Bài giảng Logistics và quản lý chuỗi cung ứng - Chương 1: Lịch sử phát triển của logistics và chuỗi cung ứng

Bài giảng Logistics và quản lý chuỗi cung ứng - Chương 1: Lịch sử phát triển của logistics và chuỗi cung ứng. Chương này cung cấp cho học viên những kiến thức về: các trường phái logistics và chuỗi cung ứng; sự phát triển của logistics và chuỗi cung ứng trên thế giới; sự phát triển của logistics và chuỗi cung ứng tại Việt Nam;... Mời các bạn cùng tham khảo!

NHẬP MÔN LOGISTICS VÀ QUẢN LÝ CHUỖI CUNG ỨNG

KHOA MARKETING

BỘ MÔN LOGISTICS KINH DOANH

TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] GT Quản trị logistics KD (2018) Nguyễn Thông Thái, An Thị Thanh

Nhàn, Nguyễn Văn Minh Trường ĐH Thương mại NXB Thống kê

[2] Issue in Supply chain Management (2000) Douglas M Lambert,

Martha C Cooper

[3] Supply Chain Management in the Global Context (2000) Werner

Delfmann, Sascha Albers

[5]Tạp chí Vietnam Logistics Review, Tạp chí VN Supplychain insight

[6] www.vlr.vn; www.logistics.gov.org

Phạm vi & Cách tiếp cận logistics

2

Khung định hướng & Các vấn đề cơ bản

3

1 Lịch sử phát triển của logistics & CCƯ

Xu hướng phát triển của Logistics & CCƯ

4

Nghề nghiệp và nhân lực trong ngành

5

3

NỘI DUNG HỌC PHẦN

4

CHƯƠNG I

1.2 SỰ PHÁT TRIỂN CỦA LOGISTICS & CCƯ TRÊN THẾ GIỚI

1.1 CÁC TRƯỜNG PHÁI LOGISTICS & CCƯ

01

LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA

LOGISTICS & CHUỖI CUNG ỨNG

1.3 SỰ PHÁT TRIỂN CỦA LOGISTICS & CCƯ TẠI VIỆT NAM

1.1 CÁC TRƯỜNG PHÁI LOGISTICS VÀ CHUỖI CUNG ỨNG

1.1.1 SỰ PHÁT TRIỂN CỦA LOGISTICS & CCƯ

Kim tự tháp Giza – Ai Cập cổ đại (2700 TCN)

• Thiết bị di chuyển và xếp dỡ

• 2,3 triệu khối đá 2– 50 tấn, 800km dọc sông Nile, cao 146,5m, tổng 6 triệu tấn

1.1.1 SỰ PHÁT TRIỂN CỦA LOGISTICS & CCƯ

Nền văn minh Phoenicia – Địa Trung Hải (2500-539 TCN)

• Công nghệ đóng tàu: Tàu chở hàng và tàu chiến

• Thương mại liên lục địa bằng đường biển

Alexander Đại đế (356 - 332 TCN)

• Sử dụng khă năng logistics hiệu quả trong quân đội

• Hợp nhất Châu Âu, Châu Phi, Trung Đông, biên giới Viễn Đông: 15 năm, 5 triệu km2, 70TP

1.1.1 SỰ PHÁT TRIỂN CỦA LOGISTICS & CCƯ

Con đường Tơ lụa

Bắt đầu từ TK I, dài 8000km Đường bộ và đường thủy 1.1.1 SỰ PHÁT TRIỂN CỦA LOGISTICS & CCƯ

Nhà thờ Hồi giáo Mezquita, TBN (756)

• Chế tạo 846 trụ cột ở mọi khu vực của đế chế Hồi giáo

• Hệ thống logistics & vận chuyển để đưa tới Cordoba xây dựng

1.1.1 SỰ PHÁT TRIỂN CỦA LOGISTICS & CCƯ

Liên đoàn Hanseatic, Hamburg, Đức (1188 – giữa TK 17)

• Hợp tác quốc tế về vạn tải hàng hải & giao thông đường bộ

• 200 TP có cảng biển, cảng nội địa ở Bắc Châu Âu

1.1.1 SỰ PHÁT TRIỂN CỦA LOGISTICS & CCƯ

Dịch vụ bưu chính mở rộng (TK16)

• Hệ thống bưu chính Hải quân phát triển

• Franz von Taxis – Tổ chức DV bưu chính

Container – Malcom P.McLean (1956)

• Ý tưởng: hộp sắt đựng hàng hóa trên

đường sắt, xe tải, tàu biển container

• Ngày 26-4-1956 - tàu hàng Ideal-X

• 8h chất xong 58 container

• Tàu rời cảng cùng ngày nhận

• CP: 15,8 cent/tấn, (cũ: 5,83 USD/tấn)

