Bài giảng Kinh tế thương mại đại cương - Chương 3: Những tác động của thương mại

Bài giảng Kinh tế thương mại đại cương - Chương 3: Những tác động của thương mại. Chương này cung cấp cho học viên những kiến thức về: cơ sở luận và phân loại tác động của thương mại; những tác động về kinh tế của thương mại; những tác động về xã hội của thương mại; những tác động về môi trường của thương mại;... Mời các bạn cùng tham khảo!

1 CƠ SỞ LUẬN VÀ PHÂN LOẠI TÁC ĐỘNG CỦA THƯƠNG MẠI

Cơ sở luận nghiên cứu tác động của TM

Hoạt động kinh

tế cơ bản và

phổ biến trong

nền KTTT

• T M liên quan mật

thiết và ảnh hưởng

đến những hoạt

động kinh tế khác

• TM tác động đến

nhiều chủ thể kinh

tế và các quan hệ

kinh tế khác

Khâu lưu thông trong quá trình TSXX

TM là cầu nối giữa sản xuất và tiêu dùng và có liên hệ mật thiết với khâu phân phối.

Ngành kinh tế quan trọng của nền KTQD

• Ngành TM có liên quan và tác động to lớn tới nhiều ngành, nhiều lĩnh vực đa dạng của nền kinh tế

Hệ thống kinh

tế mở với môi trường bên ngoài

• TM là một hệ thống kinh tế mở với môi trường kinh tế, chính trị, luật pháp, công nghệ, xã hội và môi trường tự nhiên bên ngoài

Phân loại tác động của TM

• Tác động tích cực

• Tác động tiêu cực

Theo xu hướng ảnh

hưởng của tác động

• Phạm vi hẹp

• Phạm vi rộng

Theo phạm vi ảnh

hưởng

• Tác động về kinh tế

• Tác động về xã hội

• Tác động về môi trường

Theo lĩnh vực tác

động

• Tác động trực tiếp và gián tiếp

• Tác động có thể lượng hóa được và không thể lượng hóa được

• Tác động mà hậu quả có thể khắc phục và không thể khắc phục

Một số cách phân

loại khác

Những tác động về kinh tế của TM

thúc đẩy hoặc kìm hãm tăng trưởng KT

huy động các nguồn lực cũng như việc di chuyển các yếu tố

sx

chất lượng của tăng trưởng KT

phát huy lợi thế

so sánh, nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn

lực

Thương Mại và Tăng trưởng KT

Cơ cấu thành phần kinh tế trước và sau 1986

1986 Chế độ sở hữu công

hữu TLSX

• KT Nhà nước

• KT tập thế

Sau 1986

Đa sở hữu TLSX

• KT Nhà nước

• KT tập thể

• KT TB Nhà nước

• KT tư nhân

• KT có vốn đầu tư nước ngoài

Những tác động về kinh tế của TM

Cơ cấu thành phần KT

• đa dạng hóa các thành phần KT

• thay đổi vị trí, vai trò

Cơ cấu

KT theo ngành

• tạo ra các ngành

KT mới

• thay đổi vị trí, tầm quan trọng của từng ngành

Cơ cấu lãnh thổ của nền KT:

• Xuất hiện các vùng KT trọng điểm

• Kích thích phát triển KT vùng núi, sâu, xa biên giới, hải đảo.

TM đối với vấn đề

chuyển dịch cơ cấu KT

TM đối với cán cân thanh toán quốc tế

Thặng Dư

Thâm hụt

Tác động

về XH của

TM

Tác động của TM đến các vấn đề văn hóa

Tác động của TM đến các vấn đề luật pháp

Tác động

của TM

đến các

vấn đề

chính trị

Tác động của TM đến các vấn đề XH khác

TM đối với vấn đề việc làm

TM đối với chất lượng cuộc sống

TM và các vấn đề dân số

TM giúp giảm vớt khoảng cách phát triển giữa các vùng trong một QG.

Tài nguyên thiên nhiên

• là yếu tố đầu vào của quá trình sx HH và DV

• gia tăng việc sử dụng các nguồn TNTN -> cạn kiệt

Rác thải

và ô nhiễm môi trường sinh thái

• Khai thác không có kế hoạch, thiếu sự kiểm soát đưa đến hậu quả

• Nhập khẩu máy móc thiết

bị cộng nghệ lạc hậu; nhập khẩu động thực vật, côn trùng ngoại lai, sử dụng bao bì khó tiêu hủy

TM và Môi

trường