Bài giảng Lao động và việc làm - Chương 1: Tổng quan về lao động và việc làm. Chương này cung cấp cho học viên những kiến thức về: khái niệm; đặc điểm lao động, phân loại lao động; khái niệm việc làm, tạo việc làm, vai trò của việc làm, cơ cấu việc làm;... Mời các bạn cùng tham khảo!
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA QUẢN TRỊ NHÂN LỰC
BỘ MÔN KINH TẾ NGUỒN NHÂN LỰC
LAO ĐỘNG VÀ VIỆC LÀM
Cấu trúc học phần: 2 tín chỉ (24,6)
Trang 2GIỚI THIỆU VỀ HỌC PHẦN
Điều kiện học phần
Mục tiêu của học phần
Chuẩn đầu ra của học phần
Đối tượng nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu
Mô tả vắn tắt nội dung học phần
Trang 3 Đánh giá học phần
(1) Điểm học phần được tính theo công thức sau:
Đhp = ĐiKi
Trong đó: Đhp: Điểm học phần, chính xác đến 1 chữ số thập phân
Đi : Điểm thành phần i
Ki : Trọng số điểm thành phần i (2) Điểm chuyên cần được tính theo công thức sau:
Đ1 = 0,6 x Đdl + 0,4 x Đyt
Trong đó: Đ1: Điểm chuyên cần, chính xác đến 1 chữ số thập phân
Đdl: Điểm dự lớp, chính xác đến 1 chữ số thập phân
Đyt: Điểm ý thức học tập trên lớp, chính xác đến 1 chữ số thập phân
(3) Điểm thực hành được tính theo công thức sau:
Đ2 = 0,5 x Đkt + 0,5 x Đđmpp
Trong đó: Đ2: Điểm thực hành, chính xác đến 1 chữ số thập phân
Đkt: Điểm bài kiểm tra, chính xác đến 1 chữ số thập phân
Đđmpp: Điểm đổi mới pp học tập, chính xác đến 1 chữ số thập phân
Trang 4Tài liệu tham khảo:
1 PGS.TS Trần Xuân Cầu (2014), Giáo trình Kinh tế nguồn nhân
lực, NXB Đại học kinh tế Quốc dân, Hà Nội
2 Nguyễn Thị Minh Nhàn (2014), Quan hệ lao động, NXB Thống kê
3 Quốc hội nước Cộng hòa XHCN Việt Nam, (2015), Bộ luật lao
động, NXB Lao động
4 Quốc hội nước Cộng hòa XHCN Việt Nam, (2013), Luật việc làm,
NXB Hành chính trị Quốc gia
5 Phạm Công Đoàn, Nguyễn Cảnh Lịch, (2012), Kinh tế DNTM,
NXB Thống kê
6 Tổng cục Thống kê, (2017), Báo cáo điều tra lao động việc làm
năm 2016, NXB Thống kê
7 Korczynski, Marek, (2002), Human resource management in
service work , Houndmills, Basingstoke, Hampshire: Palgrave,
Trang 5ĐỀ TÀI THẢO LUẬN
1 Phân tích lực lượng lao động và năng suất lao động tại một Tỉnh/Thành phố
2 Đánh giá về tình hình việc làm và thất nghiệp tại một Tỉnh/Thành phố
3 Nghiên cứu chiến lược của 1 quốc gia về lao động
và việc làm
4 Nghiên cứu chính sách về lao động và việc làm tại một Tỉnh/Thành phố
Trang 6Nội dung nghiên cứu
Chương 1: Tổng quan về lao động và việc làm
Chương 2: Lao động
Chương 3: Việc làm và thất nghiệp Chương 4: Chiến lược, chính sách về lao động
và việc làm
Trang 7CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ LAO ĐỘNG VÀ VIỆC LÀM
1.1 Tổng quan về lao động
1.1.1 Khái niệm
1.1.2 Đặc điểm lao động
1.1.3 Phân loại lao động
1.2 Tổng quan về việc làm
1.2.1 Khái niệm việc làm, tạo việc làm
1.2.2 Vai trò của việc làm
