Bài giảng Luật Hiến pháp - Chương 3: Quyền con người – Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân. Chương này cung cấp cho học viên những kiến thức về: khái niệm, phân loại, đặc trưng cơ bản của quyền con người; quyền con người theo Hiến pháp 2013; khái niệm, phân loại, đặc trưng cơ bản của quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân;... Mời các bạn cùng tham khảo!
Trang 1CHƯƠNG 3 QUYỀN CON NGƯỜI – QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ
CƠ BẢN CỦA CÔNG DÂN
Trang 23.1 QUYỀN CON NGƯỜI
3.1.1 Khái niệm, phân loại, đặc trưng cơ bản của quyền con người
KHÁI NIỆM
Là những đảm bảo pháp lý toàn cầu có tác dụng bảo vệ các cá nhân và các nhóm chống lại những hành động hoặc sự bỏ mặc mà làm tổn hại đến nhân phẩm, những sự được phép và sự tự do cơ bản của con người
PHÂN LOẠI Các quyền dân sự - chính trị
Các quyền kinh tế - văn hóa – xã hội
ĐẶC TRƯNG
Tính phổ biến Tính không thể chuyển nhượng Tính không thể phân chia
Tính liên hệ và phụ thuộc lẫn nhau
Trang 33.1.2.Quyền con người theo Hiến pháp 2013
❖ Các quyền con người về dân sự, chính trị
❖ Các quyền con người về kinh tế, xã hội, văn hóa
❖ Các nghĩa vụ của con người
Trang 43.2 QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CƠ BẢN CỦA CÔNG DÂN
3.2.1 Khái niệm, phân loại, đặc trưng cơ bản của quyền và
nghĩa vụ cơ bản của công dân
KHÁI NIỆM Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân là các quyền và
nghĩa vụ được xác định trong Hiến pháp trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa, là cơ sở để thực hiện các quyền và nghĩa
vụ cụ thể khác của công dân và là cơ sở chủ yếu để xác định địa vị pháp lý của công dân
PHÂN LOẠI Các quyền dân sự - chính trị
Các quyền kinh tế - văn hóa – xã hội
ĐẶC TRƯNG Thường xuất phát từ quyền con người
Thường được quy định trong Hiến pháp – văn bản
pháp lý có hiệu lực cao nhất
Là nguồn gốc phát sinh các quyền và nghĩa vụ khác Thể hiện tính dân chủ, nhân văn, tiến bộ của nhà nước
Trang 5Các quyền,
nghĩa vụ
cơ bản của
công dân
Các quyền dân sự (tự do cá
nhân), chính trị
Các quyền kinh tế, xã hội, văn
hóa
Các nghĩa vụ cơ bản
3.2.2 Các quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân theo Hiến pháp 2013
Trang 6Quyền con người và quyền công dân
Quyền con người Quyền công dân
Về chủ thể Mọi người thuộc mọi dân
tộc trên toàn cầu không phân biệt quốc gia, tư cách cá nhân, môi trường sống
Những người có quốc tịch của quốc gia nhất định
Về phạm
vi áp dụng
Không bị giới hạn bởi chế định quốc tịch
Bị giới hạn bởi quốc tịch
Về tính
chất
Rộng hơn quyền công dân, không bị bó hẹp trong mqh cá nhân - NN
Hẹp hơn, là những quyền tự nhiên được NN ghi nhận, bảo đảm dành cho những người có quốc tịch.
Không giống nhau giữa các quốc gia, không tương thích với các tiêu chuẩn về quyền con người
• Giống: - Về bản chất, quyền công dân chính là quyền con người được NN
thừa nhận và áp dụng cho công dân của mình
- Mỗi cá nhân đồng thời là chủ thể của 2 loại quyền Sự phân biệt chỉ được thể hiện trong một số hoàn cảnh đặc biệt
* Khác
Trang 7➢ Nguyên tắc các quyền con người, quyền công dân được công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm theo Hiến pháp và pháp luật
➢ Nguyên tắc quyền con người, quyền công dân không tách rời nghĩa
vụ
➢ Nguyên tắc mọi người, mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật
➢ Nguyên tắc mọi người, mọi công dân có trách nhiệm thực hiện
nghĩa vụ đối với nhà nước và xã hội
➢ Nguyên tắc thực hiện quyền con người, quyền công dân không
được xâm phạm lợi ích quốc gia, dân tộc, quyền và lợi ích hợp pháp của người khác
➢ Nguyên tắc quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định trong trường hợp cần thiết
3.3 NHỮNG NGUYÊN TẮC HIẾN ĐỊNH CỦA CHẾ ĐỊNH QUỀN CON
NGƯỜI,QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CƠ BẢN CỦA CÔNG DÂN
Trang 83.4 SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CHẾ ĐỊNH QUYỀN CON NGƯỜI, QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CƠ BẢN CỦA CÔNG DÂN QUA CÁC BẢN HIẾN PHÁP
❖ Hiến pháp 1946
❖ Hiến pháp 1959
❖ Hiến pháp 1980
❖ Hiến pháp 1992
❖ Hiến pháp 2013