham gia thành tạo

bề mặt trái đất

6 vai trò

Nhận thứcchưa đúng vềgiá trị và vị trí

nguyên nước,tình trạngkhai thác sửdụng bừa bãilãng phí

có chung dòng chảy

chế

Hoạt độngquy hoạchchưa đượcxác thựcdẫn đến tìnhtrạng thiếu

thừa nước

7.2.2 Thực trạng tài nguyên nước

• Tài nguyên nước đang trong xu thế cạn kiệt

7.2.2 Thực trạng tài nguyên nước

Nguồn nước mặt

đang ô nhiễm:

tiếp nhận nước

thải của các

nguồn thải công

nghiệp, sinh hoạt

và hóa chất nông

nghiệp

Nước ngầm đang bịsụt xuống đồng thời

bị ô nhiễm bởi nướcthải và chất thải

• Môi trường nước đang bị suy giảm về chất lượng

7.2.3 Bảo vệ môi trường nước và sử dụng bền vững

tài nguyên nước

3 4

Tổ chức quản lý

và kiểm soát chất lượng nguồn nước

lý nước thích hợp

Có các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm nước

7.3 Quản lý Nhà nước về môi trường không khí

7.3.1 Khái quát về môi trường không khí

7.3.2 Tình trạng ô nhiễm môi trường không khí

7.3.3 Kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí

7.3.1 Khái quát về môi trường không khí

7.3.2 Tình trạng ô nhiễm môi trường không khí

nhiên liệu: các phương

tiện giao thông

- Nguồn không phải là đốt

nhiên liệu: bụi, khí độc,

chất có mùi rò rỉ và bay

hơi từ sản xuất công

nghiệp, nông nghiệp,

Hậu quả

- Rất có hại cho sức khỏe củacon người: bệnh đường hôhấp, thiếu vitamin ở trẻ em,

- Gây hại cho sự sinh trưởng

và phát triển của động, thựcvật Giảm năng suất câytrồng, phá hủy quá trìnhquang hợp của thực vật

7.3.3 Kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí

khí

Giám sát, đánh giá ô nhiễm không khí

7.4 Quản lý Nhà nước về môi trường ánh sáng

7.4.1 Khái quát về môi trường ánh sáng

7.4.2 Thực trạng môi trường ánh sáng

7.4.3 Bảo vệ môi trường ánh sáng

7.4.1 Khái quát về môi trường ánh sáng

Ánh sáng trắng (ánh nắng mặt trời) trực tiếp tham gia vào quá trình quang hợp, là nguồn dinh duỡng của cây cỏ

và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của động vật, vi sinh vật

Ánh sáng là từ phổ thông dùng để chỉ các bức xạ điện từ có bước sóng nằm

trong vùng quang phổ nhìn thấy được bằng mắt thường của con người

ban đêm, gây khó

chịu cho con

người

- Ánh sáng xâm nhập

- Lạm dụng ánh sáng

- Ánh sáng chói lòa

-Ánh sáng lộn xộn

- Ánh sáng chiếm dụng bầu trời

- Ít được chú ý

- Phát sinh trongquá trình hoạtđộng kinh tế,sinh hoạt củacon người

- Tác động âmthầm và nguyhiểm

Con người

3

Gây lãng phí năng lượng và kinh tế

Kinh tế

7.4.3 Bảo vệ môi trường ánh sáng

Cần giảm cường độ, hoặctắt bớt các thiết bị chiếusáng về đêm, nếu khôngcần thiết

Sử dụng đèn có lồng cách nhiệt và giảm công suất chiếu sáng ngoài trời

7.5 Quản lý Nhà nước về môi trường âm thanh

7.5.1 Khái quát về môi trường âm thanh

7.5.2 Thực trạng môi trường âm thanh

7.5.3 Bảo vệ môi trường âm thanh

7.5.1 Khái quát về môi trường âm thanh

Tiếng ồn là tập hợp của

những âm thanh tạp loạnvới các tần số và cường

độ âm rất khác nhau vàgây cảm giác khó chịucho người nghe

Tiếng ồn là một dạng

ô nhiễm rất phổ biếntrong đô thị

Âm thanh là một loại sóng cơ lan truyền trong môi trường đàn hồi

(như không khí, các vật liệu rắn, môi trường nước)