1.1.1 SỰ PHÁT TRIỂN CỦA LOGISTICS & CCƯ

Logistics

Quân đội

05

Logistics

Kinh doanh

Logistics

Quốc tế

Logistics

Toàn cầu

Chuỗi

Cung ứng

SỰ TIẾN HOÁ CỦA KHÁI NIỆM LOGISTICS

1.1.2 SỰ PHÁT TRIỂN CỦA LOGISTICS KINH DOANH & CCƯ

14

1 Đầu TK 20 đến 1950s Phân mảnh

1.1.2 SỰ PHÁT TRIỂN CỦA LOGISTICS KINH DOANH & CCƯ

2

3

4

1960 - 1970

Tích hợp – phân phối và cung ứng

1980 - đầu thập niên 1990s

Tích hợp toàn doanh nghiệp

1990 - nay

Tích hợp toàn chuỗi cung ứng

Quản lý vật liệu Quản lý phân phối vật chất

Vật liệu thô

Bán thành phẩm

Bao bì

Sản phẩm hoàn chỉnh

Vật liệu thô Bán thành phẩm Bao bì

Khách hàng

Quản trị logistics

TÍCH HỢP MỘT PHẦN, XUẤT HIỆN PHÂN PHỐI VẬT CHẤT & CUNG ỨNG NGUYÊN LIỆU

1.1.2 SỰ PHÁT TRIỂN CỦA LOGISTICS KINH DOANH & CCƯ

16

Quản lý vật liệu LOGISTICS Phân phối vật lý

Nhu cầu khởi phát

Nhu cầu phát sinh

Sản xuất

Mua hàng

Dự trữ

Đóng gói

Tái chế/tái sử dụng

Vận chuyển Kho hàng Bán buôn Bán lẻ

SỰ TÍCH HỢP GIỮA QUẢN LÝ VẬT LIỆU & PHÂN PHỐI VẬT CHẤT TRONG LOGISTICS

(Nguồn: Houlihan, 1988)

1.1.2 SỰ PHÁT TRIỂN CỦA LOGISTICS KINH DOANH & CCƯ

Mua hàng/

Quản trị vật tư

Quản trị chuỗi cung ứng

Phân phối vật lý

Các hoạt động phân mảnh

1960s

Tích hợp các hoạt động

1980 - 2000

Tích hợp hoàn toàn 2000s

Source: Adapted from Coyle, Bardi, and Langley, The Management of Business Logistics, West 1992

Logistics

Dự báo nhu cầu

Mua hàng

Lập kế hoạch nhu cầu

Dự trữ trong sản xuất

Dự trữ nguyên liệu

Lập kế hoạch phân phối

Lập kế hoạch sản xuất

Kho hàng

Bao gói

Dự trữ thành phẩm

Xử lý đơn hàng

Vận chuyển

Dịch vụ khách hàng

Lập kế hoạch chiến lược

Dịch vụ thống tin

Marketing/Bán hàng

Tài chính

1.1.2 SỰ PHÁT TRIỂN CỦA LOGISTICS KINH DOANH & CCƯ

1970s:

Tối ưu hoá các

chức năng

riêng lẻ

1990s:

Thiết lập & Tối

ưu hoá các quá

trình chuỗi

Thiết lập và tối

ưu hoá giá trị

gia tăng

1980s:

Tối ưu hoá các

quá trình

chức năng

2000s:

Thiết lập & tối

ưu hoá mạng

lưới toàn cầu

Logistics truyền thống

Mua hàng V.chuyển

Dự trữ Sản xuất

Vchuyển

Dự trữ Bán hàng

Mua hàng V.chuyển

Dự trữ Sản xuất

Vchuyển

Dự trữ Bán hàng Các hoạt động chức năng

Logistics tích hợp các chức năng đơn lẻ thành chuỗi quá trình

KH R&D Cungứng SX Phânphối chất thảiXử lý KH

Xử lý đơn hàng

KH Nhà cung cấp Nhà sản xuất Nhà phân phối KH

NCC DV logistics NCC DV logistics NCC DV logistics

Logistics tích hợp các chuỗi giá trị trong mạng lưới toàn cầu

Quá trình tích hợp về logistics

SCM

SCM

Logistics

Logistics SCM

Quan điểm truyền thống

(Traditionalist)

Quan điểm bao trùm

(Unionist)

Quan điểm đồng nhất

(Relabelling)

Quan điểm liên ngành

(Intersection)

1.1.3 PHÂN ĐỊNH LOGISTICS & CHUỖI CUNG ỨNG

• Nguồn cung và

mua hàng

• Sản xuất

• Hợp tác & cộng tác

• Tích hợp q.lý

nguồn cung &

nhu cầu

Quản trị

chuỗi cung ứng

• KHO

• Quản lý dự trữ

• Vận chuyển đầu vào

• Lập kế hoạch cung cầu

• Quản lý thuê ngoài

• Quản lý fleet

Quản trị logistics

Logistics

SCM

1.1.2 PHÂN ĐỊNH LOGISTICS & CHUỖI CUNG ỨNG

• Kho hàng hoá

• Kiểm soát dự trữ

• Quản lý đơn hàng

• Vận chuyển đầu ra

• Dự trữ nguyên liệu

• Phân tích địa điểm

• Bao gòi

• Xử lý dữ liệu

• Truyền thông

Phân phối

Mua hàng

Sản xuất

Phân phối Doanh nghiệp

TRƯỜNG PHÁI NHẬN THỨC CHUỖI CHỨC NĂNG

(Nguồn: Houlihan, 1988)

