Bài giảng Nguyên lý thống kê - Chương 1: Những vấn đề chung về Thống kê học

Bài giảng Nguyên lý thống kê - Chương 1: Những vấn đề chung về Thống kê học. Chương này cung cấp cho học viên những kiến thức về: đối tượng nghiên cứu của thống kê học; một số khái niệm thường dùng trong thống kê học; thang đo trong thống kê; quá trình nghiên cứu thống kê; tổ chức thống kê ở Việt Nam;... Mời các bạn cùng tham khảo!

www.themegallery.com

HỌC PHẦN NGUYÊN LÝ THỐNG KÊ

Bộ Môn: Thống kê – Phân tích Khoa: Kế toán – kiểm toán

Bài tập:

- Nguyên lý thống kê kinh tế - BM: TK- PT

 Tài liệu khác: Luật Thống kê; Một số thuật ngữ thống kê; tạp chí con số và sự kiện;

www.gso.gov.vn

www.themegallery.com

Nội dung

Chương 1: Những vấn đề chung về Thống Kê học

Chương 2: Điều tra Thống Kê

Chương 3: Tổng hợp Thống Kê

Chương 4: Thống kê mức độ của hiện tượng kinh tế - xã hội

Chương 5: Hồi quy và tương quan

Chương 6: Dãy số thời gian

Chương 7: Chỉ số

Chương 8: Điều tra chọn mẫu

NỘI DUNG

1.1 Đối tượng nghiên cứu của thống kê học

1.2 Một số khái niệm thường dùng trong thống kê học

1.3 Thang đo trong thống kê

1.4 Quá trình nghiên cứu thống kê

1.5 Tổ chức thống kê ở Việt Nam

1.1 Đối tượng nghiên cứu của thống kê học

1.1.1 Sơ lược sự ra đời và phát triển của thống kê học

dự báo tương lai của hiện tượng

1.1.1 Sơ lược sự ra đời và phát triển của thống kê

học (tiếp)

1.1.2 Đối tượng nghiên cứu của thống kê học

1.1.2.1 Đối tượng nghiên cứu của thống kê học

thuần mà là mặt lượng trong sự liên hệ mật thiết với mặt chất của hiện tượng kinh tế xã hội

tế - xã hội số lớn

gian cụ thể

Hiện tượng

số lớn

Đối tượng nghiên cứu của thống kê học là mặt lượng trong mối liên hệ mật thiết với mặt chất của hiện tượng kinh tế xã hội số lớn trong điều kiện thời gian và không gian cụ thể

Trong điều kiện lịch sử

cụ thể

1.2 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN TRONG

THỐNG KÊ

1.2.1 Tổng thể thống kê

a Khái niệm

- Tổng thể thống kê: Là hiện tượng số lớn, gồm những đơn

vị cấu thành hiện tượng cần được quan sát, phân tích mặt lượng

- Đơn vị tổng thể: Các đơn vị cá biệt hoặc phần tử cấu

thành nên tổng thể

1.2 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN TRONG

THỐNG KÊ

1.2.1 Tổng thể thống kê

b Phân loại các tổng thể thống kê

 Căn cứ vào hình thức biểu hiện

+ Tổng thể bộc lộ: là tổng thể bao gồm các đơn vị mà ranh

giới được biểu hiện rõ ràng, có thể xác định bằng trực quan

+ Tổng thể tiềm ẩn: là tổng thể bao gồm các đơn vị mà ranh

giới được biểu hiện không rõ ràng, không thể xác định bằng trực quan

 Căn cứ vào đặc điểm, tính chất của các đơn vị tổng thể

+ Tổng thể đồng chất: bao gồm các đơn vị tổng thể giống nhau

hoặc gần giống nhau về những đặc điểm, tính chất xét theo

mục đích nghiên cứu

+ Tổng thể không đồng chất: bao gồm các đơn vị tổng thể

hoàn toàn khác nhau hoặc khác nhau về những đặc điểm cần

nghiên cứu

1.2.2 Tiêu thức thống kê

a Khái niệm: Là đặc điểm của đơn vị tổng thể được chọn

làm cơ sở để nhận thức hiện tượng cần nghiên cứu

b Phân loại:

 Tiêu thức thuộc tính: là tiêu thức mà không biểu hiện trực

tiếp bằng các con số cụ thể (tiêu thức phi lượng hóa)

 Tiêu thức số lượng: có biểu hiện trực tiếp bằng con số

 Tiêu thức thay phiên: chỉ có 2 biểu hiện không trùng nhau

trên một đơn vị tổng thể

1.2.3 Chỉ tiêu và hệ thống chỉ tiêu thống kê

a. Khái niệm: Phản ánh mặt lượng gắn với mặt chất, biểu

hiện các mặt, các tính chất của hiện tượng kinh tế số lớn trong điều kiện thời gian và không gian cụ thể

b Phân loại chỉ tiêu thống kê

 Căn cứ vào tính chất của chỉ tiêu:

+ Chỉ tiêu chất lượng: biểu hiện trình độ phát triển, quan hệ

tỷ lệ so sánh, mức độ phổ biến của hiện tượng

Ví dụ: z, p, w, …

+ Chỉ tiêu khối lượng: biểu hiện quy mô, mức độ của hiện

tượng

Ví dụ: q, T, S, …

b Phân loại chỉ tiêu thống kê

 Căn cứ vào phạm vi:

+ Chỉ tiêu chung: gắn với tổng thể chung

+ Chỉ tiêu bộ phận: gắn với tổng thể bộ phận

c Hệ thống chỉ tiêu thống kê

* Khái niệm: Hệ thống chỉ tiêu là tập hợp các chỉ tiêu thống kê

có quan hệ mật thiết với nhau, phản ánh các mặt, các tính chất, các mối liên hệ cơ bản của hiện tượng hay quá trình kinh tế -

xã hội trong điêu kiện thời gian và địa điểm cụ thể

Hệ thống chỉ tiêu thống kê cho một quốc gia

Hệ thống chỉ tiêu thống kê cho một doanh nghiệp

c Hệ thống chỉ tiêu thống kê

*Nguyên tắc xây dựng hệ thống chỉ tiêu thống kê

 Căn cứ vào mục đích nghiên cứu Mục đích

nghiên cứu quyết định nhu cầu thông tin về các mặt của đối tượng nghiên cứu, từ đó lựa chọn chỉ tiêu cho phù hợp đáp ứng mục đích yêu cầu nghiên cứu

 Căn cứ vào tính chất, đặc điểm của đối tượng nghiên cứu Hiện tượng phức tạp thì cần nhiều

chỉ tiêu, hiện tượng đơn giản thì cần ít chỉ tiêu

 Căn cứ vào khả năng thực tế cho phép để có thể tiến hành thu thập, tổng hợp được các chỉ tiêu, tránh hiện tượng thừa hoặc thiếu chỉ tiêu

c Hệ thống chỉ tiêu thống kê

* Những yêu cầu khi xây dựng hệ thống chỉ tiêu

- Đảm bảo tính chất so sánh được giữa các chỉ tiêu cùng loại trong hệ thống chỉ tiêu (thống nhất về nội dung, phương pháp tính và phạm vi tính)

- Phải đầy đủ các chỉ tiêu thống kê bao gồm chỉ tiêu phản ánh chung và chỉ tiêu phản ánh bộ phận

- Các chỉ tiêu trong hệ thống phải có mối liên hệ với nhau (Chi phí TH/ chi phí KH, giá cả 2015/ giá cả 2014)

1.2.4 Dữ liệu thống kê

 1.2.4.1 Khái niệm dữ liệu thống kê

Dữ liệu thống kê là các số liệu thu thập, tổng hợp và phân tích để phát hiện nội dung và ý nghĩa của nó.Tất cả

dữ liệu có được trong một nghiên cứu cụ thể gọi là một bộ

dữ liệu Dữ liệu có thể là số đơn vị tổng thể hoặc là trị số của tiêu thức,chỉ tiêu

 1.2.4.2.Phân loại dữ liệu thống kê

Căn cứ vào tính chất, dữ liệu thống kê được chia ra

hai loại: Dữ liệu định tính và dữ liệu định lượng

Căn cứ vào nguồn hình thành, dữ liệu thống kê

được chia thành hai loại: Dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ

cấp

1.3 THANG ĐO TRONG THỐNG KÊ

 1.3.1 Thang đo định danh

 1.3.2 Thang đo thứ bậc

 1.3.3 Thang đo khoảng

 1.3.4 Thang đo tỷ lệ

1.4 QUÁ TRÌNH NGHIÊN CỨU THỐNG KÊ

Điều tra thống kê

Thu thập thông tin

- Là nêu lên một cách tổng hợp bản chất và tính quy luật của hiện tượng qua biểu hiện bằng về lượng và xác định mức

độ trong tương lai

Phân tích thông tin

( Chỉnh lý, hệ thống hóa thông tin )

PHÂN TÍCH THÔNG TIN VÀ DỰ ĐOÁN

Ba giai đoạn có mối liên hệ mật thiết với nhau

www.themegallery.com

1.5 TỔ CHỨC THỐNG KÊ Ở VIỆT NAM

Hệ thống

Thống kê tổ chức, cá nhân

DN; CQHC; đơn vị

sự nghiệp; Thống kê tập trung

Cục

Thống kê Bộ, ngành

phòng thống kê

Phòng thống

kê

Thống kê nhà nước

Tổng cục

phòng

Cán bộ