Bài giảng Nguyên lý quản lý kinh tế - Chương 1: Bản chất và vai trò của quản lý kinh tế trong nền kinh tế thị trường

Bài giảng Nguyên lý quản lý kinh tế - Chương 1: Bản chất và vai trò của quản lý kinh tế trong nền kinh tế thị trường. Chương này cung cấp cho học viên những kiến thức về: lược sử các tư tưởng quản lý; bản chất của quản lý kinh tế; vai trò của quản lý kinh tế;... Mời các bạn cùng tham khảo!

Chương 1: Bản chất và vai trò của quản lý

kinh tế trong nền kinh tế thị trường

1

2

3

Lược sử các tư tưởng quản lý

Bản chất của quản lý kinh tế

Vai trò của quản lý kinh tế

9

1.1 Lược sử các tư tưởng quản lý

Tư tưởng quản lý

thời kỳ cổ đại Tư tưởng quản lý của CNTB

Tư tưởng quản lý của chủ nghĩa Mác – Lênin

1) Tư tưởng quản lý của các

nhà triết học cổ Hy Lạp 1)Tư tưởng quản lý trong doanh nghiệp: 1) Tư tưởng của C.Mác

2) Tư tưởng quản lý của các

nhà triết học Trung Hoa cổ

đại

Bao gồm: Lý thuyết quản lý theo khoa học; Lý thuyết quản lý hành chính – tổ chức; Lý thuyết về quan hệ con người trong quản lý; Thuyết hành vi; Các tư tưởng quản lý hiện đại.

2) Tư tưởng của Ph.Ăngghen

3) Tư tưởng của V.I.Lênin

2) Tư tưởng QLKT của các nhà KTH:

Bao gồm: Tư tưởng QLKT trong học thuyết kinh tế cổ điển, Tư tưởng QLKT của các nhà kinh tế học theo học thuyết Keyneys; Tư tưởng QLKTcủa các nhà

1.2 Bản chất của quản lý kinh tế

trong nền KTTT

Khái niệm, mục

tiêu và động lực

của QLKT

Các đặc trưng của nền KTTT

Add Your TextĐặc điểm của

quản lý kinh tế

11

1.2.1 Các đặc trưng của nền

kinh tế thị trường

•Các khuyết tật

Các đặc trưng

Thứ nhất, sự lựa chọn khách quan của thị trường

Thứ hai, trong nền KTTT, tất cả đều là hàng hóa

Thứ ba, cung – cầu hàng hóa trên thị trường quyết định giá cả của hàng hóa

Thứ tư, nền kinh tế thị trường gắn với tự do, tự chủ trong sản – xuất kinh doanh Thứ năm, nền kinh tế thị trường luôn gắn liền với cạnh tranh

Thứ sáu, nền kinh tế thị trường đòi hỏi sự đồng bộ các yếu tố thị trường và thể

chế tương ứng

Thứ bảy, nền kinh tế thị trường là nền kinh tế mở

Thứ tám, nền kinh tế thị trường gắn liền với sự tồn tại của nhiều thành phần kinh

tế, nhiều loại hình sản xuất kinh doanh 13

Các ưu điểm

Thứ nhất, KTTT là nền kinh tế rất năng động

Thứ hai, nền KTTT sử dụng hiệu quả các nguồn lực ở mức cao nhất

Thứ ba, nền KTTT duy trì động lực mạnh mẽ áp dụng và cải tiến KHKT hiện

đại, phát triển LLSX góp phần tăng năng suất lao động

Thứ tư, Nền KTTT tạo môi trường tự do hóa kinh tế và góp phần dân chủ hóa

đời sống xã hội

Các khuyết tật

Thứ nhất, trong nền KTTT, mỗi đơn vị kinh tế cơ sở luôn hướng đến mục đích là

tối đa hóa lợi nhuận sản xuất, kinh doanh Từ đó, hoạt động kinh tế của các đơn

vị kinh tế cơ sở nói riêng và nền kinh tế nói chung sẽ chồng chéo, cản trở hoặc triệt tiêu lẫn nhau, các quan hệ kinh tế bị thay đổi, cơ cấu kinh tế bị đảo lộn

