Bài giảng Kinh tế nguồn nhân lực căn bản - Chương 5: Tiền lương, thu nhập và mức sống

Bài giảng Kinh tế nguồn nhân lực căn bản - Chương 5: Tiền lương, thu nhập và mức sống. Chương này cung cấp cho học viên những kiến thức về: phương hướng cải cách tiền lương và hiệu quả kinh tế - xã hội của tiền lương; thu nhập của người lao động; mức sống;... Mời các bạn cùng tham khảo!

5.1 Phương hướng cải cách tiền lương và hiệu quả

kinh tế - xã hội của tiền lương

5.2 Thu nhập của người lao động

5.3 Mức sống

CHƯƠNG 5: TIỀN LƯƠNG, THU NHẬP VÀ MỨC SỐNG

5.1 Phương hướng cải cách tiền lương

và hiệu quả kinh tế - xã hội của tiền lương

5.1.1

• Tiền lương và phương hướng cải cách tiền lương

5.1.2 • Hiệu quả kinh tế - xã hội của tiền lương

5.1.1 Tiền lương và phương hướng cải cách tiền lương

Khái niệm

Phương hướng cải cách tiền lương

Tiền lương là giá cả sức LĐ, được

hình thành qua sự thoả thuận giữa

người sử dụng LĐ và người LĐ

phù hợp với quan hệ cung cầu về

sức LĐ trên thị trường quyết định

và được trả cho năng suất LĐ, chất

lượng và hiệu quả công việc

Hiệu quả kinh tế của tiền

lương Hiệu quả xã hội của

tiền lương 5.1.2 Hiệu quả kinh tế - xã hội của tiền lương

Tăng giá thành trước và sau khi tăng lương

Chất lượng sản phẩm trước và sau khi tăng lương

Năng suất, hiệu quả làm việc của người

LĐ sau khi thay đổi tiền lương

Chỉ tiêu hiệu quả kinh tế của tiền lương

Tinh thần, thái

độ lao động và trách nhiệm đối với công việc thay đổi khi thay đổi tiền lương

Chỉ tiêu hiệu quả xã hội của tiền lương

5.2.1

Khái niệm

và phân loại thu nhập

5.2.2

Thu nhập từ hoạt động

LĐ

5.2.3

Thu nhập không kinh doanh

5.2 Thu nhập của người lao động

5.2.1 Khái niệm và phân loại thu nhập

Thu nhập là tổng lượng tiền

(bao gồm cả hiện vật quy ra tiền

nếu có) mà người LĐ hoặc các

thành viên trong gia đình nhận

được trong một thời kỳ nhất định

(tháng, quý, năm)

Thu nhập danh

nghĩa

Là thu nhập chưa tính đến yếu tố giá cả của sản phẩm tiêu dùng

và công việc phục

vụ

Thu nhập thực tế

Được biểu hiện bằng số lượng, chất lượng hàng hóa tiêu dùng và dịch vụ

mà người LĐ trao đổi được thông qua thu nhập danh nghĩa của mình

Tổng sản phẩm quốc dân GNP (Gross National Product)

Tổng sản phẩm trong nước GDP (Gross Domestic Product) hay là tổng sản phẩm quốc nội

Sản phẩm quốc dân ròng NNP (Net National Product)

Thu nhập quốc dân NI (National Income)

Các chỉ tiêu đo lường giá trị sản phẩm hàng hóa của một quốc gia được sản xuất ra

hoặc thu được trong một năm

Tiền lương của công nhân viên chức

Thu nhập bằng tiền trong gia đình

Tổng thu nhập

Thu nhập ròng

Khi xét ở phạm vi một tổ chức (cơ quan, DN) dùng những chỉ tiêu:

kinh doanh

Thu nhập từ

sở hữu

tài sản

5.2.2 Thu nhập từ hoạt động lao động

• Thu nhập không LĐ là những thu nhập từ sở hữu tài sản, hoặc từ hoạt động cá nhân mà họ nhận được do sự sai lệch trong các định mức, quản

lý của nhà nước, các chuẩn mực đạo đức, hành vi của công dân

5.2.3 Thu nhập không lao động

• Khái niệm và các chỉ tiêu đo lường mức sống

5.3.1 Khái niệm và các chỉ tiêu đo lường mức sống

tiêu dùng, trình độ thỏa mãn nhu

cầu về vật chất và tinh thần của

con người, khả năng đảm bảo phúc

lợi XH của dân cư

Khối lượng tiêu dùng của cải vật chất và công việc phục vụ

Thu nhập thực tế của người lao động

Điều kiện lao động, độ dài thời gian làm việc và thời gian nghỉ ngơi

Điều kiện sống

Các chỉ tiêu về văn hóa, giáo dục, sức khỏe, y

tế, v.v

+ Lương thực, thực phẩm

+ Việc làm cho người trong tuổi lao động

+ Quỹ tích lũy

và quỹ tiêu dùng

+ Quần áo

+ Nghỉ ngơi, giải trí

+ Mức độ tự

do của con người

+ Bảo hiểm xã

hội

Liên hiệp quốc đã đưa ra 12 chỉ tiêu để đo lường mức sống

Mức độ tiêu dùng của cải vật chất, dùng cho tiêu dùng cá nhân về sản phẩm vật chất, những công việc phục vụ phải trả tiền và không phải

trả tiền

Mức độ thỏa mãn về tinh thần nhƣ văn hóa, y tế, thể

dục thể thao, v.v

Hệ thống chỉ tiêu đánh giá chung nhất mức sống

• Khái niệm: Mức sống tối thiểu là khối lượng hàng hóa tiêu dùng và

công việc phục vụ cho phép thỏa mãn nhu cầu vật chất và tinh thần cơ bản nhất của dân cư trong việc sử dụng quỹ tiêu dùng tối thiểu của gia đình

• Mức sống tối thiểu đƣợc xác định là chỉ tiêu khối lƣợng và cơ cấu tiêu dùng đối với những của cải, vật chất và công việc phục vụ quan trọng nhất ở mức độ cho phép tối thiểu, đảm bảo cho sự phát triển tâm lý xã hội và thể chất của trẻ em

5.3.2 Mức sống tối thiểu

• Để đánh giá mức sống dân cư người ta sử dụng phương pháp thống kê về mức sống dân cư thông qua nghiên cứu quỹ tài chính gia đình

• Mục đích nghiên cứu là nhằm nhận được những thông tin thống kê kinh tế về mức sống của các nhóm và các tầng lớp dân cư khác nhau

• Phân biệt được sự thay đổi cấu trúc thu nhập và những chỉ tiêu theo nhu cầu của dân cư

• Phản ánh sự khác nhau về điều kiện phúc lợi vật chất theo hộ gia đình và việc làm của các thành viên trong gia đình

• Xác định được vai trò và nguồn gốc hình thành nên thu nhập và mức độ sử dụng của thu nhập, phân chia theo nhu cầu tiêu dùng

• Phân biệt rõ dân cư theo mức thu nhập

• Phương pháp tiến hành nghiên cứu là xác định các nhu cầu trực tiếp của các thành viên trong gia đình

và báo cáo ghi chép bổ sung vì thu nhập nhận được và chi tiêu cho nhu cầu

5.3.3 Phương pháp đánh giá mức sống

Mức sống TT

Mức tăng trưởng kinh tế

Sự phát triển của thị trường

LĐ

Sự phát triển của hệ thống giáo dục và đào tạo, tăng cường đầu tư

Hoàn thiện hệ thống chính

Khai thác khả năng tiềm tàng nhằm nâng cao hiệu quả

SX KD trong các DN

5.3.4 Yếu tố cơ bản tác động đến mức sống

CÂU HỎI ÔN TẬP

1, Tiền lương và phương hướng cải cách tiền lương?

2, Hiệu quả kinh tế - xã hội của tiền lương?

3, Hãy phân loại thu nhập?

4, Liên hệ thu nhập từ hoạt động lao động?

5, Liên hệ thu nhập từ đầu tư và kinh doanh?

6, Phân tích các chỉ tiêu đo lường mức sống?

7, Liên hệ mức sống tối thiểu?

8, Phân tích các phương pháp đánh giá mức sống?

9, Phân tích các yếu tố tác động đến mức sống?

Ngân hàng câu hỏi ôn thi gồm: (câu hỏi lý thuyết + Bài tập tình huống)

Bài kiểm tra trong quá trình học

Bài báo cáo thảo luận nhóm

Bài thi hết học phần

ÔN TẬP

TỔNG KẾT HỌC PHẦN

+ BÀI THI HẾT HỌC PHẦN

+ BÀI THẢO LUẬN NHÓM

+ 01 BÀI

KIỂM

TRA