 Nhấn mạnh: dòng vận động ng.liệu & h.hoá

 Quá trình gia tăng giá trị cho SP là 1 chuỗi chức năng

 SCM là chuỗi các nhiệm vụ tuần tự của các yếu tố mang tính tổ chức

1.1.4 TRƯỜNG PHÁI & QUAN ĐIỂM SCM

TRƯỜNG PHÁI LIÊN KẾT/LOGISTICS

(Nguồn: Turner, 1993)

Mua hàng

Sản xuất

Phân phối DN

Liên kết: Logistics & vận tải

 Nhấn mạnh: sự liên kết giữa các chức năng trong chuỗi

 Quản trị tốt các liên kết  lợi thế cạnh tranh

 Logistics & vận tải là những biến số chính tạo ra liên kết

1.1.4 TRƯỜNG PHÁI & QUAN ĐIỂM SCM

1.1.4 TRƯỜNG PHÁI & QUAN ĐIỂM SCM

TRƯỜNG PHÁI THÔNG TIN

(Nguồn: Johannsson, 1994)

Mua hàng

Sản xuất

Phân phối

Doanh nghiệp

Dòng thông tin

 Nhấn mạnh: thông tin giữa các thành viên có vai trò quan trọng

đối với hiệu quả tổng thể của chuỗi

 Hỗ trợ & cung cấp thông tin về tình trạng dòng vật chất

TRƯỜNG PHÁI TÍCH HỢP

(Nguồn: Johannsson, 1994)

Doanh nghiệp

Mua hàng

Sản xuất

Phân phối

 Nhấn mạnh: Sự tích hợp các quá trình KD xuyên suốt chuỗi

 Tăng giá trị KH và các bên liên quan

 Bao trùm tất cả các hoạt động trong chuỗi, không riêng logistics

1.1.4 TRƯỜNG PHÁI & QUAN ĐIỂM SCM

Cấu trúc

thành phần quản lý

1 Cấu trúc mạng lưới CCƯ

2 Cấu trúc quy trình kinh doanh

Quy trình KD nào sẽ liên kết các thành viên chính của CCƯ?

Ai là thành viên chính của chuỗi để liên kết các quá trình?

Mức độ tích hợp và

quản lý nào sẽ được áp

dụng cho mỗi quy trình?

QUAN ĐIỂM QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG THEO CẤU TRÚC

(Nguồn: Lambert & Cooper, 2000)

1.1.4 TRƯỜNG PHÁI & QUAN ĐIỂM SCM

Quan hệ giữa các thành viên CCƯ

4 yếu tố quan trọng

Quản trị Hiệu quả

Nguồn lực

Bổ sung

Chia sẻ Kiến thức Tài sản

QUAN ĐIỂM QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG DỰA TRÊN QUAN HỆ

(Nguồn: Dyer & Singh, 1998)

1.1.4 TRƯỜNG PHÁI & QUAN ĐIỂM SCM

NTD

NCC

NCC

Giá

KH

NCC ng.liệu

và linh kiện

DN lãnh đạo

NCC chính

NCC ng.liệu

và linh kiện

DN lãnh đạo

NCC Quan hệ

NCC phụ thuộc

DN lãnh đạo

DN Tích hợp

Chuỗi

Thị trường Mô - đunChuỗi

Chuỗi Quan hệ

Chuỗi Phụ thuộc Phân cấpChuỗi

Thấp Mức độ phối hợp rõ ràng Cao

Mức độ bất đối xứng quyền lực

QUAN ĐIỂM QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG DỰA TRÊN QUẢN LÝ

(Nguồn: Gereffi, 2005)

1.1.4 TRƯỜNG PHÁI & QUAN ĐIỂM SCM

Hệ thống logistics Logistics (& tác nghiệp)

Quản trị chuỗi cung ứng Triết lý logistics

Cấp độ 3

Cấp độ 2

Cấp độ 1

Logistics Logistics

1.1.4 TRƯỜNG PHÁI & QUAN ĐIỂM SCM

1.2 SỰ PHÁT TRIỂN LOGISTICS & SCM TRÊN THẾ GIỚI

Theo phương thức vận tải

Logistics đường bộ

Logistics đường thuỷ

Logistics đường không

Logistics đường sắt

Theo mức độ cung ứng

1 PL

2 PL

3 PL

4 PL

Theo khu vực địa lý

Bắc Mỹ Châu Âu Châu Á TBD Phần còn lại

CÁC PHÂN ĐOẠN THỊ TRƯỜNG LOGISTICS TOÀN CẦU

2006 - nay

2000 - 2005

1986 - 2000

1954 - 1986

Logistics phát triển bùng nổ

Luật Thương mại quy định về

DV Logistics

Giao nhận vận tải QT phát triển mạnh

Môn học về logistics được quan tâm

Marketing phát triển

Logistics là “phân phối vật

chất” trong marketing

Đảm bảo vật tư kỹ

thuật cho SX và

thương nghiệp

1.3 SỰ PHÁT TRIỂN CỦA LOGISTICS & CCƯ TẠI VN