1.2.3 Cơ cấu việc làm
Trang 81.1 Tổng quan về lao động
1.1.1 Khái niệm
Lao động là hoạt động có mục đích của con người, thông qua hoạt động
đó con người tác động vào thế giới tự
nhiên để tạo ra của cải, dịch vụ phục vụ
con người
Trang 9* Đặc trưng của hoạt động lao động
Đặc trưng của
LĐ
xét về tính chất
hoạt động LĐ phải
có mục đích (có ý
thức) của con
người
xét về mục đích
hoạt động đó phải tạo ra SP nhằm thỏa mãn nhu cầu nào đó của con
người
xét về nội dung hoạt
động của con người phải là sự tác động vào tự nhiên làm biến đổi tự nhiên và
XH
Trang 10* Vai trò của lao động
1 Sử dụng có
ích nhất quỹ
thời gian hữu
hạn
2 Tạo ra của cải vật chất cho xã
hội
7 Tạo nhiều
công ăn việc
làm trong cộng
đồng xã hội
3 Kiếm đƣợc tiền nuôi sống bản thân
và gia đình
4 Tránh đƣợc thói hƣ tật xấu
5 Lao động giúp cá nhân cân bằng trong
cuộc sống
Trang 11a Đặc điểm chung
Đặc điểm chung
1 Lao động là yếu tố đầu tiên, cần thiết cho sự phát triển của
xã hội
2 Lao động là yếu tố cơ bản quyết định trong quá trình sản xuất
3 Lao động là một yếu tố giúp con người trở nên hoàn thiện
hơn
4 Lao động là yếu tố quyết định sự giàu có của một xã hội
1.1.2 ĐẶC ĐIỂM CỦA LAO ĐỘNG
Trang 12b Đặc điểm LĐ ở Việt Nam
Về số lƣợng lao động
Về chất lƣợng lao động
Về phân bố lao động
Lao động có năng suất lao động thấp
Tình trạng thiếu việc làm
và thất nghiệp
Trang 131.1.3 PHÂN LOẠI LAO ĐỘNG
Theo lĩnh vực hoạt động
LĐ trong các ngành
Sx vật chất
Lao động trong các ngành dịch vụ
Theo tính chất tham gia vào hđ
kd
LĐ trực tiếp
LĐ gián tiếp
Theo trình
độ người lao
động
LĐ có đào tạo
LĐ không có đào tạo
Theo hình thức hợp đồng
sử dụng LĐ
LĐ HĐ dài hạn
LĐ HĐ ngắn hạn
Trang 141.2 TỔNG QUAN VỀ VIỆC LÀM
1.2.1 Khái niệm
Theo quy định của Bộ luật Lao động:
“Việc làm là mọi hoạt động lao động tạo ra nguồn thu nhập không bị pháp luật ngăn cấm”
Trang 151.2.2 Vai trò
của việc làm
Vai trò của việc
làm
1 Tạo ra thu nhập cho người
LĐ không bị luật pháp cấm
2 Là điều kiện
để con người tự khẳng định mình trong xã hội cả
về vật chất lẫn tinh thần
3 giải quyết việc làm → chống thất nghiệp → vấn đề
XH
Trang 16 Nguyên tắc về việc làm
Nguyên tắc
về việc làm
Bảo đảm quyền
làm việc, tự do
lựa chọn việc
làm và nơi làm
việc
Bình đẳng về
cơ hội việc làm
và thu nhập
Bảo đảm làm việc trong điều kiện an toàn lao động, vệ sinh lao
động
Trang 171.2.3 Cơ cấu việc làm
+ Cơ cấu việc làm theo giới tính
+ Cơ cấu việc làm theo khu vực
+ Cơ cấu việc làm theo nhóm ngành kinh tế
+ Cơ cấu việc làm theo vùng kinh tế - xã hội
+ Cơ cấu việc làm theo thành phần kinh tế
+ Cơ cấu việc làm theo lãnh thổ, khu vực, địa lý
Trang 18CÂU HỎI ÔN TẬP
1 Hãy phân tích các đặc điểm của lao động ?
2 Hãy phân loại lao động ?
3 Phân tich khái niệm việc làm, tạo việc làm ?
4 Phân tích vai trò của việc làm ?
5 Liên hệ cơ cấu việc làm ?