Bài giảng Quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường - Chương 6: Quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường theo hướng phát triển bền vững

Bài giảng Quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường - Chương 6: Quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường theo hướng phát triển bền vững. Chương này cung cấp cho học viên những kiến thức về: phát triển bền vững và những vấn đề đặt ra đối với QLNN về tài nguyên và môi trường; tiêu chuẩn của phát triển bền vững về tài nguyên và môi trường;... Mời các bạn cùng tham khảo!

CHƯƠNG 6: QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

6.1

Phát triển bền vững và những

vấn đề đặt ra đối với QLNN về

tài nguyên và môi trường

6.2

Tiêu chuẩn của phát triển bền

vững về tài nguyên và môi trường

6.3

Kinh nghiệm một số quốc gia về chính sách

QLNN đối với tài nguyên và môi trường theo

hướng PTBV

6.4

Quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường

theo hướng phát triển bền vững ở Việt Nam

6.1.1 Khái quát về phát triển bền vững

 Khái niệm: PTBV là sự phát triển đáp ứng được các nhu cầu

của hiện tại mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng các nhu cầu của thế hệ tương lai

Nội dung phát triển bền vững

PTBV

MÔI TRƯỜNG BỀN VỮNG

KINH TẾ

XÃ HỘI

Các chỉ số phát triển bền vững

Chỉ số về sinh thái

Chỉ số phát triển con người (HDI):

giáo dục, tuổi thọ bình quân, thu nhập đầu người

6.1.2 Những vấn đề đặt ra đối với QLNN về

tài nguyên và môi trường

VẤN ĐỀ ĐẶT RA

B

E

C

D

A

Ô nhiễm

nguồn nước

Ô nhiễm không khí

Suy thoái đất ngày càng trầm trọng

Ô nhiễm môi

trường đang xảy

ra ở quy mô rộng

Suy thoái đa dạng sinh học

6.2 Tiêu chuẩn của PTBV về tài nguyên và môi trường

6.2.1 Bộ 58 tiêu chí của Uỷ ban phát triển bền vững (CSD) của Liên hợp quốc 6.2.2 Bộ 46 tiêu chí của Nhóm tư vấn về tiêu chí phát triển bền vững (CGSDI)

6.2.3 Bộ 88 tiêu chí của Tổ chức bảo tồn thiên nhiên thế giới (IUCN)

6.2.4 Bộ 68 tiêu chí của Diễn đàn Kinh tế thế giới

6.2.5 Bộ 65 tiêu chí của Nhóm bối cảnh toàn cầu

6.2.6 Các bộ tiêu chí khác

6.2.1 Bộ 58 tiêu chí của Uỷ ban phát triển bền vững (CSD) của Liên hợp quốc

1 Bao quát

các khía

cạnh xã hội,

môi trường,

kinh tế và

thể chế của

PTBV

2

Được sử dụng cho các quốc gia trên cơ sở tự nguyện, phù hợp với các điều kiện riêng;

không liên quan tới bất

cứ một điều kiện nào

về tài chính, kỹ thuật

và thương mại

3

Được nhiều quốc gia, trong

đó có Việt Nam lựa chọn để xây dựng bộ tiêu chí đánh giá PTBV

6.2.2 Bộ 46 tiêu chí của Nhóm tư vấn về tiêu chí phát

triển bền vững (CGSDI)

Đã xây dựng 1 phần mềm trọn gói cho phép người sử dụng lựa chọn các phương pháp khác nhau để tính toán các điểm tổng thể từ các chỉ thị riêng biệt tới phân tích

đồ họa các kết quả tổng hợp

Là nhóm quốc tế

gồm 12 chuyên gia,

ra đời năm 1996, với

sự tài trợ của Qũy

Wallace toàn cầu Họ

đã biên soạn ra một

bộ 46 chỉ thị về môi

trường, kinh tế, xã

hội và thể chế cho

hơn 100 quốc gia

CGSDI

Chỉ số thịnh

vượng là

một tập hợp

gồm 88 chỉ

thị, đã được

dùng đánh

giá cho 180

quốc gia

Gồm 2 nhóm:

- Chỉ số về thịnh vượng nhân

văn: gồm một tập hợp các độ

đo về sức khoẻ và dân số, sự giàu có, kiến thức và văn hóa, cộng đồng và sự bình đẳng.

- Chỉ số phúc lợi sinh thái:

gồm một tập hợp các độ đo

về đất đai, nguồn nước, không khí, đa dạng sinh học

và việc sử dụng nguồn lợi sinh vật.

6.2.3 Bộ 88 tiêu chí của Tổ chức bảo tồn thiên nhiên

thế giới (IUCN)

6.2.4 Bộ 68 tiêu chí của Diễn đàn Kinh tế thế giới

Phương án chỉ số bền vững môi trường được tính toán dựa trên việc sàng lọc các đặc trưng bền vững về môi trường

Gồm 5 nhóm

cơ bản

B

E

C

D

A

Các hệ thống

môi trường

Mức độ giảm áp lực môi trường

Mức độ giảm rủi ro con người

Quản lý môi

trường toàn cầu Năng lực thể chế

và xã hội

6.2.5 Bộ 65 tiêu chí của Nhóm bối cảnh toàn cầu

65 tiêu chí

Các tiêu chí đưa

ra là công cụ để

đo lường mức độ

đạt được các mục

tiêu PTBV

Các tiêu chí này được phân loại:

- Theo lĩnh vực gồm 4 nhóm

cơ bản: kinh tế, xã hội, MT

và thể chế;

- Theo tính chất: trạng thái,

mục đích, áp lực, ảnh hưởng, hưởng ứng

6.2.6 Các bộ tiêu chí khác

Nhóm Tiêu chí Tiến bộ đích thực Dấu chân sinh thái

Nhóm hành động liên

cơ quan Hoa Kỳ về các tiêu chí PTBV

Hệ thống tiêu chí của Costa Rica

về PTBV

Sáng kiến thông

báo toàn cầu

Nhóm Đánh giá

các thất bại

7

Dự án các tiêu chí Boston

6.3 Kinh nghiệm một số quốc gia về chính sách QLNN đối với tài nguyên và môi trường theo hướng PTBV

6.3.1 6.3.2

6.3.3 6.3.4

Kinh nghiệm của Hà Lan

Kinh nghiệm

của Mỹ

Kinh nghiệm của

Canada

Kinh nghiệm của Singapore

6.3.1 Kinh nghiệm của Mỹ

B

E

C

D

A

Từ sau 2008,

áp dụng chiến

lược “Tái công

nghiệp hóa”

11/2009 chuyển sang mô hình tăng trưởng bền vững

Hướng tiếp cận mới

“Kinh tế các bon thấp”

Trong công

nghiệp, tiết kiệm

năng lượng và

sử dụng năng

lượng thay thế

Trong nông nghiệp, sản xuất sản phẩm

hữu cơ

6.3.2 Kinh nghiệm của Canada

Xây dựng chính sách biển tổng thể ở tầm quốc gia (Luật biển)

Áp dụng phương thức quản lý tổng hợp Xây dựng Chiến lược

biển Canada 2002

6.3.3 Kinh nghiệm của Hà Lan

Quản lý tổng hợp biển

Chiến lược

không gian

quốc gia

(2005)

Chính sách thứ ba về các vùng ven biển

(2000)

Phương pháp tiếp cận

ưu tiên

6.3.4 Kinh nghiệm của Singapore

2

3

1

Từ những năm 80

của thế kỷ XX,

tiếp nhận công

nghệ mới của các

nước công nghiệp

phát triển và

những bài học

kinh nghiệm của

các nước đó

Mô hình phát triển ngay từ đầu đã chú trọng tới môi trường

và tiết kiệm tài nguyên, đạt mục tiêu kinh tế và chú trọng tới môi trường

Hiện nay, tiếp tục phát triển theo xu hướng

“Tăng trưởng xanh”, “Kinh tế cac bon thấp”

và hướng tới nền kinh tế xanh

Những biện pháp đã thực hiện

Về thể chế,

tổ chức bộ máy nhà nước đã được thiết lập từ trung ương đến địa phương

Chính phủ đã

đề ra các chủ

trương, chính

sách và phương

châm hành

động nhằm thực

hiện chương

trình hành động

21

Có các chương trình hành động BVMT: bảo

vệ hệ sinh thái rừng, tài nguyên đất,

Xây dựng chính sách

và luật pháp

về bảo vệ tài nguyên, môi trường

6.4 Quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường theo hướng PTBV ở Việt Nam

6.4 Quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường theo hướng PTBV ở Việt Nam

Môi trường nông thôn

Suy giảm đa dạng sinh học

Suy thoái, ô nhiễm môi trường đất, nước, không khí, chất rắn

Môi trường

đô thị và khu công nghiệp

Tăng trưởng kinh tế

và phân phối thu nhập

không bình đẳng

Nhu cầu về năng

lượng tăng nhanh

Vấn đề đặt ra

Suy thoái tài nguyên, môi trường biển và biển ven bờ

Gợi ý giải pháp

B

E

C

D

A

Cách nhìn

nhận mới, có

tính tổng hợp,

toàn diện

Quản lý dựa trên cơ sở nền tảng của hệ sinh thá i

Điều chỉnh hành vi của con người

Kết hợp hài hòa

giải pháp điều

hành, kiểm soát

với các giải pháp

kinh tế

Từ bỏ mô hình kinh tế nâu, chuyển sang kinh tế xanh