Thứ hai, trong nền KTTT, các đơn vị kinh tế cơ sở hoạt động trên mục tiêu lợi

nhuận Do đó sẽ dẫn đến tình trạng HH, DV công cộng đem lại lợi ích cho nhiều người nhưng lại không được thanh toán bồi hoàn đầy đủ về mặt giá trị tiền tệ thì các đơn vị kinh tế cơ sở không thể giải quyết được

Thứ ba, KTHH vận hành theo cơ chế thị trường không tách rời môi trường kinh

tế, chính trị, văn hóa, xã hội Nếu các môi trường này không ổn định, thường

xuyên xảy ra các xung đột giai cấp, các quan hệ mua bán trên thị trường không lành mạnh, mang tính lừa đảo thì các đơn vị cơ sở - trung tâm của nền KTTT sẽ không thể phát triển nếu như chỉ có bàn tay vô hình của thị trường điều tiết

Thứ tư, nền KTTT của một quốc gia có xu hướng hòa nhập với KTTT của thế

giới và chịu sự ảnh hưởng rõ rệt đến lợi ích của nhau, chi phối lẫn nhau 15

1.2.2 Khái niệm, mục tiêu và động lực của quản lý kinh tế

Khái niệm Mục tiêu Động lực

Khái niệm quản lý kinh tế

17

Khái niệm quản lý kinh tế

Quản lý kinh tế là sự tác động liên tục,

có tổ chức, có hướng đích của chủ thể

quản lý lên đối tượng quản lý trong hệ

thống trong quá trình tiến hành các

hoạt động kinh tế, sử dụng một cách

tốt nhất mọi tiềm năng và cơ hội nhằm

đạt được mục tiêu quản lý đề ra trong

điều kiện biến động của môi trường.

Mục tiêu quản lý kinh tế

Mục tiêu quản lý

kinh tế là cái đích

cần phấn đấu để

đạt tới

Hai loại mục tiêu

cơ bản

Mục tiêu kinh tế

- kỹ thuật

Mục tiêu chính trị

- xã hội

19

Đặc điểm quản lý kinh tế

04 03

02 01

Quản lý kinh tế vừa

là khoa học, vừa là

nghệ thuật

Quản lý kinh tế là hoạt động dựa vào quyền uy của chủ thể quản lý

Quản lý kinh tế là hoạt động chủ quan của chủ thể quản lý

Quản lý kinh tế

là một khoa học

mang tính liên ngành

Quản lý kinh tế vừa là khoa

học, vừa là nghệ thuật

Tính khoa học

Tính chất thực hành

Tính nghệ thuật

21

Quản lý kinh tế là hoạt động dựa vào

quyền uy của chủ thể quản lý

Quyền lực về tổ chức hành chính

Quyền lực về kinh tế

Quyền lực về trí tuệ

Quyền lực về đạo đức

Quản lý kinh tế là hoạt động chủ quan

của chủ thể quản lý

Quyết định quản lý

kinh tế: được xây

dựng và ban hành bởi

những tập thể và cá

nhân những người

quản lý

Phụ thuộc vào năng lực của chủ thể quản

lý

Yêu cầu đối với người quản lý

23

Quản lý kinh tế là một khoa học ứng dụng và mang tính liên ngành

Tính ứng dụng

Nhận thức và vận dụng

hệ thống các quy luật

Lựa chọn cách thức quản

lý phù hợp nhất để đạt

mục tiêu

Đúc kết kinh nghiệm,

Tính liên ngành

Sử dụng kiến thức của các môn khoa học khác Quan hệ QLKT phát sinh trong quá trình hoạt động trong mối quan hệ với các khoa học khác

Sử dụng các công cụ và

1.3 Vai trò của quản lý kinh tế

Định hướng và điều tiết các hoạt động kinh tế

Đảm bảo tăng trưởng và phát triển của hệ

thống kinh tế

Tạo lập môi trường kinh tế thuận lợi và bình đẳng

25