Bài giảng Phân tích chính sách kinh tế, thương mại - Chương 1: Tổng quan về công cụ quản lý và chính sách kinh tế trong nền kinh tế thị trường. Chương này cung cấp cho học viên những kiến thức về: bản chất và đặc điểm của các công cụ quản lý nhà nước về kinh tế trong nền kinh tế thị trường; bản chất và chu trình chính sách kinh tế; vai trò của các chính sách kinh tế trong nền kinh tế thị trường;... Mời các bạn cùng tham khảo!
Trang 1PHÂN TÍCH CHÍNH SÁCH
KINH TẾ, THƯƠNG MẠI
1
BỘ MÔN QUẢN LÝ KINH TẾ
Trang 2 1 Nguyễn Minh Chí và các tác giả (2004), Các điều ước quốc tế và thương mại, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội
2 Nguyễn Hữu Hải (2015), Chính sách công - Những vấn đề cơ bản, NXB Chính trị quốc gia
3 Nguyễn Hữu Hải, Lê Văn Hòa (2016), Đại cương về phân tích chính
sách công, NXB Chính trị quốc gia
4 Lương Xuân Quỳ (2006), Quản lý nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam, NXB Lý luận Chính trị, Hà Nội
5 Trịnh Thị Thủy, Hà Văn Sự (2020), Xuất nhập khẩu của Việt Nam trong bối cảnh tự do hóa và bảo hộ thương mại, NXB Công thương
6 Đỗ Hoàng Toàn, Mai Văn Bưu (2008), Quản lý nhà nước về kinh tế, NXB Đại học Kinh tế Quốc dân
Trang 3 1 Đối tượng nghiên cứu
2 Nội dung và phương pháp nghiên cứu
3 Vị trí môn học
1
Trang 41.1 Bản chất và đặc điểm của các công cụ quản lý nhà nước
về kinh tế trong nền kinh tế thị trường
1.2 Bản chất và chu trình chính sách kinh tế
1.3 Vai trò của các chính sách kinh tế trong nền kinh tế thị trường
1.4 Vấn đề thảo luận (*)
1.5 Case Study (**)
Trang 5Nhà nước sử dụng quyền lực và
bằng pháp quyền để tác động đến
các hoạt động kinh tế nhằm đạt
mục tiêu
Các mục tiêu kinh tế, xã hội; mục tiêu định hướng, điều tiết, kiểm soát;…
Các cơ quan QLNN sử dụng
bộ máy tổ chức và các công
cụ, biện pháp quản lý,… để tác động đến hoạt động kinh tế
Bản chất
Đối tượng QLNN là các chủ thể và các hoạt động kinh tế
Trang 6Đặc điểm của các công cụ QLNN trong nền kinh tế
thị trường
+ Kinh tế thị trường chuyển đổi từ kinh tế
kế hoạch hóa tập trung
+ Kinh tế thị trường định hướng XHCN
+ QLNN về kinh tế trong điều kiện những
lý luận kinh tế mới cần có chưa đủ, lý luận
kinh tế cũ cần thay đổi nhưng chưa kịp;
cơ chế mới cần có của kinh tế thị trường
chưa được xây dựng hoàn thiện, cơ chế cũ
quan liêu bao cấp chưa được xoá bỏ; vận
hành của nền kinh tế chưa đồng bộ.
Trang 7niệm
Chính sách kinh tế là các quy định, công cụ, biện pháp mà nhà nước sử dụng để tác động đến hoạt động kinh tế nhằm đạt mục tiêu đề ra
trong một giai đoạn nhất định
Hình thức thể hiện chính
sách
Các văn bản pháp quy (cụ thế hoá văn bản
pháp luật) hay văn bản chính sách bao gồm:
Nghị định, Nghị quyết, Quyết định (của Thủ
tướng Chính phủ), Thông tư của Bộ/ngành,
liên Bộ/ngành, Quyết định của Bộ trưởng, cơ
quan ngang Bộ, Chỉ thị, Công văn
Trang 8Phân loại Chính sách kinh tế
Theo đối tượng tác động
Phân loại khác
Theo nội dung
Theo các yếu tố tác động
Trang 9Khái niệm:Chu
trình chính
sách kinh tế
- Chính sách có khởi đầu, kết thúc (vòng đời) theo chu trình khép kín gồm các giai đoạn: Hoạch định
và ban hành chính sách; Tổ chức và chỉ đạo thực hiện chính sách; Kiểm tra, đánh giá và điều chỉnh chính sách
- Mỗi giai đoạn trong chu trình chính sách gồm các nội dung có liên quan với nhau và tương tác qua lại, phụ thuộc lẫn nhau
* Ngày nay, các chuyên gia chính sách quan tâm giai đoạn 3 của chu trình chính sách: Phân tích, đánh giá, điều chinh chính sách
Trang 10T ổ chức và thực hiện chính sách
Kiểm tra, đánh giá, điều chỉnh chính sách
Hoạch định và ban
hành chính sách
Trang 11Vai trò khuyến khích và hỗ trợ
Vai trò tạo lập
Vai trò điều tiết
Vai trò hiệu chỉnh những thất bại của thị trường Vai trò định hướng
Trang 12 Liên hệ thực tiễn các giai đoạn của chu trình chính sách kinh
tế ở Việt Nam hiện nay.
Liên hệ thực tiễn vai trò của chính sách kinh tế thuộc một lĩnh
vực cụ thể (Thương mại, Tài chính – Tiền tệ, đầu tư, Kinh tế
đối ngoại…) ở Việt Nam
Trang 13 Đánh giá các điều kiện để tổ chức thực thi chính sách kinh tế/thương mại (lựa chọn một chính sách cụ thể)
ở Việt Nam