7.5.2 Thực trạng môi trường âm thanh

- Do nguồn gốc thiên

nhiên: hoạt động của núi

lửa và động đất

- Do nguồn gốc nhân

tạo: phương tiện giao

thông, hoạt động công

nghiệp và sản xuất,

trong sinh hoạt,

Nguyên nhân

Tác động

- Con người: có thểgây tăng huyết áp, căngthẳng, ù tai, giảm thínhlực, rối loạn giấc ngủ,giảm chất lượng cuộcsống và các tác hại khác

- Động vật: thay đổi cânbằng sinh học, tăng nguy

cơ tử vong

Môi trường âm thanh đang bị ô nhiễm nghiêm trọng, xuất phát từ hai nguyên nhân sau và gây tác động trực tiếp tới sức khỏe.

7.5.3 Bảo vệ môi trường âm thanh

Biện pháp bảo vệ

Giảm tiếng ồn

và chấn động ngay tại

7.6 Quản lý Nhà nước về tài nguyên và môi trường biển

7.6.1 Khái quát về tài nguyên và môi

trường biển

7.6.2 Thực trạng tài nguyên và môi

trường biển

7.6.3 Bảo vệ môi trường biển và phát triển

tài nguyên biển

Khái niệm phân loại

Tài nguyên biển

bao gồm tài nguyên

sinh vật và tài

nguyên phi sinh vật

thuộc khối nước,

đáy và lòng đất

dưới đáy biển

(Điều 3, Luật Biển

2012)

Phân loại

- Tài nguyên sinh vật

- Tài nguyên khoángsản

- Tài nguyên nănglượng

- Các loại tài nguyênkhác

7.6.1 Khái quát về tài nguyên và môi trường biển

7.6.2 Thực trạng tài nguyên và môi trường biển

Về tài nguyên biển

Khoáng sản

Dầu mỏ, khí đốt chiếm 65% lượng dầu tiềm năng của Trái đất.

Sa khoáng: chất lượng khá cao, dễ khai thác Vật liệu xây dựng: tương đối dồi dào

7.6.2 Thực trạng tài nguyên và môi trường biển

1

Các vùng biển và ven

bờ nước ta đang bị ô

nhiễm do lượng rác

thải, nước thải từ các

đô thị, khu công

nghiệp, nông nghiệp,

du lịch, khai thác dầu

khí và vận tải thủy.

2

Nồng độ các kim loại nặng trong nước biển cao gấp 1,4 – 3,8 lần tiêu chuẩn cho phép Ô nhiễm do khai thác dầu khí và sự cố tràn dầu trên biển gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến

MT sinh thái biển

3

Các vùng cửasông có tầm quantrọng đặc biệt đốivới SX lúa, nuôitrồng thủy sản,vận tải thủy, nêncần có biện phápphòng ngừa ônhiễm có thể lantruyền đến cácvùng này

Môi trường biển đang bị suy thoái nghiêm trọng

7.6.3 Bảo vệ môi trường biển và phát triển tài nguyên biển

Mọi công dân VN

có trách nhiệm bảo vệchủ quyền biển

Nhà nước giải quyếtcác tranh chấp liênquan đến biển, đảo

Khuyến khích đầu tưvốn, áp dụng KHCN

Xây dựng và thựchiện chiến lược, quyhoạch biển, bền vững

Thực hiện thống nhất

theo quy định của

pháp luật Việt Nam

và công ước quốc tế

Hợp tác quốc tế

về biển

Biện pháp

Thực hiện các chính sách ưu tiênĐối với nhân dân sinh sống trên các đảo