Bài giảng Quản lý nguồn nhân lực xã hội - Chương 5: Sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực xã hội. Chương này cung cấp cho học viên những kiến thức về: phân bổ nguồn nhân lực xã hội; sử dụng nguồn nhân lực xã hội; chuyển dịch cơ cấu lao động theo yêu cầu thực hiện chiến lược phát triển kinh tế - xã hội;... Mời các bạn cùng tham khảo!
Trang 1CHƯƠNG 5: SỬ DỤNG HIỆU QUẢ NGUỒN NHÂN
LỰC XÃ HỘI
5.1 Phân bổ nguồn nhân lực XH
5.1.1 Khái niệm và nguyên tắc phân bổ hợp lý
dân cư và NNL XH
5.1.2 Xu hướng phân bổ dân cư và NNL XH theo
vùng lãnh thổ
5.1.3 Chuyển dịch cơ cấu lao động theo yêu cầu
thực hiện chiến lược phát triển kinh tế - xã hội
5.2 sử dụng nguồn nhân lực xã hội
5.2.1 Khái niệm và tiêu chí đánh giá sử dụng hiệu quả NNL XH
5.2.2 Chính sách bố trí, sử dụng lao động
5.2.3 Các chính sách nhằm cân bằng thị trường lao động
Trang 25.1.1 Khái niệm phân bổ NNL XH
•Phân bổ NNLXH là sự phân phối, bố trí NNL XH về cơ cấu, số lượng, chất lượng nhất định vào các ngành, lĩnh vực, khu vực lãnh thổ trong một quốc gia theo nhu cầu sử dụng
•Phân bổ dân cư và NNL XH theo sự vận động của các quy luật KT khách quan và đặt dưới sự quản lý của NN
Trang 35.1.2 Xu hướng phân bổ dân cư
• Xu hướng phân công LĐ giữa các ngành (CN,NN.DV) tác động đến PB dân cư và LĐ
• Tỷ trọng dân cư và lao động thành thị tăng, nông thôn giảm
• Tỷ trọng lao động được đào tạo kỹ thuật, chuyên môn tăng, lao động chưa qua đào tạo giảm
Trang 45.1.2 Xu hướng phân bổ dân cư và NNLXH
Xu hướng phân công LĐ giữa các ngành (CN,NN.DV) tác động đến PB dân cư và LĐ
Khi KT-XH phát triển:
-Lao động trong nông nghiệp giảm cả số lượng và tỷ trọng
-số lượng và tỷ trọng lao động công nghiệp giảm
-Lao động dịch vụ tăng cả tương đối và tuyệt đối do nhu cầu DV tăng khi
KT- XH phát triển
Câu hỏi: Nguyên nhân dẫn đến xu hướng này?
Trang 55.1.2 Xu hướng phân bổ dân cư và NNLXH
Tỷ trọng dân cƣ và lao động thành thị tăng, nông thôn giảm:
•Chuyển dịch dân cư từ nông thôn ra thành thị do nhu cầu nhân lực CN và
DV tăng,thu nhập và điều kiện sống,làm việc tốt hơn
•Lao động nông thôn,nông nghiệp giảm cả tuyệt đối và tương đối do nhu cầu LĐ nông nghiệp giảm vì lí do CNH,HĐH nông nghiệp,đất đai SX nông nghiệp giảm do đô thị hoá,CNH
Trang 65.1.2 Xu hướng phân bổ dân cư và NNLXH
Tỷ trọng lao động đƣợc đào tạo kỹ thuật, chuyên môn tăng, lao động chƣa qua đào tạo giảm:
-Do CNH,HĐH nên tăng đầu tư trang bị KT CN và đổi mới quản lý
-Do yêu cầu cạnh tranh của nền KT và DN
-Do yêu cầu thực hiện chiến lược Phát triển KT-Xh, đặc biệt yêu cầu CM
CN 4.0 nên phải tăng cường ĐT NNL
Trang 75.1.2 Xu hướng phân bổ dân cư theo lãnh thổ
•Phân bố dân cư là sự sắp xếp số dân một cách tự phát hoặc tự giác trên
một lãnh thổ sao cho phù hợp với các điều kiện sống cũng như các yêu cầu
khác của xã hội (Nguồn:
https://danso.org/thuat_ngu/phan-bo-dan-cu-la-gi-dac-diem-qua-trinh-va-cac-nhan-to-anh-huong/)
•Các nhân tố ảnh hưởng tới phân bổ dân cư
-Điều kiện tự nhiên
-Điều kiện kinh tế - xã hội
Trang 85.1.2 Xu hướng phân bổ dân cư theo lãnh thổ
•Phân bổ lại dân cư: là quá trình dịch chuyển dân cư, lao động về nơi cư trú
và làm việc bằng cách di dân dưới sự quản lý của nhà nước để hình
thành nên cơ cấu dân số và lao động ngày càng hợp lý theo vùng lãnh thổ
•Sự quản lý của nhà nước:
-Quản lý về số lượng
-Có cách chính sách di dân
Trang 9Phân loại di cư
•Phân loại di dân:
-Theo thời gian: dd ngắn hạn và dd dài hạn
-Theo không gian: di dân theo vùng, lãnh thổ, quốc gia và dd ra ngoài lãnh thổ quốc gia
-Theo tính chất: di dân tự do và di dân có tổ chức
Trang 105.1.2 Xu hướng phân bổ dân cư theo lãnh thổ
Phân bổ NNL XH theo yêu cầu CNH-HĐH phải đảm bảo đủ số lượng,chất
lượng và cơ cấu theo:
+ Yêu cầu thực hiện chiến lược PT KT-XH của mỗi vùng, ĐP
+ Gắn với cơ cấu ngành kinh tế và yêu cầu chuyên môn,bậc trình độ ở
mỗi vùng, ĐP
+ Đặc thù KT-XH và địa lý từng vùng,ĐP.
Trang 115.1.3 Chuyển dịch cơ cấu NNL XH theo yêu cầu phát triển KT - XH
Yêu cầu phát triển KT -XH:
Thực hiện quy hoạch và xây dựng
kế hoạch phát triển các ngành và các vùng, nhất là ngành kinh tế và thu hút lao động cho PT kinh tế các
vùng
Thực hiện chính sách và giải pháp khuyến khích phát triển khu vực kinh
tế nước ngoài
Thực hiện chính sách và giải pháp tạo động lực phát triển khu vực kinh
tế chính thức, tăng
tỷ trọng lao động
có quan hệ lao
động
Đẩy nhanh chuyển
dịch cơ cấu lao
Trang 125.1.3 Chuyển dịch cơ cấu NNL XH theo yêu cầu phát triển KT - XH
Trong công nghiệp
Về số lƣợng
Về cơ cấu
Về chất lƣợng
Trang 135.1.3 Chuyển dịch cơ cấu NNL XH theo yêu cầu phát triển KT - XH
Xu hướng chuyển dịch trong nông nghiệp
-Chuyển từ KT tự cung ,tự cấp sang KT HH
-Chuyển từ độc canh sang đa canh,đa dạng hoá vật nuôi cây trồng
-Chuyển từ thuần nông sang kết hợp nông - công nghiệp-dịch vụ
- Chuyển từ hàng hoá chất lượng thấp sang chất lượng cao, giá trị gia
tăng cao, sản xuất kinh doanh theo chuỗi,ứng dụng công nghệ cao,tăng tỷ trọng SP qua chế biến
Trang 145.1.3 Chuyển dịch cơ cấu NNL XH theo yêu cầu phát triển KT - XH
Xu hướng chuyển dịch trong dịch vụ:
-Về số lượng: Tăng lên cả về số tương đối lẫn tuyệt đối
-Về chất lượng: Tăng số lượng lao động đã qua đào tạo ở bậc trình độ cao, giảm số lượng chưa qua đào tạo
-về cơ cấu: Chủ yếu là lao động trẻ, phân bổ không đồng đều
Trang 155.2.1 Khái niệm và tiêu chí đánh giá
sử dụng hiệu quả NNL XH
Sử dụng hiệu quả NNL XH là Quá trình thu hút,bố trí, sắp xếp
LLLĐ một cách khoa học,hợp lý vào các hoạt động của nền kinh
tế nhằm khai thác tối đa tiềm năng LĐ, nâng cao NSLĐ XH
Trang 165.2.1 Khái niệm và tiêu chí đánh giá
sử dụng hiệu quả NNL XH
-NSLĐ
-Tốc độ tăng năng suất lao động xã hội
-Tỷ lệ lao động có việc làm trong lực lượng lao động xã hội
-Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động thô
-Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động chung
- Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động đặc trưng theo giới và tuổi
-Tỷ lệ phụ thuộc (TPT)
Trang 17Mục tiêu sử dụng hiệu quả NNL XH
Tạo điều kiện để sử
dụng hết nguồn lực
hiện có của XH
Giúp quốc gia thực hiện được các mục tiêu kinh tế - xã hội của mình
Phát huy được tiềm năng của con người
Trang 18-Chính sách hỗ trợ tài chính cho khởi
nghiệp,phát triển KD,kinh tế GĐ
-Chính sách phát triển cơ sở hạ tầng
KT-XH
Chính sách đãi ngộ
- Những ưu đãi về lương
- Đưa ra các điều kiện tốt hơn về điều kiện làm việc
- Tạo điều kiện về thăng tiến trong nghề nghiệp
- Tạo điều kiện sống tốt cho người được tuyển dụng nhằm thu hút nhân tài
Trang 195.2.3 Các chính sách nhằm cân bằng thị trường lao động
Nhóm chính sách tác động đến cung
Tác động đến cung lao động là tác
động đến chất lượng cung lao động
Đó là những chính sách nhằm nâng
cao chất lượng nguồn nhân lực, chủ
yếu là các chính sách liên quan đến
giáo dục và y tế
Nhóm chính sách tác động đến cầu
-Các nhóm chính sách nhằm khuyến khích sự phát triển của các TP kinh tế, -Đẩy mạnh thu hút đầu tư trong nước
và đầu tư nước ngoài; thúc đẩy quá trình đô thị hoá,
Trang 20Câu hỏi ôn tập
1, Làm rõ thế nào là phân bổ và sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực xã hội
2, Phân tích xu hướng dịch chuyển dân cư và nguồn nhân lực xã hội theo lãnh thổ và theo ngành/lĩnh vực
3, Nhận định về một chính sách của nhà nước trong phân bổ và sử dụng nguồn nhân lực xã hội
Trang 21TỔNG KẾT HỌC PHẦN
+ BÀI THI HẾT HỌC PHẦN
+ BÀI THẢO LUẬN NHÓM
+ 01 BÀI
KIỂM
TRA
Trang 22“ Sải cánh vươn cao “
Finish!