Bài giảng Quản lý công (Public management) - Chương 1: Tổng quan về quản lý công. Chương này cung cấp cho học viên những kiến thức về: khu vực công; mục tiêu và các chức năng chủ yếu trong khu vực công; mô hình quản lý công;... Mời các bạn cùng tham khảo!
Trang 1QUẢN LÝ CÔNG
BỘ MÔN KINH TẾ HỌC
Public Management
GIỚI THIỆU
• Đề cương chi tiết học phần
• Giảng viên giảng dạy
• Tài liệu tham khảo
• Đánh giá học phần
• Thảo luận nhóm
1
Trang 2THÔNG TIN GIẢNG VIÊN
• Họ và tên giảng viên
• Email:
• Địa chỉ văn phòng: 501 nhà F, ĐHTM
• Di động:
TÀI LIỆU THAM KHẢO 3
Trang 3NỘI DUNG HỌC PHẦN
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÔNG
CHƯƠNG 2: QUẢN LÝ VÀ PHÂN CẤP QUẢN LÝ ĐẦU TƯ CÔNG
CHƯƠNG 3: QUẢN LÝ CUNG ỨNG CƠ SỞ HẠ TẦNG
CHƯƠNG 4: QUẢN LÝ CUNG ỨNG DỊCH VỤ CÔNG
CHƯƠNG 5: QUẢN LÝ DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CÔNG
NỘI
DUNG
KHU VỰC CÔNG
MỤC TIÊU VÀ CÁC CHỨC NĂNG CHỦ YẾU TRONG KHU VỰC CÔNG
MÔ HÌNH QUẢN LÝ CÔNG
5
Trang 41.1 KHU VỰC CÔNG
Cung cấp HH –
DV cho XH
Khu vực thị trường (tư nhân)
Hoạt động của XH do
tư nhân QĐ Mục tiêu lợi nhuận
Khu vực Nhà nước (Khu vực công)
Hoạt động của XH do Nhà nước giữ vai trò
chi phối
Khái niệm
“Khu vực công:
• Là khu vực hoạt động do nhà nước làm chủ sở hữu, nhà nước
đầu tư vốn, trực tiếp thực hiện Hoặc, một phần do tư nhân
đầu tư có sự trợ giúp tài chính của nhà nước
• Nhà nước quản lý nhằm tạo ra các sản phẩm và dịch vụ phục
vụ các nhu cầu chung thiết yếu của xã hội
Ví dụ?
7
Trang 5Phân biệt KVC với KVTN
Các đơn vị thuộc KVC
• Hệ thống các cơ quan quyền lực của Nhà nước
• Hệ thống quốc phòng an ninh
• Các lực lượng kinh tế của chính phủ
• Hệ thống an sinh xã hội
9
Trang 6Vai trò của khu vực công
§ Thực hiện chức năng quản lý nhà nước
ü Khu vực công là công cụ của nhà nước để can thiệp vào xã hội, bảo đảm trật tự và sự phát triển của xã hội
§ Chi phối sự phát triển kinh tế - xã hội theo định hướng của nhà
nước thông qua:
ü Nhà nước QLNN đối với những lĩnh vực chủ yếu
ü Điều tiết để khắc phục các mặt trái của thị trường
ü Cung cấp một số loại HH-DV mà khu vực tư không thể, không muốn hoặc không được cung cấp theo quan điểm của nhà nước
§ Khắc phục những khuyết tật (thất bại) của thị trường
ü Cung cấp hàng hóa công cộng
ü Khắc phục tác động tiêu cực của ngoại ứng
ü Điều tiết chống độc quyền
ü Khắc phục tình trạng thông tin không đối xứng
§ Cải thiện sự công bằng
ü Thực hiện các chương trình giảm nghèo
ü Cung cấp dịch vụ bảo hiểm xã hội
ü Phân phối lại tài sản
Vai trò của khu vực công
11
Trang 7Các đặc trưng của KVC
§ Phụ thuộc vào định hướng chính trị
§ Chịu sự chi phối của nhà nước
§ Chủ yếu do nhà nước đầu tư
§ Phục vụ cho mục tiêu phát triển chung của xã hội
§ Thường không nhằm mục tiêu lợi nhuận kinh tế
Chức năng của KVC
§ Chức năng:
ü Chức năng cai trị: Quản lý, điều tiết để duy trì trật tự xã hội bằng cách sử dụng quyền lực nhà nước
ü Chức năng xã hội: Cung cấp các dịch vụ thiết yếu phục vụ nhu cầu chung của xã hội (chức năng phục vụ)
13
Trang 8Phạm vi hoạt động của KVC
§ Quản lý nhà nước
§ Sản xuất và cung cấp các loại HH &DV công
ü Tổ chức các hoạt động sản xuất, cung cấp các HH&DV cho xã hội
ü Mua các HH&DVcủa các chủ thể kinh tế khác để cung cấp cho
xã hội
ü Chi tiền, trợ cấp, thuê các chủ thể kinh tế khác sản xuất HH&DV cung cấp cho xã hội hoặc đưa ra các khuyến khích ưu đãi
1.2 MỤC TIÊU VÀ CÁC CHỨC NĂNG CHỦ YẾU
TRONG QUẢN LÝ CÔNG
Khái niệm về quản lý công
§ Hành chính và Quản lý
ü Hành chính: Hoạt động chấp hành và điều hành 1 hệ thống để
hệ thống đó đạt được mục tiêu đề ra
ü Quản lý: Dẫn dắt 1 tổ chức sử dụng một cách hiệu quả nhất
các nguồn lực đã có để đảm bảo thực hiện tốt các chức năng chủ yếu
15
Trang 9Khái niệm về QLC
§ Hành chính công và Quản lý công
ü Hành chính công (hành chính nhà nước): Hoạt động thực thi
quyền hành pháp, tức là hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước nhằm thực thi pháp luật, đưa pháp luật vào đời sống để tổ chức và quản lý XH
ü Quản lý công: là cách tiếp cận hành chính chủ yếu từ giác độ hiệu
quả trong quản lý Đó là sự vận dụng nghệ thuật và khoa học quản lý vào các hoàn cảnh cụ thể, dẫn dắt tổ chức công sử dụng có hiệu quả các nguồn lực
§ Một nền kinh tế hỗn hợp công và tư cùng tồn tại trên nguyên tắc
hiệu quả chung xã hội
§ Chấp nhận đánh đổi hiệu quả kinh tế và công bằng xã hội trong
những trường hợp cần thiết
§ Buộc người gây ra các chi phí cho xã hội phải trả tiền đền bù
§ Quyết định mang tính tập thể
§ Phân phối lại thu nhập theo nguyên tắc hạn chế sự bất bình đẳng
Các nguyên tắc QLC
.
17
Trang 10Chức năng quản lý công
(1) Lập kế hoạch
(2) Quản lý và phát triển tổ chức công
(3) Quản lý và phát triển nhân sự trong khu vực công
(4) Lãnh đạo trong khu vực công
(5) Kiểm soát trong khu vực công
1.3 MÔ HÌNH QUẢN LÝ CÔNG
• Mô hình quản lý công truyền thống
• Mô hình quản lý công mới
19
Trang 11Mô hình quản lý công truyền thống
Dựa trên mô hình hành chính công:
Cách thức tổ chức và hoạt động của các cơ quan nhà nước
trên cơ sở những nguyên tắc, quy tắc nhất định (bao gồm cả
nguyên tắc chính trị-XH và nguyên tắc tổ chức - kỹ thuật) do
nhà nước hoặc các chủ thể đặt ra.
Đặc điểm của mô hình quản lý công truyền thống
§ Thiên về tính “cai trị”.
§ Phương thức hoạt động dựa trên cơ sở thi hành các quy định một
cách “cứng nhắc”.
§ Lấy tổ chức thứ bậc chặt chẽ, trình tự, thủ tục và việc thực hiện
nghiêm ngặt các thủ tục đó làm biện pháp tối ưu.
§ Ít quan tâm đến kết quả hoạt động của nhà nước, của các cơ
quan, tổ chức hay của công chức nhà nước.
21
Trang 12Hạn chế của mô hình quản lý công truyền thống
§ Cồng kềnh
§ Quan liêu
§ Lãng phí
§ Đội ngũ công chức không được khuyến khích đầy đủ
Mô hình quản lý công mới
Nguyên nhân ra đời của mô hình quản lý công mới
§ Yêu cầu về xây dựng một nhà nước gọn nhẹ hơn, hoạt động năng
động hơn và bảo đảm vai trò của “người định hướng”
§ Tác động của cách mạng khoa học và công nghệ
§ Quá trình toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế của các quốc gia
§ Nhược điểm của mô hình hành chính công truyền thống
§ Đòi hỏi của người dân đối với chất lượng hoạt động của nền hành
chính nhà nước ngày càng cao hơn
23
Trang 13Quan điểm của quản lý công mới
§ Xây dựng một chính phủ gọn nhẹ để có thể hoạt động một cách
nhanh nhạy hơn và hiệu quả hơn nhằm tăng năng lực cạnh tranh
trong bối cảnh toàn cầu hóa
§ Nền hành chính không chỉ làm chức năng “cai trị” mà chuyển dần
sang chức năng “phục vụ”, cung cấp các dịch vụ công cho xã hội
Đặc điểm của mô hình quản lý công mới
§ Lấy mục tiêu cao nhất là kết quả đầu ra và hiệu quả thực hiện
§ Thúc đẩy cạnh tranh bình đẳng trong việc cung cấp dịch vụ công
§ Thực hiện quản lý trên cơ sở phân cấp, giảm thiểu cấp quản
lý trung gian, tăng cường làm việc theo nhóm
§ Những công chức và nhà quản lý cũng phải làm việc theo mục đích
của mô hình này, đó là đảm bảo đạt kết quả tốt và hiệu quả thực
25
Trang 14Nội dung của mô hình quản lý công mới
§ Xã hội hóa dịch vụ công
§ Điều chỉnh mối quan hệ giữa trung ương và địa phương
§ Phi tập trung hóa, phi quy chế hóa trong quản lý
§ Tổ chức bộ máy hành chính hoạt động theo nhu cầu
§ Cải cách chế độ công vụ, công chức
§ Tăng cường sự tham gia của nhân dân vào hoạt động quản lý hành
chính nhà nước
§ Vận dụng các nguyên tắc và phương pháp quản lý doanh nghiệp
vào quản lý khu vực công
CHƯƠNG 2: QUẢN LÝ VÀ PHÂN CẤP QUẢN LÝ
ĐẦU TƯ CÔNG
NỘI
DUNG
ĐẦU TƯ CÔNG QUẢN LÝ ĐẦU TƯ CÔNG PHÂN CẤP QUẢN LÝ ĐẦU TƯ CÔNG
27