Bài giảng Quan hệ lao động - Chương 1: Khái luận về quan hệ lao động

Bài giảng Quan hệ lao động - Chương 1: Khái luận về quan hệ lao động. Chương này cung cấp cho học viên những kiến thức về: khái niệm và vai trò của quan hệ lao động; đặc trưng và nguyên tắc của quan hệ lao động; lịch sử phát triển quan hệ lao động; một số lý thuyết quan hệ lao động;... Mời các bạn cùng tham khảo!

NỘI DUNG CHƯƠNG

1.2

Đặc trưng và nguyên tắc của QHLĐ

1.3

Lịch sử phát triển QHLĐ 1.4

Khái niệm và vai trò của QHLĐ 1.1

Một số lý thuyết QHLĐ

Quan hệ lao động là hệ thống tương tác

giữa các chủ thể (NLĐ hoặc tổ chức đại diện cho

NLĐ và NSDLĐ hoặc tổ chức đại diện cho NSDLĐ

và Nhà nước) nảy sinh từ quá trình thuê mướn

lao động để đạt được lợi ích cá nhân, lợi ích

tập thể và lợi ích xã hội dựa trên cơ sở

pháp luật

1.1 Khái niệm và vai trò của QHLĐ

1.1.1 Khái niệm

1.1 Khái niệm và vai trò của QHLĐ

1.1 Khái niệm và vai trò của QHLĐ

1.1.2 Phân loại

• QHLĐ các nhân

• QHLĐ tập thể

Theo chủ thể QHLĐ

• QHLĐ hai bên

• QHLĐ ba bên

Theo số lƣợng chủ thể

tham gia

• QHLĐ trước khi thiết lập QHLĐ

• QHLĐ trong quá trình diễn ra QHLĐ

• QHLĐ sau khi chấm dứt QHLĐ

Theo trình tự QHLĐ

• QHLĐ cấp doanh nghiệp

• QHLĐ cấp ngành, địa phương

• QHLĐ cấp quốc gia

• QHLĐ cấp quốc tế

Theo cấp QHLĐ

• QH học nghề

• QH việc làm

• QH tranh chấp

Theo biểu hiện của

QHLĐ

Đối với NLĐ

Đối với NSDLĐ

Đối với

xã hội

Hệ thống QHLĐ lành mạnh tạo ra môi trường lao

động sản xuất có hiệu quả kinh tế, tạo sự tin tưởng lẫn nhau trong doanh nghiệp, …

Kết

luận

1.1 Khái niệm và vai trò của QHLĐ

1.1.3 Vai trò

1.2 Đặc trƣng và nguyên tắc của QHLĐ

1.2.1 Đặc trưng của QHLĐ

QHLĐ vừa mang tính kinh tế vừa mang tính XH

QHLĐ vừa mang tính mâu thuẫn vừa mang tính thống nhất

QHLĐ vừa bình đẳng, vừa không bình đẳng tuyệt đối

QHLĐ vừa mang tính cá nhân vừa mang tính tập thể

1.2.2 Các nguyên tắc nền tảng của QHLĐ

Tôn trọng

Hợp tác

Thương lượng

Tự định đoạt

1.3 Lịch sử phát triển QHLĐ

1.3.2 Lịch sử phát triển QHLĐ tại Việt Nam

Lịch sử phát triển QHLĐ trên thế giới 1.3.1

1.3 Lịch sử phát triển QHLĐ

Nửa cuối thế

kỷ 19 – đầu thế kỷ 20

Sự phát triển trong QHLĐ diễn ra mạnh mẽ, từ chỗ không được công nhận đã dần dần được công nhân; từ chỗ tụ phát cho đến chỗ Nhà nước tham gia điều chỉnh…

Tóm lại

Cuối thế kỷ 18

về trước

Cuối thế kỷ

18 – cuối thế

kỷ 19

Năm 1919 đến nay

1.3.1 Lịch sử phát triển QHLĐ trên thế giới

1.3 Lịch sử phát triển QHLĐ

1.3.2 Lịch sử phát triển QHLĐ ở Việt Nam

Từ 1954 –

1975

Trước 1945

Từ 1945 –

1954

Từ 1986 –

1994

Từ 1975 –

1986

1.4 Một số lý thuyết Quan hệ lao động

1.4.1 Lý thuyết cổ điển của Dunlop

1.4.2 Lý thuyết lựa chọn chiến lược của Kochan 1.4.3 Lý thuyết tác động tương hỗ của Petit

GIỌT NƯỚC TRÀN LY

Một vụ phản ứng tập thể của lao động tại công ty giày của XYZ (Tp Hồ Chí Minh) đã xảy ra khi người quản lý căng tin của công ty đánh một lao động nữ, vì chị này đã không đứng đúng vạch khi xếp hàng vào nhà ăn tập thể Ngay lập tức phản ứng tập thể xảy ra với sự tham gia của 4000 lao động Sự kiện này được xem là “giọt nước tràn ly” khi người lao động đã không thể tiếp tục chịu đựng…

Các công nhân cho biết, doanh nghiệp trả lương cho công nhân học việc và công nhân làm việc lâu năm một mức lương như nhau theo đúng quy định mức lương tối thiểu của Nhà nước, không nâng lương định kỳ Điều rất lạ là nam công nhân của Công

ty đều có một kiểu “đầu đinh” giống nhau và hơi kỳ quặc bởi vì “mỗi tháng công ty bắt chúng em cắt tóc 2 lần ngày giữa và cuối tháng, cán bộ công ty kiểm tra bằng cách nắm tóc trên đỉnh đầu nếu nắm được nghĩa là tóc dài thì sẽ bị phạt 20.000 đồng/lần” – một nam công nhân “tâm sự” Các lao động nữ có thai là bị sa thải ngay Công nhân làm việc

từ 2- 4năm nhưng khi nghỉ việc không được công ty trợ cấp thôi việc

Bên cạnh đó công ty còn áp dụng nhiều lối xử phạt bằng tiền khác như: đánh mất

vé xe phạt 20.000 đồng; nghỉ không phép 1 ngày phạt 50.000 đồng, nghỉ 2 lần/ năm cuối năm bị trừ tiền Tết; đi muộn vài phút sẽ bị phạt 30.000 đồng; thời gian đi vệ sinh tối đa

5 phút, quá 5 phút, bị phạt 20.000 đồng…

Hàng năm công ty tổ chức khám sức khỏe định kỳ, tập huấn an toàn vệ sinh lao

động nhưng… lại trừ tiền chi phí vào lương của công nhân

Câu hỏi:

1.Phân tích tình hình thực hiện nguyên tắc QHLĐ tại DN XYZ?

2.Đánh giá tình hình QHLĐ của DN XYZ Tình hình đó ảnh hưởng như thế nào đến NLĐ, DN XYZ và